Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 1
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
cuɛ kɔn la̱r [Kutaibah bin Tha'id] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abu Awanah] kä [Thimak bin Ɣarb], kä cuɛ kɔn la̱r [Ɣannad] cuɛ lar, cuɛ kɔn la̱r [Waki'] kä [I̱thɛruɛl] kä [Thi̱mak] kä [Muth'ab bin Tha'd] kä [Ibn Umar bin Tha'd] kä [Ibn Umar bin Tha'd] cuɛ lar i̱: mi̱ /thiɛlɛ mi̱ ca lak /ca jɛ bi̱ nhɔk, kä alms tin bä kä kuak tin ca kual /ca kɛ bi̱ nhɔk'. Hannad cuɛ lat rɛy ɣadithdɛ, '/mi̱ jiääk'. Abu Isa cuɛ wee; ''Hadith ɛmɛ ɛ jɛn min thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ kä gɔaa ni̱ jɛn rɛy cio̱tdä ɛmɛ'. Rɛy ca̱p ɛmɛ bä tekɛ ɣadithni̱ ti̱ bä kä Abu Al Malih ti̱ bä kä gua̱n kɛnɛ Abu Ɣurairah kɛnɛ Anath. Kä Abu Al Malih bin Uthamah ciötdɛ ɛ Amir, cɔalɛ bä i̱ Dhaid bin Uthamah bin Umair Al Ɣudhali̱'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي
Cuɛ kɔn la̱r [I̱thak bin Mutha Al Anthari̱] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Ma'n bin I̱thɛ Al Kadhadh] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Malik bin Anath]. Kä duɔ̱ɔ̱p in dɔ̱ŋ; Kä cuɛ kɔn lat [Qutaibah] kä [Malik] kä [Thuɣail bin Abu Salih] kä [gua̱n] kä [Abu Ɣurairah] jɛn cuɛ wee, Rathulullah sallallaahu 'alaihi wa Sallam cuɛ wee: 'Mi ɛ Muthlim, kiɛ ram mi ŋa̱th lät ablution, kɛ kɔrɛ bɛ nhiamdɛ lak kɛ ɣöö bɛ nhiamdɛ lak kɛ ɣöö bɛ tekɛ dueer tin te raar. kiɛ kɛ pɛ̈th pi̱i̱ni in jɔak, kiɛ mi ce̱tkɛ nɔmɔ. Mi cɛ tetkɛ lak, bi dueer tetnikɛ ben raar kɛɛl kɛ pi̱w, kiɛ kɛ pi̱w ti tɔt amäni mi cɛ ben raar a thilɛ duer mi tɔt’. Abu Isa cuɛ wee; 'Nɛmɛ ɛ ɣadith mi̱ thuɔ̱k kä Ɣathan, min cɔali̱ ɣadith mi̱ ca lat ɛ Malik ɛ bä kä Thuɣai̱l kä gua̱n ɛ bä kä Abu Ɣurairah kɛnɛ Abu Cali̱, gua̱n Thuɣai̱l, min cɔali̱ Abu Thali̱h As Tha̱mman, kä ciötdɛ ɛ Dzakwan. Abu Hurairah puɔ̱nydɛ ŋotdɛ ŋaknɔm kɛ kui̱ ciötdɛ; tha̱a̱ŋkiɛn cu Abdu Thiamthi̱, tha̱a̱ŋkiɛn cu Abdullah bin 'Amru kɛnɛ ce̱tkɛ nɛmɛ, cu Muɣammad bin I̱thma̱il cu wee; 'Ɛ jɛn min lot rɔ ɛlɔ̱ŋ'. Abu Isa cuɛ wee; Rɛy cio̱tdä nɛmɛ bä tekɛ lɛ̈ɛ̈ŋ ti̱ bä kä Uthman bin 'Affan, Thauban, Ath Thunabi̱hi, Umar bin Abatha, Thalman, Abdullah bin 'Amru, kɛnɛ Ath Thunabi̱hi mëë cu jɛ lat kä Abu Bakar Ath Thiddik, duŋni̱ ɣöö jɛn /känɛ jɛ liŋ ɛ jɔc kä göök wallalahillaahu. Ɛn ciötdɛ ɛ Abdurrahman bin Usailah, kä ciötdɛ min dɔ̱ŋ ɛ Abu Abdullah, jɛn cuɛ ja̱l kɛ ɣöö bɛ wä röm kɛ kuäär in di̱i̱t, kä ɛn kuäär ɛmɔ puɔ̱nydɛ cɛ li̱w mëë ŋotɛ tëë rɛy ja̱lɛ. Jɛn cuɛ ɣadithni̱ ti̱ ŋuan lat kä gök ni Shallahu 'alaihi wa Thallam. Ath Thunabi Ibnul A'thar Al Ahmathi ɛ määth göökni tin ca gɔ̱r i̱ Shallahu 'alaihi wa Thallam, jɛn bä cɔalkɛ jɛ i̱ Ath Thunabihi. Kä hadith ëë cɛ lat ɛ; cuɛ wee i; Ɣän cä gök sallallaahu 'alaihi wa Sallam liŋ wëë i̱: 'Ɛpuc, bä Ummah jakä ŋuan, kɛ kui̱c ɛmɔ /cuarɛ rɔ̱ met näk kɛ kɔrdä'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ
Caa jɛ la̱r kɔn [Kutaiba] kɛnɛ [Ɣannad] kɛnɛ [Maɣmud bin Ghailan] cu kɛn ɛ lar; cuɛ kɔn la̱r [Waki'] kä [Thufyan]. -kɛ duɔ̱ɔ̱p dɔ̱diɛn jɛn ca lat- Cɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Basyar] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abdurrahman bin Wahdi] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Thufyan] kä [Abdullah bin Muɣammad bin Aqil] kä [Muɣa̱mɛd Ibnul Ɣa̱napiah] kä [Ali Thala̱lahä cuɛ wee: kä pal ɛ lak, min ca pën ɛ takbir kä halal ɛ nhök'. Abu Isa cuɛ wee; ''Hadith ɛmɛ ɛ jɛn min thuɔ̱k kä gɔaa ni jɛn rɛy cio̱tdä ɛmɛ. Abdullah bin Muhammad bin Aqil ɛ wut mi thuɔ̱k, duŋdɛ ɣöö tekɛ tha̱a̱ŋ thanyti̱thni̱ ti ruac kɛ kui̱ kä ɣöö cɛ ŋi̱i̱cdɛ la̱th rɛy cärädɛ. Abu Isa cuɛ wee; ‘Ɣän cä Muɣammad bin I̱thma’il liŋ i̱; 'Aɣmad bin Ɣanbal, I̱thɛk bin Ibraɣi̱m kɛnɛ Al Ɣumai̱di̱, kɛn cukɛ la̱th lät kɛ ɣadith duŋ Abdullah bin Muɣammad bin Aqil. Muɣammad cuɛ wee; 'Ci gua̱a̱th thia̱k'. Abu Isa cuɛ wee; 'Kɛ cio̱o̱k ɛmɛ bä tekɛ lɛ̈ɛ̈ŋ ti̱ bä kä Jabir kɛnɛ Abu Tha'id'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 4
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ
cuɛ kɔn la̱r [Abu Bakr Muɣammad bin Dhanjawih Al Bagdadi] kä /ciɛ ram kɛl kärɔa, jɛn cuɛ lar; cuɛ kɔn la̱r [Ɣuthain bin Muɣammad] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Thulɛyman bin Karn] kä [Abu Yahya Al Kattat] kä [Mujahid] kä [Jabir bin Abdullah] Radliaallahu 'anhuma, jɛn cuɛ wee, Rathulullah Callaɣu 'alaihi wa Thallam ɛ keyɛluyä min la pal kä jɛ,'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 5
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا
cukɛ kɔn la̱r [Kutayba] kɛnɛ [Ɣannad] cukɛ wee; cuɛ kɔn la̱r [Waki'] kä [Syu'bah] kä [Abdul Adhidh bin Thuɣai̱b] kä [Ana̱th bin Malik] jɛn cuɛ wee, ɛn gök ëë wä rɛy tɔ̱ɔ̱cä cuɛ wee: 'ALLAHUMMA INNI A'UUDZU BIKA -O You Allah, indefugeed'. Cu Cu-ba wee; 'Kɛ gua̱a̱th mi̱ dɔ̱ŋ cuɛ wee: ''A'UUDZU BIKA MINAL KHUBTSI WAL KHUBIIS -Ɣän göörä ɣöö bä rɔ gaŋ kä ji̱ kä kuth guääyni wutni̱ kɛnɛ kuth guääyni män- kiɛ AL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -Ɣän göörä rɔ gaŋ kä ji̱ kä kuth guääyni wutdä kɛnɛ kuth guääyni-'. Abu Isa cuɛ wee; 'Rɛy cio̱tdä nɛmɛ cuɛ tekɛ lääri̱ ti̱ ca lat bä kä Ali, Dhaid bin Arqam, Jabir kɛnɛ Ibnu Math'ud'. Abu Isa cuɛ wee; ''Kä ɣadith Anath bin Isa ɛ jɛn min thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ kä gɔaa ni̱ jɛn rɛy cio̱tdä ɛmɛ. Kä niɛ gua̱a̱th ɛmɔ, rɛy ɣadith duŋ Zaid bin Arqam, cuɛ tekɛ mi̱ ci̱ rɔal rɛy sanad. Ɣa̱dith ɛmɛ cua lat bä ɛ Ɣi̱thi̱am Ad Dathtuwa`i kɛnɛ Thai̱d bin Abu Arubah mi̱ bä kä Katadah. Cu Thai̱d ɛ lar ɛn ɣöö ɛ mi̱ bëë kä Al Kathim bin 'Aup Asy Thai̱bani̱ mi̱ bëë kä Dhaid bin Arqam. Kä Ɣi̱thi̱yam Ad Dathtuwa`i cuɛ ben kä Katada duŋ Dhaid bin Arqam, kä Thyu'ba kɛnɛ Ma'mar cukɛ jɛ lat kä Katada duŋ An Nadlr bin Anath. Cu Syu'bah ɛ lat kä Zaid bin Arqam. Ma'mar cuɛ wee i̱ jɛn bëë kä An Nadlr bin Anas bëë kä gua̱n, bëë kä göök tin ca lat. Abu Isa cuɛ wee; 'Cä Muɣammad thie̱c kɛ kui̱ lɛ̈ɛ̈ŋni̱ ti̱ti̱, kɛ kui̱c ɛmɔ cuɛ loc i̱, 'Jɛn ŋotdɛ derɛ rɔ lot ɛn ɣöö Qatadah cuɛ lat kä kɛ da̱ŋ rɛw'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 6
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
cuɛ kɔn la̱r [Aɣmad bin Abda̱ Adl Dlabbi Al Bathri̱] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Ɣa̱mmad bin Dhaid] kä [Abdul Ɣa̱dhi̱d bin Thuɣai̱b] kä [Ana̱th bin Malik] cuɛ wee; 'Kä gök sallallaahu 'alaihi wa Thallalam, mëë cɛ wä rɛy tɔ̱ɔ̱cä, cuɛ wee: 'ALLAHUMMA INNI A'UUDZU BIKA MINAL KHUBUTHI WAL KHABA`ITS -Ɣɔ̱ɔ̱n Allah, ɣän göörä gua̱a̱th mi̱ bä rɔ gaŋ kä ji̱ kä kuth tin jiäk tin wutni̱ kɛnɛ tin jiäk-'. Abu Isa cuɛ wee; 'Nɛmɛ ɛ Ɣathan ɣadith mi̱ thuɔ̱k'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 7
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin I̱thma̱-il] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Malik bin I̱thma̱-il] kä [Ith-raɛl bin Yunuth] kä [Yu-thɛp bin Abu Burda] kä [gua̱n] kä [Aisyah] Radliaallahu 'anha, jɛn cuɛ wee; 'Mëë ci gök ni Kuoth ben raar rɛy tɔ̱ɔ̱cä, cuɛ kuɛn i̱: 'GHUFRAANAKA -Ɣän ŋa̱thä jɛ kɛ pälikädu-'. Abu Isa cuɛ wee; ''Ɣa̱dith ɛmɛ ɛ duŋ Ɣa̱than Gharib, /ci̱ kɔnɛ ŋäc kɛ kui̱dɛ ɛ ni̱ ɣöö ɛ ɣadith ji̱ I̱thɛruɛl, ɛ mi̱ bëë kä Yuthɛp bin Abu Burda, kä Abu Burda bin Abu Mutha ciötdɛ ɛ 'Amir bin Abdullah bin Kaith Al Athi̱'ari. Kä /ci̱ kɔnɛ ŋäc rɛy cio̱tdä ɛmɛ ɛ ni̱ ɣadith ëë ca lat ɛ Ai̱thyah Radliaallahu 'anha min bä kä gök ëë ca lat ɛ gök.
Hadith
Imam Tirmidzi : 8
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ
cuɛ kɔn la̱r [Thai̱d bin Abdurrahman Al Makhdhumi] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Thupyan bin Uyainah] kä [Adh Zuhri] kä ['Athö` bin Yazid Al Laithi] kä [Abu Ayyub Al Anthari̱] jɛn cuɛ wee, ɛn Jak Kuɔth kä sallallaahu 'alaihi jɛn wa Thallamä de ji̱n /ciɛ riet jɔkdu kä ji̱n /ciɛ ji̱n bi̱ riet jɔk kä ji̱. mi ɛ pɛ̈th kiɛ pɛ̈th. mi tɔt. Duŋni̱ ɣöö guicɛ kui̱c caam kiɛ kui̱c cuëëc'. Abu Ayyub cuɛ wee; 'Mëë cakɔ cop kä Thi̱i̱ri̱a, cuakɔ tɔ̱ɔ̱cdiɛn jek ca täth ɛ guickɛ kui̱c Qibla, kɛ kui̱c ɛmɔ cuakɔ rɔ̱ ri̱t kä kɛ kä cuakɔ Allah thiec kɛ pälikä'. Abu Isa cuɛ wee; 'Rɛy cio̱tdä nɛmɛ bä tekɛ lɛ̈ɛ̈ŋ ti̱ bä kä Abdullah bin Al Ɣari̱th bin Jadh'i Adh Zubai̱di̱ kɛnɛ Ma'ki̱l bin Abu Al Ɣai̱tha̱m-min ŋa̱ckɛ bä i̱ ɛ Ma'ki̱l bin Abu Umamah-, Abu Ɣurairah kɛnɛ Thuɣail bin Ɣanip'. Abu Isa cuɛ wee; 'Kɛ ca̱p ɛmɛ ɛn ɣadith in ca lat ɛ Abu Ayyub ɛ jɛn min gɔaa ni̱ jɛn kä ɛ jɛn min thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ. Abu Ayyub ciötdɛ ɛ Khalid bin Dhaid, kä ciöt Az Zuhri ɛ Muɣammad bin Muthlim bin Ubaidullah bin Thi̱ha̱b Adh Zuhri, ciötdɛ min dɔ̱ŋ ɛ Abu Bakr'. Abu Al Walid Al Makki cuɛ wee; Abu Abdullah Muɣammad bin Idri̱th Athi̱ Thai̱pi̱'i̱ cuɛ wee; 'Luɔt rieetni̱ tin ca lat ɛ gök sallaahu 'alaihi wa sallam '/Cu Qibla guic kiɛ /cu jɔkdu riet jɔkdɛ mi̱ ci̱ ji̱ wä tɔ̱ɔ̱c kiɛ mi̱ ci̱ ji̱ wä tɔ̱ɔ̱c' ɛ gua̱a̱th mi̱ tekɛ thok mi̱ ca lɛp.' Kä niɛ gua̱a̱th ɛmɔ, mi̱ ti̱i̱ rɛy ti̱c mi̱ ca gäk, tëëkɛ gua̱a̱th mi̱ gɔaa mi̱ guici duɔ̱ɔ̱p in wä kɛ Qibla thi̱n. Ɛn nɛmɛ ɛ jɛn ruac ëë caa lat ɛ Ithaak bin Ibrahim bɔ̱. Kä kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ, cu Aɣmad bin Ɣanbal Raɣi̱maɣullah ɛ lar; "Kä göök sallaahu 'alaihi wa Sallam'ä cuɛ luäk mi̱ cɛ wä tɔ̱ɔ̱c kiɛ cɛ wä tɔ̱ɔ̱c ɛ ni̱ ɣöö bɛ jɔkdɛ ri̱t kä jɛ, niɛ gua̱a̱ mɔ ŋotdɛ /ka̱nɛ nhɔk." Jɛn cuɛ ce̱tkɛ mi̱ Imam Ahmad /cɛ dääk kam kä ɣöö bɛ te rɛy dɔaar kiɛ rɛy ti̱e̱c mi̱ ca gäk kɛ ɣöö bɛ guic ni̱ duɔ̱ɔ̱p Qibla'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 9
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Bathyar] kɛnɛ [Muɣammad bin Al Muthanna] kɛn da̱ŋ rɛw cu kɛnɛ lar; cuɛ kɔn la̱r [Wahb bin Jarir] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [gua̱n] kä [Muɣammad bin I̱thɛk] kä [Aban bin Thali̱] kä [Mujahid] kä [Jabir bin Abdullah] cuɛ wee; Kä Gök, mal kɛnɛ puɔ̱th tekɛ jɛ, cuɛ lo̱k i̱ bɛ guic ni̱ kui̱c Qibla mi̱ wëë kɛ mi̱ wä tɔ̱ɔ̱c, duŋni̱ ɣöö cua̱ jɛ nɛn kɛ ruɔ̱n kɛl ɛ ŋot /kenɛ ni̱ li̱w guicɛ ni̱ kui̱c Qibla.' Rɛy cio̱tdä nɛmɛ bä tekɛ lɛ̈ɛ̈ŋ ti̱ bä kä Abu Katadah, Aisyah kɛnɛ Ammar bin Yathir'. Abu Isa cuɛ wee; 'Rɛy cio̱tdä nɛmɛ, ɛn ɣadith ëë ca lat ɛ Jabir ɛ ɣathan gharib'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 10
وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Kä ɣadith ɛmɛ cua lat ɛ [Ibn Laɣi'ah], kä [Abu Zubair], kä [Jabir], kä [Abu Qatadah], jɛn cuɛ nɛn ni̱n kɛl cuɛ göök sallallaahu 'alaihi wa Thallalam nɛn ɛ wëë kɛ mi̱ wëë kɛ mi̱ wëë kä Kibla'. [Qutaibah] cɛ kɔn la̱r nɔmɔ, cuɛ wee; 'Ibn Laɣi̱'a cɛ kɔn la̱r lär'. Kä ɣadith Jabir min ca lat ɛ gök sallaahu 'alaihi wa Sallam ɛ mi̱ thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ mi̱ läny ɣadith Ibn Lahi'ah, kɛ ɣöö Ibn Lahi'ah ɛ ram mi̱ kɔ̱c kɛ ruac ëë ca lat ɛ ji̱ ɣadith, Imam Yahya bin Tha'id Al Qaththan kɛnɛ nɛy kɔ̱kiɛn tëë ci̱ memorizationdɛ luɔc kä kɛ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 11
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
cuɛ kɔn la̱r [Ɣannad] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abda̱h bin Thulaiman] kä [Ubaidullah bin Umar] kä [Muɣammad bin Yahya bin Ɣabban] kä gua̱ndɔɔŋdɛ - [Wathi’ bin Ɣabban] - kä [Ibn Umar] cuɛ wee; 'Kɛ cäŋ kɛl cua̱ wä nhial nhial rɛy duëël Ɣa̱ptha, kɛ kɔrɛ cua̱ göök sallaahu 'alaihi wa sallam nɛn wëë kɛ mi̱ wëë kɛ mi̱ wëë kɛ mi̱ wëë nhiam kä Thi̱i̱ri̱a kɛ jɔkdɛ kä Kaaba.' Abu Isa cuɛ wee; ''Hadith ɛmɛ ɛ ɣathan mi̱ thuɔ̱k rɛy rank''.
Hadith
Imam Tirmidzi : 12
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ
cuɛ kɔn la̱r [Ali Bin Ɣujr] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Tharik] kä [Al Miqdam bin Thyuraih] kä [gua̱n] kä [Aisyah] cuɛ wee; 'Ram mi wä ji̱ la̱r ɣöö ci gök sallallaahu 'alaihi wa Sallam tɔ̱ɔ̱c niɛ gua̱a̱th ëë cuŋɛ thi̱n, /cuɛ jɛ ŋäth, kɛ ɣöö /cɛ tɔ̱ɔ̱c ɛ ni mëë nyuurɛ'. Cuɛ wee i̱; 'Rɛy cio̱tdä nɛmɛ tekɛ ɣadithni̱ ti̱ bä kä mäthni̱ Umar, Buraidah kɛnɛ Abdurrahman bin Ɣathana'. Abu Isa cuɛ wee; ''Aisyah's Ɣa̱dith ɛ jɛn min gɔaa ni̱ jɛn kä ɛ jɛn min thuɔ̱k rɛy cio̱tdä ɛmɛ, kä ɣadi̱th Umar cua lat kä ɣadith Abdul Karim bin Abul Mukhariq, kä Nafi', kä Ibn Umar, kä Umar, jɛn cuɛ wee; 'Kä gök sallallaahu 'alaihi wa Sallam cuɛ ɣä nɛn kɛ cäŋ kɛl cä tɔ̱ɔ̱c cuɔ̱ŋä nhial, kɛ kɔrɛ cuɛ wee: 'Ɣɔ̱ɔ̱n Umar, /cu tɔ̱ɔ̱c cuɔ̱ŋä nhial,' kɛ kui̱c ɛmɔ /ka̱nɛ nyɔk kɛ tɔ̱ɔ̱c cuɔ̱ŋä nhial'. Abu Isa cuɛ wee; Ram ëë luɔc ɣadith ɛmɛ kärɔa ɛ Abdul Karim bin Abul Mukhariq, kä jɛn ɛ ram mi̱ /thiɛl buɔ̱m kɛ ruac ëë caa lat ɛ nɛy tin ŋäc ɣadith. Abu Ayyub Kä Sikhtiyani bä cuɛ jakä kuiy kä cuɛ ruac kɛ kui̱dɛ'. Ubaidullah cɛ ruac lat kä Nafi', kä Ibn Umar, jɛn cuɛ wee; Cu Umar Radliaaläɣu 'anɣu wee i̱; 'Ɣän /ka̱n me̱t tɔ̱ɔ̱c kɛ cuɔ̱ŋä nhial ni̱ mëë cä rɔ ri̱t kä I̱thla̱m'. Kä ɣadith ɛmɛ ɛ mi̱ thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ mi̱ läny ɣadith Abdul Karim, kä ɣadith Buraidah rɛy cio̱tdä ɛmɛ /ciɛɛ mahfudz -awake-'. Kä niɛ gua̱a̱th ɛmɔ, luɔt kä ɣöö /ca raan bi cuɔ̱ŋ kɛ pɛ̈th ɛ mi̱ thi̱ääk kɛ ciɛŋ, /ciɛ ŋuɔ̱t mi̱ pën naath. Cuɛ lat ɛ Abdullah bin Math-ud, jɛn cuɛ wee; 'Kɛ thuɔ̱k, ɛ ciɛŋ ti jiäk mi ci raan cuɔ̱ŋ kɛ pɛ̈th'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 13
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ
cuɛ kɔn la̱r [Hannad] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Waki'] kä [Al A'masy] kä [Abu Wa`il] kä [Hudhaifah] cuɛ wee; 'Kä gök sallaahu 'alaihi wa Sallam cuɛ gua̱a̱th mi̱ la yuɔrkɛ ŋɔak thi̱n gui̱l kɛ cäŋ kɛl, kɛ kɔrɛ cuɛ tɔ̱ɔ̱cdɛ wä tɔ̱ɔ̱c gua̱a̱th ëë cuŋɛ thi̱n. Ɣän cä wä kɛ ɣöö bä rɔ woc kä jɛ, duŋni̱ ɣöö cuɛ ɣä cɔl kɛ thuɔ̱k amäni mëë cä te gekädɛ, kɛ kɔrɛ cuɛ ablution la̱t kä cuɛ khuf'dɛ lak. Abu Isa cuɛ wee; ‘Cä [Al Jarud] liŋ i̱; 'Cä jɛ liŋ [Waki'] latdɛ ɣadith ɛmɛ kä [Al A'masy], kɛ kɔrɛ cu Waki' ɛ lar; 'Nɛmɛ ɛ jɛn ɣadith in thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ min ca lat ɛ gök Shallahu 'alaihi wa Sallam kɛ kui̱ kä ɣöö ba khuf lak. Kä cua̱ Abu Ammar Al Ɣuthɛin bin Ɣurɛib liŋ bä i̱; 'Cä Waki liŋ', kɛ kɔrɛ cuɛ lar i̱'. Abu Isa cuɛ wee; 'Ce̱tnikɛ nɛmɛ [Manthur] kɛnɛ [Ubaidah Adl Dlabbi] cua lat ɛ [Abu Wa'il] ɛ bä kä [Ɣudhai̱pa], cie min ca lat ɛ Al A'mathi̱'. [Ɣammad bin Abu Thulaiman] kɛnɛ [Acim bin Bindah] bä cukɛ ruac lat kä [Abu Wa'il], kä [Al Mughira bin Thi̱u'ba], kä Göök thallaahu 'alai̱hi wa Thalla̱m'. Kä niɛ gua̱a̱th ɛmɔ, ɛn ɣadith Abu Wa'il ëë bä kä Hudzaifah ɛ jɛn ɣadith in thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ. Tha̱a̱ŋ thanyti̱thni̱ ci̱ kɛn ɛ la̱t ɛn ɣöö deri̱ rɔ moc kɛ tɔ̱ɔ̱c mi̱ cuŋɛ. Abu Isa cuɛ wee; 'Ibraɣin An Nakha'i cuɛ lat kä Abi̱da bin 'Amru Ath Thalmani, kɛnɛ 'Abida ɛ gɔ̱ɔ̱r mi̱ di̱i̱t kä Tabi'. Ca jɛ lat ɛn ɣöö A-bi-da cuɛ wee; 'Ɣän cä rɔ ri̱t kä I̱thla̱m kɛ run rɛw ɛ ŋot /ke̱n göök ni sallaahu 'alaihi wa Thallam ni̱ li̱w'. Kä ɛn gua̱a̱th ɛmɔ, ɛn Ubai̱da Adl Dlabbi ɛ määth Ibra-him, mi̱ cɔali̱ Ubaida bin Mu'attib Adl Dlabbi, mëë caa cɔl i̱ Abu Abdul Karim'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 14
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ
cuɛ kɔn la̱r [Kutaiba bin Thai̱d] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abduthalam bin Ɣarb Al Mula`i] kä [Al A'masy] kä [Ana̱th] cuɛ lar; 'Mëë ci̱ gök sallallaahu 'alaihi wa Sallam ɛ go̱r i̱ bɛ rɔ moc kɛ mal /känɛ bi̱i̱dɛ kap nhial amäni mëë cɛ thia̱k kɛ thi̱ëëk kɛ piny'. Abu Isa cuɛ wee; 'Kä jɛn [Muɣammad bin Rabi̱'a] cuɛ ɣadith ɛmɛ lat kä [Al A'mathi], kä [Ana̱th]'. Kä min [Waki'] kɛnɛ [Abu Yahya Al Ɣi̱mmani̱] cukɛ ruac lat kä [Al A'mathi̱], jɛn cuɛ wee; ’ [Ibn Umar] cuɛ wee; 'Mëë ci̱ gök sallallaahu 'alaihi wa Sallam ɛ go̱r i̱ bɛ rɔ moc kɛ mal /känɛ bi̱i̱dɛ kap nhial amäni mëë cɛ thia̱k kɛ thi̱ëëk kɛ piny'. Kä ɣadithni̱ da̱ŋ rɛw ti̱ti̱ kɛ mursal. Kä cua lar bä ɛn ɣöö Al A'masy /känɛ ruacdɛ liŋ kä Anas, kiɛ /känɛ ruacdɛ liŋ kä ram kɛl kä mäthni̱ göökä sallallaahu 'alaihi wa Thallalam. Cuɛ Anath bin Malik nɛn, kɛ kɔrɛ cuɛ wee; ‘Cä A-nath nɛn palɛ,’ kɛ kɔrɛ cuɛ ruac kɛ kui̱ palä.’ Kä ɛn gua̱a̱th ɛmɔ, ɛn ciöt Al A'masy ɛ Thulayman bin Miɣran Abu Muɣammad Al Kaɣi̱li̱, kä jɛn ɛ kuaany ëë wal mi̱ la raan Kaɣili̱. Al A'masy cuɛ wee; 'Gua̱n tëë kɛ gat mi̱ ŋot rɛy jiɛcdɛ kä cua jɛ ka̱n ɛ Masruq'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ
cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Abu Umar Al Makki] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Thu̱pyan bin Uyainah] kä [Ma’mar] kä [Yahya bin Abu Katsir] kä [Abdullah bin Abu Katadah] kä [gua̱n] cuɛ wee; 'Ci gök sallaahu 'alaihi wa Sallam wut pën ɣöö bɛ puɔ̱nydɛ thiap kɛ tetdɛ min cuëëc'. Rɛy cio̱tdä ɛmɛ tekɛ lɛ̈ɛ̈ŋ ti̱ bä kä Aisyah, Thalman, Abu Ɣuraira kɛnɛ Thuɣail bin Ɣanip. Abu Isa cuɛ wee; 'Ɣa̱dith ɛmɛ ɛ ɣathan mi̱ thuɔ̱k.' Kä ɛn gua̱a̱th ɛmɔ, ɛn ciöt Abu Katada Al Anthari̱ ɛ Al Ɣari̱th Ar Rib'i̱. Kɛ mëë ca lar ɛ thanytipik ɣɛkpi̱rti̱thni̱, ɛn läth ɣadith ɛmɛ lät ɛ jɛn ɣöö jɛn cua nhɔk i̱ ba istinja'-cebok- la̱t kɛ tet cuëëc'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 16
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
cuɛ kɔn la̱r [Hannad] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abu Mu'awiyah] kä [Al A'masy] kä [Ibra̱him] kä [Abdurrahman bin Yazid] jɛn cuɛ wee: 'Ci göökdu ji̱ ŋi̱eec kɛ ŋɔak diaal ɛ wä ni̱ kä ɣöö deri rɔ moc kɛ pi̱w?' [Salman] cuɛ loc i̱, 'Ɛ jɛn thuɔ̱kdɛ, jɛn cuɛ kɔn pën ɣöö banɛ guic ni̱ Qibla mi̱ wä kɔn rɛy tɔ̱ɔ̱cä kiɛ mi̱ wä kɔn wä tɔ̱ɔ̱c, la̱tdɛ istinja` kɛ tet cuëëc, kɛnɛ la̱t istinja` kɛ pääm ti̱ kuiyni̱ kɛn kä diɔ̱k, kɛnɛ la̱t istinja` kɛ la̱tdɛ kɛ thɔ̱l leeni̱ kiɛ cɔ̱w'. Abu Isa cuɛ wee; 'Rɛy cio̱tdä nɛmɛ cuɛ tekɛ lɛ̈ɛ̈ŋ ti̱ bä kä Ai̱thya, Kudhaimah bin Thabit, Jabir, Khallad Ibn Ath Thaib, mi̱ bä kä gua̱n'. Abu Isa cuɛ wee; 'Kɛ ca̱p ɛmɛ, ɛn ɣadith Salman ɛ hadith mi̱ thuɔ̱k, nɛmɛ ɛ jɛn cär gɔ̱a̱a̱r ti̱ ŋuan ti̱ bä rɛy mäthni̱ göökä sallallaahu 'alaihi wa sallam kɛnɛ nɛy tëë ci̱ ben kɔɔrɛ.' Kä kɛn tekɛ kɛ ca̱r ɛn ɣöö pal kɛ päm lotdɛ rɔ a cäŋɛ mi /ca jɛ la̱t kɛ pi̱w, ɛ jɛn ɣöö mi ci päm ɛmɔ pɛ̈th kɛ wuɔ̱c ŋɔaani tin te thi̱n. Ɛn cär ɛmɛ cua naŋ bä ɛ Atth Thauri̱, Ibnul Mubarak, Athi̱ Thai̱pi̱'i̱, Aɣmad kɛnɛ I̱thak'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 17
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ
cuɛ kɔn la̱r [Ɣannad] kɛnɛ [Kutaiba] kɛn da̱ŋ rɛw cukɛ wee; cuɛ kɔn la̱r [Waki'] kä [Ith-raɛl] kä [Abu Ithaak] kä [Abu Ubaidah] kä [Abdullah] cuɛ wee, cu gök sallallaahu 'alaihi wa Thallam wä raar kɛ ɣöö bɛ rɔ luäk, jɛn kɛ kɔrɛ cuɛ wee: 'Gör ɣä pääm da̱ŋ diɔ̱k,' cu Abu Ubaid ɛ lar; ''Kä cua̱ jɛ nööŋ pääm da̱ŋ rɛw kɛnɛ thɔ̱l leeyni kɛl mi̱ ci̱ kööt, cuɛ pääm da̱ŋ rɛw ka̱n kä cuɛ thɔ̱l leeyni yuɔr piny kä cuɛ wee: ‘Ɛpuc thɔ̱l leeyni /cɛ gɔaa’. Abu Isa cuɛ wee; ''Nɛmɛ ɛ jɛn duɔ̱ɔ̱p ëë ci̱ [Qais bin Ar Rabi'] ɛ lat ni̱ ɣadith ɛmɛ kä [Abu I̱thɛk], kä [Abu Ubaidah], kä [Abdullah] ce̱tkɛ ɣadith ëë ca lat ɛ I̱thɛruɛl. [Ma'mar] kɛnɛ ['Ammar bin Rudhaik] bä cua lat kä [Abu I̱thɛk], kä [Alkama], kä [Abdullah]. [Zuɣai̱r] cuɛ lat kä [Abu I̱thɛk], kä [Abdurrahman Ibnul Athwad], kä gua̱n - [Al Athwad bin Yadhid] -, kä [Abdullah]. Duŋdɛ ɣöö, ɛn ɣadith ɛmɛ tëë kɛ mi̱ ca mat rɛydɛ. Cuɛ kɔn la̱r Muɣammad bin Bathysyar Al Abdi cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r Muɣammad bin Ja’par cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r Syu’bah min bä kä ‘Amru bin Murrah cuɛ wee; 'Tëëkɛ mi ci tim kä Abdullah?' cuɛ loc i̱, '/Ciɛ jɛn'. Abu Isa cuɛ wee; ‘Cä Abdullah bin Abdulrahman thiec; Ɛ ŋu la ruac in thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ rɛy ɣadith Abu Ishaq?' duŋdɛ ɣöö thilɛ mi cuɛ loc. Kä cua̱ Muɣammad thiec bä, duŋni̱ ɣöö jɛn bä /thiɛlɛ mi̱ cɛ loc'. Cuɛ ce̱tkɛ mi̱ cɛ nɛn ɛn ɣöö Zuɣair ɣadith mi̱ bä kä Abu I̱thak, mi̱ bä kä Abdurrahman Ibnul Athwad, mi̱ bä kä gua̱n, mi̱ bä kä Abdullah tekɛ ti̱ cäät, kɛ kɔrɛ cuɛ jɛ la̱th rɛy buɔk Al Jami''. Abu Isa cuɛ wee; 'Kɛ ca̱p ɛmɛ, kɛ ca̱rä, min thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ ɛ ɣadith duŋ I̱thɛruɛl kɛnɛ Qais min bä kä Abu Ishaq, min bä kä Abu Ubaidah, min bä kä Abdullah. Kɛ ɣöö I-thɛ-rɛl ɛ ram mi bum bum kä ŋäcɛ hadith Abu Ishaq ɛ leny nɛy tin kɔ̱ŋ. Nɛmɛ cua jakä bum ɛ Qai̱th bin Ar Rabi̱''. Abu Isa cuɛ wee; 'Cä jɛ liŋ ɛn ɣöö Abu Muthɛ Muɣammad Ibnul Muthanna wëë i̱; Ɣän cä Abdurra̱man bin Ma̱hdi liŋ i̱; 'Jɛn /cɛ bath kä ɣä ce̱tkɛ min cɛ bath kä ɣä kä ɣadith duŋ Sufyan Ats Tsauri, kä Abu Ithaak ɛ ni̱ mi̱ ɛ duɔ̱ɔ̱r mi̱ cä käp kä I̱thɛruɛl,kɛ ɣöö jɛn cuɛ lat kɛ duɔ̱ɔ̱r mi̱ ci̱ gɔaa ni̱ jɛn'. Abu Isa cuɛ wee; 'Lɛ̈ɛ̈ŋ Zuhair kä Abu Ishaq /cɛ ce̱tkɛ nɔmɔ, kɛ ɣöö cɛ jɛ liŋ kɛ guutdɛ'. Cuɛ wee i̱; 'Cä jɛ liŋ ɛn ɣöö Aɣmad Ibnul Ɣathan At Turmudhi cuɛ wee; ‘Cä Aɣmad bin Ɣanbal liŋ i̱; 'Mi̱ ci̱ ji̱n ɣadith liŋ kä Za`idah kɛnɛ Zuɣair kɛ kɔrɛ biɛ ŋa̱c, cäŋ ni̱ min /ke̱ni jɛ liŋ kä ram mi̱ dɔ̱ŋ, ɛ ni̱ ɣadith ëë bä kä Abu I̱thak, kä ciöt Abu I̱thak ɛ 'Amru bin Abdullah As Thabi'i Al Ɣamdani̱, kä Abu Ubaidah bin Abdullah /ciɛ jɛn. ciötdɛ bä /ka̱nɛ ŋa̱c'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 18
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
cuɛ kɔn la̱r [Ɣa̱nnad] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Ɣa̱pth bin Ɣi̱ya̱th] kä [Dawud bin Abu Ɣi̱nd] kä [Ath Tha̱'bi] kä [Alqamah] kä [Abdullah bin Math'ud] cuɛ wee, Rathullah shallahu 'alaihi wa Thallam kɛ ti̱ ca la̱t kɛ kui̱ cɔ̱ɔ̱kädu kɛnɛ thɔ̱ɔ̱l leeyni̱, kɛn kä jinn'. Rɛy cio̱tdä nɛmɛ tekɛ ɣadithni̱ ti̱ bä kä Abu Ɣuraira, Thalman, Jabir kɛnɛ Ibn Umar'. Abu Isa cuɛ wee; ' [Ithma̱il bin Ibra̱him] kɛnɛ matdɛ thi̱n cuɛ ɣadith ɛmɛ lat kä [Dawud bin Abu Ɣi̱nd], kä [Ath Thya'bi], kä [Alkamah], kä [Abdullah], ɛn ɣöö jɛn tëë kɛɛl kɛ göök sallallaahu 'alaihi wa Thallalam kɛ wäär Laylatul Kadar ɛ bäär...kä ɣadith. Ash Sya'bi cuɛ wee, ɛn gök sallallaahu 'alaihi wa Sallam cuɛ wee: '/Cu mi̱th kɛ pɛ̈th kɛnɛ ri̱ŋ kɛ ɣöö kɛ thuɔ̱k ɛ mi̱eth dämuɔɔri tin bä kä ji̱n'. Jɛn cuɛ ce̱tkɛ mi̱ cie ɣadith ëë ca lat ɛ I̱thma'il ɛ mi̱ thuɔ̱k ɛlɔ̱ŋ mi̱ läny min ca lat ɛ Ɣa̱pth bin Ghiyats. Kä gɔ̱a̱a̱r la̱tkɛ ɣadith ɛmɛ. Kä rɛy ɣadith cuɛ tekɛ ɣadith dɔ̱diɛn mi̱ ca lat ɛ Jabir kɛnɛ Ibn Umar Radliaallahu 'anhuma'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 19
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
cuɛ kɔn la̱r lär [Kutaibah] kɛnɛ [Muɣammad bin Abdul Malik bin Abu Athi̱ Thiyawarib Al Bathri̱] kɛn da̱ŋ rɛw cu kɛnɛ lar; cuɛ kɔn la̱r [Abu Awanah] kä [Qotadah] kä [Mu’adhah] kä [Aisyah] cuɛ wee; 'Läri jɛ wutnikun ɛn ɣöö bikɛ rɔ̱ lak kɛ pi̱w, ɣän cä pöc kɛ kɛ, kɛ thuɔ̱k ci Jak Kuɔth ɛ la̱t'.' Rɛy ca̱p ɛmɛ bä tekɛ ɣadithni̱ ti̱ bä kä mäthni̱ Jarir bin Abdullah Al Bajali̱, Anath kɛnɛ Abu Ɣurairah. Abu Isa cuɛ wee; ''Hadith ɛmɛ ɛ hadith authentic, kä Ahlul Ilmi lät kɛn hadith ɛmɛ, kɛn kuany kɛn ɣöö ba rɔ̱ lak kɛ pi̱w cäŋ ni̱ min caar kɛnɛ i̱ gɔaaɛ ɛn ɣöö ba rɔ̱ lak kɛ pääm, kä la kɛn ɛ nhɔk ɛn ɣöö ba rɔ̱ lak kɛ pi̱w kɛ ɣöö guic kɛn ɛ ɛn ɣöö ɛ jɛn min di̱tni̱ jɛn. Ɛn cär ɛmɛ cua naŋ ɛ Thupian Atth Thauri̱, Ibnul Mubarak, Thai̱pi̱'i̱, Aɣmad kɛnɛ I̱thak'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ
cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Bathyar] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abdul Waɣab Ath Thaqapi] kä [Muɣammad bin 'Amru] kä [Abu Thalamah] kä [Al Muɣi̱rah bin Thyu'ba] cuɛ wee; 'Ɣän cua̱ te kɛɛl kɛ göök tin la göök tin la nyin Kuɔth rɛy ja̱lä, kɛ kɔrɛ cu gök tin ca gɔ̱r piny rɔ moc kɛ mal kä cuɛ wä gua̱a̱th mi̱ dɔ̱ŋ'. Abu Isa cuɛ wee; 'Kɛ ca̱p ɛmɛ bä tekɛ ɣadithni̱ ti̱ bä kä mäthni̱ Abdurrahman bin Abu Kurad, Abu Katada, Jabir, Yahya bin Ubaid ti̱ bä kä gua̱n, Abu Mutha, Ibn Abbath kɛnɛ määthdɛ Bilal bin Ɣari̱th'. Abu Isa cuɛ wee; ''Hadith ɛmɛ ɛ hadith mi̱ thuɔ̱k, kä ca lat bä kä gök sallallaahu 'alaihi wasallam, ɛn ɣöö jɛn cuɛ tɔ̱ɔ̱cdɛ kum mi̱ cɛ tɔ̱ɔ̱cdɛ kum ce̱tkɛ min bi̱ duel ɛ kum. Kä ciöt Abu Thalamah ɛ Abdullah bin Abdurra̱man bin 'Aup Adh Zuhri̱'.
