Imam Tirmidzi : 1
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
каласен [Кутайба бин Саид] каласен, каласен [Абу Авана] гыч [Симак бин Харб], да каласен [Ханнад] каласен, каласен мыланна [Ваки'] гыч [Израиль] гыч [Симак] деч [Муш'аб бин Саид] деч [Ибн Умар] деч пророк саллалла саллахи вахуламей, каласен: эрыктен деч посна огыт нал, а вурсымо погым гыч лекше милостыньым огыт нал». Ханнад шке хадисыштыже «ару огыл» нерген ойла. Абу Иса каласен; «Тиде хадис тиде главаште эн чын да эн сай». Тиде главаште тыгак Абу Аль Малих деч ачаж деч да Абу Хурайра ден Анас деч хадис-влак улыт. А Абу Аль Малих бин Усама лӱмжӧ Амир, тыгак Заид бин Усама бин Умаир Аль Худзали маналтеш.
Imam Tirmidzi : 2
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي
Мыланна каласен [Исак бин Муса Аль Ансари] каласен, каласен [Ма'н бин Иса Аль Каззаз] каласен, каласен [Малик бин Анас]. Из другого пути; да мыланна каласкален [Кутайба] деч [Малик] деч [Сухайл бин Абу Салих] деч [ачаже] деч [Абу Хурайра] тудо каласен, Расулуллах саллаллаху 'алейхи ва Саллам каласен: 'Мусульман але ӱшаныше гын, тудо шке чурийжым мушкын, тунам тудын чурийже ӱмбалне улшо язык-влак вӱд дене але ужмаш дене лектын шогат пытартыш вӱд тамле дене, але иктаж-могай тыгай. Кидшым мушкын гын, кидше гыч языкше-влак вӱд дене пырля лектыт, але пытартыш вӱд тамле дене изишак язык деч посна лекмешке’. Абу Иса каласен; Тиде чын Хасан хадис, лӱмнержым Малик Сухайл деч ачаже деч Абу Хурайра деч да Абу Шалих деч, Сухайлын ачаже деч, лӱмжӧ Абу Салих Ас Самман деч, да тудын лӱмжӧ Дзакван лийын, каласкалыме хадис. Абу Хурайра шкеже лӱмжӧ шотышто кызытат ӱчашат; южо Абду Сямси манын, южо Абдулла бин Амру манын да тыге, Мухаммед бин Исмаил каласен; — Тиде эн чын. Абу Иса каласен; Тиде главаште тыгак Усман бин Аффан, Цаубан, Аш Шунабихи, Умар бин Абасах, Салман, Абдулла бин Амру да Аш Шунабихи деч историй уло, тудо тудым Абу Бакар Аш Шиддик деч каласкален, но тудо пророк деч тура колын огыл. Тудын лӱмжӧ Абдуррахман бин Усаила лийын, а прозвищеже Абу Абдулла лийын, тудо пророк саллаллаху алейхи ва саллам дене вашлияш коштын, а пророк саллаллаху алейхи ва саллам шкеже корнышто улмыж годымак колен. Тудо пророк Шаллаху алейхи ва Саллам деч икмыняр хадисым каласкален. Аш Шунаби Ибнул А'сар Аль-Ахмаси пророк Шаллаху алейхи ва Саллам йолташ лийын, тудым тыгак Аш Шунабихи маныныт. Тудын каласкалыме хадисше тыгай; тудо каласен; Мый колынам, пророк саллаллаху алейхи ва саллам каласен: «Чынжымак, мый уммым шукемдем, сандене мыйын деч вара нигунамат икте-весым ида пушт».
Imam Tirmidzi : 3
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ
Мыланна [Кутайба] да [Ханнад] да [Махмуд бин Гайлан] ойленыт; [Ваки'] деч [Суфьян] каласен. -вес семынже тудо ушештаралтеш- Мыланна каласен [Мухаммед бин Басяр] каласен, каласен [Абдуррахман бин Махди] каласен, каласен мыланна [Суфьян] деч [Абдулла бин Мухаммед бин Акиль] деч [Мухаммад Ибнул Ханафия] деч [Али] деч пророк саллаху саллаи салай хелам каласен: — эрыктымаш, тыйыме — такбир, а халал — саламлымаш. Абу Иса каласен; Тиде хадис тиде главаште эн чын да эн сай. Абдулла бин Мухаммед бин Акиль — честный айдеме, но южо шанчызе-влак тудын наизусть тунеммыж нерген ойлат. Абу Иса каласен; — Мый Мухаммед бин Исмаилын ойлымыжым колынам; Ахмад бин Ханбал, Исхак бин Ибрагим да Аль Хумаиди, нуно Абдулла бин Мухаммед бин Акильын хадисше дене постулироватлат. Мухаммед каласен; «Жап лишыл». Абу Иса каласен; — Тиде ужашыште тыгак Джабир ден Абу Саидын историйышт уло.
Imam Tirmidzi : 4
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ
каласен мыланна [Абу Бакр Мухаммед бин Занджавих Аль Багдади] да иктым веле огыл, манын тудо; каласен [Хусейн бин Мухаммед] каласен, каласен [Сулейман бин Карн] деч [Абу Яхья Аль Каттат] деч [Муджахид] деч [Джабир бин Абдулла] Радлиаллаху 'анхума, тудо каласен, Расулуллах Шаллаху алейхи ва Саллам каласен: 'Пылпомышын ключше — тиде кумалмашын ключше, а кумалмаш — кумалмашын ключше.
Imam Tirmidzi : 5
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا
мыланна [Кутайба] да [Ханнадлан] ойленыт, нуно ойленыт; каласен мыланна [Ваки'] гыч [Сю'ба] гыч [Абдул Азиз бин Шухайб] гыч [Анас бин Малик] тудо каласен, пророк саллаллаху алейхи ва саллам, кунам тудо туалетыш пураш шонен, тудо каласен: 'АЛЛАХУММА ИННИ А'УДЗУ БИКА -О Аллах, чынжымак, мый Тый декет аралтышым кычалам'. Шуба каласен; 'Вес жапыште тудо каласен: 'А'УДЗУ БИКА МИНАЛ ХУБЦИ ВАЛ ХУБИИС -Мый Тый дечет пӧръеҥ шайтан да ӱдырамаш шайтан деч аралтышым кычалам- але АЛ ХУБУЦИ ВАЛ ХАБАИЦ -Мый Тый дечет пӧръеҥ диавол ден ӱдырамаш шайтан деч аралтышым кычалам-'. Абу Иса каласен; «Тиде ужашыште тыгак Али, Заид бин Аркам, Джабир да Ибну Масуд деч ойлымаш-влак улыт». Абу Иса каласен; — Тиде главаште Анас бин Исан хадисше эн чын да эн сай. Тиде жапыште Заид бин Аркамын хадисыштыже санадыште путаник уло. Тиде хадисым тыгак Катада гыч Хисям Ад Дастуваи ден Саид бин Абу Арубах каласкаленыт. Саид каласен, тиде Заид бин Аркам гыч Аль-Касим бин 'Ауф Асы Сяйбани деч. А Хисям Ад Дастува`и Заид бин Аркамын Катадаже гыч, а Сю'ба ден Ма'мар тудым Ан Надлр бин Анасын Катадаже гыч каласкаленыт. Сюбах тидын нерген Заид бин Аркам деч ойлен. Ма'мар каласен, тудо ачаже деч Ан Надлр бин Анас деч, пророк саллаллаху алейхи ва саллам деч. Абу Иса каласен; — Мый Мухаммед деч тиде историй нерген йодым, тудо вашештен: «Эше лийын кертеш, Катада нунын кокла гыч коктынат каласкален».
Imam Tirmidzi : 6
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
каласен [Ахмад бин Абда Адл Длабби Аль Башри] каласен, каласен [Хаммад бин Заид] деч [Абдул Азиз бин Шухайб] деч [Анас бин Малик] каласен; 'Пророк саллаллаху алейхи ва саллам, туалетыш пурымеке, каласен: 'АЛЛАХУММА ИННИ АУУДЗУ БИКА МИНАЛ ХУБУЦИ ВАЛ ХАБАИЦ -О Аллах, мый Тый дечет пӧръеҥ да ӱдырамаш шайтан-влак деч аралтышым кычалам-'. Абу Иса каласен; 'Тиде чын Хасан хадис'.
Imam Tirmidzi : 7
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
каласен [Мухаммед бин Исмаил] каласен, каласен мыланна [Малик бин Исмаил] деч [Израиль бин Юнус] деч [Юсуф бин Абу Бурда] деч [шке ачаже] деч [Айся] Радлиаллаху 'анха, тудо каласен; «Кунам пророк саллаллаху алейхи ва саллам туалет гыч лектын, тудо лудын: «ГУФРААНАКА - Мый Тыйын проститлетлан ӱшанем». Абу Иса каласен; 'Тиде хадис Хасан Гариб ранг гыч, ме тудын нерген огына пале, лач тудо израильысе хадис гыч, Юсуф бин Абу Бурда деч, а Абу Бурда бин Абу Мусан лӱмжӧ 'Амир бин Абдулла бин Каис Аль Асыари. А ме тиде главаште пророк саллаллаху алейхи ва саллам деч Айся Радлиаллаху 'анха хадис деч посна огына пале.
Imam Tirmidzi : 8
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ
каласен [Саид бин Абдуррахман Аль Махзуми] каласен, каласен мыланна [Суфьян бин Уяйна] гыч [Аз Зухри] гыч ['Ато` бин Язид Аль Лайци] гыч [Абу Айюб Аль Аншари] тудо каласен, Аллахын Посланникше салляллаху алейхи ва Саллам каласен: «Тый шке чурийетым пӧртылташ але ӱчашен от ыште гын, тунам шке чурийжым ӱлыкӧ савырен огыл. тудо, дефекаций але дефекаций. изи. Но эрвелыш але касвелыш ончалза». Абу Айюб каласен; — Сирийыш миен шумеке, нунын туалетыштым Кибла могырыш ончен ужна, сандене нунын деч кораҥынна да Аллах деч проститлаш йодынна. Абу Иса каласен; 'Тиде главаште тыгак историй уло Абдулла бин Аль Харит бин Джази Аз Зубайди да Ма'кил бин Абу Аль Хайцам -тыгак палыме семын Ма'кил бин Абу Умамах-, Абу Хурайра да Сухайл бин Ханиф'. Абу Иса каласен; — Тиде ужашыште Абу Айюбын каласкалыме хадис эн сай да чын. Абу Айюбын лӱмжӧ — Халид бин Заид, а Аз Зухрийын лӱмжӧ — Мухаммед бин Муслим бин Убайдуллах бин Сихаб Аз Зухри, тудын лӱмжӧ — Абу Бакр'. Абу Аль Валид Аль Макки каласен; Абу Абдулла Мухаммед бин бин Идрис Асы Сяфии каласен; «Пророк саллаху алейхи ва саллям» «Дефекаций але йӱштылмӧ годым кибла деке ит савырне, тудын деке мӧҥгеш ит савырне» манме мутшын лач ик значенийже — почылтшо верыште. Тиде жапыште, петыралтше пӧртыштӧ улыда гын, Кибла могырыш ончалаш йӧнан. Тидым Исхак бин Ибрагим тыгак каласен. Тиде жапыште Ахмад бин Ханбал Рахимахулла каласен; «Пророк саллаху алейхи ва салламын лыпландарымашыже, кунам тудо йӱштылмӧ годым але йӱштылмӧ годым, тудын деке ӱмбакыже савырнаш гына лийын, а тудын деке ончалаш эше ок лий». Тиде тыге, пуйто Имам Ахмад пустыньыште але петыралтше пӧртыштӧ улмо коклаште ойыртемым ок ыште, Кибла могырыш ончалаш манын.
Imam Tirmidzi : 9
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
мыланна каласен [Мухаммед бин Басяр] да [Мухаммед бин Аль Мутсанна] коктынат ойленыт; каласен [Вахб бин Джарир] каласен, каласен [ачам] деч [Мухаммед бин Исхак] деч [Абан бин Салих] деч [Муджахид] деч [Джабир бин Абдулла] тудо каласен; Пророк, тыныслык да суапландарымаш тудын дене лийже, йӱштылаш кайыме годым кибла могырыш ончалаш чарен, но мый тудым колымо деч ик ий ончыч кибла могырыш ончалаш ужынам». Тиде главаште тыгак Абу Катада, Айся да Аммар бин Ясир деч историй уло. Абу Иса каласен; «Тиде главаште Джабирын каласкалыме хадисше — хасан гариб».
Imam Tirmidzi : 10
وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
А тиде хадисым [Ибн Лахиа], [Абу Зубайр] деч, [Джабир] деч, [Абу Катада] деч каласкален, тудо ик гана пророк саллаллаху алейхи ва салламым кибла могырыш ончен ӱпшым ужын. [Кутайба] мыланна тыге каласен, манын тудо; — Ибн Лахиа мыланна каласен. А Джабирын хадисше, кудым пророк саллаху алейхи ва Саллам деч каласкаленыт, Ибн Лахиа хадис деч чынрак, вет Ибн Лахиа хадис эксперт-влакын, Имам Яхья бин Саид Аль Катхан да моло-влакын мутышт почеш, лушкыдо айдеме лийын, кудышт тудым шке наизусть пален налыныт.
Imam Tirmidzi : 11
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
каласен [Ханнад] каласен, каласен [Абда бин Сулейман] деч [Убайдуллах бин Умар] деч [Мухаммед бин Яхья бин Хаббан] деч тудын ачаже деч - [Васи' бин Хаббан] - деч [Ибн Умар] тудо каласен; — Ик кечын мый Хафшахын пӧртшын чердакышкыже кӱзенам, вара ужынам: пророк саллаху алейхи ва саллам, Сирий могырыш ончен, Кааба деке ӱмбакыже ончалын, ӱпым ӱштын. Абу Иса каласен; 'Тиде хадис хасан рангыште чын'.
Imam Tirmidzi : 12
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ
каласен [Али Бин Худжр] каласен, каласен [Шарик] деч [Аль Микдам бин Сюрай] деч [шке ачаже] деч [Айся] тудо каласен; 'Кӧ тыланда каласа, мом пророк саллаллаху алейхи ва саллам шоген йӱлен, тудлан ида ӱшане, молан манаш гын, тудо шинчаш деч посна йӱын огыл'. Тудо ойла; «Тиде главаште тыгак Умар йолташыже-влакын, Бурайда ден Абдуррахман бин Хасана деч, хадис-влак улыт». Абу Иса каласен; «Айсия хадис тиде главаште эн сай да эн чын, а Умар хадис Абдул Карим бин Абул Мухарикын хадисше гыч, Нафи деч», Ибн Умар деч, Умар деч каласкалыме, манын тудо; «Пророк саллаллаху алейхи ва саллам ик гана мыйым шогалме годым ужын, вара каласен: «О, Умар, шогалын ит йӱштыл», сандене тиддеч вара мый нигунамат шогалын омыл». Абу Иса каласен; Тиде хадисым умылтарыше еҥ гына Абдул Карим бин Абул Мухарик лийын, да тудо хадис эксперт-влакын мутышт почеш лушкыдо айдеме лийын. Абу Аюб Ас Сихтияни тыгак лушкыдемден да тидын нерген каҥашен'. Убайдуллах Нафи деч, Ибн Умар деч каласкален, тудо каласен; Умар Радлиаллаху анху каласен; — Исламым налме деч вара мый нигунамат шогалын ом йӱ. А тиде хадис Абдул Каримын хадисше деч чынрак, а тиде главаште Бурайдан хадисше mahfudz -awake-' огыл. Тиде жапыште шогалын йӱштылаш чарыме значенийже этикет дене кылдалтын, тыйым огыл. Абдулла бин Масуд деч каласкален, тудо каласен; — Чынжымак, шогалын йӱштылаш гын, тиде осал койыш.
Imam Tirmidzi : 13
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ
каласен [Ханнад] каласен, каласен [Ваки'] деч [Аль А'маси] деч [Абу Ва`ил] гыч [Худзайфа] каласен; Пророк саллаху алейхи ва саллам ик гана калыкын шӱкшакым оптымо верышкыже миен коштын, вара шоген, йӱлен. Мый тудын деч кораҥаш миенам, но тудо чынжымак мыйым ӱжын, кунам мый тудын воктене лийынам, вара ӱпшым ыштен да хуфшым ӱштын. Абу Иса каласен; «Мый [Аль Джарудын] ойлымыжым колынам; 'Мый колынам [Ваки'] тиде хадисым [Аль А'маси] деч каласкален, тидын деч вара Ваки' каласен; Тиде эн чын хадис, кудым пророк Шаллаху алейхи ва Саллам деч хуфым ӱштымӧ нерген каласкален. А мый тыгак Абу Аммар Аль Хусейн бин Хураибын ойлымыжым колынам; «Мый Ваким колынам», вара тудо тыге ойлыш. Абу Иса каласен; «Тыге [Мансур] ден [Убайда Адл Длабби] [Абу Ваил] деч [Худзайфа] деч каласкаленыт, кузе Аль А'маси каласкален». [Хаммад бин Абу Сулейман] да [Ашим бин Биндах] тыгак [Абу Ваил] деч, [Аль Мугира бин Сю'ба] деч, пророк саллаху алейхи ва Саллам деч каласкаленыт. Тиде жапыште Худзайфа гыч Абу Ваилын хадисше эн чын хадислан шотлалтеш. Южо шанчызе-влак шогымо годым йӱштылаш куштылгыракым ыштеныт. Абу Иса каласен; 'Ибрахин Ан Наха'и Абида бин 'Амру Ас Салмани деч каласкален, да 'Абида — Табиин кугурак шанчызе'. Авида ик гана каласен манын каласкалат; — Мый пророкын колымыж деч кок ий ончыч исламым налынам. Тиде жапыште Убайда Адл Длабби Ибрагимын йолташыже лийын, лӱмжӧ Убайда бин Муаттиб Адл Длабби, тудым Абу Абдул Карим манын лӱмденыт.
Imam Tirmidzi : 14
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ
каласен [Кутайба бин Саид] каласен, каласен [Абдуссалам бин Харб Аль Мула`и] деч [Аль А'маси] гыч [Анас] тудо каласен; «Кунам пророк саллаллаху алейхи ва саллам шкежым лыпландараш шонен, тудо шке вургемжым мланде деке лишеммешке нӧлталын огыл». Абу Иса каласен; «Тыге [Мухаммед бин Рабиа] тиде хадисым [Аль-Амаси] деч, [Анас] деч каласкален». [Ваки'] ден [Абу Яхья Аль Химмани] [Аль А'маси] деч каласкалыме годым тудо каласен; — [Ибн Умар] каласен; «Кунам пророк саллаллаху алейхи ва саллам шкежым лыпландараш шонен, тудо шке вургемжым мланде деке лишеммешке нӧлталын огыл». А тиде кок хадис мурсал улыт. Тыгак ойлат, молан манаш гын, Аль-Амаси Анас деч, ни пророк саллаллаху алейхи ва саллам йолташыже-влак кокла гыч иктыж дечат колын огыл. Тудо Анас бин Маликым ужын, вара каласен; — Мый Анасын кумалмыжым ужынам, — вара тудо тудлан кумалме нерген ойлен. Тиде жапыште Аль-Амасийын лӱмжӧ Сулейман бин Михран Абу Мухаммед Аль-Кахили, тудо Кахили тукым гыч ончычсо кул лийын. Аль А'маси каласен; — Ачамын икшывыже лийын, тудо эше мӱшкырыштыжӧ лийын, вара тудым Масруклан наследоватлен.
Imam Tirmidzi : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ
каласен [Мухаммед бин Абу Умар Аль Макки] каласен, каласен [Суфьян бин Уяйна] деч [Ма'мар] деч [Яхья бин Абу Кацир] деч [Абдулла бин Абу Катада] деч [ачаже] каласен; «Пророк саллаху алейхи ва саллам пӧръеҥлан пурла кидше дене шке ӱпым тӱкнаш чарен». Тиде ужашыште тыгак Айся, Салман, Абу Хурайра да Сухайл бин Ханифын историйышт уло. Абу Иса каласен; — Тиде хадис чын. Тиде жапыште Абу Катада Аль Ансарийын лӱмжӧ — Аль Харит Ар Риби. Шанче эксперт-влакын шонымашышт почеш, тиде хадис кучылтмаш тыгай: истинджа` -цебок- пурла кид дене ышташ лиеш'.
Imam Tirmidzi : 16
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
каласен [Ханнад] каласен, каласен [Абу Муавия] деч [Аль-Амаси] деч [Ибрагим] деч [Абдуррахман бин Езид] тудо каласен: «Тендан пророкда саллаллаху алейхи ва саллам тендам чыла туныктен, кузе йӱлалташ?» [Салман] вашештен: «Тиде чын, тудо мыланна йӱштылмӧ годым але йӱштылмӧ годым кибла деке ончалаш, пурла кид дене истинджам ышташ, кум кӱ деч шагалрак кӱ дене истинджам ышташ, янлык ӱй але шыл дене истинджам ышташ чарен». Абу Иса каласен; «Тиде главаште тыгак Айся, Хузайма бин Сабит, Джабир, Халлад ибн Ас Саиб, ачаж деч историй уло». Абу Иса каласен; Тиде главаште Салманын хадисше хасан чын, тиде шонымаш эн шуко шанчызе-влак кокла гыч пророкын йолташыже-влак кокла гыч да тудын деч вара толшо-влак. Нуно тыгай шонымашан улыт: кӱ дене кумалмаш вӱд дене огыл гынат, сита, вес семынже, кунам кӱ улшо лавырам эрыктен кертеш. Тиде шонымашым тыгак Ац Цаури, Ибнул Мубарак, Асы Сяфии, Ахмад да Исхак налыныт.
Imam Tirmidzi : 17
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ
мыланна каласен [Ханнад] да [Кутайба] коктынат ойленыт; каласен мыланна [Ваки'] гыч [Израиль] гыч [Абу Исхак] гыч [Абу Убайда] гыч [Абдулла] тудо каласен, пророк саллаллаху алейхи ва саллам шке эрыкташ лектын, тудо вара каласен: 'Мылам кум кӱм муын,' Абу Убайд каласен; — Сандене мый тудлан кок кӱм да ик янлык ӱйым конденам, тудо кок кӱм гына налын, янлык ӱйым кышкен, вара каласен: «Чынжымак, янлык ӱй ару огыл». Абу Иса каласен; «Тыге [Каис бин Ар Раби] тиде хадисым [Абу Исхак] деч, [Абу Убайда] деч, [Абдулла] деч Израильын каласкалыме хадис семын каласкален. [Ма'мар] ден ['Аммар бин Рузаик] тыгак [Абу Исхак] деч, [Алкама] деч, [Абдулла] деч каласкаленыт. [Зухайр] [Абу Исхак] деч, [Абдуррахман Ибнул Асвад] деч, ачаже деч - [Аль Асвад бин Язид] деч, [Абдулла] деч каласкален. Туге гынат, тиде хадисыште путаник уло. Мухаммед бин Басысяр Аль Абди каласен, Мухаммед бин Джафар каласен, Амру бин Мурра гыч Сюба нерген каласен; — Абдулла деч иктаж-мом шарнет? тудо вашештен: «Уке». Абу Иса каласен; — Мый Абдулла бин Абдуррахман деч йодым; Абу Исхакын хадисыштыже могай каласкалымаш эн чын?» но нимом вашештен огыл. А мый тыгак Мухаммед деч йодым, но тудо тыгак нимогай вашмутым пуэн огыл'. Тудо ужын, пуйто тудо Абу Исхак деч, Абдуррахман Ибнул Асвад деч, ачаже деч, Абдулла деч Зухайр хадис-влакын икгайлыкышт уло, вара тудым «Аль-Джами» книгашке пуртен. Абу Иса каласен; — Тиде главаште, мыйын шонымаште, эн чынже — Абу Исхак деч, Абу Убайда деч, Абдулла деч Израиль ден Каисын хадисышт. Молан манаш гын, Израиль — тиде еҥ, кӧ моло деч виянрак да Абу Исхакын хадисшым наизусть пала. Тидым Каис бин Ар Раби пеҥгыдемден. Абу Иса каласен; — Мый Абу Муса Мухаммед Ибнул Мутсаннын ойлымыжым колынам; Абдуррахман бин Махдин ойлымыжым колынам; «Тиде мый дечем йомын огыл, кузе тудо мый дечем Суфьян Ац Цаурин хадисше гыч йомын, Абу Исхак деч посна, мом мый Израильлан кучем, вет тудо тудым иктаж-мо дене утларак идеальная дене каласкален». Абу Иса каласен; — Абу Исхак деч Зухайрын историйже тыгай огыл, вет тудо тудым мучаште колын. Тудо каласен; — Мый колынам, Ахмад Ибнул Хасан Ат Турмуджи каласен; — Мый Ахмад бин Ханбалын ойлымыжым колынам; «Тый Заида ден Зухайр деч хадисым колат гын, ӱшанен лийза, кеч те тудым нигӧ деч колын огыдал, Абу Исхак деч посна хадис деч посна, а Абу Исхакын лӱмжӧ «Амру бин Абдулла Ас Сабии Аль Хамдани», а Абу Убайда бин Абдулла бин Масхар тудо шке ачажын лӱмжӧ деч огыл, да тудо шке ачажын лӱмжӧ деч огыл». палыдыме'.
Imam Tirmidzi : 18
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
каласен [Ханнад] каласен, каласен [Хафш бин Гияц] деч [Давуд бин Абу Хинд] деч [Аш Ся'би] гыч [Алкама] деч [Абдулла бин Мас'уд] тудо каласен, Расулуллах шаллаху алейхи ва Саллам каласен: 'Шке йӱлам ида шукто, янлык ден коя-влакым кучылтын, вет нуно тендан кочкышда гыч иза-шольыда джинн-влак. Тиде главаште тыгак Абу Хурайра, Салман, Джабир да Ибн Умар деч хадис-влак улыт. Абу Иса каласен; ' [Исмаил бин Ибрагим] да ешартышлан тиде хадисым [Давуд бин Абу Хинд], [Аш Ся'би], [Алкама], [Абдулла] деч каласкален, тудо Лейлат Кадар йӱдым пророк саллаллаху алейхи ва Саллам дене пырля лийын... хадис кужу. Эш Ся'би каласен, пророк саллаллаху алейхи ва саллам каласен: 'Мланде да шыл дене ит коч, вет чынжымак тиде тендан иза-шольыда-влаклан джинн деч кочкыш'. Исмаилын каласкалыме хадисше Хафш бин Гиятсын каласкалыме деч чынрак гай чучеш. Шанчызе-влак тиде хадис дене пайдаланат. А хадисыште эше ик хадис уло, тудым Джабир ден Ибн Умар Радлиаллаху 'анхума' каласкаленыт.
Imam Tirmidzi : 19
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
мыланна каласен [Кутайба] да [Мухаммед бин Абдул Малик бин Абу Асы Сявариб Аль-Башри] коктынат ойленыт; каласен мыланна [Абу Аванах] гыч [Котада] гыч [Муадзах] гыч [Айся] каласен; «Пӧръеҥ-влаклан вӱд дене эрыкташ кӱштыза, мый нунын деч вожылам, чынжымак, Аллахын колтымо еҥже тидым ыштен». Тиде главаште тыгак Джарир бин Абдулла Аль-Баджалин йолташыже-влак деч, Анас ден Абу Хурайра деч, хадис-влак улыт. Абу Иса каласен; Тиде хадис хасан чын, да Ахлул Ильми тиде хадисым шуктат, нуно вӱд дене эрыкташ ойырен налыт, кеч нуно кӱ дене эрыкташ чын манын шонат, да нуно вӱд дене эрыкташ йӧратат, вет нуно тидым кӱлешанраклан шотлат. Тиде шонымашым Суфьян Ац Цаури, Ибнул Мубарак, Сяфии, Ахмад да Исхак налыныт.
Imam Tirmidzi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ
каласен [Мухаммед бин Басяр] каласен, каласен [Абдул Вахаб Ац Цахафи] деч [Мухаммед бин Амру] деч [Абу Салама] деч [Аль Мугира бин Сю'ба] тудо каласен; «Мый пророк саллаху алейхи ва саллам дене пырля путешествийыште лийынам, вара пророк саллаху алейхи ва саллам шкежым лыпландарен да вес верыш каен». Абу Иса каласен; 'Тиде главаште тыгак йолташ-влак деч хадис-влак улыт Абдуррахман бин Абу Курад, Абу Катада, Джабир, Яхья бин Убайд ачаже деч, Абу Муса, Ибн Аббас да йолташыже Билал бин Харит'. Абу Иса каласен; Тиде хадис хасан чын, да тыгак пророк саллаллаху алейхи васаллам деч каласкален, тудо шке писсуарым леведын, кунам ӱштын, пӧрт семын леведын. А Абу Салама лӱмжӧ Абдулла бин Абдуррахман бин 'Ауф Аз Зухри'.