Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 141

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ قَالَ الْأَنْصَارِيُّ فَيَمُرُّ النِّسَاءُ مُتَلَفِّفَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِو قَالَ قُتَيْبَةُ مُتَلَفِّعَاتٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَقَيْلَةَ بِنْتِ مَخْرَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَهُ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَسْتَحِبُّونَ التَّغْلِيسَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ

Yatubwiye [Qutaiba] kuva kuri [Malik bin Anas] ati; kandi yaratubwiye [Al Ansari] ati; yaratubwiye [Ma’n] ati; yatubwiye [Malik] kuva kuri [Yahya bin Said] kuva kuri [Amrah] kuva kuri [‘Aisyah] ati; 'Intumwa y'Imana yasenga isengesho ry'igitondo, hanyuma abagore baragenda - baja muhira -'. Al Ansari ati; 'Abagore bararengana bapfutse impuzu zitagira umugozi kugira ngo ntibamenyekane.' Kandi Qutaibah arabivuga n’ijambo mutalaffifat - ryuzuye impuzu -’. Aravuga ati; 'Muri iki gice harimwo kandi amateka ya Ibn Umar, Anas na Qailah bint Makhramah'. Abu Isa ati; Hadithi ya Aisyah ni hasan y’ukuri. [Az Zuhri] na we nyene yarabivuze avuye kuri [Urwah] avuye kuri [‘Aisyah] gutyo. Ico ciyumviro cafashwe n’intiti nyinshi zivuye mu bagenzi b’Intumwa sallallaahu alaihi wasallam nka Abu Bakr, Umar n’abakurikiye bo zivuye mu batabi’in. Ico ciyumviro na co nyene gifise Syafi’i, Ahmad na Ishaq. Bakunda gusenga isengesho ryo mu gitondo iyo hakiri umwijima'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 142

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ هُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَسْفِرُوا بِالْفَجْرِ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ لِلْأَجْرِقَالَ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ أَيْضًا عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ وَجَابِرٍ وَبِلَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ الْإِسْفَارَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ مَعْنَى الْإِسْفَارِ أَنْ يَضِحَ الْفَجْرُ فَلَا يُشَكَّ فِيهِ وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ مَعْنَى الْإِسْفَارِ تَأْخِيرُ الصَّلَاةِ

Yatubwiye [Hanadi] ati; yatubwiye [Abdah] - ni ukuvuga Ibn Sulaimani - kuva kuri [Muhammad bin Ishaq] kuva kuri [Ashim bin Umar bin Qatadah] kuva kuri [Mahmud bin Labid] kuva kuri [Rafi’ bin Khadij] ati; 'Numvise Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam avuga ati; 'Senga isengesho ryo mu gitondo iyo riheze gatoyi, kuko rizoba rifise impera nyinshi'. Aravuga ati; '[Syu'ba] na [Ats Tsauri] bavuze iyi hadithi ivuye kuri [Muhamadi bin Ishaq]'. Aravuga ati; 'Iyi hadithi na yo nyene yaravuzwe na [Muhammad bin 'Ajlan] avuye kuri [Ashim bin Umar bin Qatadah]'. Aravuga ati; 'Muri iki gice harimwo kandi amateka ya Abu Barzah Al Aslami na Jabir na Bilal'. Abu Isa ati; Hadithi ya Rafi bin Khadij ni hadithi y’ukuri ya Hasan. Kandi si intiti imwe gusa yo mu bagenzi b’Intumwa sallallaahu alaihi wasallam n’aba tabi’in ifise iciyumviro c’uko isengesho ryo mu gitondo rikorwa iyo hari umuco mutoyi. Ico ciyumviro na co nyene gifise Sufyan Ats Tsauri. Syafi’i, Ahmad na Ishaq bavuze ko insobanuro ya isfar ari iyo umuseke ukeye. Nta nkeka ko batavuga ko kurya isfar ari iherezo ry’amasengesho.

Hadith

Imam Tirmidzi : 143

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا مِنْ أَبِي بَكْرٍ وَلَا مِنْ عُمَرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَخَبَّابٍ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَنَسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ مِنْ أَجْلِ حَدِيثِهِ الَّذِي رَوَى عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَأَلَ النَّاسَ وَلَهُ مَا يُغْنِيهِ قَالَ يَحْيَى وَرَوَى لَهُ سُفْيَانُ وَزَائِدَةُ وَلَمْ يَرَ يَحْيَى بِحَدِيثِهِ بَأْسًا قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَعْجِيلِ الظُّهْرِ

Yatubwiye [Hanadi bin Nk’uko Sari] yabivuze; yatubwiye [Waki’] avuye kuri [Sufyan] avuye kuri [Hakim bin Jubair] avuye kuri [Ibrahimu] avuye kuri [Al Aswad] avuye kuri [‘Aisyah] ati; 'Sinigeze mbona umuntu yihuta gusenga amasengesho y'umuhingamo kiretse Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, si Abu Bakr mbere na Umar'. Aravuga ati; 'Muri iki gice harimwo kandi inkuru zavuzwe na Yabiri bin Abdulla, Khabbab, Abu Barzah, Ibunu Mas'ud, Zayidi bin Tabit, Anasi na Yabiri bin Samra'. Abu Isa ati; Hadithi ya Aisyah iri mu rugero rwa hasan. Ico ciyumviro cafashwe n’abahinga bo mu bagenzi b’Imana Sallallahu Alaihi Wasallam n’abaje inyuma yabo. Ali Madini ati; ‘Yahya bini Sayidi yavuze ati; Syu’bah yari yaraganiriye na Hakim bin Jubair kubera hadithi yari yaravuze kuri Ibn Mas’ud ku Nkurunziza w’Imana, ati; 'Uwubaza abantu igihe batabakeneye......'. Yahya ati; Sofyan yaravuze iyi hadithi nk’uko Zaidah yayivuze, Yahya nta ngorane yabonye muri iyi hadithi, Muhammad ati; Vyavuzwe na Hakim bin Jubair avuye muri Aisyah avuye ku Ntumwa y’Imana ku kibazo co kwihutisha isengesho ryo mu gicugu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 144

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَهُوَ أَحْسَنُ حَدِيثٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ

Yatubwiye [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] ati; yaratumenyesheje [Abdurrazaq] ati; yaratumenyesheje [Ma’mar] avuye kuri [Az Zuhri] ati; yampaye raporo [Anas bin Malik] ati; 'Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yarasenze amasengesho yo mu gicugu izuba ryari rirenze'. Abu Isa ati; 'Iyi hadithi ni hasan y'ukuri, kandi iyi hadithi ni yo hadithi nziza cane muri iki gice. Kandi muri iki gice harimwo n’amateka ya Jabir’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 145

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَالْمُغِيرَةِ وَالْقَاسِمِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَنَسٍ قَالَ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَارَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ تَأْخِيرَ صَلَاةِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا الْإِبْرَادُ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ إِذَا كَانَ مَسْجِدًا يَنْتَابُ أَهْلُهُ مِنْ الْبُعْدِ فَأَمَّا الْمُصَلِّي وَحْدَهُ وَالَّذِي يُصَلِّي فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ فَالَّذِي أُحِبُّ لَهُ أَنْ لَا يُؤَخِّرَ الصَّلَاةَ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَعْنَى مَنْ ذَهَبَ إِلَى تَأْخِيرِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ هُوَ أَوْلَى وَأَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَأَمَّا مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ أَنَّ الرُّخْصَةَ لِمَنْ يَنْتَابُ مِنْ الْبُعْدِ وَالْمَشَقَّةِ عَلَى النَّاسِ فَإِنَّ فِي حَدِيثِ أَبِي ذَرٍّ مَا يَدُلُّ عَلَى خِلَافِ مَا قَالَ الشَّافِعِيُّ قَالَ أَبُو ذَرٍّ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَذَّنَ بِلَالٌ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ أَبْرِدْ ثُمَّ أَبْرِدْ فَلَوْ كَانَ الْأَمْرُ عَلَى مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ لَمْ يَكُنْ لِلْإِبْرَادِ فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ مَعْنًى لِاجْتِمَاعِهِمْ فِي السَّفَرِ وَكَانُوا لَا يَحْتَاجُونَ أَنْ يَنْتَابُوا مِنْ الْبُعْدِ

Yaratubwiye [Qutaiba] ati; yatubwiye [Al Laits] avuye kuri [Ibn Shihab] avuye kuri [Said bin Al Musayib] na [Abu Salama] avuye kuri [Abu Hurairah] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; 'Nimba umusi ushushe cane rero urindire gushika ukonje kugira ngo usenge, kuko ubushuhe bushushe buva ku mpwemu y'umuriro udahera wa Jahannam'. Aravuga ati; 'Muri iki gice harimwo kandi amateka ya Abu Saidi, Abu Dzar, Ibunu Umar, Al Mughirah, Al Qasim bin Shofwan avuye kuri se, Abu Musa, Ibunu Abbas na Anas. Aravuga ati; 'Vyavuzwe kandi na Umar bivuye ku Muhanuzi Sallallahu Alaihi Wasallam ku bijanye n'ivyo, ariko iyo nkuru na yo nyene si iyo ukuri'. Abu Isa ati; Hadithi ya Abu Hurairah ni hasan y’ukuri. Kandi umugwi umwe w’abahinga wahisemwo guhagarika amasengesho yo mu gicugu igihe izuba ryari rishushe cane. Ico ciyumviro gishingiye kuri Bin Al Mubarak, Ahmad na Ishaq’. Shafi’i ati; 'Ukwemererwa kurindira amasengesho yo mu gicugu gushika ikirere gikonje ni iyo umusigiti utuma abantu bashuha - iyo baja mu musigiti - kubera urugendo. Naho umuntu asenga wenyene canke umuntu asenga mu musigiti w’abantu biwe, rero noshima ko yobandanya gusenga naho izuba ryinshi cane’. Abu Isa ati; 'Abaheza isengesho ry'umuhingamo izuba rishushe, rero ivyo ni vyo bihambaye kandi bihuye na sunnah'. Naho iciyumviro cafashwe na Syafi’i c’uko imfashanyo igenewe abantu aho baba kure kandi bigoye, rero muri hadithi ya Abu Dzar hariho imvo yerekana ibihushanye n’ivyo Syafi’i yavuze. Abu Darr ati; 'Twari turi kumwe n'Umuhanuzi Sallallahu Alaihi Wasallam mu rugendo, hanyuma Bilal ahamagara isengesho ry'isaha ya saa sita, hanyuma Nkurunziza Sallallahu Alaihi Wasallam ati; 'Ewe Bilal, rindira gushika bikonje'. Nitwakurikiza iciyumviro ca Shafi’i, rero ntaco bimaze kurindira kuko bakoraniye mu nzira kandi ntibategerezwa kwiruhira kuko bava kure’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 146

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُهَاجِرٍ أَبِي الْحَسَنِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي سَفَرٍ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَأَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ أَبْرِدْ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْرِدْ فِي الظُّهْرِ قَالَ حَتَّى رَأَيْنَا فَيْءَ التُّلُولِ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Yaratubwiye [Mahmud bin Ghailan] ati; yatubwiye [Abu Dawudi Ath Thayalisi] ati; yatumenyesheje [Syu’ba] avuye kuri [Muhajir Abu Al Hasan] avuye kuri [Zaid bin Wahb] avuye kuri [Abu Dzar] ati; 'Intumwa y'Imana yari mu rugendo, kandi ico gihe yari kumwe na Bilal, rero Bilal yashaka kuvuga iqamah, aca avuga ati; 'Rindira gushika bikonje,' niho Bilal ashaka gusubira kuvuga iqamah, niho Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam avuga ati; Rindira gushika bikonje kugira ngo usenge isengesho ryo ku mutaga. Abu Darr ati; 'Gushika tubone ibitutu,' amaherezo Bilal aravuga iqamah aca arasenga. Inyuma y’ivyo Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam ati; 'Nta gukeka, ubushuhe bushasha buva ku bikubita vya Jahannam, rero bukonjeshe kugira ngo ukore isengesho'. Abu Isa ati; 'Iyi hadithi ni hasan y'ukuri.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 147

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا وَلَمْ يَظْهَرْ الْفَيْءُ مِنْ حُجْرَتِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي أَرْوَى وَجَابِرٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ وَيُرْوَى عَنْ رَافِعٍ أَيْضًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَأْخِيرِ الْعَصْرِ وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةُ وَأَنَسٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْعَصْرِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا وَبِهِ يَقُولُ عَبْدُ اللَّهِ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

Yaratubwiye [Qutaiba] ati; yatubwiye [Al Laits] avuye kuri [Ibn Shihab] avuye kuri [Urwah] avuye kuri [‘Aisyah] ko yavuze; 'Umuhanuzi sallallaahu alaihi wasallam yigeze gusenga ku muhingamo, mu gihe umuco w'izuba winjira mu cumba ciwe, kandi nta gitutu cari mu cumba ciwe'. Aravuga ati; 'Muri iki gice harimwo kandi amateka ya Anasi, Abu Arwa, Jabir, na Rafi' bin Khadij'. Aravuga ati; 'Vyavuzwe kandi na Rafi' bivuye ku Muhanuzi Sallallahu Alaihi Wasallam ku bijanye no gusozera isengesho rya Asar, ariko iyo nkuru ntaco imaze'. Abu Isa ati; 'Hadithi ya Aisyah ni hadithi y'ubusambanyi'. Ico ni co ciyumviro catowe n’intiti zimwe zimwe zo mu vya siyansi zivuye mu bagenzi b’Imana sallallaahu alaihi wasallam. Muri bo harimwo Umar, Abdullah bin Mas’ud, ‘Aisyah, Anas n’abantu benshi bo mu mugwi w’abatabi’in, ni ukuvuga ku bijanye no kwihutisha isengesho rya Asr, kandi bakora makrukh yo gusozera isengesho rya Asr. Ico ciyumviro kandi carafashwe na Abdullah bin Mubarak, Siyafi, Ahmad na Ishaq.

Hadith

Imam Tirmidzi : 148

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فِي دَارِهِ بِالْبَصْرَةِ حِينَ انْصَرَفَ مِنْ الظُّهْرِ وَدَارُهُ بِجَنْبِ الْمَسْجِدِ فَقَالَ قُومُوا فَصَلُّوا الْعَصْرَ قَالَ فَقُمْنَا فَصَلَّيْنَا فَلَمَّا انْصَرَفْنَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تِلْكَ صَلَاةُ الْمُنَافِقِ يَجْلِسُ يَرْقُبُ الشَّمْسَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ قَامَ فَنَقَرَ أَرْبَعًا لَا يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Twarabwiwe ko [Ali bin Hujr] ati; [Isma’il bin Ja’far] yatubwiye avuye kuri [Ala bin Abdurrahman] ko inyuma y’amasengesho yo mu gicugu yinjiye guhura na [Anas bin Malik] aho yaba i Basrah, mu gihe inzu yiwe ico gihe yari ku ruhande rw’umusigiti. Aravuga ati; 'Haguruke ukore isengesho ry'umuhingamo'. Al’Ala bin Abdurrahman yavuze ati; ‘Twarahagurutse rero turasenga, tumaze gusenga turagenda. Araheza ati; 'Numvise Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam avuga ati; 'Iryo ni isengesho ry'uburyarya, kwicara arindiriye izuba gushika izuba riri hagati y'amahembe abiri ya shetani ahagurutse agatera incuro zine, kandi ntiyibuka Allah kiretse gatoyi.' Abu Isa ati; 'Iyi hadithi ni hasan y'ukuri.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 149

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ أَشَدُّ تَعْجِيلًا لِلْعَصْرِ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِسْمَعِيلَ ابْنِ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ نَحْوَهُ وَوَجَدْتُ فِي كِتَابِي أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْبَصْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَهَذَا أَصَحُّ

Twarabwiwe ko [Ali bin Hujr] ati; yatubwiye [Isma’ili Ibnu Ulayyah] avuye kuri [Ayyub] avuye kuri [Ibnu Abu Awalkah] avuye kuri [Ummu Salamah] ko yavuze ati; 'Intumwa y'Imana saw.A. yari yihutiye gukora isengesho ry'umuhingamo kurusha wewe. Kandi wewe wihuta cane mu gukora isengesho rya Asr kumurusha’. Abu Isa ati; 'Iyi hadithi na yo nyene yaravuzwe na [Isma'il bin Ulayyah] ivuye kuri [Ibnu Juraij] ivuye kuri [Ibnu Abu Awalkah] ivuye kuri [Ummu Salamah] gutyo. Kandi nasanze mu gitabu ca dawe, ‘Yambwiye [Ali bini Hujr] avuye kuri [Isma’il bin Ibrahim] avuye kuri [Ibn Juraij], kandi yaratubwiye [Bisyr bin Mu’adz Al Bashri], ati; yatubwiye [Isma’ili bin Ulayyah] avuye kuri [Ibn Juraij] n’iyi sanad nk’uko biri muri hadithi. Kandi ivyo ni vyo vy’ukuri kuruta’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 150

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَتَوَارَتْ بِالْحِجَابِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالصُّنَابِحِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ الْعَبَّاسِ قَدْ رُوِيَ مَوْقُوفًا عَنْهُ وَهُوَ أَصَحُّ وَالصُّنَابِحِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ صَاحِبُ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ اخْتَارُوا تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا حَتَّى قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ لِصَلَاةِ الْمَغْرِبِ إِلَّا وَقْتٌ وَاحِدٌ وَذَهَبُوا إِلَى حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ صَلَّى بِهِ جِبْرِيلُ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ

Yaratubwiye [Qutaiba] ati; yatubwiye [Hatim bin Isma’il] avuye kuri [Yazid bin Abu Ubaid] avuye kuri [Salamah bin Al Akwa’] ati; 'Intumwa y'Imana yasenze isengesho rya Maghrib izuba ryari rirenze kandi ritaboneka'. Aravuga ati; 'Muri iki gice harimwo kandi inkuru za Jabir Ash Shunabihi, Yazid bin Khalid, Anas, Rafi' bin Khadij, Abu Ayyub, Ummu Habiba, Abbas bin Abdul Muthallib na Ibnu Abbas. Hadithi ya Al Abbas yaravuzwe kuri we mu buryo bwa mauquf, kandi ivyo nivyo vy’ukuri kuruta. Hagati aho, Ash Shunabihi ntiyari bwigere yumva ivy’Imana, kandi yari umugenzi wa Abu Bakr Radliallah ‘anhu. Abu Isa ati; Hadithi ya Salamah bin Al Akwa ni hasan y’ukuri, ico ni co ciyumviro gifatwa n’intiti nyinshi zivuye mu bagenzi b’Intumwa sallallaahu alaihi wasallam n’abakurikiye bo zivuye mu ba tabi’in. Bahisemwo kwihutisha isengesho rya Maghrib, bagakora isengesho ryo kuriheza. Gushika aho abahinga bamwebamwe bavuga ngo 'Isengesho rya Maghrib rifise igihe kimwe gusa'. Bafatanya na hadithi y’umuhanuzi w’Imana igihe yarongorwa na Jibril. Kandi ico ni co ciyumviro cafashwe na Ibnu Al Mubarak na Syafi’i’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 151

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَأَنَا أَعْلَمُ النَّاسِ بِوَقْتِ هَذِهِ الصَّلَاةِ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا لِسُقُوطِ الْقَمَرِ لِثَالِثَةٍحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ هُشَيْمٌ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ وَحَدِيثُ أَبِي عَوَانَةَ أَصَحُّ عِنْدَنَا لِأَنَّ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ رَوَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ نَحْوَ رِوَايَةِ أَبِي عَوَانَةَ

Yatubwiye [Muhamadi mwene Abdul Malik mwene Abu Asy Syawarib] ati; yatubwiye [Abu Awanah] avuye kuri [Abu Bisiri] avuye kuri [Basiyiri bin Tabiti] avuye kuri [Habibu bin Salim] avuye kuri [An Numani bin Basiyiri] ati; 'Ni jewe muntu azi neza igihe c'iri sengesho, Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam yarasengeye igihe ukwezi kwari kwarengeye mw'ijoro rya gatatu'. Twarabwiwe [Abu Bakri Muhamadi bin Aban] ati; yatubwiye [Abdurrahmani bin Mahdi] avuye kuri [Abu Awanah] n’iyi sanad nk’uko biri muri hadithi. Abu Isa ati; ’ [Husyaim] yaravuze iyi hadithi ivuye kuri [Abu Bisyr] ivuye kuri [Habib bin Salim] ivuye kuri [An Numani bin Basyir]. Ariko rero, Husyaim ntiyavuze muri iyo nkuru izina Basyir bin Thabit. Kandi mu vyiyumviro vyacu hadithi ya Abu Awana ni yo y’ukuri kuruta, kuko [Yazid bin Harun] yayivuze avuye kuri [Syu’bah] avuye kuri [Abu Bisyr] nk’amateka ya Abu Awana’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 152

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُؤَخِّرُوا الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ أَوْ نِصْفِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ رَأَوْا تَأْخِيرَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

Yatubwiye [Hanadi] ati; yatubwiye [Abdah] avuye kuri [Ubaidullah bin Umar] avuye kuri [Said Al Maqburi] avuye kuri [Abu Hurairah] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; 'Iyo bitaba umuzigo ku bantu banje, vy'ukuri nobategeka guhagarika isengesho ry'umugoroba gushika ku musi wa gatatu canke hagati mw'ijoro'. Aravuga ati; 'Muri iki gice harimwo kandi inkuru zavuzwe na Yabiri bin Samra, Yabiri bin Abdulla, Abu Barzah, Ibnu Abbas, Abu Said Al Khudri, Zaid bin Khalid na Ibnu Umar'. Abu Isa ati; 'Iyi hadithi ya Abu Hurairah ni hasan y'ukuri. Ico ciyumviro gitorwa n’abahinga benshi bavuye mu bagenzi b’Imana Sallallahu Alaihi Wasallam, abatabi’in n’abandi batari bo. Bavuga ko gusozera isengesho rya nyuma ryo ku mugoroba ari -itegeko-. Ico ciyumviro na co nyene cafashwe na Ahmad na Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 153

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ قَالَ أَحْمَدُ وَحَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ هُوَ الْمُهَلَّبِيُّ وَإِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ جَمِيعًا عَنْ عَوْفٍ عَنْ سَيَّارِ بْنِ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي بَرْزَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ النَّوْمَ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَكْثَرُ الْأَحَادِيثِ عَلَى الْكَرَاهِيَةِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ فِي النَّوْمِ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ فِي رَمَضَانَ وَسَيَّارُ بْنُ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ

Yaratubwiye [Ahmadu bin Mani’] ati; yatubwiye [Husyaim] ati; yaratumenyesheje [Auf]. [Ahamadu] ati; Kandi yaratubwiye [Abbad bin Abbad] -ari we Al Muhallabi- na [Isma’il bin Ulayyah] yatubwiye avuye kuri [Auf] avuye kuri [Sayyar bin Salamah] -ni Abu Al Minhal Ar Riyahi-, avuye kuri [Abu Barzah], ati; 'Umuhanuzi w'Imana ntiyakunda kuryama imbere ya Isha n'inyuma yayo'. Aravuga ati; 'Muri iki gice harimwo kandi amateka ya 'Aisyah, Abdullah bin Mas'ud na Anas'. Abu Isa ati; Hadithi ya Abu Barzah ni hasan y’ukuri. Abanyasiyansi benshi barasaba ko umuntu aryama imbere y’uko Isha ikora, akavugana inyuma y’aho, mu gihe abandi batanga uruhoza. Na Abdullah bin Al Mubaraki ati; ‘Ihadithi nyinshi zerekana ko ivyo bitemewe. Naho bamwe muri bo batanga ubugwaneza ku bijanye n’ukwemererwa gusinzira imbere y’amasengesho yo gusinzira mu kwezi kwa Ramadlan’. Kandi Sayyar bin Salamah ni Abu Al Minhal Ar Riyahi’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 154

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْمُرُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا مَعَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَوْسِ بْنِ حُذَيْفَةَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ جُعْفِيٍّ يُقَالُ لَهُ قَيْسٌ أَوْ ابْنُ قَيْسٍ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ فِي قِصَّةٍ طَوِيلَةٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي السَّمَرِ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَكَرِهَ قَوْمٌ مِنْهُمْ السَّمَرَ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ فِي مَعْنَى الْعِلْمِ وَمَا لَا بُدَّ مِنْهُ مِنْ الْحَوَائِجِ وَأَكْثَرُ الْحَدِيثِ عَلَى الرُّخْصَةِ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا سَمَرَ إِلَّا لِمُصَلٍّ أَوْ مُسَافِرٍ

Yaratubwiye [Ahmadu bin Mani’] ati; yatubwiye [Abu Muawiya] kuva kuri [Ali Amasy] kuva kuri [Ibrahimu] kuva kuri [Alqama] kuva kuri [Umar bin Al Khaththab] ati; 'Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yigeze kuvugana na Abu Bakr ku ngorane z'abayisilamu, igihe nari kumwe na bo bompi'. Aravuga ati; 'Muri iki gice harimwo kandi amateka ya Abdullah bin Amru, Amru bin Hudzaifah na Imran bin Hushain'. Abu Isa ati; Hadithi ya Umar ni hasan y’ukuri. [Al Hasan bin Ubaidullah] yaravuze iyi hadithi ivuye kuri [Ibrahimu] ivuye kuri [Alqamah] ivuye ku mugabo wo muri Ju’fi yitwa [Qais canke Ibn Qais] ivuye kuri [Umar] ivuye kuri [Umar] ku Ntumwa y’Imana, kandi iyi hadithi iri mu nkuru ndende. Aba ulama bavuye mu bagenzi b’Intumwa sallallaahu alaihi wasallam, aba tabi’in n’abantu bamaze gutongana ku vyerekeye amategeko barayaga inyuma y’isengesho rya nyuma ry’umugoroba. Bamwe muri bo ntibemera ikiyago inyuma y’isengesho ryo ku mugoroba, abandi na bo bagatanga uruhoza iyo kikiri mu nzira y’ubumenyi, canke ikintu gihambaye gikenewe. Kandi hadithi nyinshi zitanga iyo mpumurizo’. Vyavuzwe n’Umuhanuzi w’Imana Sallallahu Alaihi Wasallam, ati; 'Ntivyemewe kuganira kiretse abantu bariko barasenga canke abagenzi'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 155

حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ غَنَّامٍ عَنْ عَمَّتِهِ أُمِّ فَرْوَةَ وَكَانَتْ مِمَّنْ بَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِأَوَّلِ وَقْتِهَا

Twarabwiwe [Abu ‘Ammar Al Husein bin Huraits] ati; yatubwiye [Al Fadll bin Musa] avuye kuri [Abdullah bin Umar Al Umari] avuye kuri [Al Qasim bin Ghannam] avuye kuri senge [Ummu Farwah] - kandi yari umwe mu bantu bafashe ubudahemuka ku Ntumwa y’Imana - ko yavuze; 'Umuhanuzi sallallaahu alaihi wasallam yigeze kubazwa ati: 'Ni uwuhe mugenzo uhambaye kuruta iyindi yose?' arishura ati; ‘Isengesho ryo mu ntango y’ibihe’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 156

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عَلِيُّ ثَلَاثٌ لَا تُؤَخِّرْهَا الصَّلَاةُ إِذَا آنَتْ وَالْجَنَازَةُ إِذَا حَضَرَتْ وَالْأَيِّمُ إِذَا وَجَدْتَ لَهَا كُفْئًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ

Yaratubwiye [Qutaiba] ati; yatubwiye [Abdullah bin Wahb] avuye kuri [Said bin Abdullah AlJuhani] avuye kuri [Muhammad bin Umar bin Ali bin Abu Talib] avuye kuri [Se] avuye kuri [Ali bin Abu Talib] ko Nkurunziza w’Imana yigeze kumubwira; 'Witwararike ibintu bitatu, nturangize isengesho igihe kigeze, umubiri ushitse maze -wurongore- umupfakazi niwabona ko bikwiye-'. Abu Isa ati; 'Iyi hadithi ni iyo mu rwego rwa gharib hasan'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 157

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمَدَنِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ رِضْوَانُ اللَّهِ وَالْوَقْتُ الْآخِرُ عَفْوُ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ فَرْوَةَ لَا يُرْوَى إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَاضْطَرَبُوا عَنْهُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَهُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

Yaratubwiye [Ahmadu bin Mani’] ati; yatubwiye [Yaqub bin Al Walid Al Madani] avuye kuri [Abdullah bin Umar] avuye kuri [Nafi’] avuye kuri [Ibnu Umar] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; 'Umuhezagiro wa Allah uri mu ntango y'igihe c'amasengesho, imbabazi za Allah ziri mu mpera y'igihe'. Abu Isa ati; 'Iyi hadithi ni iyo ku rugero rwa gharib, kandi umugenzi wa Ibn Abbas na we nyene yarayivuze ku Nkurunziza Sallallahu Alaihi Wasallam gutyo'. Abu Isa ati; 'Muri iki gice harimwo kandi hadithi zavuzwe na Ali, Ibn Umar, 'Aisyah na Ibn Mas'ud'. Abu Isa ati; Hadithi ya Umm Farwah ntiyavuzwe kiretse mu hadithi ya Abdullah bin Umar Al Umari, mu gihe we - Abdullah bin Umar Al Umari - nk’uko abahinga mu vy’amahadithi babivuga yari umuntu agoyagoya, kandi abavugwa hadithi bamuvuze barashikiwe n’Idlthirab - n’abandi, aho -yari -hadiq nyinshi zivuguruzanya. Imamu Yahya bin Said yaravuze ku bijanye n’ugufata mu mutwe kwiwe’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 158

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِابْنِ مَسْعُودٍ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الصَّلَاةُ عَلَى مَوَاقِيتِهَا قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْمَسْعُودِيُّ وَشُعْبَةُ وَسُلَيْمَانُ هُوَ أَبُو إِسْحَقَ الشَّيْبَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ هَذَا الْحَدِيثَ

Yaratubwiye [Qutaiba] ati; yatubwiye [Marwan bin Muawiyah Al Fazari] avuye kuri [Abu Ya’fur] avuye kuri [Al Walid bin Al ‘Aizar] avuye kuri [Abu Amru Asy Syaibani] ko umuntu yabwiye [Ibn Mas’ud] ati: ‘Ni igikorwa ikihe gihambaye kuruta ibindi vyose?’. ati; 'Narigeze kubaza Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam ivyo, aca amwishura ati; Naciye nongera ndabaza nti: «Senga nk’uko igihe kibereye, ewe Ntumwa y’Imana, none ni igiki kindi?» arishura ati; Naciye nongera ndabaza nti: 'Kora neza abavyeyi bawe, ewe Ntumwa y'Imana, none ni igiki kindi?' arishura ati; 'Jihad mu nzira ya Allah'. Abu Isa ati; ‘Iyi hadithi ni hasan y’ukuri. Kandi iyo hadithi yaravuzwe na [Al Mas’udi] na [Syu’ba] na [Sulaiman] - ari bo Abu Ishaq Asy Syaibani - n’abandi bavuye kuri [Al Walid bin Al ‘Aizar]’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 159

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةً لِوَقْتِهَا الْآخِرِ مَرَّتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَالْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ أَفْضَلُ وَمِمَّا يَدُلُّ عَلَى فَضْلِ أَوَّلِ الْوَقْتِ عَلَى آخِرِهِ اخْتِيَارُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَلَمْ يَكُونُوا يَخْتَارُونَ إِلَّا مَا هُوَ أَفْضَلُ وَلَمْ يَكُونُوا يَدَعُونَ الْفَضْلَ وَكَانُوا يُصَلُّونَ فِي أَوَّلِ الْوَقْتِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ عَنْ الشَّافِعِيِّ

Yaratubwiye [Qutaiba] ati; yatubwiye [Al Laits] kuva kuri [Khalid bin Yazid] kuva kuri [Said bin Abu Bilal] kuva kuri [Ishaq bin Umar] kuva kuri [‘Aisyah] ati; 'Umuhanuzi sallallaahu alaihi wasallam ntiyigeze asenga ku mpera y'igihe ciwe incuro zibiri zikurikiranye gushika Allah amupfuye'. Abu Isa ati; 'Iyi ni hadithi ifise ingero za havean gharib na sanad zidakomeza'. Shafi’i ati; ‘Gusenga mu ntango y’igihe ni ikintu gihambaye. Kandi ikintu kigaragaza ubusumbasumbane bwo gusenga mu ntango y’ibihe ku mpera y’ibihe ni uko Nkurunziza Sallallahu Alaihi Wasallam, Abu Bakr na Umar babihisemwo, bama babikora mu ntango y’ibihe, kandi ntaco bahisemwo kiretse ikintu nyamukuru. Ntibigera baheba ikintu nyamukuru, kandi bama basenga mu ntango y’igihe’. Aravuga ati; 'Abu Al Walid Al Makki yatubwiye kuva kuri Shafi'i gutyo'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 160

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي تَفُوتُهُ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُوَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَنَوْفَلِ بْنِ مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ أَيْضًا عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Yaratubwiye [Qutaiba] ati; yatubwiye [Al Laits bin Sa’d] avuye kuri [Nafi’] avuye kuri [Ibn Umar] avuye kuri Nkurunziza w’Imana, ati; 'Abantu batakaje isengesho ry'umuhingamo - mw'ishengero - bameze nk'abantu batakaje umuryango n'itunga ryabo'. Abu Isa ati; 'Iyi hadithi ya Ibn Umar ni hasan y'ukuri. Iyi hadithi na yo nyene yaravuzwe na [Az Zuhri] avuye kuri [Salim] avuye kuri se wiwe [Ibnu Umar], avuye kuri Nkurunziza w’Imana’.