Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 161
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ أُمَرَاءُ يَكُونُونَ بَعْدِي يُمِيتُونَ الصَّلَاةَ فَصَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَإِنْ صُلِّيَتْ لِوَقْتِهَا كَانَتْ لَكَ نَافِلَةً وَإِلَّا كُنْتَ قَدْ أَحْرَزْتَ صَلَاتَكَوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ الصَّلَاةَ لِمِيقَاتِهَا إِذَا أَخَّرَهَا الْإِمَامُ ثُمَّ يُصَلِّي مَعَ الْإِمَامِ وَالصَّلَاةُ الْأُولَى هِيَ الْمَكْتُوبَةُ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَأَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ حَبِيبٍ
[Muhammad bin Musa Al Bashri-k] kontatu digu; [Ja'far bin Sulaiman Adl Dluba'i-k] kontatu digu [Abu Imran Al Jauni-rengandik] [Abdullah bin Ash Shamit-engandik] [Abu Dharr-ek] esan duelarik: 'Profeta shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'O Abu Dharr, nire ondorengo buruzagiek otoitza hilko dute - gutxietsiko dute -, beraz, otoitz egin garaiz, otoitza bere garaian egiten bada, orduan nafilah-ren saria jasoko duzu, bestela, orduan zure otoitza zaindu duzu'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abdullah bin Mas'ud eta Ubadah bin Ash Shamit-en narrazio bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Abu Dharr-en haditha hasan sahih da. Hau da jakintsu askok hartutako iritzia. Gustatzen zaie gizona otoitza garaiz egitea imamak atzeratzen badu, eta ondoren imamarekin bat eginez otoitz egiten du. Eta zientziako aditu gehienen arabera, garai hartan egin zuen otoitza derrigorrezko otoitza zen. Abu Imran Al Jauniren izena Abdul Malik bin Habib' da.
Hadith
Imam Tirmidzi : 162
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَذَكَرُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَوْمَهُمْ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ إِنَّهُ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ فَإِذَا نَسِيَ أَحَدُكُمْ صَلَاةً أَوْ نَامَ عَنْهَا فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَاوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي مَرْيَمَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ وَذِي مِخْبَرٍ وَيُقَالُ ذِي مِخْمَرٍ وَهُوَ ابْنُ أَخِي النَّجَاشِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الرَّجُلِ يَنَامُ عَنْ الصَّلَاةِ أَوْ يَنْسَاهَا فَيَسْتَيْقِظُ أَوْ يَذْكُرُ وَهُوَ فِي غَيْرِ وَقْتِ صَلَاةٍ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ أَوْ عِنْدَ غُرُوبِهَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلِّيهَا إِذَا اسْتَيْقَظَ أَوْ ذَكَرَ وَإِنْ كَانَ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ أَوْ عِنْدَ غُرُوبِهَا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَالشَّافِعِيِّ وَمَالِكٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا يُصَلِّي حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ أَوْ تَغْرُبَ
[Qutaibah-k] esan zigun; [Hammad bin Zaid-ek] [Thabit Al Bunani-rengandik] [Abdullah bin Rabah Al Ansari-rengandik] [Abu Qatadah-rengandik] esan zuen: 'Laguntzaileek sallallaahu 'alaihi wasallam Profetari aipatu zioten otoitzak galdu zituztela lo zeudelako, beraz, esan zuen: 'Lo dagoenean ez dago gutxietsitzerik, baina gutxietsitzea kontziente zaudenean da - lo ez zaudenean -. Beraz, zuetako batek otoitz egitea ahazten badu edo loak hartzen badu, otoitz egin dezala gogoratzen duenean'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Ibn Mas'ud, Abu Maryam, Imran bin Hushain, Jubair bin Muth'im, Abu Juhaifah, Abu Sa'id, 'Amru bin Umayyah Adl Dlamri eta Dzu Mikhbar-en narrazioak ere badaude, Dzu Mikhmar ere deitua - hau da, An Najasyi-ren semearen semea -'. Abu Isak esan zuen; Abu Qatadah-ren haditha hasan sahih da. Adituek iritzi desberdinak dituzte lokartu edo ahaztu egin delako otoitz egiteari uko egiten dion pertsona bati buruz, eta gero esnatzen denean edo gogoratzen denean otoitz egiteko denbora amaitu denean, hau da, eguzkia irten edo sartu denean. Batzuek esan zuten: "Esnatzen denean edo gogoratzen denean egin behar du, eguzkia irten edo sartu arren". Hau da Ahmad, Ishaq, Shafi'i eta Malik-en iritzia. Beste batzuek, berriz, esan zuten: "Ez zaio baimenik otoitz egitea eguzkia irten edo sartu arte".
Hadith
Imam Tirmidzi : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَاوَفِي الْبَاب عَنْ سَمُرَةَ وَأَبِي قَتَادَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ قَالَ فِي الرَّجُلِ يَنْسَى الصَّلَاةَ قَالَ يُصَلِّيهَا مَتَى مَا ذَكَرَهَا فِي وَقْتٍ أَوْ فِي غَيْرِ وَقْتٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقَ وَيُرْوَى عَنْ أَبِي بَكْرَةَ أَنَّهُ نَامَ عَنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ فَاسْتَيْقَظَ عِنْدَ غُرُوبِ الشَّمْسِ فَلَمْ يُصَلِّ حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا وَأَمَّا أَصْحَابُنَا فَذَهَبُوا إِلَى قَوْلِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Esan zigun [Qutaibah-ek] eta [Bisyr bin Mu'adz-ek] esan zutela; esan zigun [Abu Awanah-ek] [Qatadah-etik] [Anas bin Malik-ek] esan zuela: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Otoitz egitea ahazten zaionak, egin dezala gogoratzen duenean'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Samrah eta Abu Qatadah-ren historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Anas-en hadith hau benetakoa da'. Ali bin Abu Talibek kontatu du otoitz egitea ahaztu zitzaion gizon bati buruz esan zuela: 'Otoitz egin dezala gogoratzen duenean, denbora barruan edo denboratik kanpo'. Hau da Syafi'ik, Ahmad bin Hambalek eta Ishaq-ek hartutako iritzia. Abu Bakrah-ek ere kontatu zuen behin loak hartu zuela eta ez zuela Asr otoitza egin, eta eguzkia sartu zenean esnatu zela, beraz, ez zuela otoitza egin eguzkia sartu arte. Kufako jende batzuek iritzi hori zuten, gure lagunek Ali ibn Abu Taliben (Ala pozik egon bedi berarekin) praktikari eutsi zioten bitartean.
Hadith
Imam Tirmidzi : 164
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍإِنَّ الْمُشْرِكِينَ شَغَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَرْبَعِ صَلَوَاتٍ يَوْمَ الْخَنْدَقِ حَتَّى ذَهَبَ مِنْ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعِشَاءَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِإِسْنَادِهِ بَأْسٌ إِلَّا أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْفَوَائِتِ أَنْ يُقِيمَ الرَّجُلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ إِذَا قَضَاهَا وَإِنْ لَمْ يُقِمْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
[Hannadek] esan zigun; [Husyaimek] [Abu Az Zubairrengandik] [Nafi' bin Jubair bin Muth'im]-engandik [Abu Ubaidah bin Abdullah bin Mas'ud]-engandik esan zuen; ' [Abdullah bin Mas'ud]-ek esan zuen: 'Politeistek Ala-ren Mezularia (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengana) lanpetuta eduki zuten Khandaq guduaren eguneko lau otoitzak egiteaz, Ala-ren nahiaren arabera gaua igaro zen arte. Orduan, Bilali agindu zion -otoitzerako deia egiteko-, eta Bilalek ere otoitzerako deia eta Iqamat esan zituen. Ondoren, eguerdiko otoitza egin zuen, gero Bilalen iqamat eta gero arratsaldeko otoitza otoitz egin zuen. Gero, Bilalek iqamat esan zuen eta gero maghrib otoitza otoitz egin zuen. Gero, Bilalek iqamat hartu zuen eta gero Isha' otoitza egin zuen. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abu Sa'id eta Jabirren haditak daude'. Abu Isak esan zuen; «Ez dago arazorik Abdullah-en haditharekin bere sanad-ean, baina Abu Ubaidah-k ez zuen Abdullah-engandik entzun». Hau da jakintsu batzuek galdutako otoitzei buruz aukeratu dutena, gizon batek iqamah esan behar duela otoitz bakoitzeko konpontzen badu, eta esaten ez badu, nahikoa dela. Hau Shafi'i-ren iritzia da.
Hadith
Imam Tirmidzi : 165
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ وَجَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كِدْتُ أُصَلِّي الْعَصْرَ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ إِنْ صَلَّيْتُهَا قَالَ فَنَزَلْنَا بُطْحَانَ فَتَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَوَضَّأْنَا فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ بَعْدَ مَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Muhammad bin Basyar Bundar]-ek esan zigun; [Mu'adz bin Hisham]-ek esan zigun; [Nire aitak] [Yahya bin Abu Kathir]-ek esan zidan; [Abu Salamah bin Abdurrahman]-ek [Jabir bin Abdullah]-ek esan zigun: 'Khandaq gerra garaian, Umar bin Khaththab-ek Quraish infidelen aurka oldartu zen, esanez: 'Alaren Mezularia, ia ezin dut Asr otoitza egin eguzkia sartu arte!'. Orduan, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek erantzun zuen: 'Alaren izenean, nik ere ez dut egin'. Jabirrek esan zuen; 'Ondoren, Buthanen gelditu ginen - Medinako haran batean -, gero Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek abluzioa egin zuen eta gu ere abluzioan sartu ginen, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek arratsaldeko otoitza egin zuen ilunabarraren ondoren, eta ondoren maghrib otoitza egin zuen'. Abu Isak esan zuen; "Hadith hau benetakoa da."
Hadith
Imam Tirmidzi : 166
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ وَأَبُو النَّضْرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الْعَصْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Mahmud bin Ghailanek] kontatu digu; [Abu Dawud Ath Thayalisik] eta [Abu An Nadlr-ek] kontatu digute [Muhammad bin Talhah bin Musharrif-engandik] [Zubaid-engandik] [Al Hamdani-rengandik] [Abdullah bin Mas'ud-engandik] esan zuen: 'Alaren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Wustha otoitza Asr otoitza da'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan sahih da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 167
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الْعَصْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَائِشَةَ وَحَفْصَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي هَاشِمِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثُ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ سَمِعَ مِنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَمُرَةَ فِي صَلَاةِ الْوُسْطَى حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ و قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَعَائِشَةُ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الظُّهْرِ و قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَابْنُ عُمَرَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الصُّبْحِ حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا قُرَيْشُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ قَالَ قَالَ لِي مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ سَلِ الْحَسَنَ مِمَّنْ سَمِعَ حَدِيثَ الْعَقِيقَةِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ سَمِعْتُهُ مِنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى و أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمَدِينِيِّ عَنْ قُرَيْشِ بْنِ أَنَسٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَلِيٌّ وَسَمَاعُ الْحَسَنِ مِنْ سَمُرَةَ صَحِيحٌ وَاحْتَجَّ بِهَذَا الْحَدِيثِ
[Hannadek] esan digu; [Abdahek] esan digu [Sa'id-engandik] [Qatadah-engandik] [Al Hasan-engandik] [Samrah bin Jundab-engandik] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik, esan zuela: 'Wustha otoitza arratsaldeko otoitza da'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Ali, Abdullah bin Mas'ud, Zaid bin Thabit, 'Aisyah, Hafshah, Abu Hurairah eta Abu Hasyim bin Utbah-ren narrazioak ere badaude'. Abu Isak esan zuen: 'Muhammadek esan zuen: 'Ali bin Abdullahek esan zuen Samrah bin Jundaben haditha hasan benetakoa zela, eta berarengandik entzun zuela'. Abu Isak esan zuen: 'Wustha otoitzari buruzko Samrah haditha arratsaldeko otoitza da, eta horren maila hasan shahih da. Hau da sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik eta haietatik kanpo dauden zientzialari gehienek hartutako iritzia'. Zaid bin Thabitek eta 'Aishak esan zuten: 'Wustha otoitza Dhuhr otoitza da'. Ibn Abbasek eta Ibn Umarrek esan zuten, berriz, 'Wustha otoitza Fajr otoitza da'. Abu Musa Muhammad bin Al Mutsannak esan zigun; Quraysh bin Anasek Habib Ibn Asy Syahidengandik esan zigun, eta esan zuen: 'Muhammad bin Sirinek esan zuen: 'Galdetu Al Hasani norengandik entzun zuen haditha Aqiqahi buruz?'. Beraz, galdetu nion, eta erantzun zidan: 'Samrah bin Jundabegandik entzun dut'. Abu Isak esan zuen: 'Muhammad bin Isma'ilek esan zigun; Ali bin Abdullah bin Al Madinik Quraysh bin Anasengandik esan zigun hadith honekin'. Muhammadek esan zuen: 'Alik esan zuen: 'Al Hasan Samrahrengandik entzutea egia da, eta hadith honetan oinarritzen da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ وَهُوَ ابْنُ زَاذَانَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَال سَمِعْتُ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَكَانَ مِنْ أَحَبِّهِمْ إِلَيَّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْفَجْرِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَعَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَمُعَاذِ ابْنِ عَفْرَاءَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَائِشَةَ وَكَعْبِ بْنِ مُرَّةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَيَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّهُمْ كَرِهُوا الصَّلَاةَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ صَلَاةِ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَأَمَّا الصَّلَوَاتُ الْفَوَائِتُ فَلَا بَأْسَ أَنْ تُقْضَى بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ قَالَ عَلِيُّ ابْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ إِلَّا ثَلَاثَةَ أَشْيَاءَ حَدِيثَ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَحَدِيثَ عَلِيٍّ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ
[Ahmad bin Mani'-k esan zigun; [Husyaim]-k esan zigun; [Mansur]-ek jakinarazi zigun - Ibn Zadzan da - [Qatadah]-k esan zuen; [Abu Al Aliyah]-k [Ibn Abbas]-ek esan zigun; Asko entzun nuen Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagunengandik, hala nola [Umar bin Al Khaththab], eta gehien gustatzen zaidan pertsonetako bat da, 'Alaren Mezulariak sallallaahu 'alaihi wasallam-ek debekatu zuen egunsentiaren ondoren egunsentira arte otoitz egitea, eta asr-ren ondoren ilunabar arte otoitz egitea'. Esan zuen; Kapitulu honetan Ali, Ibn Mas'ud, Uqbah bin Amir, Abu Hurairah, Ibn Umar, Samrah bin Jundab, Abdullah bin Amr, Mu'adh bin 'Afra`, Ash Shunabihiren narrazioak ere badaude - baina ez zituen entzun Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik -, Salamah bin Al Akwa', Zaid bin Thabit, 'Aisha, Ka'ab bin Murrah, Abu Umamah, Amru bin Abasah, Ya'la bin Umayyah eta Mu'awiyah-rengandik. Abu Isak esan zuen: 'Ibn Abbasen Umarrengandik egindako haditha hasan sahih da. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en eta ondorengoen arteko fuqaha gehienen iritzia da hau, egunsentiaren ondoren egunsentira arte eta arratsaldearen ondoren ilunabarrera arte otoitz egitea makruoh zela uste zutela. Galdutako otoitzei dagokienez, ez dago kalterik egunsentiaren edo arratsaldearen ondoren egitean -berreskuratzean-. Ali bin Al Madini esan zuen; 'Yahya bin Sa'idek esan zuen; 'Syu'bah-ek ez zuen inoiz entzun Abu Al Aliyahtik kontaturiko Qatadah-ren berri, hiru hadith izan ezik; Umar Hadith; 'Sallallaahu Profetak 'alaihi wasallam debekatu zuen egunsentiaren ondoren otoitz egitea eguzkia irten arte eta asr ondoren otoitz egitea ilunabarrera arte'. Sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren Ibn Abbas-en hadithak esan zuen: "Ez da egokia norbaitek esatea: "Yahya bin Mata baino hobea naiz". Hadith Ali, hiru Qadli mota daudela.
Hadith
Imam Tirmidzi : 169
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ لِأَنَّهُ أَتَاهُ مَالٌ فَشَغَلَهُ عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَصَلَّاهُمَا بَعْدَ الْعَصْرِ ثُمَّ لَمْ يَعُدْ لَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ وَهَذَا خِلَافُ مَا رُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَصَحُّ حَيْثُ قَالَ لَمْ يَعُدْ لَهُمَا وَقَدْ رُوِيَ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ نَحْوُ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ فِي هَذَا الْبَابِ رِوَايَاتٌ رُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا دَخَلَ عَلَيْهَا بَعْدَ الْعَصْرِ إِلَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَرُوِيَ عَنْهَا عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَالَّذِي اجْتَمَعَ عَلَيْهِ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى كَرَاهِيَةِ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ إِلَّا مَا اسْتُثْنِيَ مِنْ ذَلِكَ مِثْلُ الصَّلَاةِ بِمَكَّةَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ بَعْدَ الطَّوَافِ فَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُخْصَةٌ فِي ذَلِكَ وَقَدْ قَالَ بِهِ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ الصَّلَاةَ بِمَكَّةَ أَيْضًا بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَبَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ
[Qutaibah]-k esan zigun; [Jarir]-ek ['Atha` bin Sa'ib-engandik] [Sa'id bin Jubair-engandik] [Ibn Abbas-engandik] esan zuen: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek bi rak'ah otoitz egin zituen Asr-en ondoren, musulmanen ondasunen zaintzapean zegoelako, beraz, lanpetuta zegoen eta ezin zituen bi rak'ah otoitz egin eguerdiko otoitzen ondoren. Beraz, bi rak'ah egin zituen Asr-en ondoren, eta ez zituen berriro egin'. Kapitulu honetan 'Aisyah, Umm Salamah, Maimunah eta Abu Musa'-ren hadith-ak ere badaude. Abu Isak esan zuen: 'Ibn Abbasen haditha hasan hadith bat da, eta narratzaile askok Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik kontatu dute Asr-en ondoren bi rak'ah otoitz egin zituela. Eta horrek kontraesanean jartzen du berak -Profetak- kontatu zuenarekin - Asr-en ondoren otoitza ilunabar arte debekatu zuela esanez'. Ibn Abbasen haditha benetakoagoa da, bertan bi rak'ah otoitzak ez zituela errepikatu adierazten duelako. Eta Zaid bin Thabitek egindako hadith bat ere kontatu da, Ibn Abbasen haditharen antzekoa dena. Eta 'Aisyahk egindako hainbat hadith ere kontatu dira, eta horien arabera, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak ez zuen inoiz hura ikustera etorri - 'Aisyah - Asar garaiaren ondoren, bi rak'ah otoitz egin ez bazituen behintzat. Eta 'Aisyahk, Umm Salamahek, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak egindako beste narrazio batek, asr ondoren ilunabar arte otoitz egitea debekatu zuela, eta egunsentiaren ondoren egunsentira arte otoitz egitea debekatu zuela. Eta zientzialari adituek adosten dutena da otoitza debekatuta dagoela Asar ondoren ilunabar arte, eta egunsentiaren ondoren egunsentira arte otoitz egitea. Baztertutakoak izan ezik, hala nola Mekan Asar ondoren ilunabar arte otoitz egitea eta egunsentiaren ondoren egunsentira arte tawaf egin ondoren. Profetak (bakea eta bedeinkapena izan bedi haren gainean) kontatzen duenez, gai honetan barkamena eman zuen. Hau izan zen Profetaren Lagunen (bakea eta bedeinkapena izan bedi haren gainean) eta ondoren etorri ziren jakintsu talde baten iritzia. Iritzi bera zuten Imam Shafi'ik, Ahmadek eta Ishaqek ere. Bitartean, Profetaren Lagunen (bakea eta bedeinkapena izan bedi haren gainean) eta ondoren etorri ziren jakintsu talde batek ere makruh zela uste zuen Mekan Asr eta Fajr ondoren otoitz egitea. Iritzi bera zuten Sufyan Ath Thaurik, Malik ibn Anasek eta Kufako jende batzuek.
Hadith
Imam Tirmidzi : 170
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلَاةٌ لِمَنْ شَاءَوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ قَبْلَ الْمَغْرِبِ فَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الصَّلَاةَ قَبْلَ الْمَغْرِبِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ كَانُوا يُصَلُّونَ قَبْلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِنْ صَلَّاهُمَا فَحَسَنٌ وَهَذَا عِنْدَهُمَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ
[Hannadek] esan zigun; [Wakik] esan zigun [Kahmas bin Al Hasanek] [Abdullah bin Buraidah]-engandik [Abdullah bin Mughaffal]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik, esan zuen: 'Otoitzerako bi deien artean, egin nahi dutenentzako otoitz bat dago'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abdullah bin Az Zubairren historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Abdullah bin Al Mughaffal-en haditha autentikoa da'. Sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-ren laguntzaile batzuk ez zeuden ados maghrib aurretik otoitz egiteari buruz, batzuek argudiatu zuten ez zegoela maghrib aurretik otoitzik. Eta sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-ren laguntzaile askorengandik kontatu da bi rak'ah otoitz egin zituztela maghrib aurretik, hain zuzen ere, iqamah-aren eta otoitzerako deiaren artean. Ahmadek eta Ishaqek esan zuten; «Norbaitek egiten badu, gauza ona da». Biek uste dute sunna dela.
Hadith
Imam Tirmidzi : 171
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ وَعَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ وَعَنْ الْأَعْرَجِ يُحَدِّثُونَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَدْرَكَ مِنْ الصُّبْحِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الصُّبْحَ وَمَنْ أَدْرَكَ مِنْ الْعَصْرِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الْعَصْرَوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ أَصْحَابُنَا وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَهُمْ لِصَاحِبِ الْعُذْرِ مِثْلُ الرَّجُلِ الَّذِي يَنَامُ عَنْ الصَّلَاةِ أَوْ يَنْسَاهَا فَيَسْتَيْقِظُ وَيَذْكُرُ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَعِنْدَ غُرُوبِهَا
[Ishaq bin Musa Al Ansarik] esan zigun; [Ma'n] esan zigun; [Malik bin Anasek] [Zaid bin Aslamek] ['Atha` bin Yasar]-ek esan zigun, eta [Busr bin Sa'id]-ek eta [Al A'raj-ek] [Abu Hurairah-ek] esan zuela esan zigun, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Eguzkia irten baino lehen goizeko otoitzaren rakat bat jasotzen duenak, lortu du. Eta eguzkia sartu baino lehen Asr otoitzaren rak'ah bat lortzen duenak, lortu du'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan 'Aisyah'-en historia bat ere badago. Abu Isak esan zuen: 'Abu Hurairah-en haditha benetakoa da. Iritzi hau gure lagunek, Syafi'ik, Ahmadek eta Ishaq-ek hartu zuten. Haien arabera, hadith hau aitzakia duen norbaiti aplikatzen zaio, hala nola otoitza galtzen duen gizon bati lo egiten duelako edo ahazten duelako, gero esnatzen edo gogoratzen da eguzkia irteten edo sartzen denean.
Hadith
Imam Tirmidzi : 172
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَبَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِالْمَدِينَةِ مِنْ غَيْرِ خَوْفٍ وَلَا مَطَرٍقَالَ فَقِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ مَا أَرَادَ بِذَلِكَ قَالَ أَرَادَ أَنْ لَا يُحْرِجَ أُمَّتَهُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ قَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ رَوَاهُ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ وَسَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَقِيقٍ الْعُقَيْلِيُّ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ هَذَا
[Hannadek] esan zigun; [Abu Mu'awiyahk] [Al A'masy]-tik [Habib bin Abu Thabit]-etik [Sa'id bin Jubair]-etik [Ibn Abbas]-etik esan zuen; 'Medinan, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak plurala egiten zuen eguerdiko eta asr otoitzen artean, baita maghrib eta arratsaldeko otoitzen artean ere, ez beldurragatik edo euriagatik'. Sa'idek esan zuen; 'Ibn Abbasi esan zitzaion, 'Zer nahi du horrekin?' Hark erantzun zuen, 'Ez ditu gauzak zaildu nahi bere herriarentzat'. Esan zuen; 'Kapitulu honetan Abu Hurairah-ren hadith bat ere badago'. Abu Isak esan zuen; 'Ibn Abbasen hadith hau hainbat kanaletatik kontatu zen. Hain zuzen ere [Jabir bin Zaid] eta [Sa'id bin Jubair] eta [Abdullah bin Syaqiq Al 'Uqaili]. Bide honetatik aparte ere kontatzen da; Ibn Abbas-en eskutik, sallallaahu 'alaihi wasallam' Profetatik.
Hadith
Imam Tirmidzi : 173
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَنَشٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ جَمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ مِنْ غَيْرِ عُذْرٍ فَقَدْ أَتَى بَابًا مِنْ أَبْوَابِ الْكَبَائِرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَحَنَشٌ هَذَا هُوَ أَبُو عَلِيٍّ الرَّحَبِيُّ وَهُوَ حُسَيْنُ بْنُ قَيْسٍ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَحْمَدُ وَغَيْرُهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَا يَجْمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ إِلَّا فِي السَّفَرِ أَوْ بِعَرَفَةَ وَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ فِي الْجَمْعِ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ لِلْمَرِيضِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَجْمَعُ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ فِي الْمَطَرِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَلَمْ يَرَ الشَّافِعِيُّ لِلْمَرِيضِ أَنْ يَجْمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ
[Abu Salamah Yahya bin Khalaf Al Bashri-k] esan zigun; [Al Mu'tamir bin Sulaiman-ek] [bere aitagandik] [Hanasy-tik] [Ikrimah-tik] [Ibn Abbas-etik] sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik esan zuen: 'Bi otoitz artean plurala egiten duenak aitzakiarik gabe, bekatu handi baten atearen ate batera iritsi da'. Abu Isak esan zuen: 'Hanasy Abu Ali Ar Rahabi da, hau da, Husain bin Qais. Hadith adituen arabera, pertsona ahula zen. Imam Ahmad eta beste batzuek ere ahuldu egin dute'. Hadith hau zientzia adituek praktikatzen dute, ez dela zilegi bi otoitz egitea bidaiatzen edo Arafah-en ez bada. Eta tabi'in zirkuluetako aditu batzuek bi otoitz egitea errazten dute gaixoentzat. Ahmadek eta Ishaq-ek hartutako iritzia da hau. Bitartean, zientzialari batzuek diote bi otoitzak euria egiten duenean bakarrik egiten direla. Shafi'ik, Ahmadek eta Ishaqek hartutako iritzia da hau. Syafi'i imamak, berriz, ez du uste gaixoek bi otoitz pluralean egin ditzaketenik.
Hadith
Imam Tirmidzi : 174
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا أَصْبَحْنَا أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالرُّؤْيَا فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ لَرُؤْيَا حَقٍّ فَقُمْ مَعَ بِلَالٍ فَإِنَّهُ أَنْدَى وَأَمَدُّ صَوْتًا مِنْكَ فَأَلْقِ عَلَيْهِ مَا قِيلَ لَكَ وَلْيُنَادِ بِذَلِكَ قَالَ فَلَمَّا سَمِعَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ نِدَاءَ بِلَالٍ بِالصَّلَاةِ خَرَجَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَجُرُّ إِزَارَهُ وَهُوَ يَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَقَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ الَّذِي قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ فَذَلِكَ أَثْبَتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ أَتَمَّ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ وَأَطْوَلَ وَذَكَرَ فِيهِ قِصَّةَ الْأَذَانِ مَثْنَى مَثْنَى وَالْإِقَامَةِ مَرَّةً مَرَّةً وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ هُوَ ابْنُ عَبْدِ رَبِّهِ وَيُقَالُ ابْنُ عَبْدِ رَبٍّ وَلَا نَعْرِفُ لَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا يَصِحُّ إِلَّا هَذَا الْحَدِيثَ الْوَاحِدَ فِي الْأَذَانِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الْمَازِنِيُّ لَهُ أَحَادِيثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَمُّ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ
[Sa'id bin Yahya bin Sa'id Al Umawi] esan digu; [nire aitak] esan digu; [Muhammad bin Ishaq] esan digu [Muhammad bin Ibrahim Al Harits At Taimi-rengandik] [Muhammad bin Abdullah bin Zaid-engandik] [Bere aitak] esan zuen: 'Goiz batean Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-engana joan ginen, orduan izan nuen ametsa kontatu nion, eta orduan esan zuen: 'Hau benetako ametsa da, beraz, egon Bilalekin, bere ahotsa zurea baino ozenagoa eta luzeagoa baita, esadazu zer esan duzun - amets egin duzun -, esadazu oihu egiteko'. Abdullah bin Zaidek esan zuen: 'Umar bin Al Khaththab Bilal-en deia entzun zuenean, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en bila atera zen bere saronga zeramala, eta orduan esan zuen: 'Alaren Mezularia, egiarekin bidali zaituenaren izenean, nik ere amets egin dut esan zuen bezala'. Abdullah bin Zaidek esan zuen; «Beraz, Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak haren gainean izan daitezela) esan zuen: 'Alari dagokio laudorio guztia, gero are gehiago indartuko da'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Ibn Umarren historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Abdullah bin Zaiden hadith hau benetakoa da. [Ibrahim bin Sa'dek] hadith hau [Muhammad bin Ishaq]-engandik kontatu du lafadz perfektuago eta luzeago batekin. Hadithean adierazten da otoitzerako deia bi aldiz egiten dela, eta iqamah behin egiten dela'. Abdullah bin Zaid Ibn Abdu Rabbih da, eta Ibnu Abdu Rabbi ere deitzen zaio. Eta ez dugu inoiz ezagutu beragandik benetako hadithik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak kontatua, otoitzerako dei honi buruzko hadith-az gain. Abdullah bin Zaid bin 'Ashim Al Mazinik, berriz, hainbat hadith ditu sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak kontatua». Abbad bin Tamimen osaba zen.
Hadith
Imam Tirmidzi : 175
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ الْمُسْلِمُونَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ يَجْتَمِعُونَ فَيَتَحَيَّنُونَ الصَّلَوَاتِ وَلَيْسَ يُنَادِي بِهَا أَحَدٌ فَتَكَلَّمُوا يَوْمًا فِي ذَلِكَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ اتَّخِذُوا نَاقُوسًا مِثْلَ نَاقُوسِ النَّصَارَى وَقَالَ بَعْضُهُمْ اتَّخِذُوا قَرْنًا مِثْلَ قَرْنِ الْيَهُودِ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوَلَا تَبْعَثُونَ رَجُلًا يُنَادِي بِالصَّلَاةِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ قُمْ فَنَادِ بِالصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ
esan digu [Abu Bakr bin An Nadlr bin Abu An Nadlr]-ek esan zuela; esan digu [Hajjaj bin Muhammad] esan zuela; [Ibn Jurair-ek] esan zuela; jakinarazi digu [Nafi'-k] [Ibn Umar-ek] esan zuela; 'Musulmanak Medinara iritsi zirenean, bildu eta otoitzaren zain egon ziren, baina inork ez zuen otoitzerako deirik egin. Orduan, egun batean horri buruz hizketan ari zirela, batzuek esan zuten: 'Erabili kanpaiak kristauen moduan'. Beste batzuek esan zuten: 'Erabili tronpeta juduen moduan'. Ibn Umarrek esan zuen: 'Orduan Umarrek esan zuen: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek orduan esan zuen: 'Oi Bilal, jaiki eta deitu otoitzerako'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan shahih gharib da, Ibn Umar-en hadithetik'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 176
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي مَحْذُورَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي وَجَدِّي جَمِيعًا عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْعَدَهُ وَأَلْقَى عَلَيْهِ الْأَذَانَ حَرْفًا حَرْفًاقَالَ إِبْرَاهِيمُ مِثْلَ أَذَانِنَا قَالَ بِشْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ فَوَصَفَ الْأَذَانَ بِالتَّرْجِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي مَحْذُورَةَ فِي الْأَذَانِ حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ بِمَكَّةَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
[Biysr bin Mu'adz Al Bashri-k] esan zigun; [Ibrahim bin Abdul Aziz bin Abdul Malik bin Abu Mahdzurah-k] esan zigun; [niri aitari] eta [nire aitona-amonei] [Abu Mahdzurah-engandik] jakinarazi zidan esan zuela: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek eseri eta gutunez gutun irakurri zion. Ibrahim-ek orduan esan zuen: '-Gure otoitz deiaren antzera'. Bisyr-ek esan zuen: 'Orduan esan nion: 'Errepikatu niretzat!' Beraz, otoitz deia errepikatu egin zuen. Abu Isak esan zuen: 'Abu Mahdzurah-en otoitz deiari buruzko haditha benetakoa da. Hadith hau beste modu batean ere kontatu da berarengandik. Hadith hau Mekako jendeak asko praktikatzen du, eta hau da Shafi'i-ren iritzia.
Hadith
Imam Tirmidzi : 177
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْأَحْوَلِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَّمَهُ الْأَذَانَ تِسْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةً وَالْإِقَامَةَ سَبْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَحْذُورَةَ اسْمُهُ سَمُرَةُ بْنُ مِعْيَرٍ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا فِي الْأَذَانِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ أَنَّهُ كَانَ يُفْرِدُ الْإِقَامَةَ
[Abu Musa Muhammad bin Al Mutsannak] esan zigun; ['Affanek] esan zigun; [Hammamek] ['Amir bin Abdul Wahid Al Ahwal-engandik] [Makhul-engandik] [Abdullah bin Muhairiz-engandik] [Abu Mahdzurah-engandik] esan zigun sallallaahu 'alaihi wasallam' profetak adhanaren hemeretzi esaldi irakatsi zizkiola, iqamah-k, berriz, hamazazpi esaldi zituen bitartean. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan autentikoa da, Abu Mahdzurah-ren izena Samrah bin Mi'yar den bitartean'. Otoitzerako deiari dagokionez, zientzialari askok hadith honi eusten diote. Abu Mahdzurah-engandik kontatu zen esaldi bat esan zuela iqamah-n'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 178
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ وَيَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
[Qutaibah-k] esan zigun; [Abdul Wahhab Ats Tsaqfi-k] eta [Yazid bin Zurai'-k] [Khalid Al Hadza`-rengandik] [Abu Qilabah-rengandik] [Anas bin Malik-engandik] esan zuen; 'Bilali otoitzerako deialdiko zenbakiak eta iqamah-eko zenbaki bakoitiak osatzeko agindu zitzaion'. Kapitulu honetan Ibn Umar-en historia bat ere badago. Abu Isak esan zuen: 'Anas-en hadith hau benetakoa da. Hau da Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam eta tabi'in-en lagunen artean dauden zientzialari aditu batzuek hartutako iritzia. Iritzi hau Malik, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-ek ere hartu zuten.
Hadith
Imam Tirmidzi : 179
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَكَانَ أَذَانُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَفْعًا شَفْعًا فِي الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ رَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ حَدَّثَنَا أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ رَأَى الْأَذَانَ فِي الْمَنَامِ و قَالَ شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ رَأَى الْأَذَانَ فِي الْمَنَامِ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْأَذَانُ مَثْنَى مَثْنَى وَالْإِقَامَةُ مَثْنَى مَثْنَى وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى ابْنُ أَبِي لَيْلَى هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى كَانَ قَاضِيَ الْكُوفَةِ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ شَيْئًا إِلَّا أَنَّهُ يَرْوِي عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِيهِ
[Abu Sa'id Al Asyajj-ek] esan zigun; [Uqbah bin Khalid-ek] [Ibn Abu Lailarengandik] ['Amru bin Murrah]-engandik [Abdurrahman bin Abu Lailarengandik] [Abdullah bin Zaid-ek] esan zuen: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en deia bi aldiz gertatu da, bi aldiz bai otoitzerako deian bai iqamah-ean'. Abu Isak esan zuen: 'Abdullah bin Zaiden hadith hau [Wakik'-ek kontatu du [Al A'masy-rengandik] ['Amru bin Murrah]-engandik [Abdurrahman bin Abu Lailarengandik]. Esan zuen: '[Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagunek] kontatu ziguten [Abdullah bin Zaidek] otoitzerako deiari buruz amets egin zuela lo zegoela'. Bitartean, [Syu'bah-ek] ['Amr bin Murrah]-rengandik [Abdurrahman bin Abu Lailarengandik] kontatu zuen [Abdullah bin Zaidek] otoitzerako deiari buruz amets egin zuela lo zegoela'. Eta hau Ibn Abu Lailak kontatutako haditha baino benetakoagoa da. Eta Abdurrahmanek ere ez zuen inoiz Abdullah bin Zaidengandik entzun. Jakintsu batzuek esan zuten otoitzerako deia bi aldiz egin zela. Iritzi hau Sufyan Ats Tsauri, bin Al Mubarak eta Kufako jendeak hartu zuten. Abu Isak esan zuen: 'Ibn Abu Laila Muhammad bin Abdurrahman bin Abu Laila da, Kufako epailea zen, eta ez zuen inoiz hadith bat entzun bere aitarengandik. Bere aitarengandik kontatu zuen gizon batengandik entzun zuen bakarrik'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 180
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمُنْعِمِ هُوَ صَاحِبُ السِّقَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْحَسَنِ وَعَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِبِلَالٍ يَا بِلَالُ إِذَا أَذَّنْتَ فَتَرَسَّلْ فِي أَذَانِكَ وَإِذَا أَقَمْتَ فَاحْدُرْ وَاجْعَلْ بَيْنَ أَذَانِكَ وَإِقَامَتِكَ قَدْرَ مَا يَفْرُغُ الْآكِلُ مِنْ أَكْلِهِ وَالشَّارِبُ مِنْ شُرْبِهِ وَالْمُعْتَصِرُ إِذَا دَخَلَ لِقَضَاءِ حَاجَتِهِ وَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِيحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ الْمُنْعِمِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْمُنْعِمِ وَهُوَ إِسْنَادٌ مَجْهُولٌ وَعَبْدُ الْمُنْعِمِ شَيْخٌ بَصْرِيٌّ
[Ahmad bin Al Hasanek] esan zigun; [Al Mu'alla bin Asadek] esan zigun; [Abdul Mun'imek] esan zigun - ontziaren jabea da - esan zuen; [Yahya bin Muslimek] [Al Hasanek] eta ['Atha`] [Jabir bin Abdullahk] esan zigun; 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallamek, Bilali esan zion: 'Oi Bilal, otoitz egitera deitzen baduzu, moteldu zure deia, eta iqamat egiten baduzu, bizkortu. Egin zure deiaren eta zure iqamat-aren arteko distantzia, jaten amaitu arte jaten duen pertsona batena, edaten amaitu arte edaten duen pertsona batena, bere beharrak asetzen dituen pertsona batena bezalakoa, eta ez jaiki ni ikusi arte'. [Abd bin Humaid] esan zigun; [Yunus bin Muhammad] [Abdul Mun'imek] esan zigun hadith esanguratsu batekin'. Abu Isak esan zuen; «Ez dakigu Jabirren hadith hau bide honetatik izan ezik, hain zuzen ere Abdul Mun'imen hadithetik, zeinaren sanad majhul den - ezezaguna -. Eta Abdul Mun'im Basraheko xeik bat zen».
