Imam Tirmidzi : 1921
حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرٍ وَلَا يَدْخُلُ النَّارَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ إِيمَانٍوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әбу Һишам Әр-Рифаи] сөйләде, безгә [Әбу Бәкер бин Айяси] сөйләде, ул [Әл-А'масидан] [Ибраһимнан] ['Әлкамәдән] [Габдуллаһтан] ул әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Күңелендә тәкәбберлек булган кеше җәннәткә кермәячәк, хәтта ул бик кечкенә бөртек зурлыгында булса да. Ә йөрәгендә иманы булган кеше, хәтта орлык кадәр кечкенә булса да - бик кечкенә орлык - җәһәннәмгә кермәячәк". Хәдис шулай ук Әбу Һөрәйрә, Ибн Аббас, Сәләмә бин Әл-Әква һәм Әбу Сәгыйдтән дә риваять ителгән. Әбу Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис."
Imam Tirmidzi : 1922
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبٍ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ وَلَا يَدْخُلُ النَّارَ يَعْنِي مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ قَالَ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ إِنَّهُ يُعْجِبُنِي أَنْ يَكُونَ ثَوْبِي حَسَنًا وَنَعْلِي حَسَنَةً قَالَ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْجَمَالَ وَلَكِنَّ الْكِبْرَ مَنْ بَطَرَ الْحَقَّ وَغَمَصَ النَّاسَو قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي تَفْسِيرِ هَذَا الْحَدِيثِ لَا يَدْخُلُ النَّارَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِنَّمَا مَعْنَاهُ لَا يُخَلَّدُ فِي النَّارِ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ وَقَدْ فَسَّرَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ هَذِهِ الْآيَةَ{ رَبَّنَا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلْ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ }فَقَالَ مَنْ تُخَلِّدُ فِي النَّارِ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Әл-Мусанна] һәм [Абдуллаһ бин Абдуррахман] икесе дә болай дип сөйләделәр: "Безгә [Яхья бин Хаммад], безгә [Шугъба], [Әбән бин Тәгълиб], [Фудләйл бин Әмр], [Ибраһим], [Әлкәмә], [Абдуллаһ], Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән ул болай диде: "Җәннәттә булган беркем дә җәннәткә кермәячәк. Аның йөрәгендә тәкәбберлек бар, хәтта ул зәрра орлыгы зурлыгында гына булса да. Йөрәгендә иман булган кеше, хәтта ул зәрра орлыгы зурлыгында гына булса да, җәһәннәмгә кермәячәк." Габдуллаһ әйтте: "Шуннан соң берәү аңа: "Әгәр киемем яхшы һәм аяк киемнәрем дә яхшы булса, мин горурланам", - диде. Ул әйтте: "Чынлыкта, Аллаһ матурлыкны ярата. Ләкин тәкәбберлек дигән сүз хакыйкатьне кире кагу һәм кешеләрне түбәнсетү дигәнне аңлата". Кайбер фәнни белгечләр бу хәдиснең тәфсиренә карата болай диләр: "Күңелендә иман булган кеше, хәтта ул зәрра орлыгы зурлыгында гына булса да, җәһәннәмгә кермәячәк". Бу сезнең җәһәннәмдә мәңге яшәмәячәгегезне аңлата. Әбү Сәгыйд әл-Худри Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән риваять иткән: "Күңелендә иман булган кеше, хәтта ул зәрра орлыгы зурлыгында гына булса да, җәһәннәмнән чыгарылачак". Табигыйннар бу аятьне: "Кемне җәһәннәмгә салсаң, аны чыннан да хур иттең", - дип аңлаталар. Ягъни, кемне җәһәннәмдә мәңгеләштерсәң, аны чыннан да хур иттең. Әбү Гайсә: "Бу - хәсән-сәхих гариб хәдис", - диде.
Imam Tirmidzi : 1923
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ رَاشِدٍ عَنْ إِيَاسِ بْنِ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَذْهَبُ بِنَفْسِهِ حَتَّى يُكْتَبَ فِي الْجَبَّارِينَ فَيُصِيبُهُ مَا أَصَابَهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Безгә [Әбу Курайб] сөйләде, безгә [Әбу Муавия] сөйләде, ул [Гомәр бин Рәсидтән] [Ияс бин Сәләмә бин Әл-Әква] әйтте, ул [әтисеннән] әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Кеше һәрвакыт үзе белән башкалар алдында мактана, хәтта диктаторлар сыйныфына керә, аннары аңа да алар белән булган кебек нәрсә булачак". Әбу Гайсә әйтте: Бу - хәсән гариб хәдис.
Imam Tirmidzi : 1924
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عِيسَى الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَقُولُونَ فِيَّ التِّيهُ وَقَدْ رَكِبْتُ الْحِمَارَ وَلَبِسْتُ الشَّمْلَةَ وَقَدْ حَلَبْتُ الشَّاةَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ فَعَلَ هَذَا فَلَيْسَ فِيهِ مِنْ الْكِبْرِ شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Безгә [Әли бин Гайсә Әл-Багдадий] сөйләде, безгә [Шәбабә бин Сәввар] сөйләде, безгә [Ибн Әбу Җигъби] әйтте, [Әл-Касим бин Аббас] әйтте, [Нәфи бин Җүбәйр бин Мутъим] әйтте, [атасыннан] әйтте: Сез мине тәкәббер кеше дисез, ә мин ишәккә утырам, кием киям һәм кәҗәләр савам, ә Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) әйтте: "Кем боларның барысын да эшләсә, ул тәкәббер түгел". Әбу Гайсә әйтте: Бу - хәсән-сәхих гариб хәдис.
Imam Tirmidzi : 1925
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ مَمْلَكٍ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا شَيْءٌ أَثْقَلُ فِي مِيزَانِ الْمُؤْمِنِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ خُلُقٍ حَسَنٍ وَإِنَّ اللَّهَ لَيُبْغِضُ الْفَاحِشَ الْبَذِيءَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Ибн Әбү Гомәргә] әйтелгән, безгә [Суфиянга] әйтелгән, безгә [Әмру бин Динарга] [Ибн Әбү Әвәлкәдән] [Йә'лә бин Мәмләктән] [Өммү Дәрдәдән] [Әбу Дәрдәдән] Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен әйттеләр: "Кыямәт көнендә мөэминнең үлчәүендә яхшы әхлактан да авыррак нәрсә юк. Чыннан да, Аллаһ явыз һәм явыз кешегә бик ачулы". Әбу Гайсә болай диде: "Мәгънәле хәдис шулай ук Айшә, Әбү Һөрәйрә, Әнәс һәм Усама бин Шәриктән дә риваять ителгән. Һәм бу хәдис - ышанычлы Хәсән хәдис.
Imam Tirmidzi : 1926
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ بْنُ اللَّيْثِ الْكُوفِيُّ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ شَيْءٍ يُوضَعُ فِي الْمِيزَانِ أَثْقَلُ مِنْ حُسْنِ الْخُلُقِ وَإِنَّ صَاحِبَ حُسْنِ الْخُلُقِ لَيَبْلُغُ بِهِ دَرَجَةَ صَاحِبِ الصَّوْمِ وَالصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Әбу Курайб] сөйләде, безгә [Кәбиша бин Әл-Ләйтс Әл-Куфи]дән [Әл-Мутаррифтан] ['Әса`дан] [Умму Дарда`дан] [Әбу Дарда`дан] ул болай диде: Мин Рәсүлүллаһның салләллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен ишеттем: "Тәрәзәдә яхшы әхлактан да авыррак нәрсә юк, һәм, әлбәттә, яхшы әхлаклы кеше ураза тотучы һәм намаз укучы дәрәҗәсенә ирешәчәк". Әбу Гайсә болай диде: "Бу юл аша гариб хәдис."
Imam Tirmidzi : 1927
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَكْثَرِ مَا يُدْخِلُ النَّاسَ الْجَنَّةَ فَقَالَ تَقْوَى اللَّهِ وَحُسْنُ الْخُلُقِ وَسُئِلَ عَنْ أَكْثَرِ مَا يُدْخِلُ النَّاسَ النَّارَ فَقَالَ الْفَمُ وَالْفَرْجُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَوْدِيُّ
Безгә [Әбу Курайб Мөхәммәд бин Әл-Әла`] сөйләде, безгә [Абдуллаһ бин Идрис] сөйләде, миңа [әтием] [бабамнан] [Әбу Һөрәйрә] әйтте: Пәйгамбәрдән (салләллаһу галәйһи вәссәлам) бервакыт кешене җәннәткә кертә торган нәрсә турында сораганнар, шуңа күрә ул: "Аллаһка тәкъвалык һәм изге әхлак", - дип җавап биргән. Моннан тыш, аннан кешеләрне җәһәннәмгә иң күп кертә торган нәрсә турында да сораганнар, шуңа күрә ул: "Авыз һәм җенес әгъзалары", - дип җавап биргән. Әбу Гайсә: "Бу - шеһих гариб хәдис", - дигән. Габдуллаһ бин Идрис - Ибн Язид бин Абдуррахман Әл-Ауди.
Imam Tirmidzi : 1928
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا أَبُو وَهْبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِأَنَّهُ وَصَفَ حُسْنَ الْخُلُقِ فَقَالَ هُوَ بَسْطُ الْوَجْهِ وَبَذْلُ الْمَعْرُوفِ وَكَفُّ الْأَذَى
Безгә [Әхмәд бин Абда Әдл Длабби], безгә [Әбу Вәхб] [Абдуллаһ бин Мөбарәк]дән аның хөснүл хулук - яхшы әхлак турында аңлатканын һәм: "Якты йөзле булу, яхшылыкны тарату һәм яманлыктан тыю", - дигәнен сөйләде.
Imam Tirmidzi : 1929
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِيهِ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ أَمُرُّ بِهِ فَلَا يَقْرِينِي وَلَا يُضَيِّفُنِي فَيَمُرُّ بِي أَفَأُجْزِيهِ قَالَ لَا اقْرِهِ قَالَ وَرَآَّنِي رَثَّ الثِّيَابِ فَقَالَ هَلْ لَكَ مِنْ مَالٍ قُلْتُ مِنْ كُلِّ الْمَالِ قَدْ أَعْطَانِيَ اللَّهُ مِنْ الْإِبِلِ وَالْغَنَمِ قَالَ فَلْيُرَ عَلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو الْأَحْوَصِ اسْمُهُ عَوْفُ بْنُ مَالِكِ بْنِ نَضْلَةَ الْجُشَمِيُّ وَمَعْنَى قَوْلِهِ اقْرِهِ أَضِفْهُ وَالْقِرَى هُوَ الضِّيَافَةُ
Безгә [Бундар] һәм [Әхмәд бин Мани] сөйләгән, һәм [Мәхмүд бин Гайлан] алар әйткәннәр: "Безгә [Әбу Әхмәд әз-Зүбәйри] сөйләгән, [Суфияннан] [Әбу Исхактан] [Әбу Әһвәштән] [аның әтисеннән] ул әйтте: Мин Рәсүлүллаһка салләллаһу галәйһи вәссәлам әйттем: "Әй, Рәсүлүллаһ, мин аның алдыннан үттем, ләкин ул мине сәламләмәде һәм кунак итмәде. Шуңа күрә мин җавап бирә аламмы?" Ул җавап бирде: "Юк, ләкин аңа сәлам бир", - диде. Ул аңлатты; һәм ул мине шул вакытта тузган киемнәр кигән килеш күрде, ул сорады: "Синең милкең бармы?" Мин җавап бирдем: Аллаһ миңа биргән барлык хәзинәләр дә дөяләр һәм кәҗәләр. Ул әйтте: "Миңа сиңа бирелгән хәзинәләрне күрсәт", - диде. Әбу 'Гайсә әйтте: "Бу бүлектә Гайшә, Җәбир һәм Әбу Һөрәйрә юлыннан хәдисләр бар. Һәм бу хәдис - ышанычлы Хәсән хәдисе." Әбу әл-Әһвәшнең исеме Әуф бин Малик бин Нәзлә әл-Җүсйәми. Аның "сәламләү" сүзенең мәгънәсе - аны сыйлау. Ә "әл-Кира" сүзе "зийәфә" - кунакчыллык күрсәтү дигәнне аңлата.
Imam Tirmidzi : 1930
حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكُونُوا إِمَّعَةً تَقُولُونَ إِنْ أَحْسَنَ النَّاسُ أَحْسَنَّا وَإِنْ ظَلَمُوا ظَلَمْنَا وَلَكِنْ وَطِّنُوا أَنْفُسَكُمْ إِنْ أَحْسَنَ النَّاسُ أَنْ تُحْسِنُوا وَإِنْ أَسَاءُوا فَلَا تَظْلِمُواقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Ул [Әбу Һишам Әр-Рифаи Мөхәммәд бин Язид] сөйләгән, ул безгә [Мөхәммәд бин Фудлайл] сөйләгән, ул [Әл-Вәлид бин Абдулла бин Җумай] әйткән, ул [Әбу Туфаил] әйткән, ул [Хөзәйфә] әйткән: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: "Башка кешеләргә иярергә яратучы кешеләр булмагыз. Әгәр кешеләр яхшы булса, без дә яхшы булырбыз. Әгәр алар начарлык кылсалар, без дә начарлык эшләрбез". Ләкин, күңелләрегездә нык торыгыз, әгәр кешеләр яхшылык кылса, сез дә яхшылык эшләрсез, ләкин алар начарлык кылсалар, начарлык эшләмәгез". Әбу Гайсә әйткән: "Бу - без бу юл аша гына белгән хәсән-гариб хәдис.
Imam Tirmidzi : 1931
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَالْحُسَيْنُ بْنُ أَبِي كَبْشَةَ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ السَّدُوسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو سِنَانٍ الْقَسْمَلِيُّ هُوَ الشَّامِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي سَوْدَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ عَادَ مَرِيضًا أَوْ زَارَ أَخًا لَهُ فِي اللَّهِ نَادَاهُ مُنَادٍ أَنْ طِبْتَ وَطَابَ مَمْشَاكَ وَتَبَوَّأْتَ مِنْ الْجَنَّةِ مَنْزِلًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَأَبُو سِنَانٍ اسْمُهُ عِيسَى بْنُ سِنَانٍ وَقَدْ رَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْ هَذَا
Безгә [Мөхәммәд бин Басияр] һәм [Әл Хөсәен бин Әбу Кәсибә әл-Бәшари] икесе дә сөйләде: "Безгә [Йосыф бин Якуб Әс-Сәдуси] сөйләде: "Безгә [Әбу Синан Әл-Касмалы Аси Сями] сөйләде, [Госман бин Әбу Сәүдә] әйтте, [Әбу Һөрәйрә] әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Кем дә булса авыру кешене зиярәт кылса яки кардәшен Аллаһ ризалыгы өчен генә зиярәт кылса, чакыручы: "Син изгелек эшләдең, йөрешең яхшы һәм җәннәттә урын әзерләдең", - дияр. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис Хәсән Гарибтан, һәм Әбу Синанның исеме Гайсә бин Синаннан. [Хәммәд бин Сәлам] [Сабиттан] [Әбу Рәфиъдан] [Әбу Һөрәйрә] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән бу хәдисләрнең кайберләрен риваять кылды."
Imam Tirmidzi : 1932
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ وَعَبْدُ الرَّحِيمِ وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ وَالْإِيمَانُ فِي الْجَنَّةِ وَالْبَذَاءُ مِنْ الْجَفَاءِ وَالْجَفَاءُ فِي النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әбу Курайб] сөйләде, безгә [Әбдә бин Сөләйман] һәм [Абдуррәхим] һәм [Мөхәммәд бин Бисир] [Мөхәммәд бин Әмр]дән сөйләде, безгә [Әбу Сәләмә] [Әбу Һөрәйрә]дән сөйләде ул әйтте; Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Оят иманның бер өлеше, ә иманның җәннәттә урыны бар. Яман сүзләр каты холык һәм темпераменттан килә, ә көч куллану җәһәннәмдә була". Әбу Гайсә әйтте; Мәгънәле хәдис шулай ук Ибн Гомәрдән, Әбу Бәкрәдән, Әбу Өмәмәдән, Имран бин Хөсәеннән дә риваять ителгән. Бу хәдис хәсән ышанычлы.
Imam Tirmidzi : 1933
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِمْرَانَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَرْجِسَ الْمُزَنِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السَّمْتُ الْحَسَنُ وَالتُّؤَدَةُ وَالِاقْتِصَادُ جُزْءٌ مِنْ أَرْبَعَةٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِمْرَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَرْجِسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ عَاصِمٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ
Безгә [Нәшр бин Әли Әл-Җәһдләми], безгә [Нух бин Кайс]га [Абдуллаһ бин Имран]га [Ашим Әл-Әһвәл]га [Абдуллаһ бин Сәрҗисә Әл-Музани]га Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәне әйтелде: "Гүзәл холык, зирәклек һәм уртачалык пәйгамбәрлек сыйфатларының егерме дүрт өлеше". Хәдис шулай ук Ибн Аббастан да риваять ителә, һәм бу Хәсән Гарибтан хәдис. Ул безгә [Кутайбә], ул безгә [Нух бин Кайс]га [Абдуллаһ бин Имран]га [Абдуллаһ бин Сәрҗисә]га, мәсәлән, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламгә сөйләгән. Ләкин анда ул Әшим исемен әйтми, һәм ышанычлысы - Нәшр бин Әли хәдисе.
Imam Tirmidzi : 1934
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ قُرَّةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَفِي الْبَاب عَنْ الْأَشَجِّ الْعَصَرِيِّ
Безгә [Мөхәммәд бин Абдулла бин Бази], безгә [Бысир бин Әл-Муфадлал]га [Корра бин Халид]га [Әбу Җәмра]га [Ибн Аббас]га Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең Әсияҗ бин Әбдел Кайска болай дигәне әйтелде: «Чыннан да, синдә Аллаһ яраткан ике сыйфат бар: йомшаклык һәм зирәклек». Әбу Гайсә болай диде: «Бу хәсән-сәхих гариб хәдис, һәм чын хәдис Әсияҗ әл-Әшридән риваять ителгән».
Imam Tirmidzi : 1935
حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمُهَيْمِنِ بْنُ عَبَّاسِ بْنِ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَنَاةُ مِنْ اللَّهِ وَالْعَجَلَةُ مِنْ الشَّيْطَانِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي عَبْدِ الْمُهَيْمِنِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ سَهْلٍ وَضَعَّفَهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ وَالْأَشَجُّ بْنُ عَبْدِ الْقَيْسِ اسْمُهُ الْمُنْذِرُ بْنُ عَائِذٍ
Безгә [Әбу Мөшгаб Әл Мәдәни] сөйләгән, безгә [Абдул Әл Мөхәймин бин Аббас бин Сәхл бин Сәгъд Әс Сәгыйди] [әтисеннән] [бабасыннан] сөйләгән ул болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Игътибарлылык - уяулык - Аллаһтан, ә ашыгычлык - шайтаннан вәсвәсә". Әбу Гайсә болай диде: "Бу Хәсән Гарибтан килгән хәдис. Кайбер хәдис белгечләре Габдул Мөхәймин бин Аббас бин Сәхлне тәнкыйтьләделәр һәм аны яттан белгән өчен тәнкыйтьләделәр. Әсияҗ бин Әбдул Кайс Әл-Мөнзир бин Әгъдз дип аталган.
Imam Tirmidzi : 1936
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ مَمْلَكٍ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أُعْطِيَ حَظَّهُ مِنْ الرِّفْقِ فَقَدْ أُعْطِيَ حَظَّهُ مِنْ الْخَيْرِ وَمَنْ حُرِمَ حَظَّهُ مِنْ الرِّفْقِ فَقَدْ حُرِمَ حَظَّهُ مِنْ الْخَيْرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَجَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Ибн Әбү Гомәр] әйткән, безгә [Суфиян бин Уяйнә] әйткән, [Әмру бин Динар] әйткән, [Ибн Әбү Әвәлкә] әйткән, [Я'лә бин Мәмләк] әйткән, [Өммү Дәрдә`] әйткән, [Әбү Дәрдә`] Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: "Кемгә йомшаклык бирелсә, аңа яхшылык бирелде. Кемгә йомшаклык бирү тыелса, аңа яхшылык бирү тыелды". Әбү Гайсә әйткән: "Мәгънәле хәдис шулай ук Айшә, Джарир бин Габдулла һәм Әбү Һөрәйрәдән дә риваять ителгән. Хәдис ышанычлы."
Imam Tirmidzi : 1937
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ اتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهَا لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَعْبَدٍ اسْمُهُ نَافِذٌ
Безгә [Әбу Курайб], безгә [Ваки], [Зәкәрия бин Исхак], [Яхья бин Абдулла бин Шәйфи], [Әбу Мәгъбәд], [Ибн Аббас], Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам бервакыт Муаз бин Җәбәлне Йәмән җиренә җибәргән, һәм ул: "Зульм күргәннәрнең догаларыннан куркыгыз. Чөнки аның догалары белән Аллаһ арасында хиҗаб юк - ул аңа комачаулый -" - дигән. Әбу Гайсә болай дигән: "Мәгънәле хәдис шулай ук Әнәс, Әбу Һөрәйрә, Габдулла бин Гомәр һәм Әбу Сәгыйдтән дә риваять ителгән. Һәм бу хәдис хәсән ышанычлы. Әбу Мәгъбәднең исеме Нәфидз.
Imam Tirmidzi : 1938
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَخَدَمْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ سِنِينَ فَمَا قَالَ لِي أُفٍّ قَطُّ وَمَا قَالَ لِشَيْءٍ صَنَعْتُهُ لِمَ صَنَعْتَهُ وَلَا لِشَيْءٍ تَرَكْتُهُ لِمَ تَرَكْتَهُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ خُلُقًا وَلَا مَسَسْتُ خَزًّا قَطُّ وَلَا حَرِيرًا وَلَا شَيْئًا كَانَ أَلْيَنَ مِنْ كَفِّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا شَمَمْتُ مِسْكًا قَطُّ وَلَا عِطْرًا كَانَ أَطْيَبَ مِنْ عَرَقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَالْبَرَاءِ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Кутәйбә] сөйләде, безгә [Җәгъфәр бин Сөләйман Әдл Дүлбәи] сөйләде, ул [Сабит] әйтте, ул [Әнәс] әйтте: Мин ун ел дәвамында Пәйгамбәрнең (саллаллаху алейхи һәм сәләм) ярдәмчесе булдым, ләкин шул вакыт эчендә ул миңа бер тапкыр да "Уфф-а..." дип әйтмәде. Шулай ук мин эшләгән нәрсә турында, ни өчен калдырган нәрсә турында, ни өчен калдырганым турында сорамады. Пәйгамбәр (саллаллаху алейхи һәм сәләм) иң яхшы әхлаклы кеше иде.
Imam Tirmidzi : 1939
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَال سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيَّ يَقُولُسَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا وَلَا مُتَفَحِّشًا وَلَا صَخَّابًا فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَصْفَحُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] сөйләде, безгә [Әбу Давыт] сөйләде, безгә [Шугъба] сөйләде, безгә [Әбу Исхак] әйтте, ул әйтте, мин [Әбу Габдулла әл-Җәдәли] әйткәнен ишеттем; мин бервакыт [Гайсә]дән Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең әхлакый сыйфатлары турында сорадым, һәм ул: "Ул начар холыклы кеше түгел иде, башка кешеләр турында яманламады. Ул базарларда кычкырып йөрүне яратмый иде. Ул яманлыкка яманлык белән җавап бирә торган кеше түгел, ләкин һәрвакыт мәрхәмәтле рәвештә гафу итә", - дип җавап бирде. Әбу Гайсә: "Бу - Хәсән Сахих хәдис", - диде. Шул ук вакытта, Габдулла әл-Җәдәли, аның чын исеме - Әбдулла бин Абди, һәм аны шулай ук Әбдрахман бин Абдин дип тә атыйлар.
Imam Tirmidzi : 1940
حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا غِرْتُ عَلَى أَحَدٍ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا غِرْتُ عَلَى خَدِيجَةَ وَمَا بِي أَنْ أَكُونَ أَدْرَكْتُهَا وَمَا ذَاكَ إِلَّا لِكَثْرَةِ ذِكْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهَا وَإِنْ كَانَ لَيَذْبَحُ الشَّاةَ فَيَتَتَبَّعُ بِهَا صَدَائِقَ خَدِيجَةَ فَيُهْدِيهَا لَهُنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әбу Һишам Әр-Рифаи] сөйләде, безгә [Хафш бин Гыйятс] сөйләде, ул [Хисям бин Урва] әйтте, ул [әтисеннән] [Гайсә] әйтте: "Мин Аллаһның Рәсүленең хатыннарыннан Хәдиҗәдән көнләшкән кебек көнләшмәдем. Аны тапканга түгел, ә Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәлам аның исемен күп тапкыр телгә алганга. Әгәр ул кәҗә суйса, ул Хәдиҗәнең сәдакасын алып, аларга бүләк итәр иде". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән гариб-шаһих хәдис."