Imam Tirmidzi : 1
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
Acï lɛ̈k ɣook [Qutaibah bin Sa’id] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abu Awanah] tënë [Simak bin Harb], ku acï lɛ̈k ɣook [Hannad] acï lueel, acï lɛ̈k [Waki’] tënë [Ithrail] tënë [Mush’ab bin Sa’d] tënë [Ibn Umar bin Sa’ad] tënë Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ke cïn kë cï juiir acïï bï gam, ku alms bɔ̈ tënë kä cï kual acïï bï gam'. Hannad acï lueel në wëlke yiic, 'kë rac'. Abu Yitha aci luel; 'Kënë hadith ee kë tɔ̈u ë yic ku kë puɔth apɛi në ye athöör kënë yic'. Në ye athöörë yic anɔŋ hadïth ëya dɛ̈t tënë Abu Al Malih tënë wun ku Abu Hurairah ku Anas. Ku Abuɔ Al Malih bin Usamah aye rin ke Amir, ye cɔl aya Zaid bɛ̈nn Wusamah bin Umair Al Hudhali'.
Imam Tirmidzi : 2
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي
Acï lɛ̈k ɣook, acï lɛ̈k ɣook, acï lɛ̈k ɣook [Malik ben Anas]. Ku ë dhöl dɛ̈t; ku acï lɛ̈k ɣook [Qutaibah] tënë [Malik] tënë [Suhail bin Abu Salih] tënë [wun] tënë [Abu Hurairah] acï lueel, Rasulullah acï lueel: ‘Na ye raan Muthilim, ka raan cï gam looi ablution, ke yen acï ye nyin lɔɔk rin, ke nyin ë nhomde abï bɛ̈n bei në awɛ̈ɛ̈cken yiic. ku ë pïu ë thök, ku kë cït kën. Na cï yecin lɔɔk, ke awuɔ̈c tɔ̈ në yecin abï bɛ̈n bei në pïu yiic, ka në pïu ë thök agut cï bï bɛ̈n bei ke cïn awuɔ̈c thiin koor’. Abu Yitha aci luel; 'Kënë ee yic de Hasan, ye cɔl Hadith cï Malik lueel tënë Suɣail tënë wun tënë Abu Hurairah ku Abu Shalih, wun Suɣail, cɔl Abu Salih As Samman, ku rinke aye Dzakwan. Abu Hurairah ë rot aŋot ke teer në rinke; go kɔk luel Abdu Syamsi, go kɔk luel Abdullah ben Amru ku ciɛt kënë, aci Muɣamed ben Ismayil lueel; 'Kënë yenë kee kë tɔ̈ ke ye yic'. Abu Yitha aci luel; Në ye athöör kënë yic anɔŋ akököl ëya dɛ̈t tënë Uthman bin 'Affan, Thauban, Ash Shunabihi, Umar bin Abasa, Salman, Abdullah bin 'Amru, ku Ath Shunabihi cï ye lueel tënë Abu Bakar Ash Shiddiq, ku ka këc piŋ ëya dɛ̈t tënë Raan cï lɔc ku dɔc. Rinke aye Abdurrahman bin Usailah, ku rinke aye Abu Abdullah, acï cath bï lɔ yök kek Raan cï lɔc ku dɔc, ku Raan cï lɔc ku dɔc ë rot acï thou ke ŋoot ke tɔ̈ në cäth yic. Acï wël juëc ë thööŋ ë thööŋ ë thööŋ ë thööŋ ë thööŋ ë thööŋ. Acë Thunabi Ibnul A'sar Al Ahmasi ee yee määth de nebï Shallahu 'alaihi wa Sallam, yen ayee cɔl Ash Thunabihi aya. Hadith cï lueel ee; aci luel; Ɣɛn acï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc piŋ ke lueel: ‘Ee yic, ɣɛn abï Ummah juak, ku duɔ̈në röt kɔn nɔ̈k në ɣa cök’.
Imam Tirmidzi : 3
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ
Acï lɛ̈k ɣook [Kutaiba] ku [Hännad] ku [Mahmud bin Ghailan] keek aacï lueel; aci lɛ̈k ɣook [Waki’] tënë [Sufyan]. -në dhöl dɛ̈t yic acï lueel- Acï lɛ̈k ɣook [Muɣaamd Ibnul Hanafiah] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abdurrahman Bin Mahdi] acï lueel, acï lɛ̈k [Sufyan] tënë [Abdullah Bin Muɣamd Bin Keqil] tënë [Muɣamd Ibnul Hanafiah] tënë [Ali acï lueel: ku lɔ̈ŋ ee lɔ̈ŋ, kë cï thiaan ee takbir ku halal ee thiɛ̈c'. Abu Yitha aci luel; 'Kënë hadith ee kë tɔ̈ ke ye yic ku ye kë puɔth apɛi në ye athöör kënë yic. Abdullah ben Muɣamed ben Aqil ee raan ë yic, ku ka nɔŋ kɔc kɔ̈k ŋic käŋ ye jam në gël de nhom. Abu Yitha aci luel; ‘Ɣɛn acï Muthïl piŋ ke lueel; 'Ahmad bin Hanbäl, Ithäk bin Ibrähïm ku Al Hümaïdï, këk acï thïïc këk äbdullah bin Muhämd bin Aqïl. Muɣamed acï lueel; 'Thaar acï thiɔ̈k'. Abu Yitha aci luel; 'Në ye athöör kënë yic anɔŋ akököl ëya dɛ̈t tënë Jabir ku Abu Sa'id'.
Imam Tirmidzi : 4
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ
aci lɛ̈k ɣook [Abu Bakr Muhämd bin Zanjäwih Al Baghdadi] ku acie tök yetök, acï lueel; Acï lɛ̈k ɣook [Hhusain bin Muhammad] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Sulaiman bin Qarn] tënë [Abu Yahya Al Qattat] tënë [Mujahid] tënë [Jabir bin Abdullah] Radliaallahu 'anhuma, acï lueel, Rasulullah Shallahu 'alaihi wa Sallam acï lueel: 'Kë ril ë lɔ̈ŋ tënë yeen,'
Imam Tirmidzi : 5
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا
aci lɛ̈k ɣook [Kutaiba] ku [Hanad] acïk lueel; Ɣɛn acï lɛ̈k ɣook [Waki’] tënë [Syu’bah] tënë [Abdul Aziz bin Shuhaib] tënë [Anas bin Malik] acï lueel, Raan cï lɔc ku dɔc wën wïc yen bï la ɣön laac yic acï lueel: ‘Allahhumma INNI A’UUDZU BIKA -O I Allah, indefugeed’. Cuba aci luel; 'Në thaa dɛ̈t acï lueel: 'A'UUDZU BIKA MINAL KHUBTSI WAL KHUBIIS -Ɣɛn ë wïc gël tënë Yïn tënë jɔŋrac ë moc ku jɔŋrac ë diäär- ka AL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -Ɣɛn ë wïc gël tënë Yïn tënë jɔŋrac ë moc ku jɔŋrac ë diäär-'. Abu Yitha aci luel; 'Në ye athöör kënë yic anɔŋ wël cï keek lueel ëya dɛ̈t tënë Ali, Zaid bin Arqam, Jabir ku Ibnu Mas'ud'. Abu Yitha aci luel; 'Hadith de Anas bin Isa ee kë tɔ̈ ke ye yic ku ye kë puɔth apɛi në ye athöör kënë yic. Ku në thɛɛr kɔ̈k yiic, ke tɔ̈ në athöör de Zaid bin Arqam yic, ke ka nɔŋ kë cï riääk në sanad yic. Hadith kënë acï lueel ëya dɛ̈t në Hisyam Ad Dastwä`i ku Saïd bin Abu Arubah ë Qatadah. Saïd acï luel lɔn ë yen tënë Al Kasim ben Auf Asy Syaibäni tënë Zaïd ben Arqam. Ku Hisyam Ad Dastwä`i ë thök ë thök ë Zaid bin Arqam, ku Syu'bah ku Ma'mar acïk ye lueel në thök ë thök ë An Nadlr bin Anas. Syu’ba aci luel tënë Zaïd bin Arqam. Ma'mar ee jam ye ee tënë An Nadlr bin Anas tënë wun, tënë raan ë nebi. Abu Yitha aci luel; 'Ɣɛn acï Muhammad thiëëc në akököl kënë, ku dhuk nhom, 'Aŋot ke lëu bï Qatadah lueel tënë keek kaarou'.
Imam Tirmidzi : 6
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
aci lëk [Ahmad bin Abda Adl Dlabbi Al Bashri] aci luel, aci aci [Ahmad bin Zaid] lɛ̈ɛ̈k [Abdul Aziz bin Shuhaïb] aci [Anas bin Malik] aci lɛ̈ɛ̈k; 'Raan cï lɔc ku dɔc, wën cï yen lɔ ɣön laac yic, acï lueel: 'Allahumma INNI A'UUDZU BIKA MINAL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -O Nhialic, ɣɛn wïc gël tënë Yïn tënë jɔŋrac ë moc ku diäär-'. Abu Yitha aci luel; 'Kënë ee yic de Hasan'.
Imam Tirmidzi : 7
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
aci lɛ̈k ɣook [Muɔny ë Ɣothuraliɛ] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Malik ë Ɣɔn ë Ɣothuraliɛ] tënë [Yïthrael ë Ɣothuraliɛ] tënë [Yuthïn ë Ɣothuraliɛ] tënë [wun] tënë [Aisyah] Radliaallahu ‘anha, acï lueel; 'Na wën cï Raan cï lɔc ku dɔc bɛ̈n bei në ɣön laac yic, ke ka cï kueen: 'GHUFRAANAKA -Ɣɛn ë ŋɔ̈ɔ̈th ë päl awɛ̈ɛ̈cdu-'. Abu Yitha aci luel; 'Kënë ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök, ku rin ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök. Ku ɣok aacïï ŋic në ye athöör kënë yic ke cie hadith de Aisyah Radliaallahu 'anha tënë Raan cï lɔc ku dɔc.
Imam Tirmidzi : 8
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ
Acï lɛ̈k ɣook, acï lɛ̈k ɣook [Sufyan Bin Uyainah] tënë [Az Zuhri] tënë [‘Athö` bin Yazid Al Laitsi] tënë [Abu Ayyub Al Anshari] acï lueel, Raan cï lɔc ku dɔc ë Nhialic ë yïn dhuk ciëën, na cïï yï nhom dhuɔ̈k ciëën tënë yïn. ku ë tɔ̈ ke ye tɔ̈c ka ye tɔ̈c. kë nyot. Ku yïnhom piny ciɛɛm wala ciɛɛm'. Aci Abu Ayyub luel; 'Ɣɔn cï ɣok ɣet Syria, ɣok acï ɣön ë tɔ̈ɔ̈u den yök ke cï yïk ke nhïïm wɛl tën Qibla, ku ɣok aacï röt dhuɔ̈k ciëën tënë keek ku thiëcku Allah bï ɣok päl awɛ̈ɛ̈c'. Abu Yitha aci luel; 'Në thök kënë yic anɔŋ akököl ëya dɛ̈t tënë Abdullah ben Al Ɣärïth ben Jaz`i Az Zubaïdi ku Ma'qil ben Abu Al Ɣäitsam -ye cɔl ëya dɛ̈t Ma'qil ben Abu Umamah-, Abu Hurairah ku Suɣail ben Hanif'. Abu Yitha aci luel; 'Në ye athöör kënë yic, ke hadith cï Abu Ayyub lueel ee kë puɔth ku ye yic. Abu Ayyub rin ke Khalid ben Zaid, ku Az Zuhri rin ke Muɣamed ben Muslim ben Ubaidullah ben Syihab Az Zuhri, rinke ake Abu Bakr'. Acï Abuɔ Al Wälid Al Mäkki lueel; Abu Abdullah Muhämd bin Bïn Idrïs Asy Syafiëi acï lueel; 'Kë töŋ ye lueel në wël ke Raan cï lɔc ku dɔc 'Duɔ̈në yï nhom ya tääu në Qibla yic ka ye yï nhom dhuɔ̈k ciëën të nɔŋ yïn pïu ë pïu yiic ka pïu ë pïu yiic' ee tɔ̈ në ɣän ë pïu yiic. Në ye thaa kënë, na yïn tɔ̈ në ɣön cï thiöök yic, ke ka nɔŋ kë piɛth ba yök në dhöl de Qibla. Yekënë ee kë cë Yithɛ̈k ben Ibraam lueel eya. Në ye mɛn ke Ahmad bin Ɣanbal Rahïmahullah ee jam; "Kë cï Raan cï Nhialic lɔc ku dɔc looi të cï yen lɔ në pïu yiic wala cï lɔ në pïu yiic ee bï ye nhom dhuɔ̈k ciëën tënë yeen, ku ŋoot ke këc ye puɔ̈l." Ee cït mɛn cïï Imam Ahmad ye wuɔ̈ɔ̈c në kaam de tɔ̈u në roŋ rɛ̈ɛ̈c yic wala në ɣön cï thiöök yic bï nyin tïït në kueer de Qibla'.
Imam Tirmidzi : 9
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
aci lɛ̈k ɣook [Muɔny ë Ɣothuraliɛ] ku [Muɔny ë Ɣothuraliɛ] keek aacï lueel; acï lɛ̈k ɣook [Wahb ben Jarir] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [wun] tënë [Muhämd ben Ishaq] tënë [Aban ben Salih] tënë [Mujahid] tënë [Jabir ben Abdullah] acï lueel; Raan cï lɔc ku dɔc, dɔ̈ɔ̈r ku dɔ̈ɔ̈r atɔ̈ në ye guɔ̈p, acï gël bï nhom ya tïŋ në baŋ de Qibla të le yen në pïu yiic, ku ɣɛn acï ye tïŋ në ruɔ̈ɔ̈n tök ke këc thou ke tïŋ baŋ de Qibla.’ Në ye athöörë yic anɔŋ akököl ëya tënë Abu Qatada, Aisyah ku Ammar bin Yasir’. Abu Yitha aci luel; 'Në ye athöör kënë yic, ke wɛ̈t cï Jabir lueel ee wɛ̈t cï gɔ̈t në athöör yic'.
Imam Tirmidzi : 10
وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Ku ye wɛ̈t kënë acï lueel në [Ibn Lahi’ah], tënë [Abu Zubair], tënë [Jabir], tënë [Abu Qatadah], lɔn cï yen raan cï Nhialic lɔc ku dɔc tïŋ në thɛɛr kɔ̈k yiic ke tɔ̈ në pïu yiic ke tɔ̈ në dhöl de Qibla yic. [Kutaiba] acï lɛ̈k ɣook këya, acï lueel; ‘Ibn Lahi’a acï lɛ̈k ɣook’. Ku athör ë Jabir cï lueel tënë Raan cï lɔc ku dɔc ee yic apɛi awär athör ë Ibn Lahi’ah, në kë cenë Ibn Lahi’ah raan ë ril cït tɛ̈n cenë ye lueel thïn në kɔc ŋic athör, Imam Yahya bin Sa’id Al Qaththan ku kɔc kɔ̈k cï ye wɛ̈t kënë waaric në athörden yic.
Imam Tirmidzi : 11
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
acï lɛ̈k ɣook [Hännad] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abdah bin Sulaiman] tënë [Ubaidullah bin Ɣäbän] tënë [Muhämd bin Yahya bin Ɣabban] tënë wën ë wun - [Wasi’ bin Ɣabban] - tënë [Ibn Umar] acï lueel; 'Aköl tök ɣɛn acï lɔ nhial në ɣön ë Hafshah nhom, ku ɣɛn acï Raan cï lɔc ku dɔc tïŋ ke tɔ̈ në dhöl de Syria ke tɔ̈ në Kaaba nhom.' Abu Yitha aci luel; 'Kënë hadith ee yic në thök'.
Imam Tirmidzi : 12
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ
acï lɛ̈k ɣook [Ali Bïn Hujr] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Sharik] tënë [Al Miqdam Bïn Syuraih] tënë [wun] tënë [Aisyah] acï lueel; 'Na ye raan lɛ̈k yïn lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc pïu yök ke kääc, ke yïn duɔ̈në ye gam, rin këc pïu yök ke cï nyuc'. Aye lueel; 'Në ye athöörë yic anɔŋic ëya dɛ̈t wël ke mɛ̈ɛ̈th ke Umar, Buraida ku Abdurrahman bin Hasana'. Abu Yitha aci luel; ‘Hadith de Aisyah ee kë piɛth ku ye yic në ye waŋë yic, ku Hadith de Umar acï luɛɛl në hadïth de Abdul Karim bin Abul Mukhariq, tënë Nafi', tënë Ibn Umar, tënë Umar, acï lueel; 'Raan cï Nhialic lɔc ku dɔc acï ɣɛn tïŋ ke ɣɛn ë tɔ̈ në pïu yiic ke ɣɛn cï kɔ̈ɔ̈c nhial, ku lueel: 'O Umar, duk pïu ë pïu yiic ke ɣɛn cï kɔ̈ɔ̈c nhial,' ku wën cïnë ɣɛn pïu ë pïu yiic bɛɛr kɔ̈ɔ̈c'. Abu Yitha aci luel; Raan töŋ cï ye Hadith kënë waaric ee Abdul Karim ben Abul Mukhariq, ku yeen ee ye raan nɔŋ niɔp të luɛɛl de kɔc ŋic hadith. Abu Ayyub As Sikhtïyani acï thök ëya dɛ̈t ku acï jam në yeen'. Ubaidullah acë jam tënë Nafi’, tëŋ Ibn Umar, acï luel; Umar Radlïaalɛ̈hu ‘anhu acï lueel; 'Ɣɛn këc kan tɔ̈c ke ɣɛn cï kɔ̈ɔ̈c nhial ɣɔn cï ɣɛn rot wel ke ɣɛn ye raan de Islam'. Ku ë tɛ̈ɛ̈n ë tɛ̈ɛ̈n ë tɛ̈ɛ̈n ë tɛ̈ɛ̈n ë Abdul Karim, ku tɛ̈n ë Buraidah në ye athöörë yic acie mahfudz -awake-’. Në ye mɛn, ke amana de gël de pïu ë tɔ̈c ë tɔ̈c ee thiääk kenë etiquette, acie gël de tɔ̈c. Acï luel tënë Abdullah bin Mas’ud, acï lueel; 'Në yic, ee ciɛɛŋ rac të tɔ̈u yïn ke yïn cë kɔ̈ɔ̈c nhial'.
Imam Tirmidzi : 13
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ
aci lɛ̈ɛ̈k [Hännad] aci luel, aci aci [Waki] lɛ̈ɛ̈k [Al A’masy] aci [Abu Wa`il] aci [Hudhaifah] aci lɛ̈ɛ̈k; 'Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n neem të yenë kɔc tɔ̈ɔ̈u thïn, ku jɔl lɔ pïu yiic ke kääc. Ɣɛn acï lɔ ba jäl tënë yeen, ku acï ɣɛn cɔl agut cï ɣɛn bï ya tɔ̈ në ye lɔ̈ɔ̈m, ku ka cï ablution looi ku wic khuf'de. Abu Yitha aci luel; ‘Ɣɛn acï [Al Jarud] piŋ ke lueel; ‘Ɣɛn acï [Waki’] piŋ ke luel ë hadith kënë tënë [Al A’masy], wën cï Waki’ lueel; 'Kënë ee hadith ë yic cï lueel tënë Raan cï lɔc ku dɔc ë thök ë thök ë thök.' Ku ɣɛn acï piŋ aya në Abuɔmmaar Al Ɣusayin bin Hurayib ke lueel; 'Ɣɛn acï Waki piŋ', ku ka cï lueel këya'. Abu Yitha aci luel; 'Cït mɛn de [Mansur] ku [Ubaida Adl Dlabbi] cï lueel tënë [Abu Wail] tënë [Hudhaifah], cït mɛn cïnë Al A'masy lueel'. [Hämäd bin Abu Sulayman] ku [Acim bin Bindah] acïk ëya dɛ̈t lueel tënë [Abu Wa`il], tënë [Al Mughirah bin Syu'ba], tënë Raan cï lɔc ku dɔc. Ku ë tɛ̈ɛ̈n, ke athör ë Abu Wa’il ë Hudzaifah yenë kee athör ë thööŋ ë yic. Kɔc kɔ̈k ŋic käŋ acïk looi bï ya pïu ë pïu yiic ke yïn kääc. Abu Yitha aci luel; 'Ibrahin An Nakha'i acï jam tënë Abida bin 'Amru As Salmani, ku 'Abida ee raan dït cï piöc në Tabi'. Acï lueel lɔn cï Abida lueel thɛɛr; 'Ɣɛn acï rɔt wel në Islamic në run kaa rou ke thon de Raan cï lɔc ku dɔc këc thou'. Ku në ye mɛn, Ubaida Adl Dlabi ee ye mäth de Yibrahim, ye cɔl Ubaida bin Muɛttib Adl Dlabi man ye cäk ke Abu Abdul Karim’.
Imam Tirmidzi : 14
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ
aci lɛ̈k ɣook [Quätïba bin Saïd] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abdussalam bin Ɣarb Al Mula`i] tënë [Al A’masy] tënë [Anas] acï lueel; 'Na wïc Raan cï lɔc ku dɔc bï rot lääu, ka këc alɛ̈thke jat nhial agut cï bï ɣet piny'. Abu Yitha aci luel; 'Këya [Muɣamed bin Rabi'ah] acï ye wɛ̈t kënë lueel tënë [Al A'masy], tënë [Anas]'. Ku [Waki'] ku [Abu Yahya Al Hïmäni] acïk lueel tënë [Al A'masy], acï lueel; ’ [Ibn Umar] acï lueel; 'Na wïc Raan cï lɔc ku dɔc bï rot lääu, ka këc alɛ̈thke jat nhial agut cï bï ɣet piny'. Ku käk kaarou aye mursal. Ku ëcï lueel aya lɔn cï Al A’masy pïŋ tënë Anas, ku acïn kë cï piŋ tënë raan töŋ ë kɔc cï mat ke Raan cï lɔc ku dɔc. Acï Anas bin Malik tïŋ, ke luel; ‘Ɣɛn acï Anas tïŋ ke röök,’ ku jɔl lɛ̈k ye rin röök.’ Ku në ye mɛn, Al A’masy rin ke ye cɔl Sulaiman bin Mihran Abu Muɣamed Al Kahili, ku yen ee ye raan thɛɛr ë aloɛk ë kuat Kahili. Al A’masy aci luel; 'Wä ee nɔŋ meth ŋoot ke tɔ̈ në yï guɔ̈p ku ka cï Masruq yök'.
Imam Tirmidzi : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ
aci lɛ̈k ɣook [Muhämd bin Abu Umar Al Makki] acï lueel, aci lɛ̈k ɣook [Sufyan bin Uyainah] tënë [Ma’mar] tënë [Yahya bin Abu Katsir] tënë [Abdullah bin Abu Qatada] tënë [wun] acï lueel; 'Raan cï lɔc ku dɔc acï raan gël bï cïï gupke dɔm në yecin cuëc'. Në ye athöörë yic anɔŋ akököl ëya dɛ̈t tënë Aisyah, Salman, Abu Hurayara ku Suɣail ben Hanif. Abu Yitha aci luel; 'Kënë hadith ee yic.' Kue mɛnëiwa, Abu Qatädah Al Anthärï rin ke Al Ɣärïth Ar Rib'i. Cït man cenë ye lueel në kɔc ŋic käŋ, ke luɔɔi de ye wɛ̈t kënë ee kë cï puɔ̈l bï ya looi në istinja` -cebok- në luɔɔi de cin cuëëc’.
Imam Tirmidzi : 16
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
Ɣɛn acï lɛ̈k ɣook [Hannad] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abu Mu’awiya] tënë [Al A’masy] tënë [Ibrahim] tënë [Abdurrahman bin Yazid] acï lueel: ‘Cï raan ë nebidu piɔ̈ɔ̈c këriëëc ëbën piny agut cï tɛ̈ bï yïn rot tääu thïn?’ [Salman] acï dhuknhom, ‘Ee yic, acï ɣok pëën buk cïï nhïïm wɛl tën Qibla të tɔ̈u ɣok ë pïu yiic wala ɣok ë pïu yiic, ku looi istinja` në cin cuëc, ku looi istinja` në kuur lik ë diäk, ku looi istinja` ke luui ë pïu ë läi wala yuɔɔm’. Abu Yitha aci luel; 'Në thök kënë yic anɔŋ akököl ëya dɛ̈t tënë Aisyah, Khuzaimah bin Thabit, Jabir, Khallad Ibn As Sa`ib, tënë wun'. Abu Yitha aci luel; 'Në ye athöör kënë yic, ke wɛ̈t cï Salman lueel ee yic, kën ee wɛ̈t cï kɔc juëc ŋic käŋ lueel tënë kɔc cï röt mat kenë Raan cï lɔc ku dɔc ku kɔc cï bɛ̈n në ye cök.' Ayekë tak lɔn ye röök në ajer thök agut cï na cïï looi në pïu, ee të cenë ajer lëu bï pïu tɔ̈ thïn ya lɔɔkic. Kë cï lueel kënë acï yök ëya dɛ̈t në Atth Thauri, Ibnul Mubärak, Asy Syäfiï, Ahmad ku Ishaq.
Imam Tirmidzi : 17
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ
aci lɛ̈k ɣook [Hanad] ku [Kutaiba] keek kedhiɛ aacï lueel; acï lɛ̈k ɣook [Waki’] tënë [Ithrael] tënë [Abu Ishaq] tënë [Abu Ubaida] tënë [Abu Ubaid] acï lueel, Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n bei bï rot lɔ̈ŋ, ku lueel ëya: ‘Yökkë ɣɛn ajer kadiäk,’ acï Abu Ubaid lueel; 'Ku ɣɛn acï ajer kaarou bɛ̈i ku pïu ë läi cï riɛl tök, go ajer kaarou lööm ku cuɛt pïu ë läi piny ku lueel: 'Ee yic pïu ë läi acie yic'. Abu Yitha aci luel; ‘Kënë ee të cïnë [Qäis bin Ar Rabi’] ye wɛ̈t kënë lueel thïn tënë [Abu Ishaq], tënë [Abu Ubaida], tënë [Abdullah] cït mɛn cï ye wɛ̈t kënë lueel në Yithrail. [Ma’mar] ku [Ammar bin Ruzaik] ëya acïk jam tënë [Abu Ishaq], tënë [Alqama], tënë [Abdullah]. [Zuhair] acï luel tënë [Abu Ishaq], tënë [Abdurrahman Ibnul Aswad], tënë wun - [Al Aswad bin Yazid] -, tënë [Abdullah]. Ku na yïn ya, ke hadith kënë anɔŋ kë cï riääk thïn. Acï lɛ̈k ɣook lɔn cï Muɔny Bïn Ja’far lueel, acï lɛ̈k ɣook lɔn cï Syu’bah tënë Amru ben Murrah lueel; 'Ye këdäŋ tak tënë Abdullah?' go dhuk nhom, 'Acie ye'. Abu Yitha aci luel; 'Ɣɛn acï Abdullah bin Abdurrahman thiëëc; Ye wɛ̈t yïndë yen ye yic tɔ̈ në athöör de Abu Ishaq yic?' ku acïn kë cï dhuknhom. Ku ɣɛn acï Muɔmath thiëëc aya, ku yen aya acïn kë cï dhuknhom’. Ee cït kë cï yen tïŋ ke lööŋ ke Zuhair tënë Abu Ishaq, tënë Abdurrahman Ibnul Aswad, tënë wun, tënë Abdullah anɔŋ kä thöŋ, ku ka cï keek tääu në athör Al Jami yic''. Abu Yitha aci luel; 'Në ye athöörë yic, në ŋö, kë cë yök ke ye yic ee hadith de Yithrael ku Qais tënë Abu Ishaq, tënë Abu Ubaida, tënë Abdullah. Në kë cenë Yithrael raan ril ku ŋic ë lööŋ ke Abu Ishaq awär kɔc kɔ̈k. Kënë acï riɛ̈l ë Qaïs bin Ar Rabï''. Abu Yitha aci luel; 'Ɣɛn acï Abu Muthä Muthämd Ibnul Muthänna piŋ ke lueel; Ɣɛn ë piŋ ke Abdurraman bin Mahdï lueel; 'Acie määr tënë ɣɛn cït mɛn cï yen määr tënë ɣɛn tënë hadith de Sufyan Ats Tsauri, tënë Abu Ishaq ee kë cï ɣɛn muk tënë Yithrael, rin cï yen ye lueel në kë puɔth apɛi'. Abu Yitha aci luel; 'Akököl de Zuhair tënë Abu Ishaq acie kë cït kën, rin cï yen ye piŋ në thök'. Go lueel; 'Ɣɛn acï Ahmad Ibnul Ɣasän At Turmudï piŋ ke lueel; 'Ɣɛn acï piŋ ke Athmad bin Ɣanbal lueel; 'Na piŋ ë lööŋ ë Za`idah ku Zuhair ke yïn lëu ba ŋic, cɔk alɔn këc yïn ye piŋ tënë raan dɛ̈t, ee lööŋ ë Abu Ishaq, ku Abu Ishaq rin ë 'Amru bin Abdullah As Sabi'i Al Hamdani, ku Abu Ubaidah bin Abdullah ë rinke, ku Abu Ubaidah bin Abdullah ë rinke.' rin ëya dɛ̈t acie nyic'.
Imam Tirmidzi : 18
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
Ɣɛn acï lɛ̈k ɣook [Hannad] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Häpsh bin Ghiyats] tënë [Dawud bin Abu Hind] tënë [Ash Sya’bi] tënë [Alqamah] tënë [Abdullah bin Mas’ud] acï lueel, Rasulullah abï käk ë röökdu looi ku käk ë röök ë läi kɔ̈k, keek aa käk ë röökdu looi në luɔɔi de läi kɔ̈k. jinn'. Në ye bukë yic anɔŋic ëya dɛ̈t ë hadïth cï yök tënë Abu Hurairah, Salman, Jabir ku Ibn Umar’. Abu Yitha aci luel; ’ [Isma’il bin Ibrahim] ku në thɛɛr kɔ̈k yiic, acï athör kënë lueel tënë [Dawud athör], tënë [Ash Sya’bi], tënë [Alqamah], tënë [Abdullah], lɔn cï yen tɔ̈ kek Raan cï lɔc ku dɔc në thëi ë nïn ë nïn ë nïn ë nïn ë nïn ë nïn ë nïn. Acï Ash Sya'bi lueel, Raan cï lɔc ku dɔc acï lueel: 'Duɔ̈në cam në tiɔp ku yuɔɔm rin në yic ee cäm de mïthkuɔ tënë jɔŋrac'. Ee cït mɛn yenë hadith cï lueel në Ismaïl yic dït apɛi awär kë cï lueel në Hafsh bin Ghiyats. Kɔc cï piöc aye hadith kënë looi. Ku në hadïth yic anɔŋ hadïth dɛ̈t cï jam në Jabir ku Ibn Umar Radliaallahu ‘anhuma’.
Imam Tirmidzi : 19
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
aci lɛ̈k ɣook [Quätïba] ku [Muhämd Bïn Abdul Malik bin Abu Acï Sïwärib Al Bashri] keek aacï lueel; aci lɛ̈k ɣook [Abu Awanah] tënë [Qɔtada] tënë [Mu’adhah] tënë [Aisyah] lueel; 'Lɛ̈kkë röörku bïk röt lɔɔk në pïu, ɣɛn acï gup riääk në keek, ee yic, Raan cï lɔc ku dɔc acï ye looi'. Në ye awaŋë anɔŋic ëya dɛ̈t ë hadeth tɔ̈ tënë mäthke Jarir ben Abdullah Al Bajali, cɔl Anas ku Abuɔ Hurairah. Abu Yitha aci luel; 'Kënë hadith ee hasan ë yic, ku Ahlul Ilmi ee hadith kënë looi, aye lɔc bïk pïu lɔɔk cɔk alɔn ye kek ye tak lɔn puɔth bïk röt lɔɔk në ajer, ku keek aa nhiaar bïk röt lɔɔk në pïu rin ye kek ye tïŋ ke ye kë thiekic apɛi. Kë cï lueel kënë acï lööm në Sufyan Atth Thauri, Ibnul Mubarak, Syafiï, Ahmad ku Ishaq.
Imam Tirmidzi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ
aci lɛ̈k ɣook [Muhämd bin Basyar] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abdul Wähab Ats Tsaqafi] tënë [Muhämd bin Amru] tënë [Abu Salamah] tënë [Al Mugïrah bin Syu’ba] acï lueel; 'Ɣɛn ë tɔ̈ kek Raan cï lɔc ku dɔc në cäth yic, ku Raan cï lɔc ku dɔc acï rot lääu ku leer të dɛ̈t'. Abu Yitha aci luel; 'Në ye athöörë yic anɔŋic ëyadɛ̈ wël ë thööŋ ë mäthke Abdurrahman bin Abu Qurad, Abu Qatada, Jabir, Yahya bin Ubaid tënë wun, Abu Musa, Ibn Abbath ku mäthde Bilal bin Ɣaarith'. Abu Yitha aci luel; 'Kënë hadith ee hasan ë yic, ku acï lueel aya tënë Raan cï lɔc ku dɔc, lɔn ye yen pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu cït man bï ɣöt pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu.' Ku Abu Tɛ̈lamah rin ke Abdullah bin Abdurrahman bin ‘Auf Az Zuɣri’.