האימאם תרמיד׳י (الإمام الترمذي) - 3891 חדית'
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 1
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
אמר לנו [קוטיבה בן סעיד] אמר, אמר לנו [אבו עוואנה] מ[סימק בן חרב], ואמר לנו [חנד] אמר, אמר לנו [וואקי] מ[ישראל] מ[סימק] מ[משעב בן סעד] מ[אבן עומר] מהנביא صلى الله عليه وسلم, הוא אמר: "שום תפילה לא תתקבל ללא טיהור, וצדקות שמקורן ברכוש גנוב לא יתקבלו." חנד מזכיר בחדית' שלו, "טמאים." אבו עיסא אמר: "חדית' זה הוא האותנטי והטוב ביותר בפרק זה." בפרק זה יש גם חדית'ים מאבו אל-מליח מאביו ואבו הורירה ואנס. ושמו של אבו אל-מליח בן אוסאמה הוא אמיר, המכונה גם זייד בן אוסאמה בן עומר אל-חודזאלי.
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 2
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي
אמר לנו [אסחאק בן מוסא אל-אנצארי] אמר, אמר לנו [מאן בן עיסא אל-קזאז] אמר, אמר לנו [מאליק בן אנאס]. מדרך אחרת; ואמר לנו [קוטיבה] מ[מאליק] מ[סוהיל בן אבו סאלח] מ[אביו] מ[אבו הורירה] הוא אמר, שליח אללה صلى الله عليه وسلم אמר: "אם מוסלמי, או מאמין, רוחץ את פניו, אז החטאים שעל פניו למראה העין יצאו עם המים, או עם טיפת המים האחרונה, או משהו כזה. אם הוא רוחץ ידיים, אז החטאים מידיו יצאו עם המים, או עם טיפת המים האחרונה עד שהוא יוצא בלי ולו חטא קל." אמר אבו עיסא; "זהו חדית' חסן סחיח, כלומר החדית' שסופר על ידי מאליק מסוהיל מאביו מאבו הורירה ואבו סאלח, אביו של סוהיל, כלומר אבו סאלח אסמאן, ושמו היה דז'קוואן. אבו הורירה עצמו עדיין שנוי במחלוקת לגבי שמו; יש האומרים עבדו סיאמי, יש האומרים עבדאללה בן עמרו וכך, מוחמד בן אסמאעיל אמר; "זה הכי נכון." אמר אבו עיסא; בפרק זה יש גם סיפור מאת'מאן בן עפן, ת'אובן, א-שונאביחי, עומר בן עבאסה, סלמאן, עבדאללה בן עמרו, וא-שונאביחי שסיפרו מאבו בכר א-שידיק, אך הוא לא שמע זאת ישירות מהנביא שאלהו עליחי וסלאם. שמו היה עבדאללה בן אוסיילה, בעוד שכינויו היה אבו עבדאללה, הוא נסע לפגוש את הנביא שאלהו עליחי וסלאם, בעוד הנביא שאלהו עליחי וסלאם עצמו נפטר. בעודו בדרכו. הוא סיפר מספר חדית'ים מהנביא שאללהו עליחי וסלאם. א-שונאבי בן-אל-עסר אל-אחמאסי היה חברו של הנביא שאללהו עליחי וסלאם, הוא נקרא גם א-שונאבי. החדית' שסיפר הוא; הוא אמר: שמעתי את הנביא שאללהו עליחי וסלאם אומר: "אכן ארבה את האומה, לכן אל תהרגו זה את זה אחריי לעולם".
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 3
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ
נאמר לנו [קוטיבה] ו[חנד] ו[מחמוד בן ע'ילן] הם אמרו; אמר לנו [וואקי'] מ[סופיאן]. (בדרך אחרת זה מוזכר) אמר לנו [מוחמד בן בסיאר] אמר, אמר לנו [עבדאללה בן מוחמד בן עקיל] מ[מוחמד אבן חנאפיה] מ[עלי] מהנביא صلى الله عليه وسلم, הוא אמר: "המפתח לתפילה הוא טיהור, האסור הוא תוכחת וחלאל הוא ברכה." אבו עיסא אמר; "חדית' זה הוא האותנטי והטוב ביותר בפרק זה. עבדאללה בן מוחמד בן עקיל הוא אדם ישר, אבל יש כמה חוקרים שמדברים על שינון אותו. אבו עיסא אמר; "שמעתי את מוחמד בן אסמאעיל אומר; "אחמד בן חנבל, אסחאק בן אברהים ואל-חומיידי, הם מניחים את החדית' של עבדאללה בן מוחמד בן עקיל. מוחמד אמר: "הזמנים קרובים זה לזה." אבו עיסא אמר: "בפרק זה יש גם סיפור מג'אבר ואבו סעיד."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 4
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ
אמר לנו [אבו בכר מוחמד בן זנג'אוויה אל-בגדדי] ולא רק אחד, הוא אמר; אמר לנו [חוסיין בן מוחמד] אמר, אמר לנו [סולימאן בן קארן] מ[אבו יחיא אל-קטאת] מ[מג'אהיד] מ[ג'אבר בן עבדאללה] רדליאללהו אנוחומא, הוא אמר, רסולאללה שאללהו עליחי וסלאם אמר: "המפתח לגן עדן הוא תפילה, בעוד שהמפתח לתפילה הוא רחצה."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 5
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا
אמרו לנו [קוטיבה] ו[חנד] הם אמרו; אמר לנו [וואקי'] מ[סיובה] מ[עבדול עזיז בן שוהייב] מ[אנאס בן מאליק] הוא אמר, הנביא صلى الله عليه وسلم כשהיה הולך להיכנס לשירותים הוא אמר: "אללה חוממה אינני עוּדזו ביכה (הו אללה, אמן אני מחפש מקלט בך)." אמרה שועבה; "בפעם אחרת הוא אמר: 'עוּדזו ביכה מינאל חובצי ואל חוביס (אני מחפש מקלט בך משדים זכרים ושדים נקבה) או אל חובצי ואל ח'אבאיטס (אני מחפש מקלט בך משדים זכרים ושדים נקבה)". אמר אבו עיסא; "בפרק זה יש גם סיפור של עלי, זייד בן ערקאם, ג'ביר ואבן מסעוד". אמר אבו עיסא; "חדית' אנאס בן עיסא הוא האותנטי והטוב ביותר בפרק זה." בינתיים, בחדית' של זיד בן ארקאם, יש בלבול בסנד. חדית' זה סופר גם על ידי היסאם עד דסטוויי וסעיד בן אבו ארובה מקטאדה. סעיד אמר שזה מאל קאסם בן עוף עסי סייבאני מזיד בן ארקאם. והיסאם עד דסטוויי מקטאדה של זיד בן ארקאם, בעוד שסועבה וממר סיפרו זאת מקטאדה של אן נדלר בן אנאס. סועבה הזכיר זאת מזיד בן ארקאם. ממר אמר שזה אן נדלר בן אנאס מאביו, מהנביא صلى الله عليه وسلم. אבו עיסא אמר: "שאלתי את מוחמד על ההיסטוריה הזו, והוא ענה, 'עדיין ייתכן שקטאדה סיפר משניהם'."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 6
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
אמר לנו [אחמד בן עבדה אדל דלבי אל בשרי] אמר, אמר לנו [חמד בן זייד] מ[עבדול עזיז בן שוהייב] מ[אנאס בן מאליק] אמר; "כאשר הנביא صلى الله عليه وسلم נכנס לשירותים הוא אמר: 'אללה, אני מחפש מקלט בך משדים ושדים זכרים ונקבות'. אבו עיסא אמר; "זהו חדית' חסן אותנטי."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 7
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
אמר לנו [מוחמד בן אסמעיל] אמר, אמר לנו [מלכ בן אסמעיל] מ[ישראל בן יונוס] מ[יוסף בן אבו בורדה] מ[אביו] מ[עאישה] רדליאללה ענהא, הוא אמר; "כאשר הנביא صلى الله عليه وسلم יצא מהשירותים, הוא קרא: "ע'פראנקה (אני מקווה לסליחתך)." אמר אבו עיסא; "חדית' זה הוא בדרגת חסן ע'ריב, איננו יודעים אותו אלא אם כן הוא מחדית' ישראלי, מיוסף בן אבו בורדה, בעוד שמו של אבו בורדה בן אבו מוסא הוא אמיר בן עבדאללה בן קייס אל-אסיארי. ואיננו יודעים בפרק זה מלבד החדית' של עאישה רדליאללה ענהא מהנביא صلى الله عليه وسلم."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 8
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ
אמר לנו [סעיד בן עבדורחמן אל מח'זומי] אמר, אמר לנו [סופיאן בן אויינה] מ[עז זוהרי] מ[אתו` בן יזיד אל ליצי] מ[אבו איוב אל אנשירי] הוא אמר, שליח אללה صلى الله عليه وسلم אמר: "אם אתם עושים את צרכיכם אז אל תפנו אל הקיבלה ואל תפנו אליה גבכם, בין אם אתם עושים את צרכיכם ובין אם אתם עושים את צרכיכם. קטן. עם זאת, פנו מזרחה או מערבה." אמר אבו איוב; "כשהגענו לסוריה, מצאנו את השירותים שלהם הבנויים מול הקיבלה, אז פנינו מהם וביקשנו סליחה מאללה." אמר אבו עיסא; "בפרק זה יש גם היסטוריה מעבדאלה בן אל חרית בן ג'אזי עז זוביידי ומאקיל בן אבו אל היתסאם - הידוע גם כמאאקיל בן אבו אוממה -, אבו חוריירה וסוהיל בן חניף." אמר אבו עיסא; "בפרק זה, החדית' שמסופר על ידי אבו איוב הוא הטוב והאותנטי ביותר. שמו של אבו איוב הוא ח'אלד בן זייד, בעוד ששמו של עז זוהרי הוא מוחמד בן מוסלם בן עוביידאללה בן סייהאב עז זוהרי, כינויו הוא אבו בכר." אמר אבו אל-וליד אל-מכי; אבו עבדאללה מוחמד בן בן אידריס אסי סיאפעי אמר; "המשמעות היחידה של דברי הנביא صلى الله عليه وسلم 'אל תפנה את פניך לקבלה ואל תפנה את גבך אליה בעת עשיית צרכים או מתן שתן' היא במקום פתוח. בינתיים, אם אתה נמצא בבניין סגור, אז יש הקלה בפנייה לכיוון הקבלה." זה מה שאמר גם אסחאק בן אברהים. בינתיים, אמר אחמד בן חנבל רחימה-אללה; "הקלה בעת עשיית צרכים או מתן שתן מהנביא صلى الله عليه وسلم היא רק להפנות את גבו אליו, כאשר פנייה אליו עדיין אינה מותרת." זה כאילו האימאם אחמד לא הבחין בין להיות במדבר או בבניין סגור כדי לפנות לכיוון הקיבלה."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 9
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
אמר לנו ש[מוחמד בן בסיאר] ו[מוחמד בן אל-מוצאנה] שניהם אמרו; אמר לנו ש[ואהב בן ג'ריר] אמר, אמר לנו [אבי] מ[מוחמד בן אסחאק] מ[אבאן בן סאלח] מ[מג'אהיד] מ[ג'אביר בן עבדאללה] הוא אמר; הנביא صلى الله عليه وسلم אסר לפנות לכיוון הקיבלה כשרוצים להשתין, אבל ראיתי אותו שנה לפני שמת לפנות לכיוון הקיבלה." בפרק זה יש גם היסטוריה מאבו קטאדה, עאישה ועמאר בן יאסיר." אבו עיסא אמר; "בפרק זה, החדית' שסופר על ידי ג'אביר הוא חסן ע'ריב."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 10
وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
וחדית' זה מסופר על ידי [אבן להיא], מ[אבו זוביר], מ[ג'אבר], מ[אבו קטאדה], שהוא ראה פעם את הנביא صلى الله عليه وسلم משתין כשפניו לכיוון הקיבלה." [קוטיבה] אמר לנו זאת, הוא אמר; "אבן להיא אמר לנו." אבן להיא, מכיוון שאבן להיא היה אדם חלש על פי מומחי החדית', האימאם יחיא בן סעיד אל קאת'אן ואחרים הסבירו אותו מצד שינוןו."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 11
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
אמר לנו [חנד] אמר, אמר לנו [עבדה בן סולימאן] מ[עוביידאללה בן עומר] מ[מוחמד בן יחיא בן חבאן] מדודו - [וסי בן חבאן] - מ[אבן עומר] הוא אמר; "יום אחד עליתי לעליית הגג של ביתו של חאפשה, ואז ראיתי את הנביא صلى الله عليه وسلم עושה את צרכיו כשהוא פונה לכיוון סוריה וגבו לכעבה." אבו עיסא אמר; "חדית' זה הוא חסן אותנטי."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 12
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ
אמר לנו [עלי בן חוג'ר] אמר, אמר לנו [שריק] מ[אל מקדם בן סיוראיח] מ[אביו] מ[עאישה] הוא אמר; "מי שאומר לכם שהנביא صلى الله عليه وسلم השתין בעמידה, אל תאמינו לו, כי הוא לא השתין אלא בישיבה." הוא אומר; "בפרק זה יש גם חדית'ים מחבריו של עומר, בוראידה ועבדורחמן בן חסנה." אבו עיסא אמר; "החדית' של עאישה הוא הטוב והאותנטי ביותר בפרק זה, בעוד שהחדית' של עומר מסופר מהחדית' של עבד אל-כרים בן אבו-מוח'רק, מנאפי, מאבן עומר, מעומר, הוא אמר; "הנביא صلى الله عليه وسلم ראה אותי פעם משתין בעמידה, ואז הוא אמר: 'הו עומר, אל תשתין בעמידה', אז אחרי זה לא השתנתי שוב בעמידה." אבו עיסא אמר; "האדם היחיד שפרש את החדית' הזה היה עבד אל-כרים בן אבו-מוח'רק, והוא היה אדם חלש על פי מומחי החדית'." "אבו איוב אס-סיקטיאני גם נחלש ודן בכך." עוביידאללה סיפר מנפי, מאבן עומר, הוא אמר; עומר רדליאללה ענהו אמר; "מעולם לא השתנתי בעמידה מאז שהתאסלמתי." וחדית' זה אותנטי יותר מחדית' של עבד אל-כרים, בעוד שחדית' של בוראידה בפרק זה אינו מחפודז (מתוחזק). "במקביל, משמעות האיסור על השתנה בעמידה קשורה לנימוסים, לא לאיסור אוסר. מסופר מעבדאלה בן מסעוד, הוא אמר; "למעשה, זה נימוסים רעים אם אתה משתין בעמידה."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 13
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ
אמר לנו ש[חנד] אמר, אמר לנו ש[וואקי] מ[אל עמאסי] מ[אבו וואל] מ[חודזייפה] אמר; "הנביא صلى الله عليه وسلم הלך פעם למזבלה של אנשים, ואז הוא השתין בעמידה. הלכתי להתרחק ממנו, אבל הוא קרא לי עד שהייתי לידו, ואז הוא התרחץ וניגב את הח'וף שלו." אבו עיסא אמר; "שמעתי את [אל ג'רוד] אומר; "שמעתי את [וואקי] מספר את החדית' הזה מ[אל עמאסי], אחרי שוואקי אמר; "זהו החדית' הכי אותנטי המסופר מהנביא סלאהו עליהי וסלאם על ניגוב החופה. וגם שמעתי את אבו עמאר אל חוסיין בן חוראייב אומר: "שמעתי וואקי', ואז הוא הזכיר את זה ככה." אבו עיסא אמר; "ככה [מנצור] ו[אובאידה עדל דלבי] מ[א'] כפי שמסופר על ידי אל עמאסי." [חמד בן אבו סולימאן] ו[אשים בן בלה] סיפרו גם מ[אבו ועיל], מ[אל מוג'ירה בן סועבה], מהנביא סללאללהו עליהי ואסלאם." בינתיים, החדית' של אבו ועיל מהודזייפה הוא החדית' האותנטי ביותר. "חלק מהחוקרים סיפקו הקלה במתן שתן בעמידה." אמר אבו עיסא; "איברהין א-נח'אי סיפר מעבידה בן עמרו אל-סלמני, ועבידה הוא אחד מבכירי חכמי טאבעין." מסופר שעבידה אמר פעם; "אימצתי את האסלאם שנתיים לפני מותו של הנביא שאלהו עליחי וסלאם." בעוד שעובידה אדל דלבי היה חבר של איברהים, כלומר עובידה בן מועתיב אדל דלבי, שכונה אבו עבדול כרים."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 14
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ
אמר לנו [קוטיבה בן סעיד] אמר, אמר לנו [עבדולסלאם בן חרב אל-מולעי] מ[אל-עמאסי] מ[אנס] הוא אמר; "כאשר הנביא صلى الله عليه وسلم רצה לעשות את צרכיו, הוא לא הרים את גלימתו עד שכמעט נגעה בקרקע." אבו עיסא אמר; "כך [מוחמד בן רביעה] סיפר את החדית' הזה מ[אל-עמאסי], מ[אנס]." בעוד ש[וואקי] ו[אבו יחיא אל-חימאני] סיפרו מ[אל-עמאסי], הוא אמר; "[אבן עומר] אמר; "כאשר הנביא صلى الله عليه وسلم רצה לעשות את צרכיו, הוא לא הרים את בדו עד שכמעט נגע בקרקע." ושני החדית'ים הללו הם מורסאל. נאמר גם שאל-עמאסי לא שמע מאנס, וגם לא מאחד מחבריו של הנביא صلى الله عليه وسلم. הוא ראה את אנאס בן מאליק, ואז אמר; "ראיתי את אנאס מתפלל", ואז הזכיר את התפילה שלו." בינתיים, שמו של אל-עמאסי הוא סולימאן בן מחראן אבו מוחמד אל-כהילי, והוא היה עבד לשעבר משבט הכהילי. אל-עמאסי אמר; "לאבי היה ילד שעדיין היה ברחם, אשר ירש אז את מסרוק."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ
אמר לנו ש[מוחמד בן אבו עומר אל-מכי] אמר, אמר לנו ש[סופיאן בן אויינה] מ[מאמר] מ[יחיא בן אבו קציר] מ[עבדאללה בן אבו קטאדה] מ[אביו] אמר; "הנביא صلى الله عليه وسلم אסר על גבר לגעת באיברי מינו בידו הימנית." בפרק זה יש גם סיפורים מעיישה, סלמאן, אבו הורירה וסוהיל בן חניף. אבו עיסא אמר; "חדית' זה הוא אותנטי לחסן." בינתיים, שמו של אבו קטאדה אל-אנצארי הוא אל-חרית' אר-ריב'י. "לדברי מומחים מדעיים, היישום של חדית' זה הוא שמותר לבצע איסתנג'א' (צבוק) באמצעות יד ימין."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 16
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
אמר לנו [חנד] אמר, אמר לנו [אבו מועאויה] מ[אל עמאסי] מ[אברהם] מ[עבדורחמן בן יזיד] הוא אמר: "האם הנביא שלכם صلى الله عليه وسلم לימד אתכם הכל עד איך לעשות את צרכיו?" [סלמאן] ענה, "נכון, הוא אסר עלינו לפנות אל הקיבלה כשאנחנו עושים את צרכינו או עושים שתן, לבצע אסתנג'ה ביד ימין, ולבצע אסתנג'ה עם פחות משלוש אבנים, ולבצע אסתנג'ה באמצעות גללי בעלי חיים או עצמות." אבו עיסא אמר; "בפרק זה יש גם היסטוריה מעיישה, ח'וזיימה בן ת'אבית, ג'ביר, ח'אלד אבן אל-סאיב, מאביו." אבו עיסא אמר; "בפרק זה, החדית' של סלמאן הוא חסן אותנטי, זוהי דעתם של רוב החוקרים מבין חבריו של הנביא صلى الله عليه وسلم ואלה שהלכו אחריו. הם סבורים כי ביצוע הטקס באמצעות אבן מספיק גם אם הוא אינו נעשה באמצעות מים, כלומר כאשר האבן יכולה לנקות את הלכלוך הקיים. דעה זו מאומצת גם על ידי אטס טסאורי, אבןול מובארכ, אסי סיאפי, אחמד ואישאק."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 17
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ
אמר לנו ש[חנד] ו[קוטיבה] שניהם אמרו; אמר לנו [וואקי'] מ[ישראל] מ[אבו אסחאק] מ[אבו עוביידה] מ[עבדאללה] הוא אמר, הנביא صلى الله عليه وسلم יצא לעשות צרכיו, ואז הוא אמר: "מצא לי שלוש אבנים", אמר אבו עוביידה; "אז הבאתי לו שתי אבנים וגללי בהמה יבשים אחד, הוא פשוט לקח שתי אבנים וזרק את גללי ההמה ואז אמר: 'אכן גללי בהמה טמאים'." אמר אבו עיסא; "כך סיפר [קאיס בן אר-רבי'] את החדית' הזה מ[אבו אסחאק], מ[אבו עוביידה], מ[עבדאללה] כמו בחדית' שסופר על ידי ישראל. [ממר] ו[עמאר בן רוזאיק] גם סיפרו מ[אבו אסחאק], מ[אלקאמה], מ[עבדאללה]. [זוהייר] סיפר מ[אבו אסחאק], מ[עבדאללה בן אסוואד], מאביו - [אל אסוואד בן יזיד] -, מ[עבדאללה]. עם זאת, בחדית' הזה יש בלבול. סיפר לנו שמוחמד בן בסיסיאר אל-עבדי אמר, סיפר לנו שמוחמד בן ג'עפר אמר, סיפר לנו את הסיובה מעמרו בן מוראה הוא אמר; "אתה זוכר משהו מעבדלה?" הוא ענה, "לא." אבו עיסא אמר; "שאלתי את עבדאללה בן עבדאללה; איזו נרטיב היא האותנטית ביותר בחדית' הזה של אבו אסחאק?" אבל הוא לא ענה דבר. וגם שאלתי את מוחמד, אבל גם הוא לא נתן שום תשובה." זה היה כאילו הוא ראה שהחדית' של זוהייר מאבו אסחאק, מעבדאללה בן אסוואד, מאביו, מעבדלה היה דמיון, אז הוא שם את זה בספר אל-ג'אמי." אבו עיסא אמר; "בפרק הזה, אני חושב שהאותנטי ביותר הוא החדית' של ישראל וקייס מאבו אסחאק, מאבו עוביידה, מעבדלה. כי ישראל היה מישהו שהיה חזק יותר ושינן את החדית' של אבו אסחאק יותר מהאחרים. זה התחזק על ידי קייס בן אר-רביע." אמר אבו עיסא; "שמעתי את אבו מוסא מוחמד אבן-מוצאנה אומר; שמעתי את עבדאללה בן מהדי אומר; 'זה לא אבד ממני כפי שזה אבד ממני מהחדית' של סופיאן אטס טסאורי, מאבו אסחאק, מלבד משהו שאני מחזיק בישראל, כי הוא סיפר אותו עם משהו מושלם יותר." אמר אבו עיסא; "הסיפור של זוהיר מאבו אסחאק אינו כזה, כי הוא שמע אותו בסוף." הוא אמר; "שמעתי את אחמד אבן-חסן אט-טורמודזי אומר; שמעתי את אחמד בן חנבל אומר: "אם שמעתם את החדית' מזיידה וזוהיר, היו בטוחים, גם אם לא שמעתם אותו מאף אחד אחר, מלבד החדית' מאבו אסחאק, בעוד ששמו של אבו אסחאק הוא עמרו בן עבדאללה אס-סביעי אל-חמדאני, ואבו עובידה בן עבדאללה בן מסעוד לא שמע אותו מאביו, וגם שמו אינו ידוע."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 18
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
אמר לנו [חנד] אמר, אמר לנו [חפש בן גיאת] מ[דאוד בן אבו הינד] מ[אש סיאבי] מ[אלקאמה] מ[עבדאללה בן מסעוד] הוא אמר, שליח אללה صلى الله عليه وسلم אמר: "אל תעשו סטנג'ה באמצעות גללי בעלי חיים ועצמות, כי אכן זהו אוכל לאחיכם מהג'ינים." בפרק זה יש גם חדית'ים מאבו הורירה, סלמאן, ג'ביר ואבן עומר." אבו עיסא אמר; "[אסמאעיל בן אברהים] ובנוסף סיפר את החדית' הזה מ[דאוד בן אבו הינד], מ[אש סיאבי], מ[אלקאמה], מ[עבדאללה], שהוא היה עם הנביא صلى الله عليه وسلم בליל عليه وسلم... החדית' ארוך. א-סיאבי אמר, הנביא صلى الله عليه وسلم אמר: "אל תאכלו עם עפר ועצמות כי למעשה זהו אוכל לאחיכם מהג'ינים." זה כאילו החדית' שסופר על ידי אסמאעיל אותנטי יותר מזה שסופר על ידי חאפש בן גיאת. החוקרים מתרגלים חדית' זה. ובחדית' יש גם חדית' נוסף שסופר על ידי ג'אבר ואבן עומר רדליאללה אנומה.
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 19
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
אמר לנו [שקוטיבה] ו[מוחמד בן עבד אל-מאלכ בן אבו-אסי סיוואריב אל-בשרי] שניהם אמרו; אמר לנו [אבו עוואנה] מ[קוטדה] מ[מעאדזה] מ[עאישה] אמר; "צוו על בעליכם לטהר את עצמם במים, אני מתבייש בהם, אכן שליח אללה صلى الله عليه وسلم עשה זאת." בפרק זה ישנם גם חדית'ים מחבריו של ג'ריר בן עבדאללה אל-בג'לי, אנאס ואבו הורירה. אבו עיסא אמר; "חדית' זה הוא חסן אותנטי, והאהלול-עלמי נוהגים בחדית' זה, הם בוחרים לטהר במים למרות שהם חושבים שזה תקף לטהר באבנים, והם מעדיפים לטהר במים כי הם רואים בכך חשוב יותר. דעה זו נלקחה על ידי סופיאן אטס טסאורי, אבן-אל-מובארק, סיאפי, אחמד ואישאק."
חדית'
האימאם תרמיד׳י : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ
אמר לנו [מוחמד בן בסיאר] אמר, אמר לנו [עבדול והאב אטס צקאפי] מ[מוחמד בן עמרו] מ[אבו סלמה] מ[אל מור'ירה בן סיועה] הוא אמר; "הייתי עם הנביא שאללהו עליחי וסלאם במסע, ואז הנביא שאללהו עליחי וסלאם התפנק והלך למקום אחר." אמר אבו עיסא; "בפרק זה יש גם חדית'ים מחבריו עבדורחמן בן אבו קורד, אבו קטאדה, ג'אבר, יחיא בן עובייד מאביו, אבו מוסא, אבן עבאס וחברו בילאל בן חרית." אמר אבו עיסא; "חדית' זה הוא חסן אותנטי, והוא גם מסופר מהנביא שאללהו עליחי וסלאם, שהוא כיסה את המקום שבו השתין כשהוא משתין כמו שבית היה מכסה. ושמו של אבו סלמה היה עבדאללה בן עבדורחמן בן עוף עז זוהרי."
