Imam Ibnu Majah (الامام ابن ماجه) - 4332 Hadith
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4001
حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُصْعَبٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَادَةَ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ عَنْ عَطِيَّةَ الْعَوْفِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ الْجِهَادِ كَلِمَةُ عَدْلٍ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ
A y’a fɔ an ye ko [Al Qasim bin Zakariya bin Dinar] y’a fɔ an ye [Abdurrahman bin Mus’ab]. -cogo wɛrɛ la a fɔra- A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Ubada Al Wasithi] y’a fɔ an ye [Yazid bin Harun] u fila bɛɛ ko; a y’a fɔ an ye [Isirayɛli] y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Juhada] ka bɔ [‘Athiyah Al ‘Aufi] ka bɔ [Abu Sa’id Al Khudri] a ko: ‘Jihadi min ka bon ni bɛɛ ye, o ye -ka kumaden -haq- lase fangatigi dɔ ɲɛfɛ’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4002
حَدَّثَنَا رَاشِدُ بْنُ سَعِيدٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَعَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ عِنْدَ الْجَمْرَةِ الْأُولَى فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْجِهَادِ أَفْضَلُ فَسَكَتَ عَنْهُ فَلَمَّا رَأَى الْجَمْرَةَ الثَّانِيَةَ سَأَلَهُ فَسَكَتَ عَنْهُ فَلَمَّا رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ وَضَعَ رِجْلَهُ فِي الْغَرْزِ لِيَرْكَبَ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَلِمَةُ حَقٍّ عِنْدَ ذِي سُلْطَانٍ جَائِرٍ
A y’a fɔ an ye ko [Rashid bin Sa’id Ar Ramli] y’a fɔ an ye ko [Al Walid bin Muslim] y’a fɔ an ye [Hammad bin Salamah] ka bɔ [Abu Ghalib] ka bɔ [Abu Umamah] la a ko: ‘Cɛɛ dɔ ye Rasulullah minɛ tuma min na a tun be Jamratul Ula la, a be ɲiningali kɛ ko: ‘Mun lo? a y’a datugu, a y’a ye tuma min na ko a be Jumratuts Tsaniyah, a y’a ɲininga tugun nka a bele y’a datugu. A kɛnin kɔ ka Jumratul Aqabah kɛ, a y’a seenw bila yiri dɔ kan walisa ka yɛlɛ mobili kan, o kɔ, a y’a ɲininga ko: ‘Mɔgɔ min ye ɲiningali kɛ ka kɔn, o tigi be min?’. Cɛɛ y’a jaabi ko: ‘Ne lo, Ala ka ciden’. A ko: ‘Haq ka kiti - tiɲɛn - be di despot ɲɛmɔgɔ dɔ ma’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4003
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ و عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَأَخْرَجَ مَرْوَانُ الْمِنْبَرَ فِي يَوْمِ عِيدٍ فَبَدَأَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلَاةِ فَقَالَ رَجُلٌ يَا مَرْوَانُ خَالَفْتَ السُّنَّةَ أَخْرَجْتَ الْمِنْبَرَ فِي هَذَا الْيَوْمِ وَلَمْ يَكُنْ يُخْرَجُ وَبَدَأْتَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلَاةِ وَلَمْ يَكُنْ يُبْدَأُ بِهَا فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَاسْتَطَاعَ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِيَدِهِ فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ
A y’a fɔ an ye ko [Abu Kuraib] y’a fɔ an ye ko [Abu Mu’awiyah] bɔra [Ali A’masi] la ka bɔ [Isma’il bin Raja] la ka bɔ [A fa] la ka bɔ [Abu Sa’id Al Kudri] la ani [Qais bin Muslim] ka bɔ [Thariq bin Shihab la] ka bɔ [Abu Sa’id Al Kudrin la, a ko] delili, o kɔ, a y’a daminɛ ni waajuli ye sanni delili ka kɛ o la cɛɛ dɔ y’a fɔ a ye ko: ‘E Marwan, i ye sunna tiɲɛ! I ye minbar bɔ k’a sɔrɔ - Nabi ka sunna kɔnɔ - minbar tɛ bɔ. Ani i fana b’a daminɛ ni waajuli ye sanni delili ka kɛ, hali ni - kira ka sunna kɔnɔ - i t’a daminɛ ni waajuli ye. O kɔ, Abu Sayidi ko: «Ne ye min mɛn Ala ka ciden fɛ sallallaahu alayihi wasallam fɛ, nin mɔgɔ y’o dafa: «Aw cɛma, mɔgɔ o mɔgɔ ye juguman ye, n’a be se k’a yɛlɛma n’a bolow ye, o tigi k’a yɛlɛma n’a bolow ye. N’a ma se, a k’o kɛ ni da ye, n’a ma se, a k’o kɛ n’a dusukun ye. Ani, o lo ye limaniya barikaman ye’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4004
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنِي عُتْبَةُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ حَدَّثَنِي عَنْ عَمِّهِ عَمْرِو بْنِ جَارِيَةَ عَنْ أَبِي أُمَيَّةَ الشَّعْبَانِيِّ قَالَأَتَيْتُ أَبَا ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيَّ قَالَ قُلْتُ كَيْفَ تَصْنَعُ فِي هَذِهِ الْآيَةِ قَالَ أَيَّةُ آيَةٍ قُلْتُ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ }قَالَ سَأَلْتَ عَنْهَا خَبِيرًا سَأَلْتُ عَنْهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بَلْ ائْتَمِرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَتَنَاهَوْا عَنْ الْمُنْكَرِ حَتَّى إِذَا رَأَيْتَ شُحًّا مُطَاعًا وَهَوًى مُتَّبَعًا وَدُنْيَا مُؤْثَرَةً وَإِعْجَابَ كُلِّ ذِي رَأْيٍ بِرَأْيِهِ وَرَأَيْتَ أَمْرًا لَا يَدَانِ لَكَ بِهِ فَعَلَيْكَ خُوَيْصَةَ نَفْسِكَ فَإِنَّ مِنْ وَرَائِكُمْ أَيَّامَ الصَّبْرِ الصَّبْرُ فِيهِنَّ عَلَى مِثْلِ قَبْضٍ عَلَى الْجَمْرِ لِلْعَامِلِ فِيهِنَّ مِثْلُ أَجْرِ خَمْسِينَ رَجُلًا يَعْمَلُونَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ
A y’a fɔ an ye ko [Hisyam bin ‘Ammar] y’a fɔ an ye ko [Shadaqah bin Khalid] y’a fɔ ne ye [Utba bin Abu Hakim] y’a fɔ ne ye ka bɔ a belencɛ [Amru bin Jariyah] fɛ ka bɔ [Abu Umayyah As Sya’bani] fɛ a ko; Loon dɔ la, n’ tagara [Abu Tsa’labah Al Khusyani] fɛ ani n’ y’a ɲininga ko: ‘I be mun lo kɛ ni nin vɛrise ye?’ Abu Tsa’labah y’a ɲininga o nɔɔ na ko: ‘Aya jumɛn lo?’ Ne y’a kalan o kɔ ko: ‘-Aw lanabagaw, aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi; mɔgɔ lafilibaga si tɛna kojugu kɛ i la n’i y’i ɲɛminɛ-’ -Qs. Ali Mayada; 105-. O kɔ, Abu Tsa’labah ko: ‘Aw ka mɔgɔw ɲininga minw b’a lɔn, n’ ye Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ɲininga o koo la loon dɔ la, a y’a jaabi ko: ‘O kɔrɔ, u be ɲɔgɔn ci ka koɲuman kɛ, ka ɲɔgɔn bali ka juguya kɛ, o la, n’i y’a ye ko sleaze be mɛnni kɛ, u ka negew bɛɛ be tugu i kɔ, fɛnw ye minw ma bɛn i ma, o tuma na, i ka kan k’a segi i dusukun ɲa na. Sabu tiɲɛ na, muɲuli loonw b’i kɔ, muɲuli o wagati la, o be i n’a fɔ mɔgɔ min be fɛn jeninin minɛna, bari mɔgɔ min be koɲuman kɛ o wagati la, o tigi be i n’a fɔ mɔgɔ biduuru sara min be baara kɛ i n’a fɔ a ka kɛwalew’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4005
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ الْخُزَاعِيُّ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَيْدٍ حَفْصُ بْنُ غَيْلَانَ الرُّعَيْنِيُّ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى نَتْرُكُ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْيَ عَنْ الْمُنْكَرِ قَالَ إِذَا ظَهَرَ فِيكُمْ مَا ظَهَرَ فِي الْأُمَمِ قَبْلَكُمْ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا ظَهَرَ فِي الْأُمَمِ قَبْلَنَا قَالَ الْمُلْكُ فِي صِغَارِكُمْ وَالْفَاحِشَةُ فِي كِبَارِكُمْ وَالْعِلْمُ فِي رُذَالَتِكُمْقَالَ زَيْدٌ تَفْسِيرُ مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعِلْمُ فِي رُذَالَتِكُمْ إِذَا كَانَ الْعِلْمُ فِي الْفُسَّاقِ
A y’a fɔ an ye ko [Ali Abbas bin Al Walid Ad Dimasyqi] y’a fɔ an ye ko [Zaid bin Yahya bin Ubaid Al Khuza’i] y’a fɔ an ye [Ali Haitsam bin Humaid] y’a fɔ an ye [Abu Mu’aid Hafsh bin Ghailan Ar Ru’aini] ka bɔ [Makhul was bin] ka bɔ [Inat] ko, ‘A] Ala ka, tuma jumɛn an bena amar ma’ruf ni nahi juguman to yen?’ A ko: ‘Ni koo tun kɛra aw la i n’a fɔ a kɛra Isirayɛlidenw na cogo min na, o kɔrɔ, n’aw kuntigiw tun ye koo haramuninw kɛ, ani fanga tun be aw cɛma mɔgɔ fitininw bolo, lɔnniya tun be aw cɛma mɔgɔ dɔgɔmanw bolo’. Zaid y’a fɔ ka ɲɛsin kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka kuma kɔrɔfɔli ma ko ‘Ani lɔnniya be mɔgɔ dɔgɔmanw cɛma aw cɛma’, o kɔrɔ, ni lɔnniya be mɔgɔjuguw cɛma’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4006
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ جُنْدُبٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَنْبَغِي لِلْمُؤْمِنِ أَنْ يُذِلَّ نَفْسَهُ قَالُوا وَكَيْفَ يُذِلُّ نَفْسَهُ قَالَ يَتَعَرَّضُ مِنْ الْبَلَاءِ لِمَا لَا يُطِيقُهُ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Bashyar] y’a fɔ an ye ko [Amru bin Ashim] y’a fɔ an ye ko [Hamadu bin Salamah] ka bɔ [Ali bin Zaid] ka bɔ [Al Hasan] ka bɔ [Jundab] ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ [Hudzaifah]. Sahabaw y’a ɲininga ko: ‘Mɔgɔ b’a yɛrɛ majigi cogo di?’ a y’a jaabi ko: ‘A y’a yɛrɛ su kɔrɔbɔli dɔ la min tun tɛ se ka muɲu’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4007
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبُو طُوَالَةَ حَدَّثَنَا نَهَارٌ الْعَبْدِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ لَيَسْأَلُ الْعَبْدَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يَقُولَ مَا مَنَعَكَ إِذْ رَأَيْتَ الْمُنْكَرَ أَنْ تُنْكِرَهُ فَإِذَا لَقَّنَ اللَّهُ عَبْدًا حُجَّتَهُ قَالَ يَا رَبِّ رَجَوْتُكَ وَفَرِقْتُ مِنْ النَّاسِ
A y’a fɔ an ye ko [Ali bin Muhamadu] y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Fudlail] y’a fɔ an ye ko [Yahya bin Sa’id] y’a fɔ an ye [Abdullah bin Abdurrahman Abu Thuwalah] y’a fɔ an ye [Nahar Al ‘Abdi] ko a y’a mɛn [Abu Sa’id Al’Abdi] ko: a fɔ ko: ‘Tiɲɛ na, Ala bena a ka baaraden ɲininga loon min na, laban bena se, fɔɔ a ka ɲiningali kɛ ko: ‘Mun lo b’i bali ka kojugu bali n’i y’a ye?’ Baaraden bena a jaabi ko: ‘E Rabb, ne jigi b’i ka dugawu kan ani n’ be n’ yɛrɛ mabɔ adamadenw na’’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4008
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُمْلِي لِلظَّالِمِ فَإِذَا أَخَذَهُ لَمْ يُفْلِتْهُ ثُمَّ قَرَأَ{ وَكَذَلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَهِيَ ظَالِمَةٌ }
A fɔra an ye ko [Muhamadu bin Abdullah bin Numayiri] ni [Ali bin Muhamadu] fila bɛɛ ko; a y’a fɔ an ye ko [Abu Mu’awiya] ka bɔ [Buraid bin Abdullah bin Abu Burda] ka bɔ [Abu Burda] ka bɔ [Abu Musa] ko: ‘Tiɲɛ na, ni Ala b’a fɛ ka kojugukɛlaw ɲangi, o tuma na, a bena u tɔɔrɔ k’a sɔrɔ a ma mɔgɔ si to yen’. O kɔ, a y’a kalan ko: ‘-I ka Rab ka ɲangili ye nin ye, n’a be jamanadenw ɲangi minw be tilenbaliyakow kɛ-’ -Qs. Huwudi; 102-.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4009
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبُو أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَأَقْبَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِينَ خَمْسٌ إِذَا ابْتُلِيتُمْ بِهِنَّ وَأَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ تُدْرِكُوهُنَّ لَمْ تَظْهَرْ الْفَاحِشَةُ فِي قَوْمٍ قَطُّ حَتَّى يُعْلِنُوا بِهَا إِلَّا فَشَا فِيهِمْ الطَّاعُونُ وَالْأَوْجَاعُ الَّتِي لَمْ تَكُنْ مَضَتْ فِي أَسْلَافِهِمْ الَّذِينَ مَضَوْا وَلَمْ يَنْقُصُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ إِلَّا أُخِذُوا بِالسِّنِينَ وَشِدَّةِ الْمَئُونَةِ وَجَوْرِ السُّلْطَانِ عَلَيْهِمْ وَلَمْ يَمْنَعُوا زَكَاةَ أَمْوَالِهِمْ إِلَّا مُنِعُوا الْقَطْرَ مِنْ السَّمَاءِ وَلَوْلَا الْبَهَائِمُ لَمْ يُمْطَرُوا وَلَمْ يَنْقُضُوا عَهْدَ اللَّهِ وَعَهْدَ رَسُولِهِ إِلَّا سَلَّطَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ غَيْرِهِمْ فَأَخَذُوا بَعْضَ مَا فِي أَيْدِيهِمْ وَمَا لَمْ تَحْكُمْ أَئِمَّتُهُمْ بِكِتَابِ اللَّهِ وَيَتَخَيَّرُوا مِمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ بَأْسَهُمْ بَيْنَهُمْ
A y’a fɔ an ye ko [Mahmud bin Khalid Ad Dimasyqi] y’a fɔ an ye ko [Suleiman bin Abdurrahman Abu Ayyub] ka bɔ [Ibnu Abu Malik] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [Atha bin Abu Rabah] ka bɔ [Abdullah bin Umar] ka bɔ [Abdullah bin Umar] ko: fɛn duuru n’i kɔrɔbɔra n’a ye, n’ be n’ yɛrɛ tanga Ala ma walisa i kana o sɔrɔ; A ma kɛ fɛn haramunin ye ka jɛnsɛn jama cɛma, o kɔ, u b’o kɛ kɛnɛ kan, fo n’a ye Tha’un bana ni kongo jɛnsɛn u cɛma, min ma deli ka kɛ u ɲɛmɔgɔw la. U tɛ dɔ bɔ girinyafɛnw ni sumaninw na fɔɔ n’u tɔɔrɔla jalo min be mɛn ani kuntigi tilenbaliw fɛ. U tɛ sigasiga ka zaka sara u ka nafolo la fo ni sankolo ye jii bɔ u ye, ni baganw tun tɛ u tun tɛna sanji di a ma. U tɛna Ala n’a ka ciden ka layidu tiɲɛ fɔɔ ni Ala ye fanga don u n’u ka kɛnɛma juguw kan k’u mara. U ka ɲɛmɔgɔw tɛ sigasiga ka Ala ka sariyaw labato, Ala ye min jigi, u t’o jati ko o ka fisa, fɔɔ ni Ala ye siranya bila u cɛma’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4010
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ حَاتِمِ بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ الْأَشْعَرِيِّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَشْرَبَنَّ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي الْخَمْرَ يُسَمُّونَهَا بِغَيْرِ اسْمِهَا يُعْزَفُ عَلَى رُءُوسِهِمْ بِالْمَعَازِفِ وَالْمُغَنِّيَاتِ يَخْسِفُ اللَّهُ بِهِمْ الْأَرْضَ وَيَجْعَلُ مِنْهُمْ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيرَ
A y’a fɔ an ye ko [Abdullah bin Sa’id] y’a fɔ an ye ko [Ma’n bin Isa] ka bɔ [Mu’awiyah bin Salih] ka bɔ [Hatim bin Huraits] ka bɔ [Malik bin Abu Maryam] ka bɔ [Abdurrahman bin Ghanm Al Asy’ari] ka bɔ [Abu Malik Al Asy’ari] ka bɔ [Abu Malik Al Asy’ari] a ko: ne ka ummah dɔw bena khamer min, u b’o min weele ko fɛɛn wɛrɛ min tɛ a tɔgɔ ye, u bena dɔnkili la ni dɔnkilidala dɔw ye minw be ni dɔnkiliminɛnw ye. Ala bena u niin datugu ani k’u dɔw kɛ kongokolonw ni lɛɛw ye’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4011
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ لَيْثٍ عَنْ الْمِنْهَالِ عَنْ زَاذَانَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْعَنُهُمْ اللَّهُ وَيَلْعَنُهُمْ اللَّاعِنُونَ قَالَ دَوَابُّ الْأَرْضِ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin As Shabah] y’a fɔ an ye ko [‘Ammar bin Muhamadu] ka bɔ [Laits] ka bɔ [Al Minhal] ka bɔ [Zadzan] ka bɔ [Al Barra bin ‘Azib] ko: ‘Ala ka ciden shallallahu ‘alayihi wasallam ko: ‘Ala fana bena u danga ani dangalikɛlaw bena u danga’. A ko fana ko: ‘O cogo kelen na, fɛnɲɛnamaw fana bena kɛ dugukolo kan’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4012
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزِيدُ فِي الْعُمْرِ إِلَّا الْبِرُّ وَلَا يَرُدُّ الْقَدَرَ إِلَّا الدُّعَاءُ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيُحْرَمُ الرِّزْقَ بِالذَّنْبِ يُصِيبُهُ
A y’a fɔ an ye ko [Ali bin Muhamadu] y’a fɔ an ye ko [Waki’] ka bɔ [Sufyan] ka bɔ [Abdullah bin Isa] ka bɔ [Abdullah bin Abu Al Ja’d] ka bɔ [Tsauban] a ko: ‘Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Mɔgɔ ka saan hakɛ tɛ se ka caya ni ɲumanya ye, a tɛ se ka ban. Tiɲɛn na, mɔgɔ bena a ka balo sɔrɔ a ka jurumuw kosɔn’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4013
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ الْمَعْنِيُّ وَيَحْيَى بْنُ دُرُسْتَ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ النَّاسِ أَشَدُّ بَلَاءً قَالَ الْأَنْبِيَاءُ ثُمَّ الْأَمْثَلُ فَالْأَمْثَلُ يُبْتَلَى الْعَبْدُ عَلَى حَسَبِ دِينِهِ فَإِنْ كَانَ فِي دِينِهِ صُلْبًا اشْتَدَّ بَلَاؤُهُ وَإِنْ كَانَ فِي دِينِهِ رِقَّةٌ ابْتُلِيَ عَلَى حَسَبِ دِينِهِ فَمَا يَبْرَحُ الْبَلَاءُ بِالْعَبْدِ حَتَّى يَتْرُكَهُ يَمْشِي عَلَى الْأَرْضِ وَمَا عَلَيْهِ مِنْ خَطِيئَةٍ
A fɔra an ye ko [Yusufu bin Hamadi Al Ma’ni] ni [Yaya bin Durusta] fila bɛɛ ko; y’a fɔ an ye [Hamadu bin Zaid] ka bɔ [‘Ashim] ka bɔ [Mush’ab bin Sa’d] ka bɔ [A facɛ Sa’d bin Abu Waqash] la ko: ‘Ne y’a ɲininga ko: ‘E Ala ka ciden, jɔn lo ye mɔgɔ ye min ka kɔrɔbɔliw ka gwɛlɛ ka tɛmɛ tɔɔw bɛɛ kan?’ A y’a jaabi ko: ‘Kiraw, o kɔ, jɛnkulu min be tugu o kɔ - minw kɔrɔtanin lo ka tɛmɛ tɔɔw bɛɛ kan - ani o ɲɔgɔnna wɛrɛw. Baarakɛla bena kɔrɔbɔ ka kɛɲɛ n’a ka diinan hakɛ ye - a ka limaniya -. N’a ka limaniya barika ka bon o tuma na, kɔrɔbɔliw bena gwɛlɛya ka tɛmɛ fɔlɔ kan. N’a ka limaniya barika ka dɔgɔ o tuma na, a bena kɔrɔbɔ ka kɛɲɛ n’a ka limaniya hakɛ ye. O kɔrɔbɔli tɛna bɔ jɔn na fɔɔ ni Ala y’a to u ka tagama dugukolo kan jurumu tɛ min na’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4014
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَدَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُوعَكُ فَوَضَعْتُ يَدِي عَلَيْهِ فَوَجَدْتُ حَرَّهُ بَيْنَ يَدَيَّ فَوْقَ اللِّحَافِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَشَدَّهَا عَلَيْكَ قَالَ إِنَّا كَذَلِكَ يُضَعَّفُ لَنَا الْبَلَاءُ وَيُضَعَّفُ لَنَا الْأَجْرُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ النَّاسِ أَشَدُّ بَلَاءً قَالَ الْأَنْبِيَاءُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ثُمَّ مَنْ قَالَ ثُمَّ الصَّالِحُونَ إِنْ كَانَ أَحَدُهُمْ لَيُبْتَلَى بِالْفَقْرِ حَتَّى مَا يَجِدُ أَحَدُهُمْ إِلَّا الْعَبَاءَةَ يُحَوِّيهَا وَإِنْ كَانَ أَحَدُهُمْ لَيَفْرَحُ بِالْبَلَاءِ كَمَا يَفْرَحُ أَحَدُكُمْ بِالرَّخَاءِ
A y’a fɔ an ye ko [Abdurrahman bin Ibrahim] y’a fɔ an ye ko [Ibn Abu Fudaik] y’a fɔ ne ye [Hisyam bin Sa’d] ka bɔ [Zaid bin Aslam] ka bɔ [‘Atha bin Yasar] ka bɔ [Abu Sa’id Al Khudri] a ko, ‘Ne tagara bɔ kira ye tuma min na a tun be n’ fɛ. N’ y’a ye ko funteni tun be fɔɔ ka taga se birifani ma. N y’a fɔ o kɔ ko: ‘E Ala ka ciden, dimi min y’i sɔrɔ, o ka gwɛlɛ kosɔbɛ’. A ko: ‘Tiɲɛn na, an be ten, n’an ka kɔrɔbɔliw cayara, sara fana bena caya’. N y’a ɲininga ko: ‘E Ala ka ciden, jɔn lo ye adamaden ye min ye kɔrɔbɔli gɛlɛnw sɔrɔ?’ a ko: ‘Kiraw’. N y’a ɲininga tugun ko: «E Ala ka ciden, o tuma na jɔn lo?» A y’a jaabi ko: ‘O kɔ, Alaɲasiranbagaw, u dɔ y’a ɲini ni fantanya ye fɔɔ a ma foyi sɔrɔ ni fani dɔrɔn lo ye k’a don, ani u dɔ be yen min nisɔndiyanin lo kɔrɔbɔliw la i n’a fɔ aw dɔ nisɔndiyanin lo ni nafoloba ye cogo min na’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4015
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَحْكِي نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ ضَرَبَهُ قَوْمُهُ وَهُوَ يَمْسَحُ الدَّمَ عَنْ وَجْهِهِ وَيَقُولُ رَبِّ اغْفِرْ لِقَوْمِي فَإِنَّهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Abdullah bin Numair] y’a fɔ an ye [Waki’] y’a fɔ an ye [Al A’masy] ka bɔ [Syaqiq] ka bɔ [Abdullah] a ko, ‘I n’a fɔ ne ye Ala ka ciden ye sallallaahu ‘alaihi wasallam - o wagati la a tun be kumana kira dɔ koo la ka bɔ a ka mɔgɔw fɛ min tun be, a ɲɛda k'a fɔ ko: 'E ne ka Rabbi, yafa ne ka mɔgɔw ma bari tiɲɛ na, u tun t'a lɔn''.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4016
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْنُ أَحَقُّ بِالشَّكِّ مِنْ إِبْرَاهِيمَ إِذْ قَالَ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي وَيَرْحَمُ اللَّهُ لُوطًا لَقَدْ كَانَ يَأْوِي إِلَى رُكْنٍ شَدِيدٍ وَلَوْ لَبِثْتُ فِي السِّجْنِ طُولَ مَا لَبِثَ يُوسُفُ لَأَجَبْتُ الدَّاعِيَ
A fɔra an ye ko [Harmalah bin Yahya] ni [Yunusi bin Abdul A’la] fila bɛɛ ko; y’a fɔ an ye ko [Abdullah bin Wahb] y’a fɔ ne ye ko [Yunus bin Yazid] ka bɔ [Ibn Shihab] ka bɔ [Abu Salama bin Abdurrahman bin Auf] la ani [Sa’id bin Al Musayyab] ka bɔ [Abu Hurairah] ko: ‘Rasulullah b’a fɔ ko: a ko, '-Ani -I hakili to- tuma min na Ibrayima ko: 'E ne Matigi, i be suuw lakunu cogo min na, o yira n na'. Ala ko: «Aw ma la a la fɔlɔ wa?» Ibrahima y’a jaabi ko: ‘Ne y’a lasun, nka walisa n’ dusukun ka to a nɔɔ na -ni n’ ka limaniya ye-’ -Qs. Bakara: 260-. Ani Ala ye kira Lutu barikada sabu a ye dogoyɔrɔ sɔrɔ denbaya barikaman dɔ kɔnɔ. Ani ni ne tun be kaso la fɔɔ ka taga se kira Yusufu ka kaso la, siga t’a la, n’ tun bena n’ ka welekan dafa hali bi’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4017
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ كُسِرَتْ رَبَاعِيَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشُجَّ فَجَعَلَ الدَّمُ يَسِيلُ عَلَى وَجْهِهِ وَجَعَلَ يَمْسَحُ الدَّمَ عَنْ وَجْهِهِ وَيَقُولُ كَيْفَ يُفْلِحُ قَوْمٌ خَضَبُوا وَجْهَ نَبِيِّهِمْ بِالدَّمِ وَهُوَ يَدْعُوهُمْ إِلَى اللَّهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ لَيْسَ لَكَ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ }
A fɔra an ye ko [Nahsiri bin Ali Al Jahdlami] ni [Muhamadu bin Ali Al Mutsana] fila bɛɛ ko; a y’a fɔ an ye [Abdul Wahb] y’a fɔ an ye [Humaid] ka bɔ [Anas bin Malik] la a ko, ‘Uhud kɛlɛ kɛra tuma min na, cira sallallaahu ‘alayihi wasallam ɲinw karila fɔɔ joli bɔra a ɲɛda kan. Joli min tun be bɔra a ɲɛda kan, k’a to a b’o jɔɔsira, Ala ka ciden ko: ‘Jamana dɔ bena kunnadiya sɔrɔ cogo di n’u ye joli mɔn u ka kira ɲɛda kan! Hali n'a y'u weele k'u ka segi ka taga Ala fɛ Azza wa Jalla '-I ka donko fitinin foyi tɛ koow la...- ' -Qs. Ali Imaran: saan 128-.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4018
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ جَاءَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام ذَاتَ يَوْمٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ جَالِسٌ حَزِينٌ قَدْ خُضِّبَ بِالدِّمَاءِ قَدْ ضَرَبَهُ بَعْضُ أَهْلِ مَكَّةَ فَقَالَ مَا لَكَ قَالَ فَعَلَ بِي هَؤُلَاءِ وَفَعَلُوا قَالَ أَتُحِبُّ أَنْ أُرِيَكَ آيَةً قَالَ نَعَمْ أَرِنِي فَنَظَرَ إِلَى شَجَرَةٍ مِنْ وَرَاءِ الْوَادِي قَالَ ادْعُ تِلْكَ الشَّجَرَةَ فَدَعَاهَا فَجَاءَتْ تَمْشِي حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ قُلْ لَهَا فَلْتَرْجِعْ فَقَالَ لَهَا فَرَجَعَتْ حَتَّى عَادَتْ إِلَى مَكَانِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَسْبِي
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Tharif] y’a fɔ an ye ko [Abu Mu’awiyah] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Abu Sufyan] ka bɔ [Anas] ko: ‘Loon dɔ la, Jibril nana Rasulullah fɛ tuma min na a tun siginin be nisɔngoya la, bari a tun datugunin lo joli la mɔgɔ dɔw fɛ. -Jibril- ko, mun le kɛra i la? a y’a jaabi ko: ‘O ye min kɛ, u y’o lo kɛ ne la’. Jibirili ko: 'I b'a fɛ ne ka -fanga- tagamasiɲɛ yira i la wa?' a ko: ‘Ɔnhɔn, a yira ne ra’. O kɔ, a ye yiri dɔ ye kuluwo kɔnɔ ani Jibirili ko, ‘I ka yiri nin weele’. O kɔ, a y’a weele ani yiri bolila ka na fɔɔ a wulila ka tilen a ɲɛfɛ. Jibirili ko tugun ko: ‘A fɔ a ye ko a ka kɔsegi! ’ O kɔ, a y’o fɔ ani yiri kɔsegira a lɔyɔrɔ fɔlɔ la. Nabi ko: ‘O be n’ wasa’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4019
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْصُوا لِي كُلَّ مَنْ تَلَفَّظَ بِالْإِسْلَامِ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَخَافُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ مَا بَيْنَ السِّتِّ مِائَةِ إِلَى السَّبْعِ مِائَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُمْ لَا تَدْرُونَ لَعَلَّكُمْ أَنْ تُبْتَلُوا قَالَ فَابْتُلِينَا حَتَّى جَعَلَ الرَّجُلُ مِنَّا مَا يُصَلِّي إِلَّا سِرًّا
A fɔra an ye ko [Muhamadu bin Abdullah bin Numayiri] ni [Ali bin Muhamadu] fila bɛɛ ko; a y’a fɔ an ye ko [Abu Mu’awiyah] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Syaqiq] ka bɔ [Hudzaifah] ko: ‘Ala ka ciden ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ be silamɛya fɔ, aw k’o tigi jate ne ye’. An y’a ɲininga ko: ‘E Ala ka ciden, yala i be hami an na wa, k’a sɔrɔ an hakɛ be mɔgɔ kɛmɛ wɔɔrɔ ni kɛmɛ wolonfila cɛ wa?’ A ko: ‘Kɔrɔbɔli min bena aw sɔrɔ, aw t’o lɔn’. Hudzaifah ko: ‘O tuma na, an kɔrɔbɔra tiɲɛn na, fɔɔ an kelen ma delili kɛ fɔɔ dogo la’.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 4020
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ بَشِيرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ وَجَدَ رِيحًا طَيِّبَةً فَقَالَ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذِهِ الرِّيحُ الطَّيِّبَةُ قَالَ هَذِهِ رِيحُ قَبْرِ الْمَاشِطَةِ وَابْنَيْهَا وَزَوْجِهَا قَالَ وَكَانَ بَدْءُ ذَلِكَ أَنَّ الْخَضِرَ كَانَ مِنْ أَشْرَافِ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَكَانَ مَمَرُّهُ بِرَاهِبٍ فِي صَوْمَعَتِهِ فَيَطَّلِعُ عَلَيْهِ الرَّاهِبُ فَيُعَلِّمُهُ الْإِسْلَامَ فَلَمَّا بَلَغَ الْخَضِرُ زَوَّجَهُ أَبُوهُ امْرَأَةً فَعَلَّمَهَا الْخَضِرُ وَأَخَذَ عَلَيْهَا أَنْ لَا تُعْلِمَهُ أَحَدًا وَكَانَ لَا يَقْرَبُ النِّسَاءَ فَطَلَّقَهَا ثُمَّ زَوَّجَهُ أَبُوهُ أُخْرَى فَعَلَّمَهَا وَأَخَذَ عَلَيْهَا أَنْ لَا تُعْلِمَهُ أَحَدًا فَكَتَمَتْ إِحْدَاهُمَا وَأَفْشَتْ عَلَيْهِ الْأُخْرَى فَانْطَلَقَ هَارِبًا حَتَّى أَتَى جَزِيرَةً فِي الْبَحْرِ فَأَقْبَلَ رَجُلَانِ يَحْتَطِبَانِ فَرَأَيَاهُ فَكَتَمَ أَحَدُهُمَا وَأَفْشَى الْآخَرُ وَقَالَ قَدْ رَأَيْتُ الْخَضِرَ فَقِيلَ وَمَنْ رَآهُ مَعَكَ قَالَ فُلَانٌ فَسُئِلَ فَكَتَمَ وَكَانَ فِي دِينِهِمْ أَنَّ مَنْ كَذَبَ قُتِلَ قَالَ فَتَزَوَّجَ الْمَرْأَةَ الْكَاتِمَةَ فَبَيْنَمَا هِيَ تَمْشُطُ ابْنَةَ فِرْعَوْنَ إِذْ سَقَطَ الْمُشْطُ فَقَالَتْ تَعِسَ فِرْعَوْنُ فَأَخْبَرَتْ أَبَاهَا وَكَانَ لِلْمَرْأَةِ ابْنَانِ وَزَوْجٌ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِمْ فَرَاوَدَ الْمَرْأَةَ وَزَوْجَهَا أَنْ يَرْجِعَا عَنْ دِينِهِمَا فَأَبَيَا فَقَالَ إِنِّي قَاتِلُكُمَا فَقَالَا إِحْسَانًا مِنْكَ إِلَيْنَا إِنْ قَتَلْتَنَا أَنْ تَجْعَلَنَا فِي بَيْتٍ فَفَعَلَ فَلَمَّا أُسْرِيَ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَدَ رِيحًا طَيِّبَةً فَسَأَلَ جِبْرِيلَ فَأَخْبَرَهُ
A fɔra an ye ko [Hisyam bin ‘Ammar] y’a fɔ an ye ko [Al Walid bin Muslim] y’a fɔ an ye ko [Sa’id bin Bashir] ka bɔ [Qatadah] ka bɔ [Mujahid] ka bɔ [Ibn Abbas] ka bɔ [Ubay bin Ka’ab] ka bɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam sɔrɔ, ko tuma min na suu tun be yen. O kama, a y’a ɲininga ko: ‘E Jibirili, nin kasa kasadiyanin ye mun lo ye?’ Jibirili y’a jaabi ko: ‘Nin ye Masiyita n’a den fila n’a cɛɛ ka kaburuw kasa ye’. Jibril y’a fɔ tugun ko: ‘A daminɛ na, khidlir tun be Israɛldenw ka mɔgɔbaw cɛma ani a tun be to ka tɛmɛ mɔnpɛri dɔ fɛ min tun be mɔnpɛri kɔnɔ. Tuma o tuma ni mɔnpɛri tun be bɔ a ɲɛfɛ, a tun b’a kalan silamɛya la. Tuma min na Khidlir sera kanbelenya la, a facɛ y’a furu muso dɔ ma, o kama Khidlir y’a muso kalan silamɛya la. O kɔ, a y’a ɲini a muso fɛ a kana o kalan kofɔ mɔgɔ si ye. Komi Khidlir tun ma deli ka gwɛrɛ muso la, a y’a to yen, o kɔ, a facɛ y’a furu tugun muso wɛrɛ ma, o kama Khidlir y’a ka muso kura kalan ani k’a ɲini a fɛ a kana o kalanw fɔ mɔgɔ si ye. A y’a sɔrɔ ko u fila la kelen y’a dogo ani tɔɔ kelen y’a jɛnsɛn. O kama, a teliyara ka taga fɔɔ ka taga se guun dɔ kan baji cɛmancɛ la. Cɛɛ fila minw tun be yiri ɲinina, olu y’a ye yen, u dɔ dogora, tɔ kelen y’a yɛlɛma. Mɔgɔ min ye kibaro jɛnsɛn, ale ko: ‘Ne ye Khidlir ye.’ O kama, u y’a ɲininga ko: ‘I y’a ye ni jɔn lo ye’. A y’a jaabi ko: ‘O cogo la’. Cɛɛ y’a fɔ tugun ko: ‘Nga a y’a dogo. Ani, landa min b’u ka diinan kɔnɔ, o ye ko mɔgɔ o mɔgɔ be ngalon tigɛ, o tigi bena faga’. A ko tugun ko: ‘O la, cɛɛ ye muso dɔ furu min tun be se ka gundo mara, tuma min na a tun be Farahuna denmuso sɔgɔra, sɔgɔlan barila ka ben, k’a fɔ ko: ‘Bɔnɔ Farahuna ye’. O la, denmuso y'o fɔ a facɛ ye. O wagati la, den fila ni cɛɛ be muso nin fɛ. O la, Farahuna ye ciden ci ka taga muso n’a cɛɛ fɛ k’u lasun u ka segi u ka diinan na, nka u fila bɛɛ banna, o la, ciden ko: ‘Ne bena aw fila bɛɛ faga’. U fila bɛɛ ko: ‘I n’a fɔ i ka ɲumanya min kɛra an ye, n’i y’an faga, i ka kan k’an bila bon kelen kɔnɔ’. A y’o lo kɛ’. Tuma min na cira sallallaahu ‘alaihi wasallam tun be Israɛl jamana na, a ye kasa dɔ kɔrɔsi, o la, a ye Jibirili ɲininga ani Jibirili y’o fɔ a ye.
