Imam Nasa'i : 921
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَالَ أَحَدُكُمْ آمِينَ وَقَالَتْ الْمَلَائِكَةُ فِي السَّمَاءِ آمِينَ فَوَافَقَتْ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Беҙгә [Ҡотәйбә] [Мәликтән] [Әбү Әз Зинадтан] [Әл-Әғраждан] [Әбү Һүрәйрәнән] Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм әйтте: «Әгәр ҙә һеҙҙең арағыҙҙан берегеҙ амин тиһә, күктәге фәрештәләр ҙә амин тиһә, тимәк, бер-береһенең фәрештәләре менән бер үк ваҡытта амин уҡыу гонаһлы, ә фәрештәләр араһында гонаһлы булыр.
Imam Nasa'i : 922
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَمِّ أَبِيهِ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَصَلَّيْتُ خَلْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَطَسْتُ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ فَقَالَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمْ يُكَلِّمْهُ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّانِيَةَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ رِفَاعَةُ بْنُ رَافِعِ ابْنِ عَفْرَاءَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ ابْتَدَرَهَا بِضْعَةٌ وَثَلَاثُونَ مَلَكًا أَيُّهُمْ يَصْعَدُ بِهَا
Беҙгә [Ҡотәйбәгә] хәбәр биреп, ул әйтте; Беҙгә [Рифағә бин Яхья бин Абдулла бин Рифағә бин Рафиғ] атаһының абзыйынан [Мөәҙ бин Рифағә бин Рафиғ] [атаһынан] һөйләне, ул әйтте; — Мин Рәсүлуллаһ саллаллаһуғәләйһи вәсалләм артында уҡыным. Һуңынан мин йүткереп: «Әлхәмдүлилләһ хәмдән ҡациран тәййибән мөбәрәкән фиих мөбәрәкән ғәләйх кәмәа юхиббу раббуна ваярдха -Аллаһ иң бөйөк, бөтә маҡтау Аллаһҡа мул маҡтау һәм яҡшылыҡ һәм бәрәкәтле, ниғмәттәр, уларҙы беҙҙең Рабб ярата һәм хуплай», — тинем. Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәсалләм доғаһын тамамлағас: «Намаҙ ваҡытында кем һөйләй? — Шулай итеп, бер кем дә өндәшмәне. Шунан саллаллаллаһуғәләйһи вәсалләм икенсе тапҡыр ҡабатланы: «Намаҙ ваҡытында кем һөйләй?» «Рифа бин Рафф бин Афра» тигән; «Мин, эй, Аллаһ Рәсүле саллаллаһуғәләйһи вәссәләм». Шунан һуң Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм: «Һеҙ -намаҙҙа- нимә әйтәһегеҙ?» Ул яуап бирҙе; — Мин әйтәм: «Әлхәмдүлилләһ хәмдән ҡациран тхаййибун мөбәрәкән фиих мөбәрәкән ғәләйһи кәмәә юхиббу раббуна ваярдха -Аллаһ Иң Бөйөк, бөтә маҡтау Аллаһҡа мул маҡтау һәм изгелек һәм фатихалар менән, фатихалар, уларҙы беҙҙең Рабб ярата һәм хуплай-». Рәсүлуллаһ Шаллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм шунан һуң: «Йәнем ҡулында булған Зат менән ант итәм, ысынлап та, утыҙҙан ашыу фәрештә был уҡыуҙы тәрбиәләү өсөн тырышты».
Imam Nasa'i : 923
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ الْجَبَّارِ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَصَلَّيْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا كَبَّرَ رَفَعَ يَدَيْهِ أَسْفَلَ مِنْ أُذُنَيْهِ فَلَمَّا قَرَأَ{ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ }قَالَ آمِينَ فَسَمِعْتُهُ وَأَنَا خَلْفَهُ قَالَ فَسَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَقُولُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ فَلَمَّا سَلَّمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ صَلَاتِهِ قَالَ مَنْ صَاحِبُ الْكَلِمَةِ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا أَرَدْتُ بِهَا بَأْسًا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ ابْتَدَرَهَا اثْنَا عَشَرَ مَلَكًا فَمَا نَهْنَهَهَا شَيْءٌ دُونَ الْعَرْشِ
Беҙгә [Ғабдул Хәмит бин Мөхәммәткә] хәбәр итеп, ул әйтте; Беҙгә [Мәхләдкә] әйткәс, ул әйтте; Беҙгә [Юныс бин Әбү Исхаҡ] [атаһынан] [Ғабдул Джәбәр бин Ваилдан] [атаһынан] һөйләне, ул әйтте; — Мин бер ваҡыт Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһуғәләйһи вәссәләмдең артынан намаҙ уҡыным, ул тәкбир уҡығанда ҡулдарын ҡолаҡтарынан аҫҡараҡ күтәрҙе. Ғәйрил мәғҙүби ғәләйһим үәләдлләллиин - асыуланғандарҙы түгел, аҙашҡандарҙы түгел - уҡығандан һуң: «Амин», — тине. Мин уны ишеттем, сөнки мин уның артында инем». Ул -Ваил- әйтте, Рәсүлуллаһ Шаллаллаллаһуғәләйһи васаллам кемдеңдер әлхәмдүлилләһи хәмдән ҡациран тәййибән мөбәрәкән фиих -Аллаһ иң бөйөк тип әйткәнен ишеттем. Мул һәм затлы һәм бәрәкәтле маҡтауҙар менән Аллаһҡа маҡтау! Пәйғәмбәребеҙ саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм доғаһының сәләмдәрен әйткәндән һуң: «Намаҙҙа кем һөйләм әйтә?» Бер кеше: «Мин, эй, Аллаһ Рәсүле саллаллааһуғәләйһи ү с ә л л а л а л а л а а л а а ғ а ү ғәләйһи ү с ә л л ә м», - тине. Мин теләмәйем, бер ниндәй ҙә йәмһеҙлек менән был'. Шунан пәйғәмбәребеҙ саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм: «Ун ике фәрештә был хөкөмгә – ғәмәл ҡабул ителгән урынға тәғәйенләнергә – бәхәсләште, һәм “Әрш”тән башҡа бер кем дә юлға баҫманы.
Imam Nasa'i : 924
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسَأَلَ الْحَارِثُ بْنُ هِشَامٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ قَالَ فِي مِثْلِ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ فَيَفْصِمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ وَأَحْيَانًا يَأْتِينِي فِي مِثْلِ صُورَةِ الْفَتَى فَيَنْبِذُهُ إِلَيَّ
Беҙгә [Исхаҡ бин Ибраһимға] хәбәр итте, ул әйтте; беҙгә [Суфьян] [Хисйәм бин Ғүрүәнән] [атаһынан] [Ғәйсәнән] хәбәр итте, ул әйтте; Хәрис бин Хишам Рәсүлуллаһ саллаллаһуғәләйһи васалләм һорай; Һеҙгә вәхи нисек килде? — Рәсүлуллаһ Саллаллаһуғәләйһи вәсәлләм әйтте: «Ҡыңғырау тауышы кеүек, шул саҡта минән вәхи өҙөлдө һәм мин -вәхи- ятланым, һәм был мин тойған иң ауыр шарт ине. Ҡайһы саҡта ул миңә егет рәүешендә килә, шунан ул миңә асыштар бирә''.
Imam Nasa'i : 925
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ وَاللَّفْظُ لَهُ عَنْ ابْنِ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي فِي مِثْلِ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيَفْصِمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Беҙгә [Мөхәммәт бин Сәләмә] хәбәр итте һәм [Әл-Хәрис бин Мискин] уға уҡылды һәм мин уны ишеттем, әйтелеш унан, [Ибнул Ҡасимдан] ул әйтте; Миңә [Мәлик] [Хисем бин Ғүрүә] [атаһынан] [Ғәйсиә]-нән һөйләне, ул әйтте; Хәрис бин Хишам Рәсүлуллаһ саллаллаһуғәләйһи вәссәләм: «Һиңә вәхи нисек килде?» — Рәсүлуллаһ Саллаллаһуғәләйһи вәссәләм әйтте: «Ҡайһы саҡта ул миңә ҡыңғырау тауышы кеүек килә, һәм мин уны бик ауыр тоям. Шунан вәхи өҙөлдө һәм мин -вәхи- ятлаған инем. Ҡайһы саҡта миңә кеше ҡиәфәтендә фәрештә килә; һуңынан минең менән һөйләште, ә мин уның әйткәндәрен ятланым -вахи-. Ғәййсә: «Мин уны бик һыуыҡ көндә уға вәхи төшкәндә күрҙем, ә вәхи өҙөлгәс, маңлайынан тир тамсылап тора ине», — тигән.
Imam Nasa'i : 926
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعَهُ فِي صَدْرِكَ ثُمَّ تَقْرَؤُهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ قَرَأَهُ كَمَا أَقْرَأَهُ
Беҙгә [Ҡотәйбәгә] хәбәр биреп, ул әйтте; Беҙгә [Әбү Әүәнә] [Муса бин Әбү Ғәйсиә] [Сәғит бин Джүбәйер] [Ибн Аббастан] Аллаһ Һүҙе тураһында һөйләне; — Ҡөрьәнде -уҡыу өсөн телеңде ҡыбырлатма, сөнки һин уны тиҙ -үҙләштерәсәкһең. Ысынлап та, уны һеҙҙең күкрәгегеҙгә йыйыу һәм һеҙҙе уҡыуҙа аҡыллы итеү Беҙҙең иҫәпкә. -Ҡс. Әл-Ҡиәмә -75-: 16-17- Ул әйтте, тип йыш ҡына Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәсәллам йөктө контролдә тоторға тырышҡан, ҡасан вәхи төшкән, һәм ул ирендәрен ҡыбырлатҡан, шунан һуң Аллаһы Тәғәлә Әззә үә Жәллә: «Ҡөрьәнде -уҡыу өсөн телеңде ҡыбырлатма, сөнки һин уны тиҙ генә -мастерһең», — тигән. Беҙҙең өҫтөбөҙҙә уларҙы -күкрәгегеҙгә йыйыу һәм -уларҙы уҡыуҙа -һеҙҙе аҡыллы итеү- -Һорау. Әл Ҡийәмә -75-: 16-17-. Ул: «Аллаһ Тәғәлә Ҡөрьәнде һинең күкрәгеңә йыйҙы», — тине. Шунан уҡыны '. Беҙ уны уҡып бөткәс, уҡыуға эйәрегеҙ». -Ҡс. Әл Ҡийәмә -75-: 18-. Ул: «Шулай итеп, тыңлағыҙ һәм өндәшмәгеҙ, -сөнки- Пәйғәмбәребеҙ саллаллаллаһу ғәләйһис-сәләм Джибрилгә килгәндә, ул тыңланы, ә киткәс, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уны нисек уҡыған -Джибрил өйрәткәнсә уҡый ала ине», - тине.
Imam Nasa'i : 927
أَخْبَرَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ ابْنِ مَخْرَمَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَسَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فَقَرَأَ فِيهَا حُرُوفًا لَمْ يَكُنْ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْرَأَنِيهَا قُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ كَذَبْتَ مَا هَكَذَا أَقْرَأَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذْتُ بِيَدِهِ أَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ أَقْرَأْتَنِي سُورَةَ الْفُرْقَانِ وَإِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ فِيهَا حُرُوفًا لَمْ تَكُنْ أَقْرَأْتَنِيهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ يَا هِشَامُ فَقَرَأَ كَمَا كَانَ يَقْرَأُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ اقْرَأْ يَا عُمَرُ فَقَرَأْتُ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ
Беҙгә [Нәшр бин Ғәлигә] хәбәр итеп, ул әйтте; Беҙгә [Ғабдул Ғәләгә] хәбәр итеп, ул әйтте; Беҙгә [Мәғмәргә] [Әз Зөһриҙән] [Урванан] [Ибн Мәхрәмәнән] [Ғүмәр бин Хаттхаб] Рәдлиаллаһуһүнһу әйтте; — Мин Хисйәм бин Хәким бин Хизәмдең «Әл-Фурҡаан» хатын уҡығанын ишеттем, ул пәйғәмбәребеҙ саллаллаһуғәләйһи вәссәләм бер ҡасан да уҡымаған хаттарҙы уҡыны. Мин уға әйттем; — Был хатты һиңә кем уҡыны? — тип яуап бирҙе ул: «Рәсүлуллаһ саллаллаһуғәләйһи вәссәләм». Мин әйттем: «Һин ялған һөйләйһең, Рәсүлуллаһ шәлләллаллаһуғәләйһи вәсалләм һиңә улай уҡымаған! ' Шунан мин уның ҡулынан тотоп, уны Рәсүлуллаһҡа алып барҙым, шунан: «Эй, Рәсүлуллаһ, ысынлап та, һин миңә Әл-Фурҡаан хатын уҡының, ә мин был кешенең һин миңә бер ҡасан да уҡымаған хаттарҙы уҡығанын ишеттем! Шунан һуң Рәсүлуллаһ Саллаллаһуғәләйһи вәссәләм: «Уҡы, эй Хишам», — тигән. Уны уҡығанса уҡығандан һуң - Ғүмәр ишеткән - Аллаһ Рәсүле саллаллаһуғәләйһи вәссәләм: «Ҡөрьән шулай индерелде», — тигән. Шунан Ғүмәргә: «Эй, Ғүмәр, уҡы», — тигән. Шунан уҡып сыҡтым, шунан Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм әйтте: «Ҡөрьән шулай индерелде», — тине. Шунан һуң: «Ысынлап та, Ҡөрьән ете хәреф менән -диалект-'' иңдерелгән.
Imam Nasa'i : 928
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ وَاللَّفْظُ لَهُ عَنْ ابْنِ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ ابْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُسَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَؤُهَا عَلَيْهِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْرَأَنِيهَا فَكِدْتُ أَنْ أَعْجَلَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَمْهَلْتُهُ حَتَّى انْصَرَفَ ثُمَّ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَجِئْتُ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَأْتَنِيهَا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ فَقَرَأَ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ يَقْرَأُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ لِيَ اقْرَأْ فَقَرَأْتُ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Сәләмә] вәғәзләне һәм [Әл-Хәрис бин Мискин] уға уҡылды һәм мин уны ишеттем, был лафаж унан, [Ибнү Әл-Ҡасимдан] ул әйтте; Миңә [Мәлик] [Ибн Шиһабтан] [Урва бин Зөбәйерҙән] [Ғабдуррахман бин Әбдел Ҡариҙан] һөйләне, ул әйтте; Мин [Ғүмәр бин Хаттхабтың] әйткәнен ишеттем; — Хисем бин Хәкимдең «Әл-Фурҡаан» хатын уҡығанын ишеттем, был хат Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм өйрәткән уҡыу менән бер үк түгел, шуға күрә уны тәнҡитләргә лә өлгөрҙөм. Тик мин уны уҡып бөткәнсе ҡалдырҙым, шунан сәлләһен тотоп торҙом. Шунан мин уны Рәсүлуллаһҡа алып барҙым, Рәсүлуллаһҡа: «Эй, Рәсүлуллаһ, быға тиклем был кешенең һин миңә уҡыған хаты кеүек түгел, Әл-Фурҡаан хатын уҡығанын ишеттем», — тинем. Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм шул кешегә: «Шул сүрәне уҡы», — тигән. Хисйәм шунан мин уның уҡығанын ишеткәнсә уҡыны. Шунан һуң Рәсүлуллаһ Саллаллаһуғәләйһи вәссәләм: «Хат шулай индерелде», — тигән. Шунан ул да миңә әйтте; шуға уҡып сыҡтым. Ул һуңынан: «Хат шулай индерелгән», — тигән. Ҡөрьән ете хәреф менән индерелгән -диалекттар-, шуға күрә һеҙгә еңел булғанды уҡығыҙ'.
Imam Nasa'i : 929
أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدٍ الْقَارِيَّ أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُسَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَمَعْتُ لِقِرَاءَتِهِ فَإِذَا هُوَ يَقْرَؤُهَا عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلَاةِ فَتَصَبَّرْتُ حَتَّى سَلَّمَ فَلَمَّا سَلَّمَ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَقُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي سَمِعْتُكَ تَقْرَؤُهَا فَقَالَ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ كَذَبْتَ فَوَاللَّهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ أَقْرَأَنِي هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي سَمِعْتُكَ تَقْرَؤُهَا فَانْطَلَقْتُ بِهِ أَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى حُرُوفٍ لَمْ تُقْرِئْنِيهَا وَأَنْتَ أَقْرَأْتَنِي سُورَةَ الْفُرْقَانِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْهُ يَا عُمَرُ اقْرَأْ يَا هِشَامُ فَقَرَأَ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ يَقْرَؤُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ يَا عُمَرُ فَقَرَأْتُ الْقِرَاءَةَ الَّتِي أَقْرَأَنِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ
Беҙгә [Юныс бин Ғәбдел Ғәләгә] хәбәр итеп, ул әйтте; Беҙгә [Ибн Ваһабҡа] һөйләп, ул әйтте; Миңә [Юныс] [Ибн Шиһабтан] әйтте, ул әйтте; Миңә [Урва бин Зөбәйергә] хәбәр ителде: [Мисүәр бин Мәхрәмә] һәм [Ғабдуррахман бин Ғәбдел Ҡари] икеһе лә уға хәбәр иткәндәр, улар икеһе лә [Ғүмәр бин Хаттхабтың] һүҙҙәрен ишеткәндәр; — Мин Хисйәм бин Хәкимдең Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһуғәләйһи вәссәләм тере саҡта «Әл-Фурҡаан» хатын уҡығанын ишеттем, шунан уның уҡыуына иғтибар иттем. Шулай итеп, мин уны күп диалекттарҙа - төрлө диалекттарҙа уҡығанын асыҡланым, ә уҡыу миңә Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәсәллам өйрәткән уҡыу менән бер үк түгел. Әле намаҙ уҡыған сағында мин уны тәнҡитләй яҙҙым, ләкин ул намаҙын уҡып бөткәнсе сабыр иттем. Намаҙ уҡып бөткәс, уның сәлләһен тотоп, уға әйттем; — Был хатты һин уҡыған кеүек һиңә кем уҡыны? — Ул: «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм миңә уҡыны», — тип яуап бирҙе. Мин: «Ялған һөйләйһең», — тинем. Аллаһ менән ант итәм, Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм был хатты уҡыны, уҡыу һеҙ уҡығанға оҡшамаған». Шунан мин уны саҡырып алып барҙым, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһуғәләйһи вәссәләм янына алып барҙым. Мин Аллаһ Рәсүленә әйттем; — Йә, Аллаһ Рәсүле, быға тиклем был кешенең «Әл-Фурҡаан» сүрәһен һин миңә уҡығандарға оҡшамаған диалектта уҡығанын ишеттем! — Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм шунан һуң: «Йөрө, эй, Ғүмәр», — тине. Уҡы, эй, Хишам! — Хишам шунан уны мин элек ишеткәнсә уҡыны. Шунан: «Ҡөрьән шулай индерелде», — тигән. Шунан һуң Аллаһ Рәсүле саллаллаһуғәләйһи вәссәләм: «Эй, Ғүмәр, уҡы», — тине. Шунан Рәсүлуллаһ Шаллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм миңә уҡыған кеүек уҡыным. Шунан һуң ул: «Хат шулай индерелде», — тине. Ҡөрьән ете хәрефтән төшөрөлгән -диалекттар-, шуға күрә һеҙгә еңел булғанды уҡығыҙ''.
Imam Nasa'i : 930
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عِنْدَ أَضَاةِ بَنِي غِفَارٍ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ قَالَ أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لَا تُطِيقُ ذَلِكَ ثُمَّ أَتَاهُ الثَّانِيَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفَيْنِ قَالَ أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لَا تُطِيقُ ذَلِكَ ثُمَّ جَاءَهُ الثَّالِثَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى ثَلَاثَةِ أَحْرُفٍ فَقَالَ أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لَا تُطِيقُ ذَلِكَ ثُمَّ جَاءَهُ الرَّابِعَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَأَيُّمَا حَرْفٍ قَرَءُوا عَلَيْهِ فَقَدْ أَصَابُواقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ هَذَا الْحَدِيثُ خُولِفَ فِيهِ الْحَكَمُ خَالَفَهُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ رَوَاهُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ مُرْسَلًا
Беҙгә [Мөхәммәт бин Басярға] хәбәр итте, ул әйтте; Беҙгә [Мөхәммәт бин Джәғфәр Ғөндәргә] әйтте, ул әйтте; Беҙгә [Әл-Хәкәмдән] [Мөжәһиттән] [Ибн Әбү Ләйләнән] [Ғүбәй бин Ҡәғбтән] [Сүғбә]гә [Ибн Әбү Ләйләнән] [Ғүбәй бин Ҡәғбтән] әйтелгән: Аллаһ Рәсүле Бәни Ғифарға ҡараған бассейнда булған, шунан һуң Джибрил Ғәләйһиссәләм уның янына килеп әйткән; — Аллаһы Тәғәлә Әззә вә Джалла һиңә Ҡөрьәнде халҡыңа бер хәреф менән уҡырға ҡушты -диалект-. Шунан һуң Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм: «Аллаһтан ҡотолоуҙы һәм ярлыҡауын һорайым, ысынлап та, минең халҡым быны эшләй алмаясаҡ!» Шунан һуң Ябраил фәрештә тағы икенсе тапҡыр килеп: «Аллаһ Әззә вә Жәллә һеҙгә Ҡөрьәнде халҡығыҙға ике диалектта уҡырға ҡушты», — тигән. Шунан һуң Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм: «Аллаһтан ҡотолоуҙы һәм ярлыҡауын һорайым, ысынлап та, минең халҡым быны эшләй алмаясаҡ!» Шунан һуң Ябраил фәрештә өсөнсө тапҡыр тағы килеп, былай тине; — Аллаһы Тәғәлә Әззә вә Джалла һиңә Ҡөрьәнде халҡыңа өс диалектта уҡырға ҡушты. Шунан һуң Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм әйтте: «Мин Аллаһтан ҡотолоуҙы һәм Уның ярлыҡауын һорайым, ысынлап та, минең халҡым быны эшләй алмаясаҡ», — тине. Тимәк, әгәр улар Ҡөрьәнде ете диалекттың береһендә уҡыһа, улар дөрөҫ». Әбү Абдуррахман әйтте; ' Был хәҙисте Әл-Хәкәм һәм Мансур бин Әл-Мө'тәмир айыра, ул уны Мөжәһиттән Өбәйет бин Әмирҙән мурсаль рәүештә һөйләгән.
Imam Nasa'i : 931
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرِ بْنُ نُفَيْلٍ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَعْقِلِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَأَقْرَأَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُورَةً فَبَيْنَا أَنَا فِي الْمَسْجِدِ جَالِسٌ إِذْ سَمِعْتُ رَجُلًا يَقْرَؤُهَا يُخَالِفُ قِرَاءَتِي فَقُلْتُ لَهُ مَنْ عَلَّمَكَ هَذِهِ السُّورَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لَا تُفَارِقْنِي حَتَّى نَأْتِيَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا خَالَفَ قِرَاءَتِي فِي السُّورَةِ الَّتِي عَلَّمْتَنِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ يَا أُبَيُّ فَقَرَأْتُهَا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْسَنْتَ ثُمَّ قَالَ لِلرَّجُلِ اقْرَأْ فَقَرَأَ فَخَالَفَ قِرَاءَتِي فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْسَنْتَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أُبَيُّ إِنَّهُ أُنْزِلَ الْقُرْآنُ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ كُلُّهُنَّ شَافٍ كَافٍقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ مَعْقِلُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِذَلِكَ الْقَوِيِّ
Миңә [Әмр бин Мансурға] хәбәр итеп, ул әйтте; Беҙгә [Әбү Джәғфәр бин Нуфаилға] һөйләп, ул әйтте; Мин [Мәҡил бин Үбәйҙуллаға] [Икримә бин Халидтан] [Сәғит бин Джүбәйерҙән] [Ибн Аббастан] [Өбәй бин Ҡәғбтән] уҡыным, ул әйтте; «Рәсүлуллаһ саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм бер ваҡыт миңә хат уҡыны, мәсеттә ултырғанда ҡапыл бер кешенең үҙемдекенән айырылып торған уҡыуын ишеттем, шуға күрә унан һораным: Был хатты уҡырға миңә кем өйрәтте? — тип яуап бирҙе ул: «Рәсүлуллаһ саллаллаһуғәләйһи вәсалләм». Мин шунан: «Беҙ Аллаһ Рәсүленә килеп етмәйенсә, мине ташлама», — тинем. Шунан мин Рәсүлуллаһҡа барып: «Эй, Рәсүлуллаһ саллаллаһуғәләйһи вәссәләм, был кеше һин өйрәткән уҡыуҙан айырылып торған хат уҡыны», — тинем. Шунан һуң: «Эй, Убай, уҡы», — тине. Шунан уҡып сыҡтым. Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм миңә: «Һинең уҡыуың яҡшы», — тине. Шунан һуң ул кешегә: «Уҡы», — тине. Шунан уҡып сыҡты ла, саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм, был кешегә: «Һинең уҡыуың яҡшы», — тине. Шунан һуң ул; 'Эй, Убай, Ҡөрьән ете хәреф менән -диалект- төшөрөлдө, һәм улар барыһы ла дөрөҫ һәм етерлек''. Әбү Абдуррахман әйтте; Мәҡил бин Өбәйҙулла көсһөҙ кеше булған.
Imam Nasa'i : 932
أَخْبَرَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ أُبَيٍّ قَالَ مَا حَاكَ فِي صَدْرِي مُنْذُ أَسْلَمْتُ إِلَّا أَنِّي قَرَأْتُ آيَةً وَقَرَأَهَا آخَرُ غَيْرَ قِرَاءَتِي فَقُلْتُ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ الْآخَرُ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَقْرَأْتَنِي آيَةَ كَذَا وَكَذَا قَالَ نَعَمْ وَقَالَ الْآخَرُ أَلَمْ تُقْرِئْنِي آيَةَ كَذَا وَكَذَا قَالَ نَعَمْ إِنَّ جِبْرِيلَ وَمِيكَائِيلَ عَلَيْهِمَا السَّلَام أَتَيَانِي فَقَعَدَ جِبْرِيلُ عَنْ يَمِينِي وَمِيكَائِيلُ عَنْ يَسَارِي فَقَالَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام اقْرَأْ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ قَالَ مِيكَائِيلُ اسْتَزِدْهُ اسْتَزِدْهُ حَتَّى بَلَغَ سَبْعَةَ أَحْرُفٍ فَكُلُّ حَرْفٍ شَافٍ كَافٍ
Миңә [Йәғүб бин Ибраһимға] хәбәр итеп, ул әйтте; Беҙгә [Яхъяны] [Хөмәйдтән] [Әнәсте] [Өбәйҙән] һөйләп, ул әйтте; — Ислам динен ҡабул иткәндән бирле күңелемдә бер ниндәй ҙә шик булманы, тик аят уҡыһам да, икенсе кеше уҡыһа, әммә ул минең уҡыуымдан айырыла. Мин әйттем; «Уны миңә Аллаһ Рәсүле саллаллаһуғәләйһи ғәләйһи үә сәлләм уҡыны». Икенсеһе: «Рәсүлуллаһ саллаллаллаһуғәләйһи вәсәллам да миңә уҡыны! ' Шунан мин Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләмгә килдем һәм әйттем; — Йә, Аллаһ пәйғәмбәре, был аятты миңә былай уҡыйһыңмы, былай уҡыйһыңмы? — Ул яуап бирҙе: «Эйе. Башҡалар ҙа Рәсүлуллаһ саллаллаһуғәләйһи вәссәләмгә: «Һин миңә аятты былай һәм былай уҡыманыңмы? — Рәсүлуллаһ Саллаллаһуғәләйһи вәссәләм әйтте: «Эйе. Ысынлап та, минең янға Йибрил менән Микаил килгәндәр. Йәбрил уң яғымда, Микаил һул яғымда ултырҙы. Йәбрил: «Ҡөрьәнде бер хәреф менән уҡығыҙ», — тигән. Михаил әйтте; — Ете хәрефкә тиклем ҡуш -диалект-. Теләһә ниндәй диалект булһа ла етә.
Imam Nasa'i : 933
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ صَاحِبِ الْقُرْآنِ كَمَثَلِ الْإِبِلِ الْمُعَقَّلَةِ إِذَا عَاهَدَ عَلَيْهَا أَمْسَكَهَا وَإِنْ أَطْلَقَهَا ذَهَبَتْ
Беҙгә [Ҡотәйбә] [Мәликтән] [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәсәллам әйтте: «Ҡөрьәнде ташыусы - уҡыған кеше тураһындағы ҡисса бәйләнгән дөйә кеүек; әгәр ул уны һаҡлай, тимәк, ул -ятлау- тота ала, әгәр ул ебәрһә, тимәк, -ятлау- юҡҡа сығасаҡ'.
Imam Nasa'i : 934
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بِئْسَمَا لِأَحَدِهِمْ أَنْ يَقُولَ نَسِيتُ آيَةَ كَيْتَ وَكَيْتَ بَلْ هُوَ نُسِّيَ اسْتَذْكِرُوا الْقُرْآنَ فَإِنَّهُ أَسْرَعُ تَفَصِّيًا مِنْ صُدُورِ الرِّجَالِ مِنْ النَّعَمِ مِنْ عُقُلِهِ
Беҙгә хәбәр итте [Имран бин Муса] ул әйтте; Беҙгә [Йәзид бин Зүрәи] әйтте, ул әйтте; Беҙгә [Мансурҙан] [Әбү Вәйилдән] [Ғабдуллаһтан] Пәйғәмбәребеҙҙән [Сәйүәһүә] ғәләйһис-сәләмде һөйләп, ул: «Фәлән-фәлән аятты оноттом» тигәндәрҙең береһе ни тиклем насар. Хатта уны онот. Ҡөрьәнде ҡарағыҙ һәм, ысынлап та, Ҡөрьән кеше күкрәгенән тиҙерәк - онотола - дөйәгә ҡарағанда, уның бәйләүҙәренән азат ителә».
Imam Nasa'i : 935
أَخْبَرَنِي عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ فِي الْأُولَى مِنْهُمَا الْآيَةَ الَّتِي فِي الْبَقَرَةِ{ قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَفِي الْأُخْرَى{ آمَنَّا بِاللَّهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }
Беҙгә [Ғимран бин Йәзидкә] хәбәр итеп, ул әйтте; Беҙгә [Мәрүән бин Мөғәвиә Әл-Фәзәригә] һөйләп, ул әйтте; Беҙгә [Усман бин Хәкимгә] әйтте, ул әйтте; Миңә [Сәғит бин Йәсарға] хәбәр ителгән: [Ибнү Ғәббәс] уға хәбәр иткән, Аллаһ Рәсүле саллаллаһуғәләйһи үсалләм иртәнге намаҙҙа ике рәҡәттә -аят- уҡыған. Беренсе рәҡәғәттә ул «Әл-Бәҡара» сүрәһендәге аятты уҡыны: «Эй, мөьминдәр, әйтегеҙ: «Беҙ Аллаһҡа һәм беҙгә иңдерелгәнгә иман килтерҙек». -Ҡс. Әл-Бәҡара -2-: 136- аяттың аҙағына тиклем, ә икенсе рәҡәғәттә: «Беҙ иман килтерҙек һәм шаһитлыҡ итәбеҙ -эй Рәсүл-, ысынлап та, беҙ -Һинең саҡырыуыңа лайыҡлы кешеләрбеҙ- -Qs. Әл Мәәида -5-: 111-'.
Imam Nasa'i : 936
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ دُحَيْمٌ قَالَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ فِي رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
Беҙгә [Ғабдуррахман бин Ибраһим Дөхәйемгә] хәбәр итеп, ул әйтте; Беҙгә [Мәрүәнгә] һөйләп, ул әйтте; Был беҙгә [Йәзид бин Ҡайсан] тарафынан [Әбү Хәзимдән] [Әбү Һүрәйрә] тарафынан әйтелгән, тип, Аллаһ Рәсүле саллаллаһуғәләйһи вәсалләм уҡығанда ҡол йәа айыуһәл ҡаафируун -Әйт, эй Мөхәммәт, һин кафырҙар - -ул сүрәне аңлата әһәлкәфирүн ҡухам хөүәд--ан бер- -ул ихласлыҡ сүрәһен аңлата--ике рәҡәғәттә -сөнә- таң.
Imam Nasa'i : 937
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنْ كُنْتُ لَأَرَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ فَيُخَفِّفُهُمَا حَتَّى أَقُولَ أَقَرَأَ فِيهِمَا بِأُمِّ الْكِتَابِ
Беҙгә [Исхаҡ бин Ибраһимға] хәбәр итте, ул әйтте; Беҙгә [Джарирға] [Йәһйә бин Сәғиттән] [Мөхәммәт бин Абдуррахмандан] [Ғәмрәнән] [Ғәйсәнән] хәбәр итеп, ул әйтте; — Бер ваҡыт Рәсүлуллаһ Саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм -сөнә- Фәжр ике рәҡәғәтте еңелсә -тиҙ- намаҙ уҡығанын күрҙем, шуға күрә: «Шул ике рәҡәғәттә сәлләллаһу ғәләйһи вәссәләм -тик- Фатиха уҡынымы?»
Imam Nasa'i : 938
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ شَبِيبٍ أَبِي رَوْحٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى صَلَاةَ الصُّبْحِ فَقَرَأَ الرُّومَ فَالْتَبَسَ عَلَيْهِ فَلَمَّا صَلَّى قَالَ مَا بَالُ أَقْوَامٍ يُصَلُّونَ مَعَنَا لَا يُحْسِنُونَ الطُّهُورَ فَإِنَّمَا يَلْبِسُ عَلَيْنَا الْقُرْآنَ أُولَئِكَ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Басярға] хәбәр итте, ул әйтте; Беҙгә [Ғабдуррахманға] һөйләп, ул әйтте; Беҙгә [Суфьяндан] [Ғәбдел Мәлик бин Ғүмәирҙән] [Сәбиб Әбү Раухтан] [сәхәбәләренең береһенән] Рәсүлуллаһтан, Пәйғәмбәребеҙҙән хәбәр ителгән, ул бер тапҡыр саллаллаһуғәләйһи үсалләм намаҙ уҡыған. башҡалар менән ҡатышып киткән. Намаҙҙы тамамлағандан һуң: «Намаҙҙы яҡшылап йыуынмайынса уҡығандарҙың хәле ниндәй? Улар арҡаһында Ҡөрьән уҡыуыбыҙ хаосҡа әйләнде».
Imam Nasa'i : 939
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَنْبَأَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ سَيَّارٍ يَعْنِي ابْنَ سَلَامَةَ عَنْ أَبِي بَرْزَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلَاةِ الْغَدَاةِ بِالسِّتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ
Беҙгә хәбәр итте [Мөхәммәт бин Исмәғил бин Ибраһим] ул әйтте; Беҙгә [Йәзидкә] әйткәс, ул әйтте; Беҙгә [Сәйәр ибн Сәләмәнән] [Әбү Бәрзәнән] [Сөләймән Әт-Тәймигә] хәбәр ителгән:; Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләм бер ваҡыт иртәнге намаҙ ваҡытында алтмыштан йөҙгә тиклем аят уҡыны.
Imam Nasa'i : 940
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الرِّجَالِ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ أُمِّ هِشَامٍ بِنْتِ حَارِثَةَ بْنِ النُّعْمَانِ قَالَتْمَا أَخَذْتُ ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ إِلَّا مِنْ وَرَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي بِهَا فِي الصُّبْحِ
Беҙгә [Ғимран бин Йәзидкә] хәбәр итеп, ул әйтте; Беҙгә [Ибн Әбү Ризал] [Яхъя бин Сәғиттән] [Ғәмрә] [Өммө Хишам бинт Хәритә бин Ән Нуғмандан] һөйләне, ул әйтте; «Мин Ҡәғф үәл Ҡөрьән Мәжид хатын ятламаным, тик Рәсүлуллаһ Саллаллаллаһуғәләйһи вәссәләмдең артынан ғына, уны ул бер ваҡыт иртәнге намаҙҙа уҡыған».