Imam Tirmidzi : 1
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
Ɔ seli e kɛ [Qutaibah bin Sa’id] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Abu Awanah] fin [Simak bin Harb], yɛ ɔ seli e kɛ [Hannad] seli e kɛ, ɔ seli e kɛ [Waki’] fin [Izraɛli] ɔ fin [Mush’ab bin Sa’d] ɔ fin [Ibn Omar bin Sa’d] ɔ seli kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: sɛ be yoman be wun sanwun’n, be su kplinman su, yɛ be su kplinman aklunye nga be fin ninnge nga be wuali’n be nun’n’. Hannad kannin ndɛ i hadith nun kɛ, ‘fiɛn’. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n yɛ ɔ ti ndɛ tre nga nun ndɛ nanwlɛ kpafuɛ’n, ɔ nin kpafuɛ’n niɔn’. I ndɛ tre nga nun’n, be le hadith nga be fin Abu Al Malih m’ɔ fin i baba’n, ɔ nin Abu Hurairah nin Anas be ndɛ wie mun ekun. Yɛ Abu Al Malih bin Usama i dunman’n yɛle Amir, be flɛ i ekun kɛ Zaid bin Usama bin Umair Al Hudzali’.
Imam Tirmidzi : 2
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي
Ɔ seli e kɛ [Ishaq bin Musa Al Ansari] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Ma’n bin Isa Al Kazaz] seli kɛ, ɔ seli e [Malik bin Anas]. Ɔ fin atin uflɛ su; Yɛ ɔ kannin ndɛ kleli e [Qutaibah] m’ɔ fin [Malik] m’ɔ fin [Suhail bin Abu Salih] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin [Abu Hurairah] i ndɛ’n, ɔ seli kɛ: ‘Sɛ sran kun m’ɔ ti mizilɛli’n, annzɛ Ɲanmiɛn sufuɛ kun yo wunnzinlɛ’n, nn ɔ wunnzin i ɲrun’n, kpɛkun i ɲrun’n i klun sa’m be fin nun. annzɛ kusu ɔ nin nzue ng’ɔ tɔli’n i kasiɛn’n, annzɛ like kɛ ngalɛ sa. Sɛ ɔ wunnzin i sa’n, sa tɛ nga be o i sa nun’n, bé fíte nzue’n nun, annzɛ nzue’n i nzɔliɛ kasiɛn’n su lele ɔ́ fá fíte, sa tɛ kaan sa nunman nun’. Abu Isa seli kɛ; 'I sɔ'n ti Hasan i hadith nanwlɛfuɛ, yɛle kɛ hadith kun mɔ Malik m'ɔ fin Suhail kannin'n, ɔ fin i baba m'ɔ fin Abu Hurairah nin Abu Shalih, Suhail i baba, yɛle kɛ Abu Salih As Samman, yɛ be flɛ i kɛ Dzakwan. Abu Hurairah bɔbɔ’n, be te si akplowa i dunman’n su; wie’m be seli kɛ Abdu Syamsi, wie’m be seli kɛ Abdula bin Amru yɛ kɛ nga sa’n, Mohamɛdi bin Isma’il seli kɛ; ‘I sɔ’n yɛ ɔ ti su kpa’n niɔn’. Abu Isa seli kɛ; I ndɛ tre nga nun’n, ndɛ kun o lɛ wie m’ɔ fin Utman bin ‘Affan, nin Tsauban, nin Ash Shunabihi, nin Omar bin Abasah, nin Salman, nin Abdullah bin ‘Amru, ɔ nin Ash Shunabihi mɔ be kannin ndɛ sɔ’n Abu Bakar Ash Shiddiq lɔ’n, sanngɛ w’a timɛn i ndɛ trele Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i sa nun. Be flɛ i kɛ Abdurrahman bin Usailah, sanngɛ be flɛ i kɛ Abu Abdullah, ɔ ɔli lika naan ɔ́ kó wún Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i wun, sanngɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n bɔbɔ w’a wu i nun m’ɔ te o atin’n su’n. Ɔ kannin ndɛ kpanngban mɔ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Shallahu ‘alaihi wa Sallam kannin’n. Ash Shunabi Ibnul A’sar Al Ahmasi ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Shallahu ‘alaihi wa Sallam i janvuɛ, be flɛ i ekun kɛ Ash Shunabihi. Hadith ng’ɔ kannin’n yɛle kɛ; ɔ seli kɛ; N tili kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wa Sallam seli kɛ: ‘Nanwlɛ, ń yó maan Ummah’n ɔ́ yó kpanngban, ɔ maan nán amun kun amun wiengu le min sin’.
Imam Tirmidzi : 3
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ
Be seli e kɛ [Qutaiba] nin [Annad] nin [Mahmud bin Ghailan] be seli kɛ; ɔ seli e [Waki’] m’ɔ fin [Sufyan’n]. -i wafa uflɛ nun’n, be kan ndɛ’n i ndɛ- Ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Basyar] seli, ɔ seli e kɛ [Abdurrahman bin Mahdi] seli, ɔ seli e [Sufyan] m’ɔ fin [Abdullah bin Muhammad bin keqil] m’ɔ fin [Muhammad Ibnul Hanafiah] m’ɔ fin [Ali’n, ɔ seli kɛ: kɛ srɛlɛ’n ti sanwun yolɛ’n, like nga be tanninnin’n yɛle takbir yɛ halal’n yɛle sran like yolɛ’. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n yɛ ɔ ti ndɛ tre nga nun ndɛ nanwlɛ kpafuɛ’n, ɔ nin kpafuɛ’n niɔn. Abdullah bin Muhammad bin Aqil ti sran nanwlɛfuɛ, sanngɛ fluwa sifuɛ wie’m be kan wafa ng’ɔ si like’n i ndɛ. Abu Isa seli kɛ; ‘N tili kɛ Mohamɛdi bin Isma’il seli kɛ; Ɔ maan, kɛ be se kɛ be fa Abdullah bin Muhammad bin Aqil i hadith’n, be fa be wun mantan Ɲanmiɛn. Mohamɛdi seli kɛ; ‘Blɛ’n w’a mantan koko’. Abu Isa seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, Jabir nin Abu Sa'id be ndɛ kun o lɛ wie'.
Imam Tirmidzi : 4
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ
ɔ seli e [Abu Bakri Mohamɛdi bin Zanjawih Al Bagdadi] naan nán kunngba cɛ, ɔ seli kɛ; Ɔ seli e kɛ [Husain bin Mohammad] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Sulaiman bin Qarn] m’ɔ fin [Abu Yahya Al Qattat] m’ɔ fin [Mujahid] m’ɔ fin [Jabir bin Abdullah] m’ɔ fin [Jabir bin Abdullah] Radliaallahu ‘anhuma’n, ɔ seli kɛ, Rasulullah Shallahu ‘alaihi wa Sallam seli kɛ: ‘Sɛ srɛlɛ’n ti lakle’n,’
Imam Tirmidzi : 5
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا
be seli e kɛ [Qutaiba] nin [Annad] be seli kɛ; Ɔ seli e kɛ [Waki’] m’ɔ fin [Syu’bah] m’ɔ fin [Abdul Aziz bin Shuhaib] m’ɔ fin [Anas bin Malik] m’ɔ fin [Anas bin Malik] m’ɔ fin [Anas bin Malik] i nun’n, ɔ seli e kɛ, kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n kɔ́ wlu lɔ’n, ɔ seli kɛ: ‘ALLAHUMMA INNI A’UUDZU BIKA -O I Allah, indefugeed’. Shu’ba seli kɛ; 'Blɛ uflɛ nun'n, ɔ seli kɛ: 'A'UUDZU BIKA MINAL KHUBTSI WAL KHUBIIS -N kunndɛ fiawlɛ ɔ wun mmusu yasua nin mmusu bla'm be lika- annzɛ AL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -N kunndɛ fiawlɛ ɔ wun mmusu yasua nin mmusu bla'm be lika-'. Abu Isa seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, ndɛ nga Ali, nin Zaid bin Arqam, nin Jabir, ɔ nin Ibnu Mas'ud be kannin'n, be o lɛ wie'. Abu Isa seli kɛ; ‘Anas bin Isa i hadith’n yɛ ɔ ti nanwlɛ kpa’n, yɛ ɔ ti kpa tra ndɛ tre nga nun’n niɔn. I sɔ nun’n, Zaid bin Arqam i hadith nun’n, ndɛnngan o sanad’n nun. I sɔ ndɛ’n, Hisyam Ad Dastuwa`i nin Sa’id bin Abu Arubah mɔ be fin Katada’n, be kannin ndɛ sɔ’n wie. Sa’id seli kɛ ɔ fin Al Kasim bin Auf Asy Syaibani m’ɔ fin Zaid bin Arqam’n. Yɛ Hisyam Ad Dastuwa`i m’ɔ fin Zaid bin Arqam i fluwa’n nun’n, ɔ nin Syu’ba nin Ma’mar be kannin ndɛ’n An Nadlr bin Anas i fluwa’n nun. Syu’ba kannin ndɛ sɔ’n Zaid bin Arqam i ndɛ. Ma’mar seli kɛ ɔ fin An Nadlr bin Anas m’ɔ fin i baba’n, m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i sa nun’n. Abu Isa seli kɛ; 'N usali Muhammad i su ndɛ sɔ'n, ɔ maan ɔ tɛli su kɛ, 'Ɔ te kwla yo kɛ Qatadah kannin ndɛ be nɲɔn'n be nun'.
Imam Tirmidzi : 6
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
ɔ seli e kɛ [Ahmad bin Abda Adl Dlabbi Al Bashri] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Ahmad bin Zaid] m’ɔ fin [Abdul Aziz bin Shuhaib] m’ɔ fin [Anas bin Malik] m’ɔ seli kɛ; 'Kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wa Sallam wluli toilet nun'n, ɔ seli kɛ: 'ALLAHUMMA INNI A'UUDZU BIKA MINAL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -O Allah, n kunndɛ fiawlɛ ɔ wun mmusu yasua nin bla’m be lika-'. Abu Isa seli kɛ; ‘I sɔ’n ti Hasan i hadith nanwlɛfuɛ’.
Imam Tirmidzi : 7
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Isma’il] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Malik bin Isma’il] m’ɔ fin [Izraɛli m’ɔ ti Yunus] m’ɔ fin [Zufu m’ɔ ti Abu Burda] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin [Aisyah] Radliaallahu ’anha, ɔ seli kɛ; 'Kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ'n fin wc nun fiteli'n, ɔ kanngannin nun kɛ: 'GHUFRAANAKA -N lafi su kɛ á yáci min wun sa cɛ min-'. Abu Isa seli kɛ; 'Hadith sɔ'n ti Hasan Gharib i nzɔliɛ like, e simɛn i su ndɛ saan kɛ ɔ fin Izraɛlifuɛ'm be hadith kun nun, ɔ fin Yusuf bin Abu Burda, sanngɛ Abu Burda bin Abu Musa i dunman'n yɛle 'Amir bin Abdullah bin Qais Al Asy'ari. Yɛ e siman ndɛ tre nga nun saan Aisyah Radliaallahu ‘anha i hadith ng’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i sa nun’n.
Imam Tirmidzi : 8
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ
Ɔ seli e kɛ [Sufyan bin Uyainah] m’ɔ fin [Az Zuhri] m’ɔ fin [‘Atho` bin Yazid Al Laitsi] m’ɔ fin [Abu Ayyub Al Anshari] m’ɔ seli kɛ, Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n, ɔ seli kɛ: ‘ sɛ ɔ ti kɛ be su sro annzɛ be su sro’n. kanhan. Sanngɛ amun nian wia afiliɛ lɔ annzɛ wia atɔliɛ lɔ’. Abu Ayyub seli kɛ; 'Kɛ e juli Siri lɔ'n, e wunnin kɛ be toilɛti'm be kplannin be nglo lɔ lika nga be flɛ i kɛ Qibla'n, ɔ maan e kpɛli e sin be sin, kpɛkun e srɛli Allah kɛ ɔ yaci e wun sa cɛ e'. Abu Isa seli kɛ; 'I ndɛ tre nga nun'n, ndɛ kun o lɛ wie m'ɔ fin Abdulla bin Al Harith bin Jaz`i Az Zubaidi nin Ma'qil bin Abu Al Haitsam -mɔ be flɛ i ekun kɛ Ma'qil bin Abu Umamah-, Abu Hurairah nin Suhail bin Hanif'. Abu Isa seli kɛ; ‘Ndɛ tre nga nun’n, hadith nga Abu Ayyub kannin’n, yɛ ɔ ti kpafuɛ’n, yɛ ɔ ti nanwlɛfuɛ’n niɔn. Be flɛ Abu Ayyub kɛ Khalid bin Zaid, yɛ be flɛ Az Zuhri kɛ Mohamɛdi bin Muslim bin Ubaidula bin Sihab Az Zuhri, be flɛ i kɛ Abu Bakr’. Abu Al Walid Al Makki seli kɛ; Abu Abdulla Muhamɛdi bin Idrisi Asy Syafi’i seli kɛ; ‘Ndɛ nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallaahu ‘alaihi wa sallam kannin’n i bo’n yɛle kɛ ‘kɛ á kɔ́ lika annzɛ á kɔ́ lika’n, nán fa ɔ ɲin sie i Qibla’n su annzɛ nán kpɛ ɔ sin’n i sin’n’, i bo’n yɛle lika ng’ɔ ti tikewa’n. I sɔ nun’n, sɛ amun o sua kun mɔ be katali i nun’n, ɔ ti kpa kɛ amun nian lika nga Qibla’n wo’n. I sɔ ndɛ’n yɛ Izaki bin Ibrahim kannin wie ɔ. I sɔ nun’n, Ahmad bin Anbal Rahimahula seli kɛ; "Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallaahu 'alaihi wa Sallam i wunmiɛn lolɛ'n, kɛ ɔ́ kɔ́ lika annzɛ ɔ́ kɔ́ lika'n, ɔ ti kɛ ɔ kpɛ i sin i sin sa ngbɛn, sanngɛ be te manman atin kɛ ɔ nin i be san nun." Ɔ ti kɛ Imam Ahmad w’a wunman ngbaciɛ ng’ɔ o aawlɛ flɛnnɛn’n nun lɔ’n, annzɛ sua nga be katali su’n i nun naan w’a nian Qibla’n i lika’n sa.
Imam Tirmidzi : 9
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
ɔ seli e kɛ [Mohamɛdi bin Basyar] nin [Mohamɛdi bin Al Mutsanna] be nɲɔn’n be seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Wahb bin Jarir] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [min si’n] fin [Muhammad bin Ishaq] ɔ fin [Aban bin Salih] ɔ fin [Mujahid] ɔ fin [Jabir bin Abdullah] ɔ seli kɛ; Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n, m’ɔ ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n, ɔ seli kɛ nán maan kɛ ɔ́ kɔ́ nzɔliɛ like’n, nán maan ɔ nian Kibla’n i bue’n su, sanngɛ n wunnin i afuɛ kun ka naan w’a wu’n, ɔ nian Kibla’n i bue’n su.’ I ndɛ tre nga nun’n, be kan ndɛ kun mɔ be fin Abu Katadah, nin Aisyah, ɔ nin Ammar bin Yasir’ be nun wie. Abu Isa seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, hadith nga Jabir kannin'n yɛle hasan gharib'.
Imam Tirmidzi : 10
وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Yɛ hadith sɔ’n, [Ibn Lahi’ah], m’ɔ fin [Abu Zubair], m’ɔ fin [Jabir], m’ɔ fin [Abu Qatadah], ɔ kannin ndɛ sɔ’n kɛ cɛn kun’n, ɔ wunnin kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n su sro nzɔliɛ like’n i ɲrun lɔ. [Qutaibah] seli e sɔ, ɔ seli kɛ; ‘Ibn Lahi’a seli e’. Yɛ Jabir i hadith ng’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallaahu ‘alaihi wa Sallam’n, ɔ ti nanwlɛ tra Ibn Lahi’ah i hadith’n, afin Ibn Lahi’ah ti sran m’ɔ leman wunmiɛn’n, kɛ nga hadith’n i su like sifuɛ’m be fa kan’n sa, Imam Yahya bin Sa’id Al Qaththan nin sran uflɛ nga be yili i nun ndɛ’n i bo’n.
Imam Tirmidzi : 11
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
ɔ seli e kɛ [Annad] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Abda bin Sulaiman] m’ɔ fin [Ubaidullah bin Omar] m’ɔ fin [Muhammad bin Yahya bin Habban] m’ɔ fin i tonton’n - [Wasi’ bin Habban] - m’ɔ fin [Ibn Omar] m’ɔ seli kɛ; 'Cɛn kun'n, n fuli Hafshah i sua'n i ti su lɔ, kpɛkun n wunnin kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallaahu 'alaihi wa sallam su tu i bo, kpɛkun ɔ su nian Siri mɛn'n i bue kun su, kpɛkun i sin'n su nian Kaaba.' Abu Isa seli kɛ; 'Hadith sɔ'n ti hasan nanwlɛfuɛ i ranki nun'.
Imam Tirmidzi : 12
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ
ɔ seli e kɛ [Ali Bin Hujr] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Sharik] m’ɔ fin [Al Miqdam bin Syuraih] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin [Aisyah] m’ɔ seli kɛ; 'Sɛ sran kun se amun kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wa Sallam w'a jran'n, nán amun lafi i su, afin w'a jranman saan kɛ ɔ ti lɛ'. Ɔ se kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, hadith nga be fin Omar i janvuɛ Buraidah nin Abdurrahman bin Hasana be nun wie'. Abu Isa seli kɛ; ‘Aisyah i hadith’n yɛ ɔ ti kpafuɛ’n nin nanwlɛfuɛ’n ndɛ tre nga nun ɔn, sanngɛ Omar i hadith’n, be kannin i ndɛ’n Abdul Karim bin Abul Mukhariq i hadith’n nun, ɔ fin Nafi’, ɔ fin Ibn Omar, ɔ fin Omar, ɔ seli kɛ; 'Cɛn kun'n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wa Sallam wunnin kɛ n su jran jran, kpɛkun ɔ seli min kɛ: 'O Omar, nán jran jran,' ɔ maan kɛ i sin'n, m'an jranman jranman kun le'. Abu Isa seli kɛ; Sran kunngba cɛ ng’ɔ yiyili hadith sɔ’n nun’n, yɛle Abdul Karim bin Abul Mukhariq, yɛ kɛ nga hadith sifuɛ’m be fa kan’n sa’n, ɔ ti sran m’ɔ leman wunmiɛn’n. Abu Ayyub As Sikhtiyani kusu w’a yoman kekle w’a kanman ndɛ sɔ’n i ndɛ’. Ubaidullah kannin ndɛ Nafi’, ɔ kannin Ibn Omar, ɔ seli kɛ; Ɔmar Radliallahu seli kɛ: ‘Kɛ ɔ fɛ i kɛ n kacili Izlaɛlifuɛ’n, m’an jasoman m’an jranman le’. Yɛ hadith sɔ’n ti nanwlɛ tra Abdul Karim i hadith’n, sanngɛ Buraidah i hadith ng’ɔ o ndɛ tre nga nun’n, ɔ timan mahfudz -awake-’. I sɔ nun’n, mmla nga be tannin sran’m be jranlɛ’n i bo’n, ɔ nin nzuɛn kpa’n be kɔ likawlɛ, nán mmla ng’ɔ tannin sran’n niɔn. Ɔ seli kɛ: “Kɛ Abdulla bin Mas’ud kannin ndɛ’n, ɔ seli kɛ; ‘I kpa bɔbɔ’n, sɛ a jran jran’n, ɔ ti nzuɛn tɛ’.
Imam Tirmidzi : 13
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ
ɔ seli e kɛ [Annad] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Waki’] m’ɔ fin [Al A’masy] m’ɔ fin [Abu Wa`il] m’ɔ fin [Hudzaifah] m’ɔ fin [Hudzaifah] m’ɔ seli kɛ; ‘Cɛn kun’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallaahu ‘alaihi wa Sallam ɔli sran wie’m be lika nga be gua ninnge’m be nun’n, i sin’n, kɛ ɔ́ jrán lɛ’n, ɔ tɔli nzɔliɛ. N ɔli kɛ ń kó kɔ́ i wun lɔ, sanngɛ ɔ flɛli min sakpa lele m’ɔ́ fá jú i wun lɛ’n, i sin’n, ɔ yoli ablution, kpɛkun ɔ nunnunnin i khuf’n. Abu Isa seli kɛ; ‘N tili kɛ [Al Jarud] seli kɛ; ‘N tili kɛ [Waki’] su kan hadith sɔ’n [Al A’masy] i ndɛ, i sin’n Waki’ seli kɛ; ‘I sɔ’n ti hadith nanwlɛfuɛ kpafuɛ nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Shallahu ‘alaihi wa Sallam kannin’n, m’ɔ kan khuf’n i nunnunlɛ ndɛ’n. Yɛ n tili ekun kɛ Abu Ammar Al Husain bin Huraib seli kɛ; ‘N tili Waki’, kpɛkun ɔ seli sɔ’. Abu Isa seli kɛ; ‘Kɛ [Mansur] nin [Ubaidah Adl Dlabbi] be kannin ndɛ’n [Abu Wa’il] i ndɛ’n, ɔ fin [Hudzaifah], kɛ nga Al A’masy fa kannin’n sa’. [Hammad bin Abu Sulaiman] nin [Ashim bin Bindah] be kannin ndɛ wie mun [Abu Wa’il], be kannin [Al Mughirah bin Syu’ba], be kannin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i ndɛ. I sɔ nun’n, Abu Wa`il m’ɔ fin Hudzaifah’n i hadith’n yɛ ɔ ti hadith kpafuɛ’n niɔn. Fluwa sifuɛ wie’m be yoli maan kɛ sran kun jran’n, ɔ yo pɔpɔ i sa nun. Abu Isa seli kɛ; ’Ibrahin An Nakha’i kannin ndɛ kun kleli Abida bin ‘Amru As Salmani, yɛ ‘Abida ti Tabi’in fluwa sifuɛ dan kun’. Be kan ndɛ kɛ cɛn kun’n, Abida seli kɛ; ‘N kacili Izlaɛlifuɛ afuɛ nɲɔn ka naan Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n w’a wu. I blɛ sɔ nun’n, Ubaida Adl Dlabbi ti Ibrahim i janvuɛ, yɛle Ubaida bin Muatib Adl Dlabi, be flɛ i kɛ Abu Abdul Karim’.
Imam Tirmidzi : 14
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ
ɔ seli e kɛ [Qutaiba bin Sa’id] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Abdussalam bin Harb Al Mula`i] ɔ fin [Al A’masy] ɔ fin [Anas] ɔ seli kɛ; 'Kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wa Sallam kunndɛli kɛ ɔ́ jrán kekle’n, w’a jranman i tralɛ’n su lele w’a kan asiɛ’n. Abu Isa seli kɛ; ‘I sɔ’n ti’n, [Muhamɛdi bin Rabi’ah] kannin hadith sɔ’n i ndɛ [Al A’masy], ɔ fin [Anas]’. Kɛ [Waki’] nin [Abu Yahya Al Himmani] bé kán ndɛ’n [Al A’masy] i ndɛ’n, ɔ seli kɛ; ’ [Ibn Omar] seli kɛ; 'Kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wa Sallam kunndɛli kɛ ɔ́ jrán kekle’n, w’a jranman i tralɛ’n su lele w’a kan asiɛ’n. Yɛ hadith nɲɔn sɔ’m be ti mursal. Be se ekun kɛ Al A’masy w’a timan Anas i ndɛ, annzɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be nun wie fi w’a timan ndɛ. Ɔ wunnin Anas bin Malik, kpɛkun ɔ seli kɛ; ‘N wunnin kɛ Anas su srɛ,’ i sin’n, ɔ kannin srɛlɛ ndɛ kleli i.’ I sɔ nun’n, be flɛ Al A’masy kɛ Sulaiman bin Mihran Abu Muhamɛdi Al Kahili, yɛ laa ɔ ti kanga Kahili akpasua’n nun. Al A’masy seli kɛ; ‘Min si’n, ɔ le ba kun m’ɔ te o bla’n i ku sɛ’n nun’n, kpɛkun Masruq yɛ ɔ fali ba’n niɔn’.
Imam Tirmidzi : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ
ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Abu Omar Al Makki] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Sufyan bin Uyainah] m’ɔ fin [Ma’mar] m’ɔ fin [Yahya bin Abu Katsir] m’ɔ fin [Abdullah m’ɔ fin Abu Katada] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ seli kɛ; ‘Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallaahu ‘alaihi wa Sallam tanninnin sran kun kɛ ɔ fɛ i sa fama’n kan i wunnɛn’n i lika’n’. I ndɛ tre nga nun’n, be kannin Aisyah, nin Salman, nin Abu Hurairah, ɔ nin Suhail bin Hanif be ndɛ wie mun ekun. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ti hasan nanwlɛfuɛ.’ I sɔ nun’n, be flɛ Abu Katada Al Ansari kɛ Al Harit Ar Ribi. Kɛ nga fluwa sifuɛ dandan’m be fa kan’n sa’n, wafa nga be fa hadith sɔ’n be di junman’n, yɛle kɛ be kwla fa be sa fama’n be yo istinja` -cebok-.
Imam Tirmidzi : 16
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ɔ seli e kɛ [Annad] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Abu Mu’awiyah] m’ɔ fin [Al A’masy] m’ɔ fin [Ibrahim] m’ɔ fin [Abdurrahman bin Yazid] m’ɔ seli kɛ: ‘?Amun nuan ijɔfuɛ’n kleli amun like kwlaa lele m’ɔ́ fá jú wafa nga amun kwla tu amun wun’n su?’ [Salman] tɛli su kɛ, ‘Ɔ ti su, ɔ tanninnin e kɛ nán e fa e ɲin e sie i Qibla’n su kɛ é kɔ́ lika annzɛ é kɔ́ lika’n, nán maan e fa e sa fama’n e yo istinja`, yɛ nán maan e yo istinja` nin yɔbuɛ nga be juman nsan’n, yɛ nán maan e fa nnɛn’m be nzɔliɛ like annzɛ i ovi mun e yo istinja`. Abu Isa seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, ndɛ kun o lɛ wie m'ɔ fin Aisyah, nin Khuzaimah bin Tabit, nin Jabir, nin Khallad Ibn As Sa`ib, m'ɔ fin i baba'. Abu Isa seli kɛ; 'I ndɛ tre nga nun'n, Salman i hadith ti hasan authentic, fluwa sifuɛ dandan nga be fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wa sallam i janvuɛ'm be nun'n, ɔ nin be nga be bali i sin'n, be akunndan'n yɛ ɔ o lɛ ɔ. Be bu i kɛ sɛ be fa yɔbuɛ be srɛ Ɲanmiɛn’n, kannzɛ bɔbɔ be faman nzue be yoman’n, yɛle kɛ kɛ yɛbuɛ’n kwla nunnun fiɛn ng’ɔ o lɛ’n. I sɔ akunndan’n, Ats Tsauri, nin Ibnul Mubarak, nin Asy Syafi’i, nin Ahmad, ɔ nin Ishaq’ be fali wie.
Imam Tirmidzi : 17
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ
ɔ seli e kɛ [Annad] nin [Qutaiba] be nɲɔn’n be seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Waki’] m’ɔ fin [Izraɛli] m’ɔ fin [Abu Ishaq] m’ɔ fin [Abu Ubaidah] m’ɔ fin [Abdullah] m’ɔ fin [Abdullah] m’ɔ seli kɛ, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n fiteli lɔ ko jrannin i wun’n, i sin’n ɔ seli kɛ: ‘An kunndɛ yɔbuɛ nsan man min,’ Abu Ubaid seli kɛ; ‘Ɔ maan n fali yɔbuɛ nɲɔn nin nnɛn nɲa kun m’ɔ w’a wu’n n mɛnnin i, ɔ fali yɔbuɛ nɲɔn cɛ, ɔ toli nnɛn nɲa’n kpɛkun ɔ seli kɛ: ‘Nanwlɛ, nnɛn nɲa’n ti fiɛn’. Abu Isa seli kɛ; ‘I sɔ yɛ [Qais bin Ar Rabi’] kannin hadith sɔ’n i ndɛ [Abu Ishaq], ɔ fin [Abu Ubaidah], ɔ fin [Abdulla] kɛ hadith nga Izraɛli kannin’n sa ɔ. [Ma’mar] nin [Ammar bin Ruzaiq] be kannin ndɛ’n [Abu Ishaq], ɔ nin [Alqamah], ɔ nin [Abdula] be ndɛ wie. [Zuhair] kannin ndɛ’n [Abu Ishaq], ɔ kannin [Abdurrahman Ibnul Aswad], ɔ kannin i baba - [Al Aswad bin Yazid] -, ɔ kannin ndɛ kleli [Abdulla]. Sanngɛ, hadith sɔ’n i nun ndɛ’n ti sannganwa. Ɔ seli e kɛ Mohamɛdi bin Basysyar Al Abdi seli kɛ, ɔ seli e kɛ Mohamɛdi bin Ja’far seli kɛ, ɔ seli e kɛ Syu’bah m’ɔ fin Amru bin Murrah’n seli kɛ; ?Amun wla te kpɛn ndɛ wie su Abdullah i su? ɔ tɛli su kɛ: ‘Tʃɛtʃɛ’. Abu Isa seli kɛ; ‘N usali Abdula bin Abdurrahman kɛ; ?Ndɛ benin yɛ ɔ ti nanwlɛ kpa Abu Ishaq i hadith nun ɔn?’ Sanngɛ w’a tɛman su. Yɛ n usali Mohamɛdi wie, sanngɛ ɔ tɛman min su wie’. Ɔ ti kɛ ɔ wunnin kɛ Zuhair hadith m’ɔ fin Abu Ishaq, m’ɔ fin Abdurrahman Ibnul Aswad, m’ɔ fin i baba’n, m’ɔ fin Abdullah’n, be ti kun sa, kpɛkun ɔ fali be wlali fluwa Al Jami’’ nun. Abu Isa seli kɛ; ‘Ndɛ tre nga nun’n, min buɛ nun’n, ndɛ tre nga ɔ ti nanwlɛ kpa’n yɛle Izraɛli nin Qais be hadith ng’ɔ fin Abu Ishaq, m’ɔ fin Abu Ubaidah, m’ɔ fin Abdullah’n. Afin Izraɛli ti sran m’ɔ le wunmiɛn kpa’n, m’ɔ si Abu Ishaq i hadith’n i su ndɛ’n tra be nga’m be liɛ’n. I sɔ’n, Qais bin Ar Rabi’’ wlali be fanngan. Abu Isa seli kɛ; ‘N tili kɛ Abu Musa Muhamɛdi Ibnul Mutsanna seli kɛ; N tili kɛ Abdurrahman bin Mahdi seli kɛ; 'Ɔ mlinman min sa nun kɛ ng'ɔ mlinnin min sa nun Sufyan Ats Tsauri i hadith nun'n sa, Abu Ishaq i sa nun saan like kun mɔ n tra nun Izraɛli su'n, afin ɔ kannin ndɛ sɔ'n nin like kun m'ɔ ti kpa tra su'n'. Abu Isa seli kɛ; 'Zuhair i su ndɛ ng'ɔ fin Abu Ishaq'n, ɔ timan sɔ, afin ɔ tili i i awieliɛ lɔ'. Ɔ seli kɛ; ‘N tili kɛ Ahmad Ibnul Hasan At Turmudzi seli kɛ; ‘N tili kɛ Ahmad bin Anbal seli kɛ; ’Sɛ amun ti Za`idah nin Zuhair be ndɛ’n, maan amun lafi su kɛ, kannzɛ bɔbɔ amun timɛn i sran uflɛ nuan’n, saan Abu Ishaq i ndɛ’n, sanngɛ Abu Ishaq i dunman’n yɛle ‘Amru bin Abdullah As Sabi’i Al Hamdani, yɛ Abu i dunman’n yɛle ‘Amru bin Abdullah As Sabi’i Al Hamdani, yɛ Abu Ubaidah bin Abdullah i liɛ’n, ɔ timan ndɛ sɔ’n. be simɛn i dunman’n wie’.
Imam Tirmidzi : 18
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
ɔ seli e kɛ [Hafsh bin Ghiyats] m’ɔ fin [Dawud bin Abu Hind] m’ɔ fin [Ash Sya’bi] m’ɔ fin [Alqamah] m’ɔ fin [Abdullah bin Mas’ud] m’ɔ seli kɛ: ‘Nán amun fa amun aliɛ’n i nun ninnge mun nin nnɛn’m be ovi’m be yo amun Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n. ɔ ti jin’. I ndɛ tre nga nun’n, be klɛli ndɛ wie mɔ be fin Abu Hurairah, nin Salman, nin Jabir, ɔ nin Ibn Omar’ be nun’n. Abu Isa seli kɛ; ’ [Isma’il bin Ibrahim] yɛ ɔ kannin hadith sɔ’n i ndɛ [Dawud bin Abu Hind], ɔ nin [Ash Sya’bi], ɔ nin [Alqamah], ɔ nin [Abdullah], kɛ ɔ nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n be o lɛ Laylatul Qadar kɔnguɛ’n nun’n... hadith’n ti tɛnndɛn. Ash Sya’bi seli kɛ, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wa Sallam seli kɛ: ‘Nán amun di aliɛ nin nɲa nin ovie afin i kpa bɔbɔ’n, ɔ ti amun niaan’m be aliɛ m’ɔ fin jinnin’m be nun’n. Ɔ ti kɛ hadith nga Isma’il kannin’n, ɔ ti nanwlɛ tra Hafsh bin Ghiyats liɛ’n sa. Fluwa sifuɛ’m be nanti hadith sɔ’n su. Yɛ hadith’n nun’n, hadith uflɛ o lɛ mɔ Jabir nin Ibn Omar Radliaallahu ‘anhuma’ be kannin’n.
Imam Tirmidzi : 19
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ɔ seli e kɛ [Qutaiba] nin [Muhammad bin Abdul Malik bin Abu Asi Syawarib Al Bashri] be nɲɔn’n be seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Abu Awanah] m’ɔ fin [Qotadah] m’ɔ fin [Mu’adza] m’ɔ fin [Aisyah] m’ɔ fin [Aisyah]’n seli kɛ; 'An se amun wun'm be kɛ be fa nzue be yo be wun sanwun, ɲannzuɛn kun min be ti, nanwlɛ, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wa Sallam yɛ ɔ yoli ɔ'. I ndɛ tre nga nun’n, Jarir bin Abdulla Al Bajali i janvuɛ Anas nin Abu Hurairah be ndɛ wie’m be o lɛ wie. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ti hasan authentic, yɛ Ahlul Ilmi’m be nanti hadith sɔ’n su, be fa nzue be yo be wun sanwun kannzɛ bɔbɔ be bu i kɛ ɔ ti su kɛ be fa yɔbuɛ be yo be wun sanwun’n, sanngɛ be klo kɛ be fa nzue be yo be wun sanwun afin be wun kɛ i sɔ’n ti cinnjin kpa. I sɔ akunndan’n, Sufyan Ats Tsauri, nin Ibnul Mubarak, nin Syafi’i, nin Ahmad, ɔ nin Ishaq’ be fali akunndan sɔ’n.
Imam Tirmidzi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ
ɔ seli e kɛ [Mohamɛdi bin Basyar] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Abdul Wahab Ats Tsaqafi] ɔ fin [Mohamɛdi bin Amru] ɔ seli e kɛ [Abu Salamah] ɔ fin [Al Mughirah bin Syu’ba] ɔ seli kɛ; ‘N nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n e ɔli lika kun, kpɛkun Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i wla guali ase, ɔ ɔli lika uflɛ’. Abu Isa seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, be janvuɛ Abdurrahman bin Abu Qurad, nin Abu Katadah, nin Jabir, nin Yahya bin Ubaid mɔ be fin i baba, nin Abu Musa, nin Ibn Abbas, ɔ nin i janvuɛ Bilal bin Harith be ndɛ wie'm be o lɛ wie'. Abu Isa seli kɛ; 'Hadith sɔ'n ti hasan authentique, yɛ be kannin ndɛ sɔ'n ekun Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam, kɛ ɔ katali i nzɔliɛ like'n su kɛ sua kun fa kata su'n sa. Yɛ be flɛ Abu Salama kɛ Abdula bin Abdurrahman bin ‘Auf Az Zuhri’.