Imam Nasa'i : 5301
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَجُلًا جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ نَعَمْ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ عَلَيْهِ دَيْنٌ فَقَضَيْتَهُ أَكَانَ يُجْزِئُ عَنْهُ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Ma’mar] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Abu Ashim] katuka na [Zakariya bin Ishaq] katuka na [Amru bin Dinar] katuka na [Abu Asy Sya’tsa] katuka na [Ibn Abbas] yandi tubaka nde; 'Muntu mosi kwisaka na Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam mpi tubaka nde: 'Ya kieleka, tata na mono me kuma mbuta, keti mono lenda sala nzietelo na yandi?' yandi vutulaka nde: ‘Ya kieleka, inki nge ta yindula kana tata na nge kele ti mfuka mpi na nima nge futa yo, keti yo ta fwana sambu na yandi!?’
Imam Nasa'i : 5302
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ هُوَ ابْنُ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَأَكْثَرُوا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ ذَاتَ يَوْمٍ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ وَلَسْنَا نَقْضِي وَلَسْنَا هُنَالِكَ ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدَّرَ عَلَيْنَا أَنْ بَلَغْنَا مَا تَرَوْنَ فَمَنْ عَرَضَ لَهُ مِنْكُمْ قَضَاءٌ بَعْدَ الْيَوْمِ فَلْيَقْضِ بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ جَاءَ أَمْرٌ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ نَبِيُّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ جَاءَ أَمْرٌ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَا قَضَى بِهِ نَبِيُّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ فَإِنْ جَاءَ أَمْرٌ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَا قَضَى بِهِ نَبِيُّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ فَلْيَجْتَهِدْ رَأْيَهُ وَلَا يَقُولُ إِنِّي أَخَافُ وَإِنِّي أَخَافُ فَإِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَالْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَاتٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ هَذَا الْحَدِيثُ جَيِّدٌ جَيِّدٌ
Me zabisa beto [Muhamed Ibnul ‘Ala] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Abu Mu’awiyah] katuka na [Al A’masy] katuka na [Umarah] - disongidila Ibn Umair - katuka na [‘Abdurrahman bin Yazid] yandi tubaka nde, ‘Kilumbu mosi bantu mingi kwisaka na Abdullah -sambu na kulomba fatwa-, [Abdullah] na nima tubaka nde, ‘Ntangu mosi me lunga sambu na kusambisa beto mpi beto vandaka ve bantu yina vandaka kusambisa beto, beto vandaka ve bantu yina vandaka kusambisa beto. Mpi Allah me zenga nde beto ta kutana - ntangu yina - mutindu beno ke mona, yo yina konso muntu na kati na beno ya bo me pesa kisalu ya zuzi na nima ya bubu yai, bika yandi sambisa na kutadila mambu yina kele na Mukanda ya Allah. Kana kele ti mpasi yina kele ve na Mukanda ya Allah, bika yandi pesa yo ndola mutindu Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam pesaka yo ndola. Kana kele ti mpasi yina kele ve na Mukanda ya Allah mpi Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam me pesa yo ve ndola, bika yandi pesa yo ndola mutindu bantu ya luzitu pesaka yandi ndola. Kana kele ti mpasi yina kele ve na Mukanda ya Allah, Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam -hadith- ti bantu ya lunungu me pesa yandi ve ata fioti ndola, bika yandi vukisa bangindu na yandi yonso mpi yandi tuba ve nde 'Ya kieleka mono ke wa boma, ya kieleka mono ke wa boma'. Sambu mambu ya halal kele pwelele mpi mambu ya haram kele mpi pwelele. Na ntangu na kati ya mambu zole yina kele ti mambu ya mutasyabihat -ntembe-, yo yina bika mambu yina ke tula nge ntembe mpi sala mambu yina ke tula nge ve ntembe’. ‘Abdurrahman tubaka nde; ‘Hadith yayi kele sanad ya mbote kibeni’.
Imam Nasa'i : 5303
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَأَتَى عَلَيْنَا حِينٌ وَلَسْنَا نَقْضِي وَلَسْنَا هُنَالِكَ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدَّرَ أَنْ بَلَغْنَا مَا تَرَوْنَ فَمَنْ عَرَضَ لَهُ قَضَاءٌ بَعْدَ الْيَوْمِ فَلْيَقْضِ فِيهِ بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ جَاءَ أَمْرٌ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ نَبِيُّهُ فَإِنْ جَاءَ أَمْرٌ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَقْضِ بِهِ نَبِيُّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ وَلَا يَقُولُ أَحَدُكُمْ إِنِّي أَخَافُ وَإِنِّي أَخَافُ فَإِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَالْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ
Na nima ya kupesa mono rapore [Muhammad bin Ali bin Maimun] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Al Firyani] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Sufyan] katuka na [Al A’masy] katuka na [Umarah bin Umair] katuka na [Huraits bin Zhuhair] katuka na [Abdullah bin Mas’ud] yandi tubaka nde, ‘Ntangu me lunga sambu na beto, beto vandaka ve bazuzi mpi beto vandaka ve bantu ya mayele na mambu yina. Mpi Allah me zenga nde beto ta kutana -ntangu yina- mutindu beno ke mona bubu yai, yo yina konso muntu na kati na beno ya bo me pesa kisalu ya zuzi na nima ya bubu yai, bika yandi sambisa na kutadila mambu yina kele na Mukanda ya Allah. Kana mpasi kele yina kele ve na Mukanda ya Allah, bika yandi pesa yo ndola mutindu Ntumwa na yandi pesaka yo ndola. Kana kele ti mpasi yina kele ve na Mukanda ya Allah mpi Ntumwa na yandi sallallaahu ‘alaihi wasallam me pesa yo ve ndola, bika yandi pesa yo ndola mutindu bantu ya luzitu pesaka yandi ndola. Mpi ata muntu mosi ve na kati na beno kutuba nde, ‘Ya kieleka mono ke wa boma, ya kieleka mono ke wa boma’, sambu mambu yina nsiku ke pesa nswa kele pwelele mpi mambu yina nsiku ke buyisa kele mpi pwelele. Na ntangu na kati ya mambu zole kele mambu ya musytabihah -keti-, yo yina bika mambu yina ke tula nge ntembe mpi sala mambu yina ke tula nge ve ntembe’.
Imam Nasa'i : 5304
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ شُرَيْحٍأَنَّهُ كَتَبَ إِلَى عُمَرَ يَسْأَلُهُ فَكَتَبَ إِلَيْهِ أَنْ اقْضِ بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَا فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَا فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَقْضِ بِهِ الصَّالِحُونَ فَإِنْ شِئْتَ فَتَقَدَّمْ وَإِنْ شِئْتَ فَتَأَخَّرْ وَلَا أَرَى التَّأَخُّرَ إِلَّا خَيْرًا لَكَ وَالسَّلَامُ عَلَيْكُمْ
Na nima ya kuzabisa beto [Muhamed bin Basyar] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Abu Amir] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Sufyan] ya [Ash Syaibani] ya [Ash Sya’bi] ya [Syuraih] nde kilumbu mosi yandi sonikilaka [Umar] mukanda sambu na kulomba fatwa. Yo yina Omar sonikilaka yandi mvutu sambu na kulomba yandi na kupesa yandi ndola mutindu mukanda ya Allah ke tuba. Kana yo kele ve na Mukanda ya Allah, landa sunnah ya Ntumwa saw. Kana mukanda ya Allah ti Sunnah ya ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam kele ve na mukanda ya Allah, bika yandi baka lukanu ya nsiku na kutadila ba nsiku yina me tulama na bantu ya lunungu. Kana yo kele ve na Mukanda ya Allah, to na Sunnah ya Ntumwa ya Allah (saw) mpi bantu ya lusambu mpi bakaka ve lukanu na mambu ya nsiku, kana nge zola, pardo kwenda na ntwala - sala ijtihad mpi pesa mvutu -, mpi kana nge zola, pardo vutuka na nima - na pima yonso -. Mpi mono ke mona ve kukatuka na kisalu -malembe- bonso kima ya nkaka kansi kima ya mbote sambu na nge. Matondo 'alaikum'.
Imam Nasa'i : 5305
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالَ أَنْبَأَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَتْ مُلُوكٌ بَعْدَ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ عَلَيْهِ الصَّلَاة وَالسَّلَامُ بَدَّلُوا التَّوْرَاةَ وَالْإِنْجِيلَ وَكَانَ فِيهِمْ مُؤْمِنُونَ يَقْرَءُونَ التَّوْرَاةَ قِيلَ لِمُلُوكِهِمْ مَا نَجِدُ شَتْمًا أَشَدَّ مِنْ شَتْمٍ يَشْتِمُونَّا هَؤُلَاءِ إِنَّهُمْ يَقْرَءُونَ{ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمْ الْكَافِرُونَ }وَهَؤُلَاءِ الْآيَاتِ مَعَ مَا يَعِيبُونَّا بِهِ فِي أَعْمَالِنَا فِي قِرَاءَتِهِمْ فَادْعُهُمْ فَلْيَقْرَءُوا كَمَا نَقْرَأُ وَلْيُؤْمِنُوا كَمَا آمَنَّا فَدَعَاهُمْ فَجَمَعَهُمْ وَعَرَضَ عَلَيْهِمْ الْقَتْلَ أَوْ يَتْرُكُوا قِرَاءَةَ التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ إِلَّا مَا بَدَّلُوا مِنْهَا فَقَالُوا مَا تُرِيدُونَ إِلَى ذَلِكَ دَعُونَا فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ ابْنُوا لَنَا أُسْطُوَانَةً ثُمَّ ارْفَعُونَا إِلَيْهَا ثُمَّ اعْطُونَا شَيْئًا نَرْفَعُ بِهِ طَعَامَنَا وَشَرَابَنَا فَلَا نَرِدُ عَلَيْكُمْ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ دَعُونَا نَسِيحُ فِي الْأَرْضِ وَنَهِيمُ وَنَشْرَبُ كَمَا يَشْرَبُ الْوَحْشُ فَإِنْ قَدَرْتُمْ عَلَيْنَا فِي أَرْضِكُمْ فَاقْتُلُونَا وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ ابْنُوا لَنَا دُورًا فِي الْفَيَافِي وَنَحْتَفِرُ الْآبَارَ وَنَحْتَرِثُ الْبُقُولَ فَلَا نَرِدُ عَلَيْكُمْ وَلَا نَمُرُّ بِكُمْ وَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْ الْقَبَائِلِ إِلَّا وَلَهُ حَمِيمٌ فِيهِمْ قَالَ فَفَعَلُوا ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ وَرَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ إِلَّا ابْتِغَاءَ رِضْوَانِ اللَّهِ فَمَا رَعَوْهَا حَقَّ رِعَايَتِهَا }وَالْآخَرُونَ قَالُوا نَتَعَبَّدُ كَمَا تَعَبَّدَ فُلَانٌ وَنَسِيحُ كَمَا سَاحَ فُلَانٌ وَنَتَّخِذُ دُورًا كَمَا اتَّخَذَ فُلَانٌ وَهُمْ عَلَى شِرْكِهِمْ لَا عِلْمَ لَهُمْ بِإِيمَانِ الَّذِينَ اقْتَدَوْا بِهِ فَلَمَّا بَعَثَ اللَّهُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا قَلِيلٌ انْحَطَّ رَجُلٌ مِنْ صَوْمَعَتِهِ وَجَاءَ سَائِحٌ مِنْ سِيَاحَتِهِ وَصَاحِبُ الدَّيْرِ مِنْ دَيْرِهِ فَآمَنُوا بِهِ وَصَدَّقُوهُ فَقَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَآمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ }أَجْرَيْنِ بِإِيمَانِهِمْ بِعِيسَى وَبِالتَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَبِإِيمَانِهِمْ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَصْدِيقِهِمْ قَالَ يَجْعَلْ لَكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِ الْقُرْآنَ وَاتِّبَاعَهُمْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ{ لِئَلَّا يَعْلَمَ أَهْلُ الْكِتَابِ }يَتَشَبَّهُونَ بِكُمْ{ أَنْ لَا يَقْدِرُونَ عَلَى شَيْءٍ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ }الْآيَةَ
Na nima ya kuzabisa beto [Al Husain bin Huraits] yandi tubaka nde; me pesa beto rapore [Al Fadl bin Musa] katuka na [Sufyan bin Sa’id] katuka na [‘Atha` bin As Sa’ib] katuka na [Sa’id bin Jubair] katuka na [Ibn Abbas] yandi tubaka nde; ‘Bamfumu na nima ya profete Isa bin Maryam ‘Alaihi Ash Shalatu vandaka Salam sobaka Torah ti Nsangu ya Mbote, ata na kati na bo kuvandaka ti bantu yina vandaka kutanga Torah. I bosi, diavovelwa kwa ntinu vo; ‘Ke tutambulanga nsusu zambi ko muna mvovo miau mia finga. Bo ke tangaka nde: ‘Konso muntu yina ke baka ve lukanu na kutadila mambu yina Allah me songa, pana bo kele bantu ya ke kwikilaka ve’. Bo ke tangaka baverse yai sambu na kutonga bisalu na beto, yo yina binga bo na kutanga mutindu beto ke tangaka, mpi na kukwikila mutindu beto ke kwikilaka’. Na nima bantotila vandaka kubinga bantu yina vandaka kutanga Torah - bakwikidi - na nima bo vandaka kuvukisa bo mpi kupesa bo makabu; -pona- kufwa to bo bika kutanga na bo ya Torah ti Nsangu ya Mbote, katula kaka kana bo zola kutanga Torah ti Nsangu ya Mbote mutindu bo me soba kutanga. Bantu yina ke kwikilaka ke tuba nde; ‘Inki beno ke zola ti dikabu yina? Bika beto vanda'. I bosi buka kimosi kia yau kiavova vo; 'Tungila beto nzo-zulu, na nima tombula beto na zulu na yo, pesa beto kisadilu ya beto lenda tombula madia ti malafu na beto sambu beto luta ve -kubebisa- nge'. Akaka muna yau mpe bavova vo; 'Beto panzana na ntoto tii kuna beto ta vanda na mpusa ya masa mpi beto ta nwa mutindu bambisi ke nwaka, kana beno mona beto na teritware na beno, beno fwa beto'. Bantu ya nkaka tubaka nde; 'Tungila beto nzo - monastère - na ntoto ya zelo na zelo ya Sahara, na nima beto ta timuna mabulu ti kukuna bandunda, beto ta sabuka diaka ve to kukutana ti nge diaka'. Mpi kuvandaka ve ata ti dikanda mosi kana bantotila kuyidika ve masa ya tiya. Ibn Abbas wavova vo; 'Ntangu bo salaka mutindu yina, Allah 'azza wajalla monisaka verse yai: 'Mpi bo salaka rahbaniyyah ata beto lombaka bo yo ve kansi - bo mosi salaka yo - sambu na kusosa kiese ya Allah, na nima bo taninaka yo ve ti dikebi ya mbote'. Na ntangu yina bantu ya nkaka vandaka kutuba nde; ‘Beto ta sambila mutindu ba Fulan ke sambilaka. Beto ta kwenda na aventure mutindu Fulan ke kwenda na aventure. Beto ta tunga nzo mutindu Fulan ke tungaka nzo'. Bo bikalaka na lusambu ya banzambi mingi, mpi bo vandaka ve ti nzayilu ya lukwikilu ya bantu yina bo vandaka kusadila bonso mbandu. Ntangu Allah tindaka Ntumwa sallallahu 'alaihi wasallam, bo - bakwikidi - vandaka kaka na kima ve kansi kaka bantu fioti. Muntu mosi ta kulumuka na kisika na yandi ya lusambu, ba aventuriers ta katuka na kisika na bo ya aventure, mfumu ya nzo -monastère- ta basika na nzo na yandi, na nima bo ta kwikila mpi ta ndimisa kiprofete na yandi -Muhammad-. Allah Tabaraka Wa Ta'ala tubaka na nima nde: ‘O beno bantu ya ke kwikilaka -na binati- nsangu-, beno wa Allah boma mpi beno kwikila na Ntumwa na yandi, Allah ta pesa beno kibeni mawa na yandi na bitini zole’. Bitini zole - mambote - kele lukwikilu na bo na Yezu, na Torah ti na Nsangu ya Mbote, ti lukwikilu na bo na Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam ti kulungisa na bo sambu na yandi. Ibn Abbas wakwamanana vo; 'Allah salaka nsemo sambu na bo, yina bo lenda sadila Qur'an mpi kulanda sunnah ya Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam'. Diaka, Allah tubaka nde: 'Beto ke tendula mambu yai - sambu bantu ya Mukanda kuzaba', bo kele bonso nge' - nde bo ta baka kima ve - ''.
Imam Nasa'i : 5306
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَيَّ وَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَلْحَنُ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ شَيْئًا فَلَا يَأْخُذْهُ فَإِنَّمَا أَقْطَعُهُ بِهِ قِطْعَةً مِنْ النَّارِ
Na nima ya kuzabisa beto [‘Amru bin Ali] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Yahya] yandi tubaka; me zabisa beto [Hisyam bin ‘Urwah] yandi tubaka nde; me zabisa mono [tata na mono] katuka na [Zainab bint Abu Salamah] katuka na [Ummu Salamah] nde Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Beno ke bokutaka sambu na bampasi na mono, ata mono kele kaka muntu ya mpamba, ziku bankaka na kati na beno ke tubaka mbote na kupesa banzikisa na beno kuluta bankaka. Yo yina konso muntu ya mono ta pesa lukanu na kutambikaka banswa ya mpangi na yandi, kubaka yo ve, sambu yo ke tendula nde mono me mwanga tiya ya bilungi sambu na yandi’.
Imam Nasa'i : 5307
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ رَاشِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الزِّنَادِ مِمَّا حَدَّثَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجُ مِمَّا ذَكَرَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ بِهِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَقَالَ بَيْنَمَا امْرَأَتَانِ مَعَهُمَا ابْنَاهُمَا جَاءَ الذِّئْبُ فَذَهَبَ بِابْنِ إِحْدَاهُمَا فَقَالَتْ هَذِهِ لِصَاحِبَتِهَا إِنَّمَا ذَهَبَ بِابْنِكِ وَقَالَتْ الْأُخْرَى إِنَّمَا ذَهَبَ بِابْنِكِ فَتَحَاكَمَتَا إِلَى دَاوُدَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَضَى بِهِ لِلْكُبْرَى فَخَرَجَتَا إِلَى سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ فَأَخْبَرَتَاهُ فَقَالَ ائْتُونِي بِالسِّكِّينِ أَشُقُّهُ بَيْنَهُمَا فَقَالَتْ الصُّغْرَى لَا تَفْعَلْ يَرْحَمُكَ اللَّهُ هُوَ ابْنُهَا فَقَضَى بِهِ لِلصُّغْرَىقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَاللَّهِ مَا سَمِعْتُ بِالسِّكِّينِ قَطُّ إِلَّا يَوْمَئِذٍ مَا كُنَّا نَقُولُ إِلَّا الْمُدْيَةَ
Na nima ya kuzabisa beto [Imran bin Bakkar bin Rasyid] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Ali bin Ayyasy] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Shi’aib] yandi tubaka; me zabisa mono [Abu Az Zinad] na yina [‘Abdurrahman Al A’raj] songaka mono na yina yandi songaka mono, nde yandi waka [Abu Hurairah] ke tuba hadith ya me katuka na Ntumwa ya Nzambi, yandi tubaka nde; Yandi tubaka nde: ‘Ntangu bankento zole vandaka ti mwana na bo, mbwa ya mfinda kwisaka mpi bakaka mwana ya mosi na kati na bo. mosi muna yau awole wavova vo; ‘Mbwa me kwenda ti bebe na nge!’ I bosi wankaka wavova vo; ‘Ve, kansi mbwa ya mfinda me katuka ti bebe na nge!’ Yo yina bo zole kwendaka kusambisa profete Dawud ‘Alaihis Salam, na nima profete Dawud pesaka lukanu nde bebe yina vandaka bebe ya nkento mosi ya mbuta. Na nima, bo zole kwendaka kukutana ti profete Sulaiman bin Dawud mpi kuzabisaka yandi mambu yina. Na nima, profete Salomo tubaka nde; 'Pesa mono nsinga ya fioti sambu mono kabula yo sambu na beno zole'. Nkento ya leke tubaka nde; ‘Kusala yo ve, bika Allah kuwila nge mawa. Yau kele bebe na mono'. Yo yina, Salomo bakaka lukanu nde mwana yina kuvandaka ya leke ya nkento yina. Abu Hurairah tubaka nde, ‘Na zina ya Allah, mono me waka ntete ve ngogo Sikkin -mbele- katula kaka bubu yai, beto ke bingaka yo ve katula kaka mudyah -mbele-’.
Imam Nasa'i : 5308
أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ خَرَجَتْ امْرَأَتَانِ مَعَهُمَا صَبِيَّانِ لَهُمَا فَعَدَا الذِّئْبُ عَلَى إِحْدَاهُمَا فَأَخَذَ وَلَدَهَا فَأَصْبَحَتَا تَخْتَصِمَانِ فِي الصَّبِيِّ الْبَاقِي إِلَى دَاوُدَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَضَى بِهِ لِلْكُبْرَى مِنْهُمَا فَمَرَّتَا عَلَى سُلَيْمَانَ فَقَالَ كَيْفَ أَمْرُكُمَا فَقَصَّتَا عَلَيْهِ فَقَالَ ائْتُونِي بِالسِّكِّينِ أَشُقُّ الْغُلَامَ بَيْنَهُمَا فَقَالَتْ الصُّغْرَى أَتَشُقُّهُ قَالَ نَعَمْ فَقَالَتْ لَا تَفْعَلْ حَظِّي مِنْهُ لَهَا قَالَ هُوَ ابْنُكِ فَقَضَى بِهِ لَهَا
Yandi me zabisa beto [Ar Rabi’ bin Sulayman] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Syu’aib bin Al Laits] yandi tubaka nde; me tubila beto [Al Laits] katuka na [Ibn ‘Ajlan] katuka na [Abu Az Zinad] katuka na [Al A’raj] katuka na [Abu Hurairah] katuka na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, nde yandi tubaka nde: ‘Bankento zole basikaka ti bana na bo mosi, na nima mbwa ya mfinda bakaka mwana ya mosi na kati na bo. Na nima, bo bokutaka na profete Dawud ‘Alaihis Salam sambu na ntembe na bo sambu na bana yina bikalaka. Mpi Profete Dawud bakaka lukanu nde mwana yina vandaka ya nkento mosi ya mbuta. Bo zole lutaka na nima Profete Sulaiman, Profete Sulaiman yulaka nde, ‘Inki mpasi na nge?’. Na nsuka bo zole songaka yandi mambu ya mpasi yina, profete Sulaiman tubaka na nima nde, ‘Pesa mono mbele, mono lenda kabula yo sambu na beno zole’. Yo yina, leke ya nkento tubaka nde, ‘Nge ta kabula yo!’ Profete Salomo vutulaka nde, ‘Yo kele mutindu yina’. Nkento tubaka diaka nde, ‘Kusala yo ve, mono ta pesa yandi ndambu na mono’. Profete Salomo tubaka na nima nde, ‘Mwana kele ya nge’. Yo yina, profete Sulaiman bakaka lukanu nde mwana yina vandaka ya leke mosi ya nkento’.
Imam Nasa'i : 5309
أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْكِينُ بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَرَجَتْ امْرَأَتَانِ مَعَهُمَا وَلَدَاهُمَا فَأَخَذَ الذِّئْبُ أَحَدَهُمَا فَاخْتَصَمَتَا فِي الْوَلَدِ إِلَى دَاوُدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَضَى بِهِ لِلْكُبْرَى مِنْهُمَا فَمَرَّتَا عَلَى سُلَيْمَانَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ كَيْفَ قَضَى بَيْنَكُمَا قَالَتْ قَضَى بِهِ لِلْكُبْرَى قَالَ سُلَيْمَانُ أَقْطَعُهُ بِنِصْفَيْنِ لِهَذِهِ نِصْفٌ وَلِهَذِهِ نِصْفٌ قَالَتْ الْكُبْرَى نَعَمْ اقْطَعُوهُ فَقَالَتْ الصُّغْرَى لَا تَقْطَعْهُ هُوَ وَلَدُهَا فَقَضَى بِهِ لِلَّتِي أَبَتْ أَنْ يَقْطَعَهُ
Na nima ya kuzabisa beto [Al Mughirah bin Abdurrahman] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Miskin bin Bukair] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Syu’aib bin Abu Hamzah] katuka na [Abu Az Zinad] katuka na [Al A’raj] katuka na [Abu Hurairah] katuka na Ntumwa saw. Yo yina, bo zole bokutaka na profete Dawud ‘Alaihis Salam sambu na bana nkama yina kubikalaka. I bosi, Ntumwa Dawud wabaka nzengo vo mwana ndioyo wa nkento mosi wa mbuta. Na nima bo kwisaka na profete Sulaiman, yandi na nima yulaka nde, ‘inki mutindu profete Dawud pesaka nge nzengolo?’. Nkento ya leke tubaka nde, ‘Yandi pesaka lukanu nde mwana kele ya nkento ya mbuta’. Profete Salomo tubaka nde, ‘Mono ta kabula yo na bitini zole, sambu na ndambu yai mpi sambu na ndambu yai’. Nkento ya mbuta tubaka nde, ‘Ee, pardo zenga yo’. Na ntangu yina leke tubaka nde, ‘Kuzenga yo ve, bika mwana kuvanda ya yandi’. Yo yina, Salomo bakaka lukanu nde mwana yina vandaka ya nkento yina buyaka nde bo zenga mwana yina.’
Imam Nasa'i : 5310
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ ح وَأَنْبَأَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ إِلَى بَنِي جَذِيمَةَ فَدَعَاهُمْ إِلَى الْإِسْلَامِ فَلَمْ يُحْسِنُوا أَنْ يَقُولُوا أَسْلَمْنَا فَجَعَلُوا يَقُولُونَ صَبَأْنَا وَجَعَلَ خَالِدٌ قَتْلًا وَأَسْرًا قَالَ فَدَفَعَ إِلَى كُلِّ رَجُلٍ أَسِيرَهُ حَتَّى إِذَا أَصْبَحَ يَوْمُنَا أَمَرَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ أَنْ يَقْتُلَ كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا أَسِيرَهُ قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَا أَقْتُلُ أَسِيرِي وَلَا يَقْتُلُ أَحَدٌ وَقَالَ بِشْرٌ مِنْ أَصْحَابِي أَسِيرَهُ قَالَ فَقَدِمْنَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذُكِرَ لَهُ صُنْعُ خَالِدٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدٌ قَالَ زَكَرِيَّا فِي حَدِيثِهِ فَذُكِرَ وَفِي حَدِيثِ بِشْرٍ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدٌ مَرَّتَيْنِ
Na nima ya kuzabisa beto [Zakaria bin Yahya] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Abdul A’la bin Hammad] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Bisyr bin As Sari] yandi tubaka; me zabisa beto [Abdola Ibnul Mubarak] katuka na [Ma’mar]. -na lusansu lwa nkaka divovelwanga- watuzayisa [Ahmad bin Ali bin Sa’id] wavova vo; me zabisa beto [Yahya bin Ma’in] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Hysyam bin Yusuf] ti [Abdurrazaq] katuka na [Ma’mar] katuka na [Az Zuhri] katuka na [Salim] katuka na [tata na yandi] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa saw. ye vana fulu kia vova vo ‘twasoba mabundu’. Yo yina, yo yina kima ya ke kumisaka Khalid muntu ya ke fwaka bantu mpi ya ke sepedisaka bantu. Ibn Umar wavova vo, ‘Khalid wa sisa yo kwa konso makesa mu wuka nkangu andi, yamuna lumbu kimosi muna mene Khalid Ibnul Walid wa songa konso muntu mu yeto vo ka vonda nkangu andi’. Ibn Umar tubaka nde: ‘Mono tubaka nde, na zina ya Allah, mono ta fwa ve bantu na mono ya bo kangaka, mpi ata muntu mosi ve, Bisyr tubaka nde, ‘na kati ya banduku na mono ta fwa bantu na yandi ya bo kangaka’. Ibn Umar tubaka nde: ‘Beto kwisaka na nima kumona Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, mpi bo songaka yandi mambu yina Khalid salaka, yo yina Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam tombulaka diboko na yandi mpi tubaka nde: ‘O Allah, mono ke kudikatula na bisalu yina Khalid salaka’. Zakariya tubilaka na hadith na yandi nde, ‘Na nima bo tubilaka yo’. Na ntangu yina na hadith ya Bisyr bo me tuba nde, ‘Yandi tubaka nde: ‘O Allah, mono ke pesa nge mambu yina Khalid me sala. Yandi tubaka yo mbala zole’.
Imam Nasa'i : 5311
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ قَالَكَتَبَ أَبِي وَكَتَبْتُ لَهُ إِلَى عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ وَهُوَ قَاضِي سِجِسْتَانَ أَنْ لَا تَحْكُمَ بَيْنَ اثْنَيْنِ وَأَنْتَ غَضْبَانُ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحْكُمْ أَحَدٌ بَيْنَ اثْنَيْنِ وَهُوَ غَضْبَانُ
Na nima ya kupesa beto [Qutaibah] rapore yandi tubaka nde; me zabisa beto [Abu Awanah] katuka na [Abdul Malik bin Umair] katuka na [‘Abdurrahman bin Abu Bukair] yandi tubaka nde, ‘[Tata na mono] sonikaka mukanda -mpi mono sonikaka yo sambu na yandi- na Ubaidullah bin Abu Bakrah, zuzi mosi na Sidjistan. Mambu yina kele na kati kele; kubaka ve lukanu na kati ya bantu zole ntangu nge kele na makasi, kieleka mono waka Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ke tuba nde: ‘Bika nde muntu mosi ve kubaka lukanu na kati ya bantu zole ntangu yandi kele na makasi’.
Imam Nasa'i : 5312
أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ عَنْ ابْنِ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ وَاللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِأَنَّهُ خَاصَمَ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ كَانَا يَسْقِيَانِ بِهِ كِلَاهُمَا النَّخْلَ فَقَالَ الْأَنْصَارِيُّ سَرِّحْ الْمَاءَ يَمُرُّ عَلَيْهِ فَأَبَى عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلْ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ فَغَضِبَ الْأَنْصَارِيُّ وَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا زُبَيْرُ اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ فَاسْتَوْفَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلزُّبَيْرِ حَقَّهُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ ذَلِكَ أَشَارَ عَلَى الزُّبَيْرِ بِرَأْيٍ فِيهِ السَّعَةُ لَهُ وَلِلْأَنْصَارِيِّ فَلَمَّا أَحْفَظَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَنْصَارِيُّ اسْتَوْفَى لِلزُّبَيْرِ حَقَّهُ فِي صَرِيحِ الْحُكْمِقَالَ الزُّبَيْرُ لَا أَحْسَبُ هَذِهِ الْآيَةَ أُنْزِلَتْ إِلَّا فِي ذَلِكَ{ فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ }وَأَحَدُهُمَا يَزِيدُ عَلَى صَاحِبِهِ فِي الْقِصَّةِ
Na nima ya kupesa beto [Yunus bin Abdul A’la] ti [Al Harith bin Miskin] yina katukaka na [Ibn Wahb] yandi tubaka nde; me zabisa mono [Yunus bin Yazid] mpi [Al Laits bin Sa’d] katuka na [Ibn Shihab] nde [‘Urwah Ibn Az Zubair] songaka yandi, nde [Abdullah bin Az Zubair] songaka yandi, nde [Az Zubair bin Az Zubair] vandaka kilumbu mosi ti kuswana ti muntu mosi ya mbi na mvu 1990. sallallahu 'alaihi wasallam na yina me tala diambu ya printemps ya harrah ya bantu yonso. bo ke sadilaka yo sambu na kulosila masa na bilanga na bo ya banti ya dati. Muntu ya Ansar tubaka nde; ‘Bika nde masa kuluta’. Kansi Az Zubair buyaka. Na nima, Rasulullah tubaka na Az Zubair nde: ‘O Zubair, tula masa na kilanga na nge. Na nima, pesa yo na nkweno na nge’. Ba Ansar waka makasi mpi tubaka nde; ‘O Ntumwa ya Allah, keti yo kele sambu yandi kele mwana ya noko na nge?’. Na nima, luse ya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kumaka mbwaki, yandi tubaka na nima nde: ‘O Zubair, tula masa na kilanga na nge. Na nima, simba masa tii kuna yo ta vutuka na ntoto. Na nima, Rasulullah lungisaka banswa ya Zubair. Ata na ntwala ya mambu yina, Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam pesaka Zubair kidimbu ya kuvanda muntu ya ke sobaka mambu sambu na yandi mpi sambu na muntu ya Ansar. Ntangu muntu ya Ansar waka makasi na Rasulullah, yandi lungisaka kaka banswa ya Zubair na lukanu na yandi. Az Zubair tubaka nde; ‘Mono kele ve ti ngindu katula kaka nde verse yai me kulumuka kaka na yina me tala diambu yina: ‘Yo yina na zina ya Mfumu na nge, bo -na kisina- ke kwikila ve tii kuna bo ta kumisa nge zuzi ya diambu yina bo ke tula ntembe’. QS Nisa mosi`; 65
Imam Nasa'i : 5313
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَنْبَأَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ تَقَاضَى ابْنَ أَبِي حَدْرَدٍ دَيْنًا كَانَ عَلَيْهِ فَارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا حَتَّى سَمِعَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي بَيْتِهِ فَخَرَجَ إِلَيْهِمَا فَكَشَفَ سِتْرَ حُجْرَتِهِ فَنَادَى يَا كَعْبُ قَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ضَعْ مِنْ دَيْنِكَ هَذَا وَأَوْمَأَ إِلَى الشَّطْرِ قَالَ قَدْ فَعَلْتُ قَالَ قُمْ فَاقْضِهِ
Na nima ya kuzabisa beto [Abu Dawud] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Usman bin Omar] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Yunus] katuka na [Az Zuhri] katuka na [Abdullah bin Ka’b] katuka na [tata na yandi] nde kilumbu mosi yandi lombaka kufuta mfuka mosi na Ibn Abu Hadrad, ndinga na bo zole tombukaka mingi na mpila nde Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kuwaka yo katuka na kati ya inzo. Yandi basikaka na nima sambu na kukutana ti bo zole mpi yandi kangulaka lele yina vandaka kufika suku na yandi, yandi tubaka na ndinga ya ngolo nde: ‘O Ka’b!’. Ka’b vutulaka nde: ‘Mono ke lungisa binga na nge, O Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam’. Yandi tubaka nde: ‘Beno katula bamfuka na beno ya nkaka’. Yandi pesaka ndambu ya kidimbu. Ka’b wavutula vo, ‘mono yavanga wo’. Yandi tubaka -na Ibn Abu Hardad-: ‘Telama mpi futa’.
Imam Nasa'i : 5314
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مَنْصُورِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَزِينٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ عَنْ أَبِي بِشْرٍ جَعْفَرِ بْنِ إِيَاسٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ شُرَحْبِيلَ قَالَقَدِمْتُ مَعَ عُمُومَتِي الْمَدِينَةَ فَدَخَلْتُ حَائِطًا مِنْ حِيطَانِهَا فَفَرَكْتُ مِنْ سُنْبُلِهِ فَجَاءَ صَاحِبُ الْحَائِطِ فَأَخَذَ كِسَائِي وَضَرَبَنِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْتَعْدِي عَلَيْهِ فَأَرْسَلَ إِلَى الرَّجُلِ فَجَاءُوا بِهِ فَقَالَ مَا حَمَلَكَ عَلَى هَذَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ دَخَلَ حَائِطِي فَأَخَذَ مِنْ سُنْبُلِهِ فَفَرَكَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا عَلَّمْتَهُ إِذْ كَانَ جَاهِلًا وَلَا أَطْعَمْتَهُ إِذْ كَانَ جَائِعًا ارْدُدْ عَلَيْهِ كِسَاءَهُ وَأَمَرَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَسْقٍ أَوْ نِصْفِ وَسْقٍ
Na nima ya kuzabisa beto [Al Husain bin Mansur bin Ja’far] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Mubasysyir bin Abdullah bin Razin] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Sufyan bin Husain] katuka na [Abu Bisyr Ja’far bin Iyas] katuka na [Abbad bin Syurahbil] yandi tubaka nde, ‘Mono ti ba-tante na mono kwisaka na Medina, na nima mono kotaka na kilanga mosi kuna mpi mono nikisaka balutangu ya banti - sambu mbuma kubwa -. I bosi, mfumu a nzo wayiza, wabaka mvwatu miame yo kunbula. Yo yina mono kwisaka na ntumwa ya Allah (saw) na kulomba lutaninu na yandi, tii kuna yandi tindaka ntumwa sambu na kukutana ti muntu yina vandaka mfumu ya kilanga. Ke vavioka kolo ko, ntumwa wavutuka yo twasa mfumu a mpatu vana ntadisi a Ntumwa. Yandi yulaka nde: ‘Inki pusaka nge na kusala diambu yai?’ muntu yina vutulaka nde; ‘O Ntumwa ya Allah, muntu yina kwisaka na kilanga na mono, yandi simbaka lutangu mosi mpi yandi nikisa yo!’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Sambu na nki nge songaka yandi ve ntangu yandi vandaka zoba - zabaka ve-, mpi sambu na nki nge pesaka yandi ve madia ntangu yandi vandaka na nzala. Vutula yandi bilele na yandi!’ Na nima, mfumu ya kilanga songaka mfumu ya kilanga na kupesa mono wasaq mosi to ndambu na yo’.
Imam Nasa'i : 5315
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُأَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ وَقَالَ الْآخَرُ وَهُوَ أَفْقَهُهُمَا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأْذَنْ لِي فِي أَنْ أَتَكَلَّمَ قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ فَافْتَدَيْتُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَبِجَارِيَةٍ لِي ثُمَّ إِنِّي سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّمَا عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ وَإِنَّمَا الرَّجْمُ عَلَى امْرَأَتِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ أَمَّا غَنَمُكَ وَجَارِيَتُكَ فَرَدٌّ إِلَيْكَ وَجَلَدَ ابْنَهُ مِائَةً وَغَرَّبَهُ عَامًا وَأَمَرَ أُنَيْسًا أَنْ يَأْتِيَ امْرَأَةَ الْآخَرِ فَإِنْ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا
Yandi me zabisa beto [Muhamed bin Salamah] yandi tubaka nde; me zabisa beto [‘Abdurrahman Ibnul Qasim] katuka na [Malik] katuka na [Ibn Shihab] katuka na [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] katuka na [Abu Hurairah] mpi [Zaid bin Khalid Al Juhani] bo zole zabisaka yandi, nde bantu zole yina vandaka ti kuswana vandaka muntu ya Nzambi bokutaka na Nzambi. Mosi muna yau awole wavova vo; ‘Sambisa na kati na beto zole na kulanda Mukanda ya Allah,’ yankaka tubaka - ye yai vandaka muntu ya kuluta luzitu na kati na bo zole -, ‘Yo kele mutindu yina, O Ntumwa ya Allah. Kansi bika mono tuba, muntu yina tubaka nde; ‘Ya kieleka, mwana na mono vandaka muntu ya kisalu yina vandaka kusala sambu na muntu yai, na nima mwana na mono salaka bizumba ti nkento na yandi. Bantu vandaka kusonga mono nde ndola ya mwana na mono vandaka kulosila yandi matadi. Yo yina mono sumbaka yandi diaka ti bankombo 100 mpi mpika na mono mosi ya nkento. Na nima ya mambu yina mono yulaka bantu ya mayele, bo songaka mono nde ndola ya mwana na mono vandaka fimbu nkama mosi mpi kukwenda na kimpika mvula mosi. Na ntangu yina, bo zengilaka nkento na yandi nkanu ya kufwa matadi. Na nima, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Na zina ya Muntu yina moyo na mono kele na diboko na yandi, mono ta pesa beno ndola ya kieleka ti Mukanda ya Allah. E nkombo ye ntaudi zivutulwa kwa ngeye’. Na nima, yandi bulaka mwana na yandi fimbu mbala nkama mpi yandi nataka yandi na insi ya nzenza na nsungi ya mvula mosi. Na nima yandi songaka Unais na kunata nkento yina: ‘Kana yandi ndima mambu yina, beno bula yandi matadi’. Nkento yina kundimaka mpi nsukansuka bo bulaka yandi matadi.
Imam Nasa'i : 5316
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَشِبْلٍ قَالُواكُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلَّا مَا قَضَيْتَ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ فَقَامَ خَصْمُهُ وَكَانَ أَفْقَهَ مِنْهُ فَقَالَ صَدَقَ اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ قُلْ قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَخَادِمٍ وَكَأَنَّهُ أُخْبِرَ أَنَّ عَلَى ابْنِهِ الرَّجْمَ فَافْتَدَى مِنْهُ ثُمَّ سَأَلْتُ رِجَالًا مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَمَّا الْمِائَةُ شَاةٍ وَالْخَادِمُ فَرَدٌّ عَلَيْكَ وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ اغْدُ يَا أُنَيْسُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَإِنْ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا فَغَدَا عَلَيْهَا فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا
Na nima ya kupesa beto [Qutaibah] rapore yandi tubaka nde; me zabisa beto [Sufyan] katuka na [Az Zuhri] katuka na [Ubaidullah bin Abdullah] katuka na [Abu Hurairah] mpi [Zaid bin Khalid] ti [Syibl] bo tubaka nde; 'Ntangu beto vandaka na lweka ya Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, muntu mosi telamaka na ntwala na yandi mpi tubaka nde: 'Mono ke zenga kieleka na Allah na Kimfumu na mono, katula kaka kana nge sambisa beto zole na Mukanda ya Allah!' na nima muntu yina vandaka mbeni na yandi telamaka mpi tubaka nde - mpi yandi vandaka muntu ya kuluta kutuba mbote na kati ya bantu yina zole nde, ‘Ee, zenga mambu na kati na beto na kutadila Mukanda ya Allah’. Yandi tubaka nde: ‘Tuba’. Muntu yina tubaka nde: ‘Ya kieleka, mwana na mono vandaka muntu ya kisalu yina vandaka kusala sambu na muntu yai, na nima mwana na mono salaka bizumba ti nkento na yandi, mpi mono sumbaka yandi ti bankombo nkama mosi mpi mpika mosi. -bonso nde bo me pesa yandi nsangu nde ndola ya mwana na yandi ke bula yandi matadi tii kuna yandi me sumba yandi- Na nima mono yulaka muntu mosi na muntu mosi ya mayele ya siansi, bo me songa mono na nima nde ndola ya mwana na mono ke bulama fimbu mbala nkama mpi bo ke nata yandi na kimpika mvula mosi. Na nima, Rasulullah tubaka na muntu yina nde: ‘Na zina ya Muntu yina moyo na mono kele na diboko na yandi, mono ta pesa nge kibeni ndola na kutadila Mukanda ya Allah ‘azza wajalla. Vo i nkama za nkombo ye ntaudi mosi, bevutulwa kwa ngeye. Mpi bo ta bula mwana na nge fimbu mbala nkama mpi bo ta nata yandi na kimpika na nsungi ya mvula mosi. O Unais, mbasi kutana ti nkento ya muntu yai, kana yandi ndima buna bula yandi matadi'. Kilumbu ya kulandaka yandi kwendaka kumona nkento yina, yandi ndimaka masumu na yandi mpi Unais bulaka yandi matadi.
Imam Nasa'i : 5317
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَحْمَدَ الْكَرْمَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِامْرَأَةٍ قَدْ زَنَتْ فَقَالَ مِمَّنْ قَالَتْ مِنْ الْمُقْعَدِ الَّذِي فِي حَائِطِ سَعْدٍ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَأُتِيَ بِهِ مَحْمُولًا فَوُضِعَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاعْتَرَفَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِثْكَالٍ فَضَرَبَهُ وَرَحِمَهُ لِزَمَانَتِهِ وَخَفَّفَ عَنْهُ
Na nima ya kupesa beto rapore [Al Hasan bin Ahmad Al Karmani] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Abu Ar Rabi’] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Hammad] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Yahya] katuka na [Abu Umamah bin Sahl bin Hunaif] tubaka nde, ‘Kilumbu mosi yandi kutanaka ti nkento mosi yina salaka bizumba ti Ntumwa saw, na nima yandi yulaka nde: ‘Ti nani?’ Nkento yina vutulaka nde, ‘Ti muntu mosi ya kufwa-makulu na kilanga ya Sa’d’. Na nima yandi tindaka kinati-nsangu sambu na kubaka muntu yina, yo yina bo songaka yandi muntu yina ntangu bo vandaka kunata yandi, mpi yandi ndimaka mambu yina yandi salaka. Na nima, yandi lombaka nde bo baka kimvuka ya badati yina vandaka ti bambuma ya kubeba, na nima yandi bulaka yo. Kansi, yandi waka mawa sambu na paralizi na yandi yo yina bo kulumusaka ndola na yandi.’
Imam Nasa'i : 5318
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ يَقُولُوَقَعَ بَيْنَ حَيَّيْنِ مِنْ الْأَنْصَارِ كَلَامٌ حَتَّى تَرَامَوْا بِالْحِجَارَةِ فَذَهَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَأَذَّنَ بِلَالٌ وَانْتُظِرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاحْتُبِسَ فَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَلَمَّا رَآهُ النَّاسُ صَفَّحُوا وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لَا يَلْتَفِتُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمَّا سَمِعَ تَصْفِيحَهُمْ الْتَفَتَ فَإِذَا هُوَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَادَ أَنْ يَتَأَخَّرَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ أَنْ اثْبُتْ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَعْنِي يَدَيْهِ ثُمَّ نَكَصَ الْقَهْقَرَى وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ قَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ قَالَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيَرَى ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ بَيْنَ يَدَيْ نَبِيِّهِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ مَا لَكُمْ إِذَا نَابَكُمْ شَيْءٌ فِي صَلَاتِكُمْ صَفَّحْتُمْ إِنَّ ذَلِكَ لِلنِّسَاءِ مَنْ نَابَهُ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ
Na nima ya kuzabisa beto [Muhammad bin Mansur] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Sufyan] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Abu Hazim] yandi tubaka nde; Mono waka [Sahl bin Sa’d As Sa’idi] ke tuba nde; ‘Kilumbu mosi kuvandaka ti kuswana na kati ya bimvuka zole ya Ansar mpi bo vandaka kulosana matadi. Ntumwa sallallahu 'alaihi wasallam na nima kwendaka kuwakanisa bo. Ntangu ya kisambu kumaka, Bilal pesaka nsangu ya kisambu, ntangu Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam vandaka kuvingila na mpusa yonso kansi yandi kwisaka ve sambu yandi vandaka na retard - na ntangu ya lukutakanu mosi ya ngemba -. Bilal tubaka na nima iqamah na ntangu Abu Bakr, bika Allah kusepedisa yandi, kwisaka na ntwala. Na nima ya mambu yina, Ntumwa saw kwisaka mpi Abu Bakr vandaka kaka kutwadisa kisambu. Ntangu bantu monaka kuvanda na yandi, bo salaka ndonga na ntangu Abu Bakr bikalaka na kikalulu na yandi mpi yandi talaka ve na nima. Kansi, ntangu Abu Bakr kuwaka makelele ya tashfih - bantu vandaka kubula maboko, yandi talaka na nima, mpi yo monanaka nde Rasulullah saw. Yandi zolaka kuvutuka na nima kansi Ntumwa ya Allah salaka yandi kidimbu nde yandi bikala na ntwala. Abu Bakr, bika Allah kusepela na yandi, na nima yandi tombulaka diboko, na nima yandi katukaka malembe-malembe. Yo yina, Ntumwa sallallahu 'alaihi wasallam kwisaka na ntwala sambu na kutwadisa kisambu. Na nima ya kumanisa kusamba, yandi tubaka nde: “Inki ke kanga nge nzila ya kubikala na ntwala?” Abu Bakr wavutula vo; ‘Keti yo lenda salama nde Allah kumona Abu Quhafah ntangu Profete na yandi kele na lweka na yandi!’ Na nima yandi balukaka na kimvuka ya bantu mpi tubaka nde: ‘Sambu na nki beno ke bulaka maboko kana diambu mosi me salama na ntangu ya kisambu? Nkutu, kubula maboko kele sambu na bankento, yo yina konso muntu yina kima mosi ke salama na ntangu ya kisambu na yandi fwete tuba nde "Subhanallah".
Imam Nasa'i : 5319
أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ اللَّيْثِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍأَنَّهُ كَانَ لَهُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حَدْرَدٍ الْأَسْلَمِيِّ يَعْنِي دَيْنًا فَلَقِيَهُ فَلَزِمَهُ فَتَكَلَّمَا حَتَّى ارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ فَمَرَّ بِهِمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا كَعْبُ فَأَشَارَ بِيَدِهِ كَأَنَّهُ يَقُولُ النِّصْفَ فَأَخَذَ نِصْفًا مِمَّا عَلَيْهِ وَتَرَكَ نِصْفًا
Na nima ya kuzabisa beto [Ar Rabi’ bin Sulaiman] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Syu’aib bin Al Laits] katuka na [tata na yandi] katuka na [Ja’far bin Rabi’ah] katuka na [‘Abdurrahman Al A’raj] katuka na [Abdullah bin Ka’b bin Malik Al Ansari] katuka na [Ka’b bin Malik] nde yandi vandaka ntete ti mukumba yina Abdullah bin Asb’al na Abu Hadramid vandaka na yo. Ka’b bin Malik na nima kutanaka ti yandi mpi lombaka mbongo, bo zole vandaka kusolula tii kuna ndinga na bo tombukaka. Na nima, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam lutaka na ntwala na bo zole, yandi tubaka nde: ‘O Ka’b, yandi salaka kidimbu ti diboko na yandi, bonso nde yandi vandaka kutuba nde: ‘Ndambu’. Ka'b i bosi wa vaikisa ndambu yo lomba vo ba futa ndambu yankaka’.
Imam Nasa'i : 5320
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَوْفٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَمْزَةُ أَبُو عُمَرَ الْعَائِذِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلْقَمَةُ بْنُ وَائِلٍ عَنْ وَائِلٍ قَالَشَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ جَاءَ بِالْقَاتِلِ يَقُودُهُ وَلِيُّ الْمَقْتُولِ فِي نِسْعَةٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِوَلِيِّ الْمَقْتُولِ أَتَعْفُو قَالَ لَا قَالَ فَتَأْخُذُ الدِّيَةَ قَالَ لَا قَالَ فَتَقْتُلُهُ قَالَ نَعَمْ قَالَ اذْهَبْ بِهِ فَلَمَّا ذَهَبَ فَوَلَّى مِنْ عِنْدِهِ دَعَاهُ فَقَالَ أَتَعْفُو قَالَ لَا قَالَ فَتَأْخُذُ الدِّيَةَ قَالَ لَا قَالَ فَتَقْتُلُهُ قَالَ نَعَمْ قَالَ اذْهَبْ بِهِ فَلَمَّا ذَهَبَ فَوَلَّى مِنْ عِنْدِهِ دَعَاهُ فَقَالَ أَتَعْفُو قَالَ لَا قَالَ فَتَأْخُذُ الدِّيَةَ قَالَ لَا قَالَ فَتَقْتُلُهُ قَالَ نَعَمْ قَالَ اذْهَبْ بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ أَمَا إِنَّكَ إِنْ عَفَوْتَ عَنْهُ يَبُوءُ بِإِثْمِهِ وَإِثْمِ صَاحِبِكَ فَعَفَا عَنْهُ وَتَرَكَهُ فَأَنَا رَأَيْتُهُ يَجُرُّ نِسْعَتَهُ
Na nima ya kuzabisa beto [Muhamed bin Basyar] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Yahya bin Sa’id] katuka na [‘Auf] yandi tubaka nde; me songa mono [Hamzah Abu Umar Al ‘Aidzi] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Alqamah bin Wa’il] katuka na [Wa`il] yandi tubaka nde, ‘Mono monaka Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam ke pusana pene-pene ya muntu mosi ya fwaka muntu yina vandaka kutwadisama na dibuta ya muntu yina bo fwaka ntangu bo kangaka yandi. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yulaka muntu yina vandaka kutanina muntu yina bo fwaka nde: ‘Keti nge ta lolula yandi?’ yandi vutulaka nde; 'Ve'. Yandi yulaka diaka nde: ‘Keti nge ta lomba nkudulu?’ yandi vutulaka nde, ‘Ve’. Yandi yulaka nde: ‘Keti beno ta fwa yandi?’ yandi vutulaka nde; 'Yinga'. Yandi tubaka nde: ‘Kwenda baka yandi’. Ntangu nkengidi ya muntu yina bo fwaka katukaka na lweka na yandi, yandi bingaka yandi diaka. Na nima yandi yulaka nde: ‘Keti nge ta lolula yandi?’ yandi vutulaka nde, ‘Ve’. Yandi yulaka diaka nde: ‘Keti nge ta lomba nkudulu?’ yandi vutulaka nde, ‘Ve’. Yandi yulaka nde: ‘Keti beno ta fwa yandi?’ yandi vutulaka nde: ‘Ee’. Yandi tubaka nde: ‘Kwenda baka yandi’. Ntangu nkengidi ya muntu yina bo fwaka katukaka na lweka na yandi, yandi bingaka yandi diaka. Na nima yandi yulaka nde: ‘Keti nge ta lolula yandi?’ yandi vutulaka nde, ‘Ve’. Yandi yulaka diaka nde: ‘Keti nge ta lomba nkudulu?’ yandi vutulaka nde, ‘Ve’. Yandi yulaka nde: ‘Keti beno ta fwa yandi?’ yandi vutulaka nde: ‘Ee’. Yandi tubaka nde: ‘Kwenda baka yandi’. Ebuna, ntangu yina Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Kana nge lolula yandi, pana yandi ta kwenda kunata masumu na yandi ti masumu ya banduku na nge’. Nsuka-nsuka muntu yina lolulaka muntu yina fwaka yandi mpi bikaka yandi. Mpi ya kieleka, mono monaka yandi ke katula bansinga yina kangaka yandi’.