Imam Tirmidzi : 161
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ أُمَرَاءُ يَكُونُونَ بَعْدِي يُمِيتُونَ الصَّلَاةَ فَصَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَإِنْ صُلِّيَتْ لِوَقْتِهَا كَانَتْ لَكَ نَافِلَةً وَإِلَّا كُنْتَ قَدْ أَحْرَزْتَ صَلَاتَكَوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ الصَّلَاةَ لِمِيقَاتِهَا إِذَا أَخَّرَهَا الْإِمَامُ ثُمَّ يُصَلِّي مَعَ الْإِمَامِ وَالصَّلَاةُ الْأُولَى هِيَ الْمَكْتُوبَةُ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَأَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ حَبِيبٍ
atugambiire [Muhammad bin Musa Al Bashri] akagira ati; atugambiire [Ja’far bin Sulaiman Adl Dluba’i] kuruga ahari [Abu Imran Al Jauni] kuruga ahari [Abdullah bin Ash Shamit] kuruga ahari [Abu Dzar] akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Iwe Abu Dharr, abeebembezi bwanyima yangye nibaija kwita - kugaya - okushaba, n'ahabw'ekyo shaba omu bwire, okushaba kwaba nikukorwa kurugiirira aha bwire obwo noija kutunga ekihembo kya nafilah, kyaba kitari kityo obwo noija kutunga okushaba kwawe'. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Abdullah bin Mas’ud na Ubadah bin Ash Shamit’. Abu Isa akagira ati; Hadiisi ya Abu Dzar ni hasan ey’amazima. Eki nikyo kiteekateeko ekirikutwarwa abanyabwengye baingi. Nibakunda omushaija kushaba omu bwire Imam yaaheza, reero ashaba arikwegaita ahari Imam. Kandi okurugiirira aha bakugu abaingi omu bya sayansi, okushaba oku yaabaire ashaba aha kutandika kw’obwire obwo kukaba kuri okushaba kw’obujunaanizibwa. Eiziina rya Abu Imran Al Jauni ni Abdul Malik bin Habib’.
Imam Tirmidzi : 162
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَذَكَرُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَوْمَهُمْ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ إِنَّهُ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ فَإِذَا نَسِيَ أَحَدُكُمْ صَلَاةً أَوْ نَامَ عَنْهَا فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَاوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي مَرْيَمَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ وَذِي مِخْبَرٍ وَيُقَالُ ذِي مِخْمَرٍ وَهُوَ ابْنُ أَخِي النَّجَاشِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الرَّجُلِ يَنَامُ عَنْ الصَّلَاةِ أَوْ يَنْسَاهَا فَيَسْتَيْقِظُ أَوْ يَذْكُرُ وَهُوَ فِي غَيْرِ وَقْتِ صَلَاةٍ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ أَوْ عِنْدَ غُرُوبِهَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلِّيهَا إِذَا اسْتَيْقَظَ أَوْ ذَكَرَ وَإِنْ كَانَ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ أَوْ عِنْدَ غُرُوبِهَا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَالشَّافِعِيِّ وَمَالِكٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا يُصَلِّي حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ أَوْ تَغْرُبَ
atugambiire [Qutaibah] akagira ati; atugambiire [Hammad bin Zaid] kuruga ahari [Thabit Al Bunani] kuruga ahari [Abdullah bin Rabah Al Ansari] kuruga ahari [Abu Qatadah] akagira ati; 'Abashahaba bakagambira nabi sallallaahu 'alaihi wasallam ngu bakafeerwa okushaba kwabo ahabw'okugira ngu bakaba bagwejegyeire, n'ahabw'ekyo akagira ati: 'Omu turo tihariho ekirikushushana n'okugaya, kwonka okugaya n'obu orikuba oine obwengye - otarikugwejegyera -. Mbwenu omwe omuriimwe ku arikwebwa kushaba, nari akagwejegyera, obwo ashabe ku arikwijuka’. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebitebyo kuruga ahari Ibn Mas’ud, Abu Maryam, Imran bin Hushain, Jubair bin Muth’im, Abu Juhaifah, Abu Sa’id, ‘Amru bin Umayyah Adl Dlamri na Dzu Mikhbar, nawe orikwetwa Dzu Mikhmar - nikwo kugira ngu mutabani wa An Najas’. Abu Isa akagira ati; Hadiisi ya Abu Qatadah ni hasan ey’amazima. Abanyabwengye baine ebiteekateeko bitarikushushana aha muntu orikugaya okushaba ahabw’okugwejegyera nari akeebwa, reero akasisimuka nari aijuka obwire bw’okushaba bwaheza, nikwo kugira ngu eizooba ryaheza kurugayo nari ryarenga. Bamwe aharibo bakagira bati; ‘Aine kukikora ku arikusisimuka nari kwijuka, n’obu eizooba riraabe nirirugayo nari nirirenga’. Eki n’ekiteekateeko kya Ahmad, Ishaq, Syafi’i na Malik. Obwe abandi bagizire ngu; ‘Tashemerire kukora okushaba okuhitsya obu eizooba riraarugye nari rirengire’.
Imam Tirmidzi : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَاوَفِي الْبَاب عَنْ سَمُرَةَ وَأَبِي قَتَادَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ قَالَ فِي الرَّجُلِ يَنْسَى الصَّلَاةَ قَالَ يُصَلِّيهَا مَتَى مَا ذَكَرَهَا فِي وَقْتٍ أَوْ فِي غَيْرِ وَقْتٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقَ وَيُرْوَى عَنْ أَبِي بَكْرَةَ أَنَّهُ نَامَ عَنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ فَاسْتَيْقَظَ عِنْدَ غُرُوبِ الشَّمْسِ فَلَمْ يُصَلِّ حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا وَأَمَّا أَصْحَابُنَا فَذَهَبُوا إِلَى قَوْلِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
atugambiire [Qutaibah] na [Bisyr bin Mu’adz] bakagira ngu; atugambiire [Abu Awanah] kuruga [Qatadah] kuruga [Anas bin Malik] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Orikwebwa okushaba, akite ku arikwijuka'. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Samrah na Abu Qatadah’. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi kuruga ahari Anas ni hasan ey'amazima.' Kigambirweho kuruga ahari Ali bin Abu Talib, ngu akagira aha mushaija owayebirwe kushaba, akagira ati: ‘Reka ashabe buri bwire obu arikwijuka, yaaba omu bwire nari aheeru y’obwire’. Eki nikyo kiteekateeko ekyatwarirwe Syafi’i, Ahmad bin Hambal na Ishaq’. Kandi kikagambwa kuruga ahari Abu Bakrah ngu rimwe akagwejegyera kandi tarashabire omu mwabazyo, kandi akasisimuka eizooba ryaheza kurenga, n’ahabw’ekyo tarashabire kuhitsya obu eizooba ryarenga.’ Abamwe aha batuuzi ba Kufa nibateekateeka batyo, kandi ahari banywani baitu, nibahamira aha byakozirwe Ali bin Abu Talib Radliaallahu ‘anhu’.
Imam Tirmidzi : 164
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍإِنَّ الْمُشْرِكِينَ شَغَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَرْبَعِ صَلَوَاتٍ يَوْمَ الْخَنْدَقِ حَتَّى ذَهَبَ مِنْ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعِشَاءَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِإِسْنَادِهِ بَأْسٌ إِلَّا أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْفَوَائِتِ أَنْ يُقِيمَ الرَّجُلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ إِذَا قَضَاهَا وَإِنْ لَمْ يُقِمْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Husyaim] kuruga ahari [Abu Az Zubair] kuruga ahari [Nafi’ bin Jubair bin Muth’im] kuruga ahari [Abu Ubaidah bin Abdullah bin Mas’ud] akagira ati; ’ [Abdullah bin Mas’ud] akagira ati; 'Abashiriki bakaba bagumize ngu omutumwa wa Allah (saww) akore eshaara ina aha izooba ry'orutaro rwa Khandaq okuhisya obu ekiro kyahingwireho ahabw'okukunda kwa Allah. Bwanyima akaragiira Bilal -kukora azabu-, mbwenu Bilal nawe akora azabu na Iqamat. Bwanyima akashaba eshaara y'omu mwabazyo, bwanyima Bilal iqamat bwanyima yashaba eshaara y'omu mwabazyo. Bilal akagira iqamat bwanyima yashaba eshaara ya maghrib. Bilal akakwata iqamat bwanyima yakora okushaba kwa Isha'. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu hadiisi kuruga ahari Abu Sa’id na Jabir’. Abu Isa akagira ati; ‘Tihariho buremeezi bwona ahari hadiisi ya Abdullah omu sanad ye, kwonka Abu Ubaidah tarahuriire ahari Abdullah’. Eki nikyo abanyabwengye abamwe batooraine aha bikwatiraine n’okushaba okufeerirwe, ngu omushaija ashemerire kugamba iqamah ahari buri kushaba yaaba naakigaruza, kandi ku araabe atarikukigamba obwo ekyo nikimara. Eki n’ekiteekateeko kya Shafi’i’.
Imam Tirmidzi : 165
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ وَجَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كِدْتُ أُصَلِّي الْعَصْرَ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ إِنْ صَلَّيْتُهَا قَالَ فَنَزَلْنَا بُطْحَانَ فَتَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَوَضَّأْنَا فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ بَعْدَ مَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
atugambiire [Muhammad bin Basyar Bundar] akagira ati; atugambiire [Mu’adz bin Hisham] akagira ati; akangambira [Tata] kuruga [Yahya bin Abu Kathir] akagira ati; atugambiire [Abu Salamah bin Abdurrahman] kuruga [Jabir bin Abdullah] akagira ati: ‘Omu bwire bw’orutaro rwa Khandaq, Umar bin Khaththab akajuma abakaafiiri ba Quraish, arikugira ati: ‘Iwe Mutumwa wa Allah, tindikubaasa kukora okushaba kwa Asr okuhitsya obu eizooba rirarenga!’ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam bwanyima akagarukamu ati: ‘Nanye tindikukikora’. Jabiri akagira ati; 'Bwanyima tukemerera ahari Buthan - oruhanga omuri Madiina -, bwanyima Rasulullah akakora okunaaba kandi naitwe twayegaita aha kunaaba, Rasulullah bwanyima akashaba omu mwabazyo bwanyima y'eizooba kurenga, bwanyima y'ekyo akashaba maghrib'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi n'eya hasan ey'amazima.'
Imam Tirmidzi : 166
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ وَأَبُو النَّضْرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الْعَصْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
atugambiire [Mahmud bin Ghailan] akagira ati; atugambiire [Abu Dawud Ath Thayalisi] na [Abu An Nadlr] kuruga ahari [Muhammad bin Thalhah bin Musharrif] kuruga ahari [Zubaid] kuruga ahari [Al Hamdani] kuruga ahari [Abdullah bin Mas’ud] akagira ati; 'Rasulullah akagira ati: 'Eshaara ya wustha n'eshaara y'omu mwabazyo'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi n'eya hasan ey'amazima.'
Imam Tirmidzi : 167
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الْعَصْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَائِشَةَ وَحَفْصَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي هَاشِمِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثُ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ سَمِعَ مِنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَمُرَةَ فِي صَلَاةِ الْوُسْطَى حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ و قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَعَائِشَةُ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الظُّهْرِ و قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَابْنُ عُمَرَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الصُّبْحِ حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا قُرَيْشُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ قَالَ قَالَ لِي مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ سَلِ الْحَسَنَ مِمَّنْ سَمِعَ حَدِيثَ الْعَقِيقَةِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ سَمِعْتُهُ مِنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى و أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمَدِينِيِّ عَنْ قُرَيْشِ بْنِ أَنَسٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَلِيٌّ وَسَمَاعُ الْحَسَنِ مِنْ سَمُرَةَ صَحِيحٌ وَاحْتَجَّ بِهَذَا الْحَدِيثِ
atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Abdah] kuruga ahari [Sa’id] kuruga ahari [Qatadah] kuruga ahari [Al Hasan] kuruga ahari [Samrah bin Jundab] kuruga ahari nabi saw. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebitebyo kuruga ahari Ali, Abdullah bin Mas'ud, Zaid bin Thabit, 'Aisyah, Hafshah, Abu Hurairah na Abu Hasyim bin Utbah'. Abu Isa akagira ati; ‘Muhamadi akagira ati; ‘Ali bin Abdullah akagira ngu hadiisi ya Samrah bin Jundab ekaba eri hasan ey’amazima, kandi akaba agihuriire ahariwe’. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi ya Samrah erikukwata aha kushaba kwa wustha n'okushaba kw'omu mwabazyo, omutindo gwayo ni hasan shahih. Eki nikyo kiteekateeko ekirikutwarwa abanyasayansi abaingi kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abandi abatari bo’. Zaid bin Thabit na ‘Aisyah bakagira bati, ‘okushaba kwa Wustha n’okushaba kw’omu kasheeshe’. Omubwire obwo, Ibn Abbas na Ibnu Umar bakagira ngu, ‘okushaba kwa Wustha n’okushaba kw’omu kasheeshe’. Atugambiire ngu Abu Musa Muhammad bin Al Mutsanna akagira ati; atugambiire ngu Quraish bin Anas kuruga ahari Habib Ibnu Asy Syahid akagira ati; ‘Muhammad bin Sirin akagira ati; 'Buuza Al Hasan ou yaahuriire hadiisi erikukwata ahari Aqiqah?' n’ahabw’ekyo nkamubuuza, reero yaagarukamu ati, ‘Nkakihurira ahari Samrah bin Jundab’. Abu Isa akagira ati; ‘Tugambirwe ngu Muhammad bin Isma’il akagira ati; atugambiire Ali bin Abdullah bin Al Madini kuruga Quraish bin Anas na hadiisi egi’. Muhamadi akagira ati; ‘Ali akagira ati; ‘Okuhurira kwa Al Hasan kuruga ahari Samrah n’amazima, kandi nikurugiirira ahari hadiisi egi’.
Imam Tirmidzi : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ وَهُوَ ابْنُ زَاذَانَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَال سَمِعْتُ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَكَانَ مِنْ أَحَبِّهِمْ إِلَيَّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْفَجْرِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَعَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَمُعَاذِ ابْنِ عَفْرَاءَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَائِشَةَ وَكَعْبِ بْنِ مُرَّةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَيَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّهُمْ كَرِهُوا الصَّلَاةَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ صَلَاةِ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَأَمَّا الصَّلَوَاتُ الْفَوَائِتُ فَلَا بَأْسَ أَنْ تُقْضَى بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ قَالَ عَلِيُّ ابْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ إِلَّا ثَلَاثَةَ أَشْيَاءَ حَدِيثَ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَحَدِيثَ عَلِيٍّ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ
atugambiire [Ahmad bin Mani’] akagira ati; atugambiire [Husyaim] ati; atumanyiise [Mansur] - niwe Ibn Zadzan- kuruga [Qatadah] akagira ati; atugambiire [Abu Al Aliyah] kuruga ahari [Ibn Abbas] akagira ati; Nkahurira bingi kuruga ahari banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nka [Umar bin Al Khaththab], kandi n’omwe aha bantu abu ndikukunda munonga, ‘Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akazibira okushaba bwanyima y’omushekye kuhitsya obu eizooba ryarugayo, kandi akazibira okushaba bwanyima ya asr kuhitsya obu eizooba ryarenga’. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebitebyo kuruga ahari Ali, Ibn Mas'ud, Uqbah bin Amir, Abu Hurairah, Ibn Umar, Samrah bin Jundab, Abdullah bin Amru, Mu'adz bin 'Afra`, Ash Shunabihi - kwonka tarahuriire kuruga ahari nabi A. Thabit, ‘Aisyah, Ka’ab bin Murrah, Abu Umamah, Amru bin Abasah, Ya’la bin Umayyah na Mu’awiyah’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi ya Ibn Abbas kuruga ahari Umar ni hasan ey’amazima. Eki nikyo kiteekateeko kya fuqaha abaingi kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abo abakuratsireho, ngu nibakuratira okushaba bwanyima y’omushekye kuhitsya obu eizooba ryarugayo kandi bwanyima ya asr kuhitsya obu eizooba ririkurenga. Aha bikwatiraine n’okushaba okurikusigaho, tihaine kibi omu kubikora - okubigaruza - bwanyima y’omushekye nari asar. Ali bin Al Madini akagira ati; ‘Yahya bin Sa’idi akagira ati; ‘Syu’bah tarahuriraga aha Qatadah eyaagambirweho kuruga ahari Abu Al Aliyah okwihaho hadiisi ishatu; Umar Hadiisi; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akazibira okushaba bwanyima y'omushekye kuhisya obu eizooba ryarugayo n'okushaba bwanyima ya asr kuhisya obu eizooba ryarenga'. Hadiisi ya Ibn Abbas kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Tikihikire omuntu kugira ati: ‘Ninkira Yahya bin Mata’. Hadith Ali, ngu hariho emiringo eshatu ya Qadli.
Imam Tirmidzi : 169
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ لِأَنَّهُ أَتَاهُ مَالٌ فَشَغَلَهُ عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَصَلَّاهُمَا بَعْدَ الْعَصْرِ ثُمَّ لَمْ يَعُدْ لَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ وَهَذَا خِلَافُ مَا رُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَصَحُّ حَيْثُ قَالَ لَمْ يَعُدْ لَهُمَا وَقَدْ رُوِيَ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ نَحْوُ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ فِي هَذَا الْبَابِ رِوَايَاتٌ رُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا دَخَلَ عَلَيْهَا بَعْدَ الْعَصْرِ إِلَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَرُوِيَ عَنْهَا عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَالَّذِي اجْتَمَعَ عَلَيْهِ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى كَرَاهِيَةِ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ إِلَّا مَا اسْتُثْنِيَ مِنْ ذَلِكَ مِثْلُ الصَّلَاةِ بِمَكَّةَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ بَعْدَ الطَّوَافِ فَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُخْصَةٌ فِي ذَلِكَ وَقَدْ قَالَ بِهِ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ الصَّلَاةَ بِمَكَّةَ أَيْضًا بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَبَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ
atugambiire [Qutaibah] akagira ati; atugambiire [Jarir] kuruga ahari [‘Atha` bin Sa’ib] kuruga ahari [Sa’id bin Jubair] kuruga ahari [Ibn Abbas] akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akashaba rak'a ibiri bwanyima ya Asr ahabw'okuba akaba nareberera ebintu by'abasiraamu, n'ahabw'ekyo akaba aine bingi by'okukora kandi akaba atarikubaasa kushaba rak'a ibiri bwanyima y'okushaba omu kasheeshe. Nahabwekyo akakora rak’ah ibiri bwanyima ya Asr, kandi taragarukire kuzikora’. Omu shuura egi harimu na hadiisi kuruga ahari ‘Aisyah, Ummu Salamah, Maimunah, na Abu Musa’. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi ya Ibn Abbas ni hadiisi ya hasan, kandi abatebya baingi bakatebya kuruga ahari nabi sallallaahu 'alaihi wasallam ngu akashaba rak'a ibiri bwanyima ya Asr. Kandi eki nikihakanisa ebyagambirweho kuruga ahariwe - Nabi - ngu akazibira okushaba bwanyima ya Asr okuhisya obu eizooba ryarenga. Hadiisi ya Ibn Abbas niyo erikukirayo kuba ey’amazima ahabw’okuba neegira ngu taragarukiremu eshaara za rak’ah ibiri. Kandi hadiisi nayo egambirweho kuruga ahari Zaid bin Thabit erikushushana na hadiisi ya Ibn Abbas. Kandi nakyo kigambirweho kuruga ahari ‘Aisyah hadiisi nyingi ezirikugira ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam taraizire kumureeba - ‘Aisyah – bwanyima y’obwire bwa Asar okwihaho yaashaba rak’ah ibiri. Kandi n’enkuru endiijo kuruga ahari ‘Aisyah, kuruga ahari Umm Salamah, kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ngu akazibira okushaba bwanyima ya asr kuhitsya obu eizooba ryarenga, kandi akazibira okushaba bwanyima y’omushekye kuhitsya obu eizooba ryarenga. Kandi eki abakugu omu bya sayansi barikwikirizanaho n’okugira ngu okushaba nikuzibirwa bwanyima ya Asar kuhitsya obu eizooba riraarengire, n’okushaba bwanyima y’omushekye kuhitsya obu eizooba riraarengire. Oyihireho ebyo ebibaire bitarimu, nk’okushaba omuri Mecca bwanyima ya Asar kuhitsya obu eizooba ryarenga n’enyima y’omushekye kuhitsya obu eizooba riraahwe bwanyima y’okukora tawaf. Kigambirweho kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ngu akaha obusingye omu nshonga egi. Eki kibaire kiri ekiteekateeko ky’ekibiina ky’abanyasayansi kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abo abaizire bwanyima yaabo. Ekiteekateeko eki nakyo kikatwarwa Imam Syafi’i, Ahmad na Ishaq. Omubwire obwo, ekindi kigombe ky'abakugu omu bya sayansi, kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu 'alaihi wasallam n'abo abamukuratiire, nabo bakareeba okushaba bwanyima ya Asar na Fajr omuri Mecca. Ekiteekateeko eki kikatwarwa Sufyan Ats Tsauri, Malik bin Anas n’abamwe aha batuuzi ba Kufa’.
Imam Tirmidzi : 170
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلَاةٌ لِمَنْ شَاءَوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ قَبْلَ الْمَغْرِبِ فَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الصَّلَاةَ قَبْلَ الْمَغْرِبِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ كَانُوا يُصَلُّونَ قَبْلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِنْ صَلَّاهُمَا فَحَسَنٌ وَهَذَا عِنْدَهُمَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ
atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Kahmas bin Al Hasan] kuruga ahari [Abdullah bin Buraidah] kuruga ahari [Abdullah bin Mughaffal] kuruga ahari nabi saw. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebyafaayo kuruga ahari Abdullah bin Az Zubair'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi ya Abdullah bin Al Mughaffal n'ey'amazima.' Bamwe ahari banywani ba nabi sallallaahu 'alaihi wasallam bakaba bataikirizaine aha kushaba Maghrib etakahikire, abamwe bakagira ngu tihaine kushaba Maghrib etakahikire. Kandi kigambirweho kuruga ahari baingi ahari banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ngu bakashaba raka’a ibiri batakashabire maghrib, nikwo kugira ngu ahagati ya iqamah n’okweta. Ahmad na Ishaq bakagira ngu; 'Omuntu ku arikukikora obwo n'ekintu kirungi'. Bombi nibatwara ngu ni sunnah’.
Imam Tirmidzi : 171
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ وَعَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ وَعَنْ الْأَعْرَجِ يُحَدِّثُونَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَدْرَكَ مِنْ الصُّبْحِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الصُّبْحَ وَمَنْ أَدْرَكَ مِنْ الْعَصْرِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الْعَصْرَوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ أَصْحَابُنَا وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَهُمْ لِصَاحِبِ الْعُذْرِ مِثْلُ الرَّجُلِ الَّذِي يَنَامُ عَنْ الصَّلَاةِ أَوْ يَنْسَاهَا فَيَسْتَيْقِظُ وَيَذْكُرُ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَعِنْدَ غُرُوبِهَا
atugambiire [Ishaq bin Musa Al Ansari] akagira ati; atugambiire [Ma’n] akagira ati; akatugambira [Malik bin Anas] kuruga ahari [Zaid bin Aslam] kuruga ahari [‘Atha` bin Yasar], kandi kuruga ahari [Busr bin Sa’id] na kuruga ahari [Al A’raj] bakakigambira kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Orikutunga rakat emwe etakatandikire kushaba eizooba ry’omu kasheeshe. Kandi orikutunga rak’ah emwe y’okushaba Asr eizooba ritakarengire, aba agitungire’. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebyafaayo bya 'Aisyah'. Abu Isa akagira ati; Hadiisi ya Abu Hurairah n’ey’amazima. Ekiteekateeko eki kikatwarwa banywani baitu, Syafi’i, Ahmad na Ishaq. Okurugirira aharibo, hadiisi egi neekwata aha muntu orikukyerererwa, nk’omushaija owaabaire afeerirwe okushaba kwe ahabw’okugwejegyera nari akeebwa, reero akasisimuka nari aijuka eizooba ryarugayo nari ryarenga.’
Imam Tirmidzi : 172
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَبَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِالْمَدِينَةِ مِنْ غَيْرِ خَوْفٍ وَلَا مَطَرٍقَالَ فَقِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ مَا أَرَادَ بِذَلِكَ قَالَ أَرَادَ أَنْ لَا يُحْرِجَ أُمَّتَهُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ قَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ رَوَاهُ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ وَسَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَقِيقٍ الْعُقَيْلِيُّ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ هَذَا
atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Abu Mu’awiyah] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Habib bin Abu Thabit] kuruga ahari [Sa’id bin Jubair] kuruga ahari [Ibn Abbas] akagira ati; 'Omuri Madiina, nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akaba akora obungi ahagati y'eshaara z'omu kasheeshe n'eza asr, hamwe n'ahagati y'eshaara za maghrib n'ez'omwabazyo, ti ahabw'okutiina nari enjura'. Sa’id akagira ati; 'Kikagambirwa Ibn Abbas ngu 'Ekyo nayenda ki?' Akagarukamu ati, ‘Tarikwenda kugumira abantu be ebintu’. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu na hadiisi kuruga ahari Abu Hurairah’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi eya Ibn Abbas ekagambwa kuruga omu mihanda etari emwe n’emwe. Nikwo kugira ngu [Jabir bin Zaid] na [Sa’id bin Jubair] na [Abdullah bin Syaqiq Al ‘Uqaili]. Kandi nikigambwaho okwihaho omuhanda ogu; kuruga ahari Ibn Abbas, kuruga ahari nabi saw.
Imam Tirmidzi : 173
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَنَشٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ جَمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ مِنْ غَيْرِ عُذْرٍ فَقَدْ أَتَى بَابًا مِنْ أَبْوَابِ الْكَبَائِرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَحَنَشٌ هَذَا هُوَ أَبُو عَلِيٍّ الرَّحَبِيُّ وَهُوَ حُسَيْنُ بْنُ قَيْسٍ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَحْمَدُ وَغَيْرُهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَا يَجْمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ إِلَّا فِي السَّفَرِ أَوْ بِعَرَفَةَ وَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ فِي الْجَمْعِ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ لِلْمَرِيضِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَجْمَعُ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ فِي الْمَطَرِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَلَمْ يَرَ الشَّافِعِيُّ لِلْمَرِيضِ أَنْ يَجْمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ
atugambiire [Abu Salama Yahya bin Khalaf Al Bashri] akagira ati; atugambiire [Al Mu’tamir bin Sulaiman] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Hanasy] kuruga ahari [Ikrimah] kuruga ahari [Ibn Abbas] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Orikukora obungi ahagati y’eshaara ibiri ataine nshonga, obwo aba ahikire ahari emwe aha miryango y’ekibi ekikuru’. Abu Isa akagira ati; 'Hanasy ni Abu Ali Ar Rahabi, nikwo kugira ngu Husaini bin Qais. Okurugirira aha bakugu omu hadiisi akaba ari omuntu oine amaani makye. Imam Ahmad n'abandi nabo bagihindwire amaani'. Hadiisi egi neekorwa abakugu omu bya sayansi, ngu tikirikwikirizibwa kushaba eshaara ibiri okwihaho waaba ori omu rugyendo nari waaba ori aha Arafah. Kandi abakugu abamwe kuruga omu nshonda za tabi’in nibaheereza obuhwezi bw’okukora okushaba kwa kabiri ahabw’abarwaire. Eki nikyo kiteekateeko eki Ahmad na Ishaq batwaire. Obwo, abanyasayansi abamwe nibagira ngu eshaara ezi zombi nizikorwa enjura yaaba neegwa yonka. Eki nikyo kiteekateeko eki Shafi’i, Ahmad na Ishaq batwaire. Omubwire obwo, Imam Syafi’i tarikwikiriza ngu abarwaire nibabaasa kushaba eshaara ibiri omu bwingi.
Imam Tirmidzi : 174
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا أَصْبَحْنَا أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالرُّؤْيَا فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ لَرُؤْيَا حَقٍّ فَقُمْ مَعَ بِلَالٍ فَإِنَّهُ أَنْدَى وَأَمَدُّ صَوْتًا مِنْكَ فَأَلْقِ عَلَيْهِ مَا قِيلَ لَكَ وَلْيُنَادِ بِذَلِكَ قَالَ فَلَمَّا سَمِعَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ نِدَاءَ بِلَالٍ بِالصَّلَاةِ خَرَجَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَجُرُّ إِزَارَهُ وَهُوَ يَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَقَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ الَّذِي قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ فَذَلِكَ أَثْبَتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ أَتَمَّ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ وَأَطْوَلَ وَذَكَرَ فِيهِ قِصَّةَ الْأَذَانِ مَثْنَى مَثْنَى وَالْإِقَامَةِ مَرَّةً مَرَّةً وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ هُوَ ابْنُ عَبْدِ رَبِّهِ وَيُقَالُ ابْنُ عَبْدِ رَبٍّ وَلَا نَعْرِفُ لَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا يَصِحُّ إِلَّا هَذَا الْحَدِيثَ الْوَاحِدَ فِي الْأَذَانِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الْمَازِنِيُّ لَهُ أَحَادِيثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَمُّ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ
atugambiire [Sa’id bin Yahya bin Sa’id Al Umawi] akagira ati; atugambiire [taata] ati; atugambiire [Muhammad bin Ishaq] kuruga ahari [Muhammad bin Ibrahim Al Harits At Taimi] kuruga ahari [Muhammad bin Abdullah bin Zaid] kuruga ahari [Ishe] akagira ati; 'Eizooba rimwe omukasheeshe tukaza owa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, nkaheza namugambira aha kirooto eki naabaire nyine, bwanyima yagira ati: 'Eki n'ekirooto ky'amazima, mbwenu yemerera na Bilal, ahabw'okuba eiraka rye nirikira eryawe kandi nirireingwa, mugambire eki waagamba - okaroota -, mugambire ngu ateera akaari naryo'. Abdullah bin Zaid akagira ati; 'Umar bin Al Khaththab ku yaahuriire okweta kwa Bilal, yaarugayo yaaza kubugana Rasulullah obwo arikwekorera ekijwaro kye ky'okujwara, bwanyima akagira ati; 'Iwe Mutumwa wa Allah, ahabw'Ogwo owaakutumire n'amazima, naanye ndootsire nk'oku yaagizire'. Abdullah bin Zaid akagira ati; 'Nahabwekyo omutumwa wa Allah (saww) akagira ati: 'Okuhimbisibwa kwona n'okwa Allah, obwo nikwija kuhamya n'okukiraho'. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Ibn Umar’. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi eya Abdullah bin Zaid n'ey'amazima. [Ibrahim bin Sa’d] akashoboorora hadiisi egi kuruga ahari [Muhammad bin Ishaq] n’ekigambo ekihikire kandi ekiraingwa munonga. Nikigambwa omu hadiisi ngu okweta omu kushaba nikukorwa emirundi ebiri-ebiri, kandi iqamah neekorwa omurundi gumwe-gumwe’. Abdullah bin Zaid ni Ibnu Abdu Rabbi, kandi nayetwa Ibnu Abdu Rabbi. Kandi titukamanyire hadiisi yoona ey’amazima kuruga ahariwe eyagambirweho kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam okwihaho hadiisi erikukwata aha kweta oku. n’obu Abdullah bin Zaid bin ‘Ashim Al Mazini, aine hadiisi nyingi ezigambirweho kuruga ahari nabi saw. Akaba ari ishento wa Abbad bin Tamim.
Imam Tirmidzi : 175
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ الْمُسْلِمُونَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ يَجْتَمِعُونَ فَيَتَحَيَّنُونَ الصَّلَوَاتِ وَلَيْسَ يُنَادِي بِهَا أَحَدٌ فَتَكَلَّمُوا يَوْمًا فِي ذَلِكَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ اتَّخِذُوا نَاقُوسًا مِثْلَ نَاقُوسِ النَّصَارَى وَقَالَ بَعْضُهُمْ اتَّخِذُوا قَرْنًا مِثْلَ قَرْنِ الْيَهُودِ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوَلَا تَبْعَثُونَ رَجُلًا يُنَادِي بِالصَّلَاةِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ قُمْ فَنَادِ بِالصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ
atugambiire [Abu Bakr bin An Nadlr bin Abu An Nadlr] akagira ati; atugambiire [Hajjaj bin Muhammad] ngu akagira ati; [Ibn Jurair] akagira ati; atugambiire [Nafi’] kuruga ahari [Ibn Umar] akagira ati; 'Abasiraamu ku baizire Madiina, bakateerana bategyereza okushaba kwonka tihaine owaayetsire okushaba. Reero eizooba rimwe bakaba nibagambaho, abamwe bagira ngu; ‘Mukorese ebidongo nk’Abakristaayo,’ Abandi bakagira; ‘Koresa enzamba nk’Abayudaaya’. Ibnu Umar akagira ati; ‘Bwanyima Umar akagira ati; 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam bwanyima akagira ati: 'Iwe Bilal, yemerera oyete okushaba'. Abu Isa akagira ati; ‘Egi hadiisi ni hasan shahih gharib, kuruga omu hadiisi ya Ibn Umar’.
Imam Tirmidzi : 176
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي مَحْذُورَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي وَجَدِّي جَمِيعًا عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْعَدَهُ وَأَلْقَى عَلَيْهِ الْأَذَانَ حَرْفًا حَرْفًاقَالَ إِبْرَاهِيمُ مِثْلَ أَذَانِنَا قَالَ بِشْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ فَوَصَفَ الْأَذَانَ بِالتَّرْجِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي مَحْذُورَةَ فِي الْأَذَانِ حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ بِمَكَّةَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
atugambiire [Biysr bin Mu’adz Al Bashri] akagira ati; atugambiire [Ibrahimu omugabe wa Abdul Aziz omugabe wa Abdul Malik omugabe wa Abu Mahdzurah] akagira ati; amanyiise [taata] na [tatenkuru] kuruga [Abu Mahdzurah] akagira ati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akamushutama ahansi yamushomera ebaruha aha nyuguta. Ibrahimu atyo yagira ati; '-Nk'oku- nk'okweta kwaitu omu kushaba'. Bisyr akagira ati; ‘Bwanyima nkamugira nti: Ngarukamu!’ N’ahabw’ekyo akareetera okweta abantu kushaba kuba okw’okugarukamugarukamu. Abu Isa akagira ati; Hadiisi ya Abu Mahdzurah erikukwata aha kweta n’ey’amazima. Hadiisi egi nayo egambirweho kuruga ahariwe omu muringo ogundi. Hadiisi egi neekorwa munonga abantu ba Mecca, kandi eki n’ekiteekateeko kya Shafi’i.
Imam Tirmidzi : 177
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْأَحْوَلِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَّمَهُ الْأَذَانَ تِسْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةً وَالْإِقَامَةَ سَبْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَحْذُورَةَ اسْمُهُ سَمُرَةُ بْنُ مِعْيَرٍ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا فِي الْأَذَانِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ أَنَّهُ كَانَ يُفْرِدُ الْإِقَامَةَ
atugambiire [Abu Musa Muhammad bin Al Mutsanna] akagira ati; atugambiire [‘Affan] akagira ati; akatugambira [Hammam] kuruga ahari [‘Amir bin Abdul Wahid Al Ahwal] kuruga ahari [Makhul] kuruga ahari [Abdullah bin Muhairiz] kuruga ahari [Abu Mahdzurah] ngu nabi akamushomesa sentensi ikumi na mwenda z’okuramya, obwo iqamah eine sentensi ikumi na mushanju’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima, kandi eiziina rya Abu Mahdzurah ni Samrah bin Mi’yar’. Omu nshonga y’okushaba, abanyasayansi baingi nibakuratira hadiisi egi. Kikagambwa kuruga ahari Abu Mahdzurah ngu akagamba sentensi emwe-sentensi emwe omu iqamah’.
Imam Tirmidzi : 178
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ وَيَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
atugambiire [Qutaibah] akagira ati; akatugambira [Abdul Wahhab Ats Tsaqfi] na [Yazid bin Zurai’] kuruga ahari [Khalid Al Hadza`] kuruga ahari [Abu Qilabah] kuruga ahari [Anas bin Malik] akagira ati; 'Bilal akaragirwa kuheza enamba omu kweta n'enamba ezitarikushushana omu iqamah'. Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Ibn Umar. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi kuruga ahari Anas ni hasan ey'amazima. Eki nikyo kiteekateeko ekitwairwe abahangu bamwe omu bya sayansi kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam na tabi’in. Ekiteekateeko eki nakyo kikatwarwa Malik, Syafi’i, Ahmad na Ishaq’.
Imam Tirmidzi : 179
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَكَانَ أَذَانُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَفْعًا شَفْعًا فِي الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ رَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ حَدَّثَنَا أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ رَأَى الْأَذَانَ فِي الْمَنَامِ و قَالَ شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ رَأَى الْأَذَانَ فِي الْمَنَامِ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْأَذَانُ مَثْنَى مَثْنَى وَالْإِقَامَةُ مَثْنَى مَثْنَى وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى ابْنُ أَبِي لَيْلَى هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى كَانَ قَاضِيَ الْكُوفَةِ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ شَيْئًا إِلَّا أَنَّهُ يَرْوِي عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِيهِ
atugambiire [Abu Sa’id Al Asyajj] akagira ati; atugambiire [Uqbah bin Khalid] kuruga ahari [Ibn Abu Laila] kuruga ahari [‘Amru bin Murrah] kuruga ahari [Abdurrahman bin Abu Laila] kuruga ahari [Abdullah bin Zaid] akagira ati; 'Okweta kwa nabi sallallaahu 'alaihi wasallam emirundi ebiri, emirundi ebiri omu kweta kw'okushaba n'omu iqamah'. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi eya Abdullah bin Zaid egambirweho [Waki’] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [‘Amru bin Murrah] kuruga ahari [Abdurrahman bin Abu Laila]. Akagira ati; ’ [Abanywani ba Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam] bakatugambira ngu [Abdullah bin Zaid] akaroota aha kweta omu kushaba obwo agwejegyeire’. Omubwire obwo [Syu’bah] akashoborora kuruga ahari [Amru bin Murrah] kuruga ahari [Abdurrahman bin Abu Laila] ngu [Abdullah bin Zaid] akaroota aha kwetwa kw’okushaba obwo agwejegyeire. Kandi eki nikikira aha hadiisi eyagambirweho Ibn Abu Laila. Kandi Abdurrahman nawe akaba atahuriraga kuruga ahari Abdullah bin Zaid. Abanyasaayansi abamwe nibagira ngu okweta abantu omu kushaba nikukorwa emirundi ebiri. Ekiteekateeko eki kikatwarwa Sufyan Ats Tsauri, Bin Al Mubarak kandi omuturagye wa Kufa. Abu Isa akagira ati; ‘Ibn Abu Laila ni Muhammad bin Abdurrahman bin Abu Laila, akaba ari omuramuzi omuri Kufa, kandi akaba atahuriragaho hadiisi n’emwe kuruga ahari ishe. Nikyo kimwe ngu rimwe akakihurira aha mushaija owaakitebya kuruga ahari ishe.
Imam Tirmidzi : 180
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمُنْعِمِ هُوَ صَاحِبُ السِّقَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْحَسَنِ وَعَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِبِلَالٍ يَا بِلَالُ إِذَا أَذَّنْتَ فَتَرَسَّلْ فِي أَذَانِكَ وَإِذَا أَقَمْتَ فَاحْدُرْ وَاجْعَلْ بَيْنَ أَذَانِكَ وَإِقَامَتِكَ قَدْرَ مَا يَفْرُغُ الْآكِلُ مِنْ أَكْلِهِ وَالشَّارِبُ مِنْ شُرْبِهِ وَالْمُعْتَصِرُ إِذَا دَخَلَ لِقَضَاءِ حَاجَتِهِ وَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِيحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ الْمُنْعِمِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْمُنْعِمِ وَهُوَ إِسْنَادٌ مَجْهُولٌ وَعَبْدُ الْمُنْعِمِ شَيْخٌ بَصْرِيٌّ
atugambiire [Ahmad bin Al Hasan] akagira ati; atugambiire [Al Mu’alla bin Asad] akagira ati; atugambiire [Abdul Mun’im] - niwe mukama w’ekyombeko - akagira ati; atugambiire [Yahya bin Muslim] kuruga [Al Hasan] na [‘Atha`] kuruga [Jabir bin Abdullah] bakagira ngu; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagambira Bilal ati: 'Iwe Bilal, waaba noyeta omu kushaba reero okyendeeze aha kushaba kwawe, kandi waaba nookora iqamat reero ogirunguze. Kora orugyendo ahagati y’okweta kwawe n’iqamat yaawe rube orw’omuntu orikurya kuhitsya obu arikuheza kurya, omuntu orikunywa kuhitsya obu arikuheza kunywa, omuntu orikwehuumuza naabaasa kuheza okusheeshasheesha kwe, kandi otayemerera kuhitsya obu orandeebe’. Atugambiire [Abd bin Humaid] ati; atugambiire [Yunus bin Muhammad] kuruga ahari [Abdul Mun’im] aine hadiisi erimu amakuru’. Abu Isa akagira ati; 'Titurikumanya ahari hadiisi ya Jabir okwihaho kuruga omu muhanda ogu, nikwo kugira ngu kuruga omu hadiisi ya Abdul Mun'im ei sanad ye eri majhul -etarikumanywa-. Kandi Abdul Mun’im akaba ari sheikh kuruga Basrah’.