Imam Tirmidzi : 1
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
[कुतैबा बिन सईद] हांणी आमकां सांगलें, [अबू अवनाह] हांणी आमकां [सिमक बिन हरब] कडल्यान सांगलें, आनी [हन्नाद] हांणी आमकां सांगलें, [वाकी’] हांणी [इझ्राएलांतल्यान] [सिमाक] कडल्यान [मुशअब बिन स'द] कडल्यान [इब्न उमर] कडल्यान पैगंबर कडल्यान सांगलें, देवान ताका आशीर्वाद दिवचो आनी ताका शांती दिवची, म्हणलें: ‘शुध्दीकरणा बगर केल्ली प्रार्थना आसची ना मान्य करतात, आनी चोरी केल्ल्या संपत्तींतल्यान भिक्षा मान्य जावची ना.' हन्नादान आपल्या हदीसांत ‘अशुध्द’ असो उल्लेख केला. अबू इसान म्हणलें; 'ह्या प्रकरणांतली ही हदीस सगळ्यांत प्रामाणीक आनी सगळ्यांत बरी आसा.' ह्या प्रकरणांत अबू अल मलीह हाचे कडल्यान ताच्या बापाय कडल्यान आनी अबू हुरैरा आनी अनस हांचे कडल्यानय एक हदीस आसा. आनी अबू अल मलीह बिन उसामा ताचें नांव अमीर, ताका जायद बिन उसामा बिन उमैर अल हुधाली' अशेंय म्हण्टात.
Imam Tirmidzi : 2
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي
ताणें म्हणिल्लें आमकां [इशक बिन मूसा अल अंसारी] सांगलां, ताणें सांगलें अशें आमकां [मा'न बिन ईसा अल कज्जाज] सांगलां, आमकां [मलिक बिन अनस] सांगलां. दुसरे ओळींतल्यान; आनी आमकां [कुतैबा] [मलिक] कडल्यान [सुहैल बिन अबू सालीह] कडल्यान [ताच्या बापाय कडल्यान] [अबू हुरैरा] कडल्यान सांगलां की ताणें म्हळें, अल्लाचो दूत (स.अ.व उदका वांगडा भायर, वा उदकाच्या निमाण्या थेंब्यान, वा अशें कितें तरी. हात धुवन घेतल्यार ताच्या हातांतल्यान पाप उदका वांगडा, वा उदकाच्या निमाण्या थेंब्यान भायर सरतलें, जो मेरेन तो कसलेंच पातक करिनासतना भायर सरता'. अबू इसान म्हणलें; ‘ही हसन सहीह हदीस, जी मलिकान सुहैल हाचेकडल्यान आपल्या बापाय कडल्यान अबू हुरैरा कडल्यान आनी सुहैलाचो बापूय अबू सालीह अबू सालीह म्हळ्यार अबू सालीह अस सम्मान हाचे कडल्यान सांगिल्ली हदीस आनी ताचें नांव धकवान. स्वता अबू हुरैराक अजूनय ताच्या नांवाविशीं वाद आसा; कांय जाण अब्दु शमसी म्हणटात, कांय जाण अब्दुल्ला बिन अमरू म्हणटात आनी अशें मुहंमद बिन इस्मायल म्हणटा; ‘तें सगळ्यांत बरोबर’. अबू इसान म्हणलें; ह्या प्रकरणांत उस्मान बिन अफ्फान, त्सावबान, अश शुनाबीही, उमर बिन अबासाह, सलमान, अब्दुल्ला बिन अमरू आनी अश शुनाबीही हांचे कडल्यानय एक रिवायत आसा, तांणी अबू बकर अश सिद्दीक हाचे कडल्यान रिवायत केलां, पूण ताणें तें सरळ अल्लाच्या दूताकडल्यान (स.अ.व.) आयकलें ना. ताचें नांव अब्दुररहमान बिन उसैला, जाल्यार ताचें टोपणनांव अबू अब्दुल्ला, तो अल्लाच्या दूताक (स.अ.व.) मेळपाक भोंवतालो, जाल्यार पैगंबर (स.अ.व.) स्वता वाटेर आसतनाच मेलो. ताणें पैगंबर (स.अ.व.) हाचे कडल्यान जायत्यो हदीस सांगल्यात. अश शुनाबी इब्नुल अ'सर अल अहमसी हो पैगंबर (स.अ.व.) हाचो साथीदार आशिल्लो, ताका आश शुनाबीही हें नांवूय म्हणटात. ताणें सांगिल्ली हदीस अशी; ताणें म्हणलें; पैगंबर (स.अ.व.) म्हणटा तें आयकलें: "हांव लोकांची संख्या वाडयतलों, देखून म्हज्या उपरांत एकामेकांक मारूं नाकात."
Imam Tirmidzi : 3
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ
[कुतैबा] आनी [हन्नाद] आनी [महमूद बिन घैलन] हांणी आमकां सांगलें तांणी म्हणलें; [वाकी'] हांणी [सुफयान] कडल्यान आमकां सांगलें. -दुसऱ्या ओळींत ताचो उल्लेख केला- [मुहम्मद बिन बशर] आमकां सांगलें, [अब्दुररहमान बिन महदी] आमकां सांगलें, [सुफयान] आमकां [अब्दुल्ला बिन मुहंमद बिन अकील] कडल्यान [मुहम्मद इब्नुल हनाफिया] कडल्यान [अली] कडल्यान पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हाचे कडल्यान सांगलें, ताणें म्हणलें: ‘नमाजाची कळ म्हळ्यार शुध्दीकरण, ताची मनाही तकबीर आनी ताची परवानगी सलाम'. अबू इसान म्हणलें; ‘ह्या प्रकरणांतली ही हदीस सगळ्यांत प्रामाणीक आनी सगळ्यांत बरी आसा. अब्दुल्ला बिन मुहंमद बिन अकील हो प्रामाणीक मनीस, पूण ताच्या लक्षांत दवरपाचेर भासाभास करपी कांय विद्वान आसात. अबू इसान म्हणलें; ‘मुहंमद बिन इस्मायल म्हणटा तें आयकलां; ‘अहमद बिन हनबल, इशाक बिन इब्राहिम आनी अल हुमैदी, तांणी अब्दुल्ला बिन मुहंमद बिन अकील हांची हदीस पुरावो म्हूण उल्लेख केला. मुहंमद म्हणालो; 'वेळ लागीं पावला'. अबू इसान म्हणलें; 'ह्या प्रकरणांत जाबीर आनी अबू सईद हांचे कडल्यानय एक रिवायत आसा'.
Imam Tirmidzi : 4
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ
[अबू बकर मुहंमद बिन जंजावीह अल बगदादी] आमकां सांगलें आनी फकत एक न्हय, ताणें सांगलें; [हुसेन बिन मुहंमद] आमकां सांगलें, [सुलेमान बिन कर्ण] हांणी आमकां [अबू याह्या अल कत्तात] कडल्यान [मुजाहिद] कडल्यान [जाबिर बिन अब्दुल्ला] रदलियाअल्लाहु अन्हुमा कडल्यान सांगलें, ताणें सांगलें, अल्लाचो दूत (स.अ.व.
Imam Tirmidzi : 5
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا
[कुतैबा] आनी [हन्नाद] हांणी आमकां सांगलें; [वाकी] आमकां [शुअबा] कडल्यान [अब्दुल अझीज बिन शुहैब] कडल्यान [अनस बिन मलिक] कडल्यान सांगलें ताणें सांगलें, पैगंबर (स.अ.व.) जेन्ना तो शौचालयांत भितर सरपाचो आसतालो तेन्ना म्हणटालो: ‘अल्लाहम्मा इन्नी अ’उद्ज़ू बीका -हे अल्लाह, हांव तुका आलाशिरो घेता-’. शु'बान म्हणलें; 'दुसऱ्या वेळार तो म्हणटालो: 'A'UUDZU BIKA MINAL KHUBTSI WAL KHUBIIS -हांव तुका आलाशिरो घेता दादले आनी बायल सैताना कडल्यान- वा AL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -हांव तुका आलाशिरो घेता दादले आनी बायल सैताना कडल्यान-'. अबू इसान म्हणलें; ‘ह्या प्रकरणांत अली, जैद बिन अरकाम, जाबीर आनी इब्न मसूद हांचेय एक रिवायत आसा’. अबू इसान म्हणलें; ‘अनस बिन इसा हाची हदीस ह्या प्रकरणांतली सगळ्यांत प्रामाणीक आनी सगळ्यांत बरी आसा. जशें जैद बिन अरकाम हाच्या हदीसांत ताचे संक्रमण साखळींत गोंदळ आसा. ही हदीस हिशाम अद दस्तुवा`ई आनी सईद बिन अबू अरबाह हांणीय कतादाच्यान सांगल्या. सईद हाणें अल कासिम बिन अवफ अश शायबानी हाचे कडल्यान जैद बिन अरकाम हाचे कडल्यान उल्लेख केला. आनी कतादांतल्यान हिशाम अद दस्तुवा`ई जैद बिन अरकामा कडल्यान, जाल्यार शुअबा आनी मा'मार हांणी कतादांतल्यान अन नडलर बिन अनस हाचे कडल्यान सांगलां. जैद बिन अरकाम हाचेकडल्यान शुअबाचो उल्लेख केला. माअमर हाणें आपल्या बापाय कडल्यान अन नदलर बिन अनस हाचे कडल्यान, शल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम पैगंबर हाचे कडल्यान उल्लेख केला. अबू इसान म्हणलें; ‘हांवें मुहंमदाक ह्या कथनाविशीं विचारलें, देखून ताणें जाप दिली, ‘कतादान दोगांय कडल्यान कथन केल्लें अशें अजूनय शक्य आसा’.
Imam Tirmidzi : 6
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[अहमद बिन अब्दाह अदल द्लाब्बी अल बसरी] हांणी आमकां सांगलें, [हमद बिन जैद] हांणी [अब्दुल अझीज बिन सुहैब] कडल्यान [अनस बिन मलिक] कडल्यान आमकां सांगलें, तांणी म्हणलें; 'पैगंबर (स.अ.व.) संडासांत भितर सरतना म्हणटालो: 'अल्लाहुम्मा इन्नी अ'उद्झु बीका मिनाल खुबुत्सी वाल खबा`इट्स - हे अल्लाह, हांव तुजेर दादले आनी बायल सैताना कडल्यान आलाशिरो घेता'. अबू इसान म्हणलें; 'ही हसन सहीह हदीस'.
Imam Tirmidzi : 7
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[मुहम्मद बिन इस्मायल] आमकां सांगलें, [मलिक बिन इस्मायल] हांणी आमकां [इजरायल बिन युनुस] कडल्यान [युसुफ बिन अबू बुर्दाह] कडल्यान [ताच्या बापाय कडल्यान] [आयशा] कडल्यान रदलियाअल्लाहू ‘अनहा कडल्यान सांगलें, ताणें सांगलें; 'शल्लल्लाहु पैगंबर अलैहि व सल्लम शौचालयांतल्यान भायर सरतालो तेन्ना तो वाचतालो: 'घुफ्राणाका -हांव तुजी माफी मागतां-'. अबू इसान म्हणलें; ‘ही हदीस हसन गरीब, इझ्राएलाच्या हदीसांतल्यान, युसुफ बिन अबू बुर्दा हाचे कडल्यान, जाल्यार अबू बुरदा बिन अबू मुसाचें नांव ‘अमीर बिन अब्दुल्ला बिन कायस अल अश’री’ हें सोडल्यार आमकां ताची खबर ना. आनी ह्या प्रकरणाची आमकां खबर ना, फकत शल्लल्लाहु पैगंबर अलैहि व सल्लम हाचे कडल्यान आयशा रदलियाअल्लाहु ‘अनहा’ हांची हदीस सोडल्यार.
Imam Tirmidzi : 8
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ
[सैद बिन अब्दुररहमान अल मखझुमी] आमकां सांगलें, [सुफयान बिन उयना] हांणी आमकां [अझ ज़ुह्री] कडल्यान ['अथो` बिन यजीद अल लैत्सी] कडल्यान [अबू अय्यूब अल अंसारी] कडल्यान सांगलें ताणें म्हणलें, अल्लाचो दूत (स.अ.व तो, तुमी शौच करतात वा मुततात. ताचे बदला उदेंते वटेन वा अस्तंतेक तोंड दिवचें.’ अशें म्हण्टात. अबू अय्यूब म्हणालो; ‘आमी सिरियांत पावतकच तांचीं शौचालयां किब्लाक तोंड करून बांदिल्लीं मेळ्ळीं, देखून आमी तांचे कडल्यान पयस वचून अल्लाक माफी मागली.’ अबू इसान म्हणलें; 'ह्या प्रकरणांत अब्दुल्ला बिन अल हरिथ बिन जज`ई अझ जुबैदी आनी मा'किल बिन अबू अल हैथम - तांकां मा'किल बिन अबू उमामा अशेंय म्हण्टात -, अबू हुरैरा आनी सुहैल बिन हनीफ हांचे कडल्यानय एक रिवायत आसा.' अबू इसान म्हणलें; ‘ह्या प्रकरणांत अबू अय्यूबाचें कथन सगळ्यांत बरें आनी प्रामाणीक आसा. अबू अय्यूब हाचें नांव खालिद बिन जैद, जाल्यार अझ जुहरीचें नांव मुहंमद बिन मुसलमान बिन उबैदुल्ला बिन शिहाब आझ ज़ुहरी, ताचें टोपण नांव अबू बकर'. अबू अल वलीद अल मक्की म्हणालो; अबू अब्दुल्ला मुहंमद बिन बिन इदरीश आश शफीई हांणी म्हणलें; ‘शल्लल्लाहु पैगंबर अलैहि व सल्लम हाच्या उतरांचो एकूच अर्थ ‘शौच करतना वा मुतांत किब्लाक तोंड दिवचें न्हय वा ताचे कडेन फाटीं वळोवचें न्हय’ हो उक्त्या सुवातेर आसा. बंद इमारतींत आसल्यार मागीर किब्लाक तोंड दिवपाक सुटका मेळटा'. इशाक बिन इब्राहिमानय अशें म्हणलां. जाल्यार अहमद बिन हनबल रहीमाहुल्लान म्हणलें; ‘शल्लल्लाहु पैगंबराकडल्यान शौचालय वा मुतातना मेळपी सुटका म्हळ्यार फकत ताचे कडेन फाट करप, कारण ताका तोंड दिवप अजूनय परवानगी ना’. इमाम अहमदान वाळवंटात वा बंद इमारतींत किब्लाक तोंड दिवपाक भेद केलो ना अशें दिसता'.
Imam Tirmidzi : 9
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
[मुहम्मद बिन बशर] आनी [मुहम्मद बिन अल मुत्सन्ना] दोगांयनी आमकां सांगलें; [वहब बिन जरीर] आमकां सांगलें, [म्हज्या बापायन] आमकां [मुहम्मद बिन इशाक] कडल्यान [अबान बिन सालीह] कडल्यान [मुजाहिद] कडल्यान [जाबिर बिन अब्दुल्ला] कडल्यान सांगलें ताणें सांगलें; पैगंबरान स.स. ह्या प्रकरणांत अबू कतादा, आईशा आनी अम्मर बिन यासिर हांचेय रिवायत आसात.' अबू इसान म्हणलें; 'ह्या अध्यायांत जाबीरान सांगिल्ली हदीस हसन घरीब आसा.'
Imam Tirmidzi : 10
وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
आनी ही हदीस [इब्न लहिअह] हांणी, [अबू जुबैर] कडल्यान, [जाबीर] कडल्यान, [अबू कतादा कडल्यान] सांगल्या की ताणें पैगंबर (स.अ.व.) किबला कडेन तोंड करून मुततना पळयलो. [कुतयबा] हाणें आमकां हें सांगून म्हणलें: ‘इब्न लहिआन आमकां सांगलां’. आनी पैगंबर (स.अ.व.) हाचे कडल्यान सांगिल्ली जाबीराची हदीस इब्न लहियाच्या हदीसा परस चड प्रामाणीक आसा, कारण हदीसाच्या पंडितांच्या मतान इब्न लहिआ दुबळो आसा, इमाम याह्या बिन सईद अल कथथान आनी हेरांनी ती लक्षांत दवरपाचे नदरेन दुबळी केल्या.
Imam Tirmidzi : 11
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[हन्नाद] आमकां सांगलें, [अब्दाह बिन सुलेमान] आमकां सांगलें, [उबैदुल्ला बिन उमर] कडल्यान [मुहम्मद बिन याह्या बिन हब्बन] कडल्यान ताच्या काका कडल्यान - [वासी' बिन हब्बन] कडल्यान - [इब्न उमर] कडल्यान ताणें सांगलें; ‘एक दीस हांव हफसाच्या घराच्या अटारींत वयर सरलो, आनी हांवें पळयलें की पैगंबर (स.अ.व.) सिरिया कडेन तोंड करून काबा कडेन फाटीं वळून स्वताक सुशेग दितालो’. अबू इसान म्हणलें; 'ह्या हदीसाचो ग्रेड हसन सहीह'.
Imam Tirmidzi : 12
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ
[अली बिन हुजर] आमकां सांगलें, [शरीक] आमकां [अल मिकदाम बिन शूरैह] कडल्यान [ताच्या बापाय कडल्यान] [आयशा] कडल्यान सांगलें ताणें सांगलें; ‘जो कोण तुमकां सांगता की पैगंबर (स.अ.व.) उबो रावून मुतालो, ताचेर विस्वास दवरचो न्हय, कारण ताणें बसून सोडून मुतूंक ना’. ताणें म्हणलें; ‘ह्या प्रकरणांत उमर, बुरैदा आनी अब्दुररहमान बिन हसनह हांच्या साथीदारांचीय हदीस आयल्या’. अबू इसान म्हणलें; ‘आयशाहाची हदीस ह्या प्रकरणांतली सगळ्यांत बरी आनी प्रामाणीक आसा, जाल्यार उमराची हदीस अब्दुल करीम बिन अबुल मुखरीक हाचे हदीसांतल्यान, नाफी कडल्यान’, इब्न उमर हाचे कडल्यान, उमर हाचे कडल्यान सांगल्या अशें तांणी सांगलें; ‘पैगंबरान (स.अ.व.) म्हाका उबो रावून मुततना पळयलो, मागीर ताणें म्हणलें: ‘हे उमर, उबो रावून मुतूंक नाका’, देखून ताचे उपरांत हांवें परत केन्नाच उबो रावून मुतूंक ना’. अबू इसान म्हणलें; ‘ही हदीस मार्फू केल्लो एकलोच’ अब्दुल करीम बिन अबुल मुखरीक, आनी तो हदीस तज्ञांच्या मतान दुबळो मनीस. अबू अय्यूब अस सिख्तियानी हाणेंय तें दुबळें करून ताचेर भासाभास केल्या'. उबैदुल्लान नाफी’ हाचे कडल्यान, इब्न उमर हाचे कडल्यान सांगलां अशें ताणें म्हळां; उमर रादलियाअल्लाहु 'अन्हू म्हणालो; ‘इस्लाम आपणायल्या उपरांत उबो रावून हांवें केन्नाच मुतूंक ना’. आनी ही हदीस अब्दुल करीमाच्या हदीसापरस चड प्रामाणीक आसा, जाल्यार ह्या प्रकरणांतली बुरैदाची हदीस महफुद्ज - सांबाळून दवरिल्ली ना-'. मजगतीं, उबे रावून मुताचेर बंदी घालपाचो अर्थ शिश्टाचाराक संबंदीत आसता, बंदी आशिल्ली बंदी न्हय. अब्दुल्ला बिन मसूद हाचेकडल्यान सांगलां अशें ताणें म्हळां; ‘खरें म्हणल्यार उबे रावन मुतल्यार वायट शिश्टाचारांतलें’.
Imam Tirmidzi : 13
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ
[हन्नाद] आमकां सांगलें, [वाकी'] आमकां [अल अ'माश] कडल्यान [अबू वईल] कडल्यान [हुदैफा] कडल्यान सांगलें म्हणलें; ‘पैगंबर (स.अ.व.) एकदां लोकांच्या कोयराच्या कूडांत आयलो, मागीर ताणें उबो रावून मुतालो. हांव ताचे पासून पयस वचपाक गेलो, पूण हांव ताचे कुशीक आसतले मेरेन ताणें म्हाका आपयलो, मागीर ताणें वझू करून आपलो खुफ पुसलो'. अबू इसान म्हणलें; ‘हांवें [अल जरुद] म्हणटाना आयकलां; ‘हांवें [वाकी’] [अल अ’माश] कडल्यान ही हदीस सांगताना आयकलां, ताचे उपरांत वाकी’ म्हणालो; ‘पगंबर (स.अ.व.) हाचे कडल्यान आपलो खुफ पुसपा विशीं सांगिल्ली ही सगळ्यांत प्रामाणीक हदीस. आनी अबू अम्मर अल हुसेन बिन हुरैब हांणीय सांगिल्लें आयकलां; ‘वाकी आयकलो’, मागीर ताणें असो उल्लेख केलो’. अबू इसान म्हणलें; 'अशें [मंशूर] आनी [उबैदा अदल द्लाब्बी] हांणी [अबू वईल] कडल्यान [हुदैफा] कडल्यान सांगलां, अशें अल अ'माश हाणें सांगलां'. [हम्मद बिन अबू सुलेमान] आनी [अशिम बिन बादलाह] हांणीय [अबू व`इल] कडल्यान, [अल मुगीरा बिन शुअबाह] कडल्यान, पैगंबर कडल्यान, देवान ताका आशीर्वाद दिवं आनी ताका शांती दिवं. जाल्यार हुदयफा हांगाची अबू व`इलाची हदीस ही सगळ्यांत प्रामाणीक हदीस. कांय पंडितांनी उबे रावन मुतपाक सुटका दिल्या. अबू ईसा म्हणालो: ‘इब्राहिन अन नखाईन अबीदा बिन अमर अस सलमानी हाचे कडल्यान सांगलां, आनी ‘अबीदा हो ताबी`इनाच्या वरिश्ठ विद्वानांमदीं आशिल्लो’. एक फावट अबीदान म्हणिल्लें अशें सांगलां: ‘पैगंबराच्या मरणा आदीं दोन वर्सां आदीं हांवें इस्लाम धर्म आपणायलें, देवान ताका आशीर्वाद दिवचो आनी ताका शांती दिवची.’ मजगतीं, उबैदा अदल द्लाब्बी हो अब्राहमाचो साथीदार म्हळ्यार उबैदा बिन मुअतीब अदल द्लाब्बी, ताका अबू अब्दुल करीम हें टोपणनांव आशिल्लें.
Imam Tirmidzi : 14
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ
[कुतैबा बिन सईद] आमकां सांगलें, [अब्दुस्सलम बिन हरब अल मुलाई] आमकां [अल अ'माश] कडल्यान [अनास] कडल्यान सांगलें ताणें म्हणलें; ‘जेन्ना पैगंबर (स.अ.व.) स्वताक सुटका मेळोवंक सोदतालो तेन्ना तो आपलें वस्त्र जवळजवळ जमनीक स्पर्श जायसर उखलनाशिल्लो’. अबू इसान म्हणलें; 'अशे तरेन [मुहम्मद बिन रबीअह] हाणें ही हदीस [अल अ'माश] कडल्यान, [अनास] कडल्यान सांगल्या'. [वाकी'] आनी [अबू याह्या अल हिम्मानी] हांणी [अल अ'माश] कडल्यान सांगिल्लें आसतना ताणें म्हणलें; '[इब्न उमर] म्हणालो; ‘जेन्ना पैगंबर (स.अ.व.) स्वताक सुटका मेळोवंक सोदतालो तेन्ना तो आपलें वस्त्र जवळजवळ जमनीक स्पर्श जायसर उखलनाशिल्लो’. आनी ह्यो दोनूय हदीस मुरसाळ आसात. तशेंच अल अ'माशान अनासा कडल्यान आयकूंक ना, पैगंबराच्या (स.अ.व. ताणें अनस बिन मलिक पळयलो, देखून ताणें म्हणलें; ‘अनस प्रार्थना करताना पळयलो’ आनी ताणें ताचे कडल्यान प्रार्थने विशीं उल्लेख केलो’. जाल्यार अल अ'मासीचें नांव सुलेमान बिन मिहरान अबू मुहंमद अल काहिली, आनी तो काहिली जमातीचो आदलो गुलाम. अल अ'मासीन म्हणलें; ‘म्हज्या बापायक एक भुरगो आशिल्लो आनी तो अजून पोटांत आशिल्लो आनी मागीर ताका मसरुकाक वारसो मेळ्ळो’.
Imam Tirmidzi : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ
[मुहम्मद बिन अबू उमर अल मक्की] हांणी आमकां सांगलें, [सुफयान बिन उयेनान] आमकां [मा'मार] कडल्यान [याह्या बिन अबू कथिर] कडल्यान [अब्दुल्ला बिन अबू कतादा] कडल्यान [ताच्या बापायन] कडल्यान सांगलें; ‘शल्लल्लाहु पैगंबरान अलैहि व सल्लम हाणें मनशाक उजव्या हातान ताच्या खाजगी भागांक हात लावपाक बंदी घाली’. ह्या प्रकरणांत आयशा, सलमान, अबू हुरैरा आनी सुहैल बिन हनीफ हांचेय कथन आसात. अबू इसान म्हणलें; 'ही हदीस हसन सहीह'. जाल्यार अबू कतादाह अल अंसारीचें नांव अल हरिथ आर रिब'ई. हे हदीसाचो उपेग करपाच्या तज्ञांच्या मतान उजव्या हाताचो उपेग करून इस्तंजा` -स्वाइपिंग- करप मकरूह आसता'.
Imam Tirmidzi : 16
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
[हन्नाद] आमकां सांगलें, [अबू मुअवीया] आमकां [अल अ'माश] कडल्यान [इब्राहिमा कडल्यान] [अब्दुररहमान बिन यजीद] कडल्यान सांगलें ताणें म्हणलें: ‘तुमच्या पैगंबरान, देवान ताका आशीर्वाद दिवचो आनी ताका शांती दिवची, आमकां शौचाची पद्दत मेरेन सगळें शिकयलें काय?’. [सलमान] हाणें जाप दिली, ‘होय, ताणें आमकां शौच करतना वा मुततना किब्लाक तोंड दिवपाक, उजव्या हातान इस्टिंजा` करपाक आनी तीन फातरापरस उण्या फातरांनी इस्टिंजा` करपाक आनी जनावरांचें शेण वा हाडां वापरून इस्टिंजा` करपाक बंदी घाली’. अबू इसान म्हणलें; 'ह्या प्रकरणांत आयशा, खुजैमा बिन थाबीत, जाबीर, खल्लाद इब्न अस सा`इब हाचे कडल्यानय ताच्या बापाय कडल्यान एक रिवायत आसा'. अबू इसान म्हणलें; ‘ह्या प्रकरणांत सलमानाची हदीस हसन सहीह, हें मत पैगंबराच्या साथीदारांतल्या चडशा विद्वानांचें मत आसा, देवान ताका आशीर्वाद दिवं आनी ताका शांती दिवं, आनी ताचे उपरांतच्यांक. ताणें उदकान केलें ना जाल्यार लेगीत फातरांनी इस्टिंजा` करप पुरो अशें तांचें मत आशिल्लें, म्हळ्यार जेन्ना फातर सद्याचो घाण काडून उडोवंक पावला. हें मत अत-थौरी, इब्नुल मुबारक, अश-शाफीई, अहमद आनी इशाक’ हांणीय घेतलें.
Imam Tirmidzi : 17
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ
[हन्नाद] आनी [कुतैबा] दोगांयनी आमकां सांगलें; [वाकी] आमकां [इजरायल] थावन [अबू इशहाक] थावन [अबू उबैदा] थावन [अब्दुल्ला] थावन सांगलें ताणें म्हणलें, पैगंबर (स.अ.व.) स्वताक सुशेग घेवंक भायर सरलो, ताणें म्हणलें: ‘म्हाका तीन फातर सोदून काडात’ अबू उबैद म्हणालो; 'म्हळ्यार ताका दोन फातर आनी सुकयल्ल्या जनावरांच्या शेणाचो कुडको हाडलो, ताणें फकत दोन फातर घेवन जनावरांचें शेण उडयलें मागीर म्हणलें: 'खरें म्हणल्यार जनावरांचें शेण अशुध्द आसा'. अबू इसान म्हणलें; ‘अशें [कायस बिन अर रबी’] हांणी ही हदीस [अबू इशाक] कडल्यान, [अबू उबैदा कडल्यान], [अब्दुल्ला] कडल्यान इरायलान सांगिल्ले हदीस प्रमाण सांगल्या. [मा'मार] आनी [अम्मर बिन रुझाईक] हांणीय [अबू इशाक] कडल्यान, [अलकामाह] कडल्यान, [अब्दुल्ला कडल्यान] सांगलां. [झुहैर] हाणें [अबू इशाक] कडल्यान, [अब्दुररहमान इब्नुल असवद] कडल्यान, ताच्या बापाय कडल्यान - [अल असवद बिन यजीद] - कडल्यान, [अब्दुल्ला] कडल्यान सांगलां. पूण हे हदीसांत थोडो गोंदळ आसा. मुहंमद बिन बश्यार अल अब्दीन आमकां सांगलें, मुहंमद बिन जाफरान सांगलें, शुअबान आमकां ‘अमर बिन मुर्रा कडल्यान सांगलें ताणें म्हणलें; ‘तुका अब्दुल्ला कडल्यान कितेंय याद आसा?’ अशें म्हण्टात. ताणें जाप दिली, ‘ना’. अबू इसान म्हणलें; ‘हांवें अब्दुल्ला बिन अब्दुररहमानाक विचारलें; अबू इशाकाच्या ह्या हदीसांत खंयची रिवायत सगळ्यांत प्रामाणीक आसा?' पूण ताणें कांयच जाप दिली ना. आनी हांवें मुहंमदाकय विचारलें, पूण ताणेंय कसलीच जाप दिली ना’. अबू इशाक हाचे कडल्यान, अब्दुररहमान इब्नुल असवद हाचे कडल्यान, बापाय कडल्यान, अब्दुल्ला कडल्यान जुहैराची हदीस सारकेंपण आसा अशें ताणें पळयलें अशें दिसता, देखून ताणें ती अल जामी ह्या पुस्तकांत घाली''. अबू इसान म्हणलें; ‘ह्या प्रकरणांत म्हाका दिसता सगळ्यांत प्रमाणीक हदीस म्हळ्यार अबू इशाक हाचे कडल्यान, अबू उबैदा कडल्यान, अब्दुल्ला कडल्यान इझ्राएल आनी कायस हांची हदीस. कारण इझ्राएल हो बळिश्ट मनीस आशिल्लो आनी हेरांपरस अबू इशाकाची हदीस लक्षांत दवरतालो. हाची पुष्टी कायस बिन आर रबीन केली''. अबू इसान म्हणलें; ‘अबू मूसा मुहंमद इब्नुल मुत्सन्ना म्हणटा तें आयकलां; अब्दुररहमान बिन महदी म्हणटाना आयकलें; ‘सुफियान अत-थवरीच्या हदीसांतल्यान, अबू इशहाक कडल्यान म्हाका कांयच वचून गेल्लें ना, फकत हांव इस्रायला कडल्यान धरून दवरतां, कारण ताणें तें चड परिपूर्ण कितें तरी सांगलां’. अबू इसान म्हणलें; ‘अबू इशाका कडल्यान जुहैराचें कथन तशें न्हय, कारण ताणें तें निमाण्या खिणाक आयकलें’. ताणें म्हणलें; ‘अहमद इब्नुल हसन अत-तुर्मिधी म्हणटा तें आयकलां; ‘अहमद बिन हंबल म्हणटा तें आयकलां; "जायदा आनी जुहैर हांचे कडल्यान एक हदीस आयकली जाल्यार ती खर आसा, जरी ती हेर कोणा कडल्यान आयकूंक नासली तरी, अबू इशहाक कडल्यान हदीस सोडल्यार, आनी अबू इशाकाचें नांव अम्र बिन अब्दुल्ला अस सबी अल हमदानी, आनी अबू उबैदा बिन अब्दुल्ला बिन मसूद हाणें ती आपल्या बापाय कडल्यान आयकूं ना, आनी ताचें नांवूय आसा." अज्ञात."
Imam Tirmidzi : 18
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
[हन्नाद] आमकां सांगलें, [हफश बिन घियात] आमकां सांगलें, [दाऊद बिन अबू हिंद] कडल्यान [अश शा'बी] कडल्यान [अलकामा] कडल्यान [अब्दुल्ला बिन मसूद] कडल्यान ताणें म्हणलें, अल्लाचो दूत (स.अ.व जिन्नाचें'. ह्या प्रकरणांत अबू हुरैरा, सलमान, जाबीर आनी इब्न उमर’ हांचीय एक हदीस आसा. अबू इसान म्हणलें; '[इस्मायल बिन इब्राहिम] आनी हेरांनी ही हदीस [दाऊद बिन अबू हिंद] कडल्यान, [अश शा'बी] कडल्यान, [अलकामा कडल्यान], [अब्दुल्ला] कडल्यान, लायलातुल कदराचे रातीं तो पैगंबर (स.अ.व.) हाचे वांगडा आशिल्लो अशें सांगलां...हदीस लांब आसा. अॅश शा’बीन म्हणलें, पैगंबरान (स.अ.व.) म्हळां: ‘जनावरांचें शेण आनी हाडां वापरून इस्टिंजा’ करूंक नाकात, कारण खरेंच ते जिन्नांतल्यान तुमच्या भावांचें अन्न’. हफस बिन गियात हाणें सांगिल्ले हदीसापरस इस्मायलान सांगिल्ली हदीस चड प्रामाणीक आसा अशें दिसता. पंडित हे हदीस पाळटात. आनी हदीसांत जाबीर आनी इब्न उमर रदलियाअल्लाहू ‘अनहुमा’ हांणी सांगिल्लीं हेर हदीसय आसात.
Imam Tirmidzi : 19
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
[कुतैबा] आनी [मुहम्मद बिन अब्दुल मलिक बिन अबू अश स्यावरीब अल बसरी] दोगांयनी म्हणलें; [अबू अवाना] आमकां [कोतादा] थावन [मुअदह] थावन [आयशा] थावन सांगली ती म्हणाली; ‘तुमच्या घोवांक उदकान शुध्द करपाचो आदेश दिवचो, तांकां म्हाका लज दिसता, खरेंच अल्लाच्या दूतान (स.अ.व.) केलें’. ह्या प्रकरणांत जरीर बिन अब्दुल्ला अल बजाली, अनस आनी अबू हुरैरा हांच्या साथीदारांचीय एक हदीस आयल्या. अबू इसान म्हणलें; ‘ही हदीस हसन सहीह, आनी विद्वान ही हदीस पाळटात, फातरांनी शुध्द करप तांच्या मतान वैध आसलें तरी ते उदकान शुध्द करपाक वेंचतात आनी तांकां उदकान शुध्द करप पसंत करतात कारण तांकां तें चड म्हत्वाचें दिसता. हें मत सुफियान अत-थावरी, इब्नुल मुबारक, शाफीई, अहमद आनी इशाक’ हांणी घेतलें.
Imam Tirmidzi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ
[मुहम्मद बिन बशर] हांणी आमकां सांगलें, [अब्दुल वहाब अतस ठकाफी] हांणी आमकां [मुहम्मद बिन अमर] कडल्यान [अबू सलामा कडल्यान] [अल मुगीरा बिन शुअबाह] कडल्यान सांगलें ताणें सांगलें; ‘हांव एका प्रवासांत पैगंबर (स.अ.व.) हांचे वांगडा आशिल्लो, मागीर पैगंबर (स.अ.व.) स्वताक सुशेग दिवन चड पयसुल्ल्या सुवातेर गेलो’. अबू इसान म्हणलें; ‘ह्या प्रकरणांत अब्दुररहमान बिन अबू कुराद, अबू कतादा, जाबीर, याह्या बिन उबैद हांच्या साथीदारांचीय हदीस ताच्या बापाय कडल्यान, अबू मूसा, इब्न अब्बास आनी बिलाल बिन हरित हाच्या साथीदारांचीय आसा’. अबू इसान म्हणलें; ‘ही हदीस हसन सहीह आसून, मुततना मुतता ती सुवात घर व्यापता तशीच तो व्यापून दवरता अशें पैगंबर (स.अ.व.) हाचे कडल्यानय सांगलां. आनी अबू सलामाचें नांव अब्दुल्ला बिन अब्दुररहमान बिन ‘अवफ अझ ज़ुहरी’.