Imam Nasa'i : 4061
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي ضُلَّالًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Беҙгә [Ғәмр бин Зүрәрәгә] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Исмәғил] [Әйүбтән] [Мөхәммәт бин Сириндан] [Әбү Бәкәрәнән] Пәйғәмбәребеҙҙән хәбәр итте: «Минең арттан аҙашып ҡайтмағыҙ, ҡайһы берҙәрегеҙ башҡаларҙы үлтерҙе», — тип хәбәр итте.
Imam Nasa'i : 4062
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُدْرِكٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا زُرْعَةَ بْنَ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ اسْتَنْصَتَ النَّاسَ قَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Басыйәргә] хәбәр итеп, ул; беҙгә [Мөхәммәт] һәм [Ғабдуррахман] әйтте, улар әйтте; беҙгә [Сыуба] [Ғәли бин Мөҙриктән] һөйләне, тине; Мин [Әбү Зүрғә бин Ғәмр бин Джарирҙан] [Джарирҙан] ишеттем: Аллаһ Рәсүле хаж ваҙаһын үтәгәндә халыҡҡа тын ҡалырға ҡушты, ул: «Минән һуң кафырлыҡҡа ҡайтмағыҙ, ҡайһы берҙәрегеҙ башҡаларҙы үлтерҙе», — тигән.
Imam Nasa'i : 4063
أَخْبَرَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ ثُمَّ قَالَ لَا أُلْفِيَنَّكُمْ بَعْدَ مَا أَرَى تَرْجِعُونَ بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Беҙгә [Әбү Ғөбәйҙә бин Әбү Әс Сәфәргә] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Ғабдулла бин Нумайрға] һөйләгән, тине; беҙгә [Исмәғилгә] [Ҡайстан] һөйләне, тине; миңә [Джарир бин Абдулланың] әйткәне килде; Рәсүлуллаһу ғәләйһис-сәләм миңә: «Халыҡҡа тыныс булырға ҡуш», — тине. Шунан һуң: «Ысынлап та, күргәндәрҙән һуң һеҙҙе тапмаҫҡа рөхсәт итмәгеҙ, минән һуң кафырлыҡҡа ҡайтып, ҡайһы берҙәрегеҙ икенселәрҙе үлтереп тораһығыҙ», — тине.
Imam Nasa'i : 4064
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَمَّالُ قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ أَنَّ نَجْدَةَ الْحَرُورِيَّ حِينَ خَرَجَ فِي فِتْنَةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنْ سَهْمِ ذِي الْقُرْبَى لِمَنْ تُرَاهُ قَالَ هُوَ لَنَا لِقُرْبَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُمْ وَقَدْ كَانَ عُمَرُ عَرَضَ عَلَيْنَا شَيْئًا رَأَيْنَاهُ دُونَ حَقِّنَا فَأَبَيْنَا أَنْ نَقْبَلَهُ وَكَانَ الَّذِي عَرَضَ عَلَيْهِمْ أَنْ يُعِينَ نَاكِحَهُمْ وَيَقْضِيَ عَنْ غَارِمِهِمْ وَيُعْطِيَ فَقِيرَهُمْ وَأَبَى أَنْ يَزِيدَهُمْ عَلَى ذَلِكَ
Беҙгә [Харун бин Абдулла Әл-Хаммалға] хәбәр итеп, ул; беҙгә [Усман бин Ғүмәр] [Юныс бин Йәзидтән] [Әз Зөһриҙән] [Йәзид бин Хөрмүздән], Нәждә Әл Харури Ибн Әз Зөбәйергә ҡағылышлы ғәйбәт ваҡытында киткәс, [Ибнү Ғәббәскә] илсе ебәргән, унан туғандары тураһында һораған, уның өлөштәре кем булған? Ул әйтте; Өлөштәр беҙҙең өсөн, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдең туғандары өсөн. Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһис-сәләм улар өсөн бүлешкән, Ғүмәр бер ваҡыт беҙгә үҙебеҙҙең хоҡуғыбыҙ түгел тип күргән нәмәне тәҡдим итте, шунан беҙ уны ҡабул итеүҙән баш тарттыҡ. Һәм уларға нимәлер тәҡдим иткән: улар араһындағы ғаиләле кешеләргә ярҙам иткән, улар араһындағы бурыслыларҙы бурыстарын түләгән, улар араһындағы ярлыларға биргән. Һәм уларға унан артыҡ биреүҙән баш тартты.
Imam Nasa'i : 4065
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ وَهُوَ ابْنُ هَارُونَ قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ قَالَكَتَبَ نَجْدَةُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنْ سَهْمِ ذِي الْقُرْبَى لِمَنْ هُوَ قَالَ يَزِيدُ بْنُ هُرْمُزَ وَأَنَا كَتَبْتُ كِتَابَ ابْنِ عَبَّاسٍ إِلَى نَجْدَةَ كَتَبْتُ إِلَيْهِ كَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنْ سَهْمِ ذِي الْقُرْبَى لِمَنْ هُوَ وَهُوَ لَنَا أَهْلَ الْبَيْتِ وَقَدْ كَانَ عُمَرُ دَعَانَا إِلَى أَنْ يُنْكِحَ مِنْهُ أَيِّمَنَا وَيُحْذِيَ مِنْهُ عَائِلَنَا وَيَقْضِيَ مِنْهُ عَنْ غَارِمِنَا فَأَبَيْنَا إِلَّا أَنْ يُسَلِّمَهُ لَنَا وَأَبَى ذَلِكَ فَتَرَكْنَاهُ عَلَيْهِ
Беҙгә [Ғәмр бин Ғәлигә] хәбәр итеп, ул; беҙгә [Йәзид, атап әйткәндә, Ибн Һарунға] һөйләгән, тигән; беҙгә [Мөхәммәт бин Исхаҡтан] [Әз Зөһриҙән] һәм [Мөхәммәт бин Ғәлиҙән] [Йәзид бин Хөрмүздән] хәбәр итте, тине; Нәждә [Ибнү Аббасҡа] туғандар өлөштәре тураһында хат яҙған, өлөштәр кем өсөн? Йәзид бин Хөрмүз әйткән; һәм мин Ибн Аббастың Нәждәгә хатын яҙҙым. Ул әйтте; Мин уға яҙҙым; Туғандарҙың пайҙары тураһында миңә яҙғанығыҙ бар, кемгә ул пай? Акциялар беҙҙең өсөн шиғыр белгестәре. Элек Ғүмәр беҙҙе тол ҡатындарыбыҙға кейәүгә биреп, һуғыш ғәнимәттәренең бер өлөшөн ярлы халҡыбыҙға биреп, беҙгә бурыслыларҙың бурыстарын түләргә саҡыра торғайны, шунан беҙ уларҙы үҙебеҙгә тапшырмаһа, баш тарттыҡ. Тик ул баш тартты шуға беҙ уны шулай ҡалдырҙыҡ.
Imam Nasa'i : 4066
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ يَعْنِي ابْنَ مُوسَى قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَقَ وَهُوَ الْفَزَارِيُّ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَكَتَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْوَلِيدِ كِتَابًا فِيهِ وَقَسْمُ أَبِيكَ لَكَ الْخُمُسُ كُلُّهُ وَإِنَّمَا سَهْمُ أَبِيكَ كَسَهْمِ رَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَفِيهِ حَقُّ اللَّهِ وَحَقُّ الرَّسُولِ وَذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَمَا أَكْثَرَ خُصَمَاءَ أَبِيكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَكَيْفَ يَنْجُو مَنْ كَثُرَتْ خُصَمَاؤُهُ وَإِظْهَارُكَ الْمَعَازِفَ وَالْمِزْمَارَ بِدْعَةٌ فِي الْإِسْلَامِ وَلَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَبْعَثَ إِلَيْكَ مَنْ يَجُزُّ جُمَّتَكَ جُمَّةَ السُّوءِ
Беҙгә [Ғәмр бин Яхъяға] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Мәхбүб, йәғни Ибн Муса] һөйләгән, тине; беҙгә [Әбү Исхаҡ, йәғни Әл-Фәзәри] [Әл-Әүзәғиҙән] хәбәр итте, тине; [Ғүмәр бин Ғәбдел Әзиз] Ғүмәр бин Вәлидкә хат ебәргән, унда әйтелгән: һәм һинең атайыңдың бүлеге бөтә өлөшөнөң биштән бер өлөшө, ысынында атайыңдың өлөшө мосолмандарҙан кемдеңдер өлөшө кеүек һәм унда Аллаһ ҡануны һәм илсе ҡануны бар, туғандары, етемдәр, күпме ярлылар тураһында Sabil, һәм I Ҡиәмәт көнө, һәм нисек уны ҡотҡарырға мөмкин кеше, күп дәғүәселәр, һәм һеҙ күрһәтәһегеҙ, музыка ҡоралдары һәм флейталар исламда еретиктар һәм ысынлап та, мин һеҙгә кемделер ебәрергә теләйем, һеҙҙең сәс ҡырҡырға, был насар сәс.
Imam Nasa'i : 4067
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ جُبَيْرَ بْنَ مُطْعِمٍ حَدَّثَهُ أَنَّهُ جَاءَ هُوَ وَعُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكَلِّمَانِهِ فِيمَا قَسَمَ مِنْ خُمُسِ حُنَيْنٍ بَيْنَ بَنِي هَاشِمٍ وَبَنِي الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ فَقَالَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَسَمْتَ لِإِخْوَانِنَا بَنِي الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَلَمْ تُعْطِنَا شَيْئًا وَقَرَابَتُنَا مِثْلُ قَرَابَتِهِمْ فَقَالَ لَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا أَرَى هَاشِمًا وَالْمُطَّلِبَ شَيْئًا وَاحِدًا قَالَ جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍ وَلَمْ يَقْسِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِبَنِي عَبْدِ شَمْسٍ وَلَا لِبَنِي نَوْفَلٍ مِنْ ذَلِكَ الْخُمُسِ شَيْئًا كَمَا قَسَمَ لِبَنِي هَاشِمٍ وَبَنِي الْمُطَّلِبِ
Беҙгә [Абдуррахман бин Абдулла бин Абдул Хәкәмгә] хәбәр итеп, ул; беҙгә [Сөғәйеп бин Яхъяға] һөйләгән, тине; беҙгә [Нафиғ бин Йәзид] [Юныс бин Йәзид] [Ибн Шиһабтан] һөйләне, тине; миңә [Сәғит бин Әл Мөсәййәбкә] хәбәр иткән ине, [Джүбәйер бин Мөтхим] уға үҙенең һәм Усмандың Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үсәлләмгә Бану Хашим менән Бәни Әл Мөтсәлиф би араһындағы Хүнәин һуғышындағы өлөшөнөң биштән бер өлөшөнән нимә бүлешкәне тураһында һөйләшергә килгәнен һөйләгән. Улар әйтте; Эй, Аллаһ Рәсүле, һин уны беҙҙең ҡәрҙәштәребеҙгә, йәғни Бәни Әл Мөтсәлиб бин Абду Мәнәфкә бүлдең һәм беҙгә бер нәмә лә бирмәнең, ә беҙҙең туғандар туғандары кеүек. Шунан һуң Рәсүлуллаһу ғәләйһис-сәләм уларға: «Ысынлап та, мин Хашим менән Әл-Мотталибты бер нәмә итеп күрәм», — тигән. Джүбәйер әйтте; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм Бәни Ғәбдү Шәмс һәм Бәни Нәүфәлгә өлөштөң биштән бер өлөшөн Хашим һәм Бәни Әл Мөттәлиб өсөн бүлгән кеүек бирмәгән.
Imam Nasa'i : 4068
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَلَمَّا قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَهْمَ ذِي الْقُرْبَى بَيْنَ بَنِي هَاشِمٍ وَبَنِي الْمُطَّلِبِ أَتَيْتُهُ أَنَا وَعُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَؤُلَاءِ بَنُو هَاشِمٍ لَا نُنْكِرُ فَضْلَهُمْ لِمَكَانِكَ الَّذِي جَعَلَكَ اللَّهُ بِهِ مِنْهُمْ أَرَأَيْتَ بَنِي الْمُطَّلِبِ أَعْطَيْتَهُمْ وَمَنَعْتَنَا فَإِنَّمَا نَحْنُ وَهُمْ مِنْكَ بِمَنْزِلَةٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُمْ لَمْ يُفَارِقُونِي فِي جَاهِلِيَّةٍ وَلَا إِسْلَامٍ إِنَّمَا بَنُو هَاشِمٍ وَبَنُو الْمُطَّلِبِ شَيْءٌ وَاحِدٌ وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Әл Мусаннаға] хәбәр итеп, ул; беҙгә [Йәзид бин Һарунға] һөйләгән, тине; беҙгә [Мөхәммәт бин Исхаҡтан] [Әз Зөһриҙән] [Сәғит бин Әл Мөсәййәбтән] [Джүбәйер бин Мөтхимдән] хәбәр итте, тине; Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм Бәни Хәсим менән Бәни Әл Мөтсәлиб араһында туғандар өлөштәрен бүлешкәндә, мин уның янына Усман бин Аффан менән килдем. Беҙ тинек; Эй, Аллаһ Рәсүле, улар Бану Хашим халҡы, беҙ уларҙың өҫтөнлөгөн инҡар итмәйбеҙ, сөнки һинең дәрәжәһең Аллаһ һине Аллаһ һине улар араһында биргән тип ҡылған. Бәни Әл Мөттәлиб тураһында нимә уйлайһығыҙ, һеҙ уларға биргәнһегеҙ һәм беҙҙе һаҡлағанһығыҙ, ысынында беҙ ҙә, улар ҙа һеҙҙең менән бер кимәлдә. Шулай итеп, пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Ысынлап та, улар мине йәһиллек осоронда ла, Ислам дине ваҡытында ла ташламаны. Ысынлап та, Бәни Хашим менән Бәни Әл Мөттәлиб бер нәмә». Һәм бармаҡтарын бер-береһенә үрелде.
Imam Nasa'i : 4069
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ يَعْنِي ابْنَ مُوسَى قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَقَ وَهُوَ الْفَزَارِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ وَبَرَةً مِنْ جَنْبِ بَعِيرٍ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِي مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ قَدْرُ هَذِهِ إِلَّا الْخُمُسُ وَالْخُمُسُ مَرْدُودٌ عَلَيْكُمْقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ اسْمُ أَبِي سَلَّامٍ مَمْطُورٌ وَهُوَ حَبَشِيٌّ وَاسْمُ أَبِي أُمَامَةَ صُدَيُّ بْنُ عَجْلَانَ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ
Беҙгә [Ғәмр бин Яхъя бин Әл-Харитҡа] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Мәхбүб, йәғни Ибн Муса] һөйләгән, тине; беҙгә [Әбү Исхаҡ йәғни Әл Фәзәри] [Ғәбдүррәхмән бин Әййәсиҙән] [Сөләймән бин Мусанан] [Мәхулдан] [Әбү Сәлләмдән] [Әбү Үмәмә Әл Бахилиҙән] [Ғүбәҙә бин Әш Шәмиттән] хәбәр итте, тине ул; Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһи вәсәллам, Хөнәйен яуынан һуң дөйәнең яғынан йөн алып: «Эй, кешеләр, миңә Аллаһ биргән был күләмдәге йөндөң биштән бер өлөшөнән башҡа миңә хәләл түгел, һәм биштән бер өлөшө һеҙгә ҡайтарыласаҡ», — тигән Әбү Әбүрләмбүрһүрм Әбү Сәбүрәмбүрмдән, Әбүрләмбүрһүрмдән, Әбү Сәбүрәмбүрмдән, әбүрләмбүрһүрмдән. Үмәмәтең исеме Шүҙәй бин Әжлән, валлаһу тәғәлә ғәләм була.
Imam Nasa'i : 4070
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى بَعِيرًا فَأَخَذَ مِنْ سَنَامِهِ وَبَرَةً بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّهُ لَيْسَ لِي مِنْ الْفَيْءِ شَيْءٌ وَلَا هَذِهِ إِلَّا الْخُمُسُ وَالْخُمُسُ مَرْدُودٌ فِيكُمْ
Беҙгә [Ғәмр бин Йәзидкә] хәбәр итеп, ул; беҙгә [Ибн Әби Ғәдигә] һөйләгән, тип әйткән; беҙгә [Хәммәд бин Сәләмә] [Мөхәммәт бин Исхаҡтан] [Ғәмр бин Сөйәибтән] [атаһынан] [олатаһынан] һөйләне, тип, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм дөйә янына килде һәм уның ҡойроғонан йөнөн ике бармағы араһында алды, һуңынан әйтте: минең өсөн, был сәс тә биштән бер өлөшө һәм биштән бер өлөшө һеҙгә егеттәр ҡайтарыла'.
Imam Nasa'i : 4071
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو يَعْنِي ابْنَ دِينَارٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ عَنْ عُمَرَ قَالَ كَانَتْ أَمْوَالُ بَنِي النَّضِيرِ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِمَّا لَمْ يُوجِفْ الْمُسْلِمُونَ عَلَيْهِ بِخَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ فَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى نَفْسِهِ مِنْهَا قُوتَ سَنَةٍ وَمَا بَقِيَ جَعَلَهُ فِي الْكُرَاعِ وَالسِّلَاحِ عُدَّةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ
Беҙгә [Ғөбәйет бин Сәғиткә] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Суфьян] [Ғәмрҙән йәғни Ибн Динарҙан] [Әз Зөһриҙән] [Мәлик бин Әүс бин Әл Хадатсандан] [Ғүмәрҙән] һөйләне, тине; Бәни Нәҙирҙең байлығы Аллаһы Тәғәләнең Рәсүленә мосолмандар тарафынан ат һәм дөйә ҡулланмайынса нимәнәндер бирелгән байлыҡтары иҫәбенә ине. Ошо байлыҡтан бер йыл ризыҡ итеп үҙен тәьмин итә, ә ҡалғанын аттарға, ҡоралдарҙы Аллаһ юлында кәрәк-яраҡ итеп тарата.
Imam Nasa'i : 4072
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ يَعْنِي ابْنَ مُوسَى قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَقَ هُوَ الْفَزَارِيُّ عَنْ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ فَاطِمَةَ أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ صَدَقَتِهِ وَمِمَّا تَرَكَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ
Беҙгә [Ғәмр бин Яхъя бин Әл-Харитҡа] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Мәхбүб, йәғни Ибн Мусаға] әйтте, Ул әйтте; беҙгә [Әбү Исхаҡ йәғни Әл-Фәзәри] [Сөғәйеп бин Әбү Хәмзә] [Әз Зөхри] [Урва бин Әз Зөбәйер] [Ғәйсә] хат ебәргән, Фатима Әбү Бәкергә хат ебәргән, пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһис-сәләм үҙенең лифтан ниндәй өлөшөн ҡалдырғанын һораған. Хәйбәр. [Әбү Бәкер] әйтте; Ысынлап та, пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Беҙгә мираҫ түгел», — тигән.
Imam Nasa'i : 4073
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَقَ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍفِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ{ وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى }قَالَ خُمُسُ اللَّهِ وَخُمُسُ رَسُولِهِ وَاحِدٌ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْمِلُ مِنْهُ وَيُعْطِي مِنْهُ وَيَضَعُهُ حَيْثُ شَاءَ وَيَصْنَعُ بِهِ مَا شَاءَ
Беҙгә [Ғәмр бин Яхъяға] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Мәхбүбкә] һөйләне, тине; беҙгә [Әбү Исхаҡ] [Зәйҙә] [Ғәбдел Мәлик бин Әбү Сөләймән] [Ғәбдел Мәлик бин Әбү Сөләймән] [Ғәбдел Мәлик бин Әбү Сөләймән] Аллаһы Тәғәләнең һүҙҙәре тураһында хәбәр итте: «Белегеҙ, һеҙ һуғыш ғәнимәте итеп нимә ала алаһығыҙ, ысынлап та, биштән бер өлөшө Аллаһ Тәғәләгә, Рәсүлдең туғандарына. Ул әйтте; биштән бер өлөшө Аллаһ һәм Уның Илсеһе өсөн бер генә, борон Аллаһ Илсеһе (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) уны унан алып, унан биреп, теләгән ергә ҡуйып, уның менән үҙе теләгәнде эшләгән.
Imam Nasa'i : 4074
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَقَ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى } قَالَ خُمُسُ اللَّهِ وَخُمُسُ رَسُولِهِ وَاحِدٌ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْمِلُ مِنْهُ وَيُعْطِي مِنْهُ وَيَضَعُهُ حَيْثُ شَاءَ وَيَصْنَعُ بِهِ مَا شَاءَ
Беҙгә [Ғәмр бин Яхъяға] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Мәхбүбкә] һөйләне, тине; беҙгә [Әбү Исхаҡ] [Зәйҙә] [Ғәбдел Мәлик бин Әбү Сөләймән] [Ғәбдел Мәлик бин Әбү Сөләймән] [Ғәбдел Мәлик бин Әбү Сөләймән] Аллаһы Тәғәләнең һүҙҙәре тураһында хәбәр итте: «Белегеҙ, һеҙ һуғыш ғәнимәте итеп нимә ала алаһығыҙ, ысынлап та, биштән бер өлөшө Аллаһ Тәғәләгә, Рәсүлдең туғандарына. Ул әйтте; биштән бер өлөшө Аллаһ һәм Уның Илсеһе өсөн бер генә, борон Аллаһ Илсеһе (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) уны унан алып, унан биреп, теләгән ергә ҡуйып, уның менән үҙе теләгәнде эшләгән.
Imam Nasa'i : 4075
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ سَأَلْتُ يَحْيَى بْنَ الْجَزَّارِعَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ }قَالَ قُلْتُ كَمْ كَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْخُمُسِ قَالَ خُمُسُ الْخُمُسِ
Беҙгә [Ғәмр бин Яхъя бин Әл-Харитҡа] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Мәхбүбкә] һөйләне, тине; беҙгә [Әбү Исхаҡтан] [Муса бин Әбү Ғәйсәнән] хәбәр итте, ул әйтте; Мин [Яхъя бин Әл-Джаззарҙан] был аят тураһында һораным: Белегеҙ, ысынлап та, һуғыш ғәнимәте итеп нимә ала алһағыҙ, ысынында биштән бер өлөшө Аллаһҡа, Рәсүлгә, Рәсүлдең туғандарына китә. Ул әйтте мин әйттем; Шул бишенсеһенән Пәйғәмбәребеҙгә ғәләйһис-сәләм өлөш күпме булған? Ул биштән бер өлөшөнөң биштән бер өлөшөнә яуап бирҙе.
Imam Nasa'i : 4076
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَقَ عَنْ مُطَرِّفٍ قَالَ سُئِلَ الشَّعْبِيُّعَنْ سَهْمِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَفِيِّهِ فَقَالَ أَمَّا سَهْمُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَسَهْمِ رَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَأَمَّا سَهْمُ الصَّفِيِّ فَغُرَّةٌ تُخْتَارُ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ شَاءَ
Беҙгә [Ғәмр бин Яхъя бин Әл-Харитҡа] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Мәхбүбкә] һөйләне, тине; беҙгә [Әбү Исхаҡтан] [Мөхәрифтән] хәбәр итте, ул әйтте; [Асы Сәйәбиҙән] Пәйғәмбәребеҙҙең өлөштәре һәм уның һайлауҙары тураһында һорағас, ул Пәйғәмбәребеҙҙең өлөштәре мосолмандарҙан береһенең өлөшө кеүек һәм уның һайлаған мөлкәте уның теләге буйынса һайланған ҡолдар тип яуап бирә.
Imam Nasa'i : 4077
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الشِّخِّيرِ قَالَبَيْنَا أَنَا مَعَ مُطَرِّفٍ بِالْمِرْبَدِ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ مَعَهُ قِطْعَةُ أَدَمٍ قَالَ كَتَبَ لِي هَذِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَلْ أَحَدٌ مِنْكُمْ يَقْرَأُ قَالَ قُلْتُ أَنَا أَقْرَأُ فَإِذَا فِيهَا مِنْ مُحَمَّدٍ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِبَنِي زُهَيْرِ بْنِ أُقَيْشٍ أَنَّهُمْ إِنْ شَهِدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَفَارَقُوا الْمُشْرِكِينَ وَأَقَرُّوا بِالْخُمُسِ فِي غَنَائِمِهِمْ وَسَهْمِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَفِيِّهِ فَإِنَّهُمْ آمِنُونَ بِأَمَانِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ
Беҙгә [Ғәмр бин Яхъяға] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Мәхбүбкә] һөйләне, тине; беҙгә [Әбү Исхаҡтан] [Сәғит Әл-Джүрәйриҙән] [Йәзид бин Сийхирҙан] хәбәр итте, ул әйтте; мин Мөхәриф менән хөрмә йыйылған урында булғанда, ҡапыл [кемдер] тире киҫәктәре күтәреп килде, ул Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам быны минең өсөн яҙҙы, һеҙҙең берегеҙ уҡый аламы, тип яуап бирҙем; Мин уҡый алам, күрәһең, унда: «Мөхәммәттән, бер пәйғәмбәрҙән саллаллаһу ғәләйһи вәсәлләм Бану Зөхәйр бин Аҡайсыға, әгәр улар шаһитлыҡ итһә, ғибәҙәт ҡылырға лайыҡлы Аллаһ юҡ, тип, берҙән-бер Аллаһтан башҡа һәм Мөхәммәт Рәсүлуллаһ һәм улар мөшриктәрҙе ташлап, үҙ өлөшөнә фиф ҡуя. ғәләйһи үә сәләм һәм уның һайлауҙары һуң, ысынлап та, улар Аллаһ һәм Уның рәсүле именлеге менән имен».
Imam Nasa'i : 4078
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَنْبَأَنَا مَحْبُوبٌ قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَقَ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ الْخُمُسُ الَّذِي لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ كَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَرَابَتِهِ لَا يَأْكُلُونَ مِنْ الصَّدَقَةِ شَيْئًا فَكَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُمُسُ الْخُمُسِ وَلِذِي قَرَابَتِهِ خُمُسُ الْخُمُسِ وَلِلْيَتَامَى مِثْلُ ذَلِكَ وَلِلْمَسَاكِينِ مِثْلُ ذَلِكَ وَلِابْنِ السَّبِيلِ مِثْلُ ذَلِكَ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ قَالَ اللَّهُ جَلَّ ثَنَاؤُهُ { وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ } وَقَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ لِلَّهِ ابْتِدَاءُ كَلَامٍ لِأَنَّ الْأَشْيَاءَ كُلَّهَا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَلَعَلَّهُ إِنَّمَا اسْتَفْتَحَ الْكَلَامَ فِي الْفَيْءِ وَالْخُمُسِ بِذِكْرِ نَفْسِهِ لِأَنَّهَا أَشْرَفُ الْكَسْبِ وَلَمْ يَنْسِبْ الصَّدَقَةَ إِلَى نَفْسِهِ عَزَّ وَجَلَّ لِأَنَّهَا أَوْسَاخُ النَّاسِ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ وَقَدْ قِيلَ يُؤْخَذُ مِنْ الْغَنِيمَةِ شَيْءٌ فَيُجْعَلُ فِي الْكَعْبَةِ وَهُوَ السَّهْمُ الَّذِي لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَسَهْمُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْإِمَامِ يَشْتَرِي الْكُرَاعَ مِنْهُ وَالسِّلَاحَ وَيُعْطِي مِنْهُ مَنْ رَأَى مِمَّنْ رَأَى فِيهِ غَنَاءً وَمَنْفَعَةً لِأَهْلِ الْإِسْلَامِ وَمِنْ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَالْعِلْمِ وَالْفِقْهِ وَالْقُرْآنِ وَسَهْمٌ لِذِي الْقُرْبَى وَهُمْ بَنُو هَاشِمٍ وَبَنُو الْمُطَّلِبِ بَيْنَهُمْ الْغَنِيُّ مِنْهُمْ وَالْفَقِيرُ وَقَدْ قِيلَ إِنَّهُ لِلْفَقِيرِ مِنْهُمْ دُونَ الْغَنِيِّ كَالْيَتَامَى وَابْنِ السَّبِيلِ وَهُوَ أَشْبَهُ الْقَوْلَيْنِ بِالصَّوَابِ عِنْدِي وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ وَالصَّغِيرُ وَالْكَبِيرُ وَالذَّكَرُ وَالْأُنْثَى سَوَاءٌ لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ جَعَلَ ذَلِكَ لَهُمْ وَقَسَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِمْ وَلَيْسَ فِي الْحَدِيثِ أَنَّهُ فَضَّلَ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَلَا خِلَافَ نَعْلَمُهُ بَيْنَ الْعُلَمَاءِ فِي رَجُلٍ لَوْ أَوْصَى بِثُلُثِهِ لِبَنِي فُلَانٍ أَنَّهُ بَيْنَهُمْ وَأَنَّ الذَّكَرَ وَالْأُنْثَى فِيهِ سَوَاءٌ إِذَا كَانُوا يُحْصَوْنَ فَهَكَذَا كُلُّ شَيْءٍ صُيِّرَ لِبَنِي فُلَانٍ أَنَّهُ بَيْنَهُمْ بِالسَّوِيَّةِ إِلَّا أَنْ يُبَيِّنَ ذَلِكَ الْآمِرُ بِهِ وَاللَّهُ وَلِيُّ التَّوْفِيقِ وَسَهْمٌ لِلْيَتَامَى مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَسَهْمٌ لِلْمَسَاكِينِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَسَهْمٌ لِابْنِ السَّبِيلِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَلَا يُعْطَى أَحَدٌ مِنْهُمْ سَهْمُ مِسْكِينٍ وَسَهْمُ ابْنِ السَّبِيلِ وَقِيلَ لَهُ خُذْ أَيَّهُمَا شِئْتَ وَالْأَرْبَعَةُ أَخْمَاسٍ يَقْسِمُهَا الْإِمَامُ بَيْنَ مَنْ حَضَرَ الْقِتَالَ مِنْ الْمُسْلِمِينَ الْبَالِغِينَ
Беҙгә [Ғәмр бин Яхъя бин Әл-Харитҡа] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Мәхбүбкә] хәбәр итте, тине; беҙгә [Әбү Исхаҡтан] [Шәриктән] [Хөшәйфтән] [Мөжәһиттән] хәбәр итте, ул әйтте; биштән бер өлөшө Аллаһ һәм Рәсүл өсөн, пәйғәмбәребеҙгә һәм уның туғандарына, улар саҙаҡа малының бер өлөшөн дә ашамай. Тимәк, пәйғәмбәребеҙ өсөн саллаллаһу ғәләйһис-сәләм өсөн биштән бер өлөшө һәм уның ғаиләһе өсөн биштән бер биштән бер өлөшө, етемдәр өсөн шундай, ярлылар өсөн шундай, Ибн Сабил өсөн шундай, Әбү Абдуррахман әйткән; Аллаһ: Белегеҙ, ысынлап та, һеҙ нимә ала алаһығыҙ, һуғыш ғәнимәте, тимәк, ысынлап та, биштән бер өлөшө Аллаһ өсөн, Рәсүл, Рәсүлдең туғандары, етемдәр, ярлылар һәм әҙәпһеҙҙәр һәм Уның һүҙе Әззә үә йәллә өсөн Аллаһ һүҙҙәрҙең башы, сөнки бөтә нәмә лә һүҙҙең башы һәм Аллаһ Тәғәләгә ҡарай. Үҙен телгә алыуҙан башлана, сөнки ул иң яҡшы йәшәү сараһы һәм Аллаһы Тәғәлә үҙенә саҙаҡаны йөкмәтмәй, сөнки ул кеше ҡалдыҡтары, wallahua'lam, һәм әйтелә, тип, бер аҙ ғәнимәттән алынған, ә һуңынан Ҡәғбәтулла өсөн бүленгән һәм был өлөш булған өсөн Аллаһҡа өлөш булған. етәксеһе, ул атлы хайуандар һәм ҡорал һатып ала һәм ул уларҙан мосолмандар өсөн кәрәкле һәм файҙалы тип һанаған һәр кемде, йәки хәҙис, фән, фиҡһ һәм Ҡөрьән белгестәрен бирә, туғандары өсөн өлөштәр өсөн, атап әйткәндә, Бани Хасим һәм Абдул Мутхалиб, башҡалар араһында бай һәм ярлы кешеләр өсөн генә, тип әйтте. етемдәр булараҡ һәм Ибн Сабил һәм был хәҡиҡәткә иң яҡын нәмә минеңсә, валлаху Тәғәлә ғәләм. Бәләкәй балалар, ололар, ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар тигеҙ, сөнки Аллаһы Тәғәлә Әззә вә йәллә уны биргән, һәм Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсүллам улар араһында бүленгән, хәҙистә телгә алынмай, тип, ул башҡаларҙы башҡаларҙан өҫтөн ҡуйҙы, бәхәс юҡ, тип беҙ беләбеҙ, Ғөләмәләр араһында үҙенең байлығына ҡағылышлы, әгәр ул тихилан мөлкәт улар араһында бүленгән һәм ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар бер үк өлөш ала, шулай уҡ әгәр бөтәһе лә Бани Фуланға бирелһә, улар бер үк квота ала, әгәр ҙә заказ биргән кеше быны аңлатмаһа. Һәм бер өлөш мосолмандарҙың етемдәре өсөн, бер өлөш мосолмандарҙың ярлы халҡы өсөн, бер өлөш Ибн Сабил өсөн мосолмандарҙан, һәм уларҙың береһенә лә ярлылар йәки Ибн Сабил өлөштәре бирелмәгән һәм уға әйтелгән; нимә теләйһең, шуны ал, ә өлөштөң биштән дүрт өлөшөн рухани һуғышта ҡатнашҡан өлгөргән кешеләргә бүлә.
Imam Nasa'i : 4079
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ قَالَ جَاءَ الْعَبَّاسُ وَعَلِيٌّ إِلَى عُمَرَ يَخْتَصِمَانِ فَقَالَ الْعَبَّاسُ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا فَقَالَ النَّاسُ افْصِلْ بَيْنَهُمَا فَقَالَ عُمَرُ لَا أَفْصِلُ بَيْنَهُمَا قَدْ عَلِمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ قَالَ فَقَالَ الزُّهْرِيُّ وَلِيَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ مِنْهَا قُوتَ أَهْلِهِ وَجَعَلَ سَائِرَهُ سَبِيلَهُ سَبِيلَ الْمَالِ ثُمَّ وَلِيَهَا أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ ثُمَّ وُلِّيتُهَا بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ فَصَنَعْتَ فِيهَا الَّذِي كَانَ يَصْنَعُ ثُمَّ أَتَيَانِي فَسَأَلَانِي أَنْ أَدْفَعَهَا إِلَيْهِمَا عَلَى أَنْ يَلِيَاهَا بِالَّذِي وَلِيَهَا بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي وَلِيَهَا بِهِ أَبُو بَكْرٍ وَالَّذِي وُلِّيتُهَا بِهِ فَدَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا وَأَخَذْتُ عَلَى ذَلِكَ عُهُودَهُمَا ثُمَّ أَتَيَانِي يَقُولُ هَذَا اقْسِمْ لِي بِنَصِيبِي مِنْ ابْنِ أَخِي وَيَقُولُ هَذَا اقْسِمْ لِي بِنَصِيبِي مِنْ امْرَأَتِي وَإِنْ شَاءَا أَنْ أَدْفَعَهَا إِلَيْهِمَا عَلَى أَنْ يَلِيَاهَا بِالَّذِي وَلِيَهَا بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي وَلِيَهَا بِهِ أَبُو بَكْرٍ وَالَّذِي وُلِّيتُهَا بِهِ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا وَإِنْ أَبَيَا كُفِيَا ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ { وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ } هَذَا لِهَؤُلَاءِ { إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ } هَذِهِ لِهَؤُلَاءِ { وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ } قَالَ الزُّهْرِيُّ هَذِهِ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاصَّةً قُرًى عَرَبِيَّةً فَدْكُ كَذَا وَكَذَا فَ { مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ } وَ { لِلْفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ } { وَالَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ } { وَالَّذِينَ جَاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ } فَاسْتَوْعَبَتْ هَذِهِ الْآيَةُ النَّاسَ فَلَمْ يَبْقَ أَحَدٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ إِلَّا لَهُ فِي هَذَا الْمَالِ حَقٌّ أَوْ قَالَ حَظٌّ إِلَّا بَعْضَ مَنْ تَمْلِكُونَ مِنْ أَرِقَّائِكُمْ وَلَئِنْ عِشْتُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَيَأْتِيَنَّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ حَقُّهُ أَوْ قَالَ حَظُّهُ
Беҙгә [Ғәли бин Хөжргә] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Исмәғил йәғни Ибн Ибраһим] [Әйүбтән] [Икримә бин Халидтан] [Мәлик бин Әүс бин Әл Хадатсандан] һөйләгән, тине; Әл-Ғаббас менән Ғәли Ғүмәргә килгән ине, улар араһында бәхәс сыға. Әл-Ғаббас әйтте; үҙем менән был кеше араһында хәл итергә. Шунан кешеләр әйтте; икеһе араһында хәл итегеҙ! Шунан [Ғүмәр] әйтте; Мин улар араһында хәл итмәйем, ысынлап та, улар инде белә, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм әйтте; беҙгә мираҫ түгел, беҙ ҡалдырған нәмә саҙаҡа. Аус әйтте; Әз Зөһри әйтте; Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уны ҡараған, шуға күрә ул унан ғаиләһе өсөн ризыҡ алған һәм ҡалған бүлекте мал бүлеү яһаған. Һуңынан уны Әбү Бәкер ҡайғыртты, шунан һуң, һуңынан мин уны ҡарарға ҡуштылар, Әбү Бәкерҙән һуң һәм мин уның эшләгән эштәрен эшләнем, һуңынан улар икеһе лә миңә килеп, минән тапшырырға һораны, улар икеһе лә, улар уны ҡайғыртыу өсөн, тип, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи ул Бәкүрүк һәм ҡабул итте cabure уның өлөшө. Шунан икеһенә лә тапшырҙым да, вәғәҙәне уларҙан алдым. Шунан миңә килделәр, был әйтте; өлөшө минең өсөн минең өсөн ағайымдан, ә был бер әйтә; өлөшө минең өсөн минең өсөн ҡатынымдан. Әгәр ҙә улар икеһе лә мин уны үҙҙәренә тапшырыуымды теләһә, улар ҙа Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһис-сәләм нисек ҡараған, Әбү Бәкер ҡараған һәм мин ҡараған кеүек ҡараһын өсөн, мин уны уларға тапшырам, әгәр улар баш тартһа, был улар өсөн етә. Шунан һуң ул; «Белегеҙ, ысынлап та, һеҙ һуғыш ғәнимәте итеп ала алырлыҡ нәмәләрҙең биштән бер өлөшө Аллаһҡа, Рәсүлгә, Рәсүлдең туғандарына, етемдәргә, ярлыларға һәм әҙәпһеҙҙәргә». Был улар өсөн. Ысынында, зәҡәт тик мохтаждар, ярлылар, зәҡәт идарасылары, йөрәктәре менән ышандырылған дингә ҡайтҡандар, -азат- ҡолдарға, бурысҡа батҡан кешеләр өсөн, Аллаһ юлы өсөн һәм улар юлында булғандар өсөн генә һәм был улар өсөн. Аллаһ Тәғәлә Рәсүленә улар мөлкәтенән ниндәй генә ғәнимәт бирһә лә, уны алыу өсөн бер ат та, бер дөйә лә йыймағанһығыҙ. Әз Зөһри әйтте; Был - Аллаһ илсеһе өсөн, саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм, аныҡ ҡына әйткәндә, ғәрәп ауылдары, был урын һәм был урын өсөн". Аллаһ Тәғәләнең Рәсүленә - ҡалаларҙа йәшәүселәрҙән килгән мөлкәттән - ниндәй генә талау -фай-и- бирһә лә, Аллаһ өсөн, Рәсүл, туғандар, етемдәр, ярлылар һәм юлдағы кешеләр өсөн булған». — Тыуған ҡалаларынан һәм мөлкәтенән ҡыуылған күсеп килгән ярлылар өсөн. — Мәҙинә ҡалаһын баҫып алған һәм улар -килгәнсе -Аншорға- иман килтергәндәр -мөһәжирҙәр-'. «Ә уларҙан һуң килгәндәр - мөһәжирҙәр һәм ансарҙар-». Был аят бөтә кешеләрҙе үҙ эсенә ала, бер мосолман да артта ҡалмай әммә уның был мөлкәттә хоҡуҡтары бар, һеҙҙең ҡолдарығыҙ рәүешендә һеҙҙең милектә булған ҡайһы бер нәмәләрҙән башҡа. Ысынлап та, мин йәшәһәм, Алла бирһә, һәр мосолман үҙ хаҡын аласаҡ.
Imam Nasa'i : 4080
أَخْبَرَنَا الْإِمَامُ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ النَّسَائِيُّ مِنْ لَفْظِهِ قَالَ أَنْبَأَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَبَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي الْيُسْرِ وَالْعُسْرِ وَالْمَنْشَطِ وَالْمَكْرَهِ وَأَنْ لَا نُنَازِعَ الْأَمْرَ أَهْلَهُ وَأَنْ نَقُومَ بِالْحَقِّ حَيْثُ كُنَّا لَا نَخَافُ لَوْمَةَ لَائِمٍأَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ قَالَ أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ قَالَ بَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي الْعُسْرِ وَالْيُسْرِ وَذَكَرَ مِثْلَهُ
Имам Әбү Абдуррахман Ән Насаи беҙгә үҙенең лафажы тураһында хәбәр итте, тине; беҙгә [Ҡотәйба бин Сәғиткә] хәбәр итте, тине; беҙгә [Әл-Ләйетс] [Яхъя бин Сәғиттән] [Ғүбәҙә бин Әл Вәлид бин Ғүбәҙә бин Әш Шәмиттән] [Ғүбәҙә бин Әш Шәмиттән] һөйләне, тине; Беҙ Рәсүлуллаһҡа ант итәбеҙ, еңел һәм ауыр хәлдәрҙә лә, үҙебеҙгә оҡшаймы, нимә нәфрәт итһәк тә, тыңларға һәм буйһонорға, власты хужаһынан тартып алмаҫҡа, ҡайҙа ғына булһаҡ та, тәнҡитләүселәрҙең шелтәһенән ҡурҡмайынса, хәҡиҡәтте тормошҡа ашырырға. Беҙгә [Ғайса бин Хәммәткә] хәбәр итеп, ул әйтте; беҙгә [Әл-Ләйетс] [Яхъя бин Сәғиттән] [Ғүбәҙә бин Әл Вәлид бин Ғүбәҙә бин Әш Шәмиттән] [атаһынан] [Ғүбәҙә бин Әш Шәмит] тигән; ауыр һәм еңел хәлдәрҙә тыңларға һәм буйһонорға Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмгә бейғәт итәбеҙ... һәм ул шундай хәҙис телгә алды.