Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 141
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ قَالَ الْأَنْصَارِيُّ فَيَمُرُّ النِّسَاءُ مُتَلَفِّفَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِو قَالَ قُتَيْبَةُ مُتَلَفِّعَاتٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَقَيْلَةَ بِنْتِ مَخْرَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَهُ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَسْتَحِبُّونَ التَّغْلِيسَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ
موږ ته [قطیبه] له [مالک بن انس] څخه روایت کړی دی؛ او موږ ته [الانصاري] له [معان] څخه روایت کړی دی؛ موږ ته [مالک] له [یحیی بن سعید] له [عمره] له [عیسیٰ] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: 'رسول الله صلی الله علیه وسلم د سهار لمونځ وکړ، بیا ښځې کور ته لاړې'. انصاري وویل: 'ښځې په بې رنګه ټوکر پوښل شوې وې ترڅو ونه پیژندل شي.' او قتیبه دا د متلففت په کلمه سره یادوي - په ټوکر پوښل شوې -'. هغه وویل: 'په دې باب کې د ابن عمر، انس او قیلة بنت مخرمه څخه هم یوه کیسه ده. ابو عیسی وویل: 'د عیسٰی حدیث حسن صحیح دی. [عز زهري] هم دا له [عروه] څخه [عیسٰی] څخه په دې ډول روایت کړی دی.' دا نظر د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه کرامو لکه ابوبکر، عمر او له دوی وروسته تابعینو څخه ډېرو علماوو اخیستی دی. دا نظر د شافعي، احمد او اسحاق لخوا هم دی. دوی خوښوي چې د سهار لمونځ په هغه وخت کې وکړي کله چې لا تیاره وي.
Hadith
Imam Tirmidzi : 142
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ هُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَسْفِرُوا بِالْفَجْرِ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ لِلْأَجْرِقَالَ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ أَيْضًا عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ وَجَابِرٍ وَبِلَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ الْإِسْفَارَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ مَعْنَى الْإِسْفَارِ أَنْ يَضِحَ الْفَجْرُ فَلَا يُشَكَّ فِيهِ وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ مَعْنَى الْإِسْفَارِ تَأْخِيرُ الصَّلَاةِ
موږ ته [حناد] ویلي دي؛ موږ ته [عبده] - یعنې ابن سلیمان - له [محمد بن اسحاق] څخه د [عاشق بن عمر بن قتاده] څخه د [محمود بن لبید] له [رفع بن خدیج] څخه اوریدلي دي چې هغه وویل: 'ما د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اوریدلي دي چې ویل یې:' د سهار لمونځ په هغه وخت کې وکړئ کله چې ورځ لږ وروسته وي، ځکه چې دا به تاسو ته ډیر اجر درکړي. 'هغه وویل؛' [صیبه] او [عطصوري] دا حدیث له [محمد بن اسحاق] څخه روایت کړی دی.' هغه وویل؛ 'دا حدیث [محمد بن عجلان] هم له [عاشق بن عمر بن قتاده] څخه روایت کړی دی.' هغه وویل؛ 'په دې باب کې د ابو برزة الاسلمي او جابر او بلال څخه هم تاریخ شته.' ابو عیسی وویل؛ 'د رافع بن خدیج حدیث یو مستند حسن حدیث دی.' او دا یوازې د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه کرامو او تابعینو څخه یو عالم نه دی چې په دې نظر دی چې د سهار لمونځ هغه وخت کیږي کله چې لږ رڼا وي. دا نظر سفیان عطصوري هم لري. سیافعي، احمد او اسحاق ویلي چې د اسفار معنی هغه وخت ده کله چې سهار روښانه وي. په دې کې شک نشته چې دوی دا نه وايي چې د اسفار خوړل د لمانځه پای دی.
Hadith
Imam Tirmidzi : 143
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا مِنْ أَبِي بَكْرٍ وَلَا مِنْ عُمَرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَخَبَّابٍ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَنَسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ مِنْ أَجْلِ حَدِيثِهِ الَّذِي رَوَى عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَأَلَ النَّاسَ وَلَهُ مَا يُغْنِيهِ قَالَ يَحْيَى وَرَوَى لَهُ سُفْيَانُ وَزَائِدَةُ وَلَمْ يَرَ يَحْيَى بِحَدِيثِهِ بَأْسًا قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَعْجِيلِ الظُّهْرِ
موږ ته [حناد بن عاص ساري] ویلي دي؛ موږ ته [وکیع] له [سفیان] له [حکیم بن جبیر] له [ابراهیم] له [الاسود] له [عیسیٰ] څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي: 'ما هیڅکله د غرمې په لمانځه کې بیړه نه ده کړې، پرته له رسول الله صلی الله علیه وسلم، نه ابوبکر او حتی عمر څخه'. هغه وویل: 'په دې سورت کې د جابر بن عبدالله، خباب، ابو برزة، ابن مسعود، زید بن ثابت، انس او جابر بن سمره څخه هم روایتونه راغلي دي.' ابو عیسی وویل: 'د عیسٰی حدیث د حسن په درجه کې دی. دا نظر د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه وو او هغو کسانو څخه چې له دوی څخه وروسته راغلي وو، د علماوو لخوا اخیستل شوی و. علي المدیني وویل: 'یحیی بن سعید وویل؛' سیوبه د حکیم بن جبیر په اړه بحث کړی دی ځکه چې هغه د ابن مسعود څخه د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي: "څوک چې له انسانانو څخه سوال کوي او هغه ورته اړتیا نلري......". یحیی وویل؛ سفیان دا حدیث هم روایت کړی او زیدة هم روایت کړی دی، یحیی په دې حدیث کې هیڅ ستونزه نه ده لیدلې، محمد وویل: دا د حکیم بن جبیر څخه له عائشې څخه له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه د ماسپښین د لمانځه د چټکولو په اړه روایت کړی دی.
Hadith
Imam Tirmidzi : 144
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَهُوَ أَحْسَنُ حَدِيثٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ
موږ ته [الحسن بن علي الحلواني] خبر راکړی دی؛ موږ ته [عبدالرزاق] خبر راکړی دی؛ موږ ته [معمر] له [عز زهري] څخه خبر راکړی دی؛ هغه راته [انس بن مالک] خبر راکړی دی چې: رسول الله صلی الله علیه وسلم د لمر لوېدو سره سم د ماسپښین لمونځ وکړ. ابو عیسی وویل: دا حدیث حسن صحیح دی، او دا حدیث په دې سورت کې غوره حدیث دی. او په دې سورت کې د جابر څخه هم یوه کیسه شته.
Hadith
Imam Tirmidzi : 145
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَالْمُغِيرَةِ وَالْقَاسِمِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَنَسٍ قَالَ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَارَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ تَأْخِيرَ صَلَاةِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا الْإِبْرَادُ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ إِذَا كَانَ مَسْجِدًا يَنْتَابُ أَهْلُهُ مِنْ الْبُعْدِ فَأَمَّا الْمُصَلِّي وَحْدَهُ وَالَّذِي يُصَلِّي فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ فَالَّذِي أُحِبُّ لَهُ أَنْ لَا يُؤَخِّرَ الصَّلَاةَ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَعْنَى مَنْ ذَهَبَ إِلَى تَأْخِيرِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ هُوَ أَوْلَى وَأَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَأَمَّا مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ أَنَّ الرُّخْصَةَ لِمَنْ يَنْتَابُ مِنْ الْبُعْدِ وَالْمَشَقَّةِ عَلَى النَّاسِ فَإِنَّ فِي حَدِيثِ أَبِي ذَرٍّ مَا يَدُلُّ عَلَى خِلَافِ مَا قَالَ الشَّافِعِيُّ قَالَ أَبُو ذَرٍّ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَذَّنَ بِلَالٌ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ أَبْرِدْ ثُمَّ أَبْرِدْ فَلَوْ كَانَ الْأَمْرُ عَلَى مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ لَمْ يَكُنْ لِلْإِبْرَادِ فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ مَعْنًى لِاجْتِمَاعِهِمْ فِي السَّفَرِ وَكَانُوا لَا يَحْتَاجُونَ أَنْ يَنْتَابُوا مِنْ الْبُعْدِ
قتیبه موږ ته روایت کړی دی، موږ ته اللیث له ابن شهاب څخه له سعید بن المسیب څخه او ابو سلمه له ابو هریره څخه روایت کړی دی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: 'که ورځ ډیره ګرمه وي نو د لمانځه لپاره انتظار وکړئ تر هغه چې سړه شي، ځکه چې ګرمه تودوخه د دوزخ د وهلو له امله ده'. هغه وویل: 'په دې باب کې د ابو سعید، ابوذر، ابن عمر، المغیره، القاسم بن شوفوان څخه د هغه له پلار، ابو موسی، ابن عباس او انس څخه هم یوه کیسه ده. هغه وویل: 'په دې اړه له عمر څخه هم د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت شوی، مګر دا روایت هم مستند نه دی'. ابو عیسی وویل: 'د ابو هریره حدیث حسن صحیح دی. او د ساینس پوهانو یوې ډلې غوره کړه چې د لمر ډیر ګرمیدو سره د غرمې لمونځ پای ته ورسوي.' دا نظر د بن المبارک، احمد او اسحاق لخوا دی. شافعي وويل: 'د غرمې د لمانځه لپاره د انتظار کولو جواز تر هغه وخته پورې دی چې فضا سړه شي که چیرې جومات خلک ګرم کړي - کله چې جومات ته ځي - د واټن له امله. لکه څنګه چې د هغه چا لپاره چې یوازې لمونځ کوي یا هغه څوک چې د خپلو خلکو په جومات کې لمونځ کوي، نو زه به غوره وګڼم چې هغه لمونځ ته دوام ورکړي که څه هم لمر ډیر ګرم وي'. ابو عیسی وویل: 'هغه کسان چې د لمر ګرمیدو سره د غرمې لمونځ پای ته رسوي، نو دا ډیر مهم او د سنت سره سم دی'. د سیافعي د نظر په اړه چې راحت د هغو خلکو لپاره دی چې استوګنځی یې لرې او ستونزمن دی، نو د ابوذر په حدیث کې یو دلیل شتون لري چې د سیافعي د وینا برعکس ښیې. ابوذر وویل؛ "موږ د رسول الله صلی الله علیه وسلم سره په سفر کې وو، بیا بلال د ماسپښین د لمانځه لپاره اذان وکړ، بیا رسول الله صلی الله علیه وسلم وویل: 'ای بلال، تر هغه وخته پورې انتظار وکړه چې هوا سړه شي.' که موږ د شافعي نظر تعقیب کړو، نو لومړی انتظار کول هیڅ معنی نلري ځکه چې دوی په سفر کې راټول شوي دي او دوی اړتیا نلري چې تکلیف واخلي ځکه چې دوی له لرې ځای څخه راغلي دي."
Hadith
Imam Tirmidzi : 146
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُهَاجِرٍ أَبِي الْحَسَنِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي سَفَرٍ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَأَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ أَبْرِدْ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْرِدْ فِي الظُّهْرِ قَالَ حَتَّى رَأَيْنَا فَيْءَ التُّلُولِ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
موږ ته [محمود بن غيلان] ويلي دي؛ موږ ته [ابوداود الثیالسي] ویلي دي؛ موږ ته [صیوبة] له [مهاجر ابو الحسن] څخه [زید بن وهب] له [ابوذر] څخه روایت کړی دی چې وايي: رسول الله صلی الله علیه وسلم په سفر وو، او په دې وخت کې له بلال سره وو، بیا بلال غوښتل چې اقامت ووایی، نو هغه وویل: انتظار وکړئ تر هغه چې سړه شي، بیا بلال غوښتل چې بیا اقامت ووایی، نو رسول الله صلی الله علیه وسلم وویل: انتظار وکړئ تر هغه چې سړه شي د غرمې لمونځ ادا کړئ. ابوذر وویل: 'تر هغه چې موږ سیوري وګورو'، بالاخره بلال اقامت ووایه او لمونځ یې وکړ. له دې وروسته، رسول الله صلی الله علیه وسلم وویل: 'په حقیقت کې، تودوخه د دوزخ د وهلو څخه ده، نو سړه کړئ ترڅو لمونځ وکړئ'. ابو عیسی وویل: دا حدیث حسن صحیح دی.
Hadith
Imam Tirmidzi : 147
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا وَلَمْ يَظْهَرْ الْفَيْءُ مِنْ حُجْرَتِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي أَرْوَى وَجَابِرٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ وَيُرْوَى عَنْ رَافِعٍ أَيْضًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَأْخِيرِ الْعَصْرِ وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةُ وَأَنَسٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْعَصْرِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا وَبِهِ يَقُولُ عَبْدُ اللَّهِ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
قتیبه موږ ته روایت کړی دی، او موږ ته یې [اللیث] له [ابن شهاب] له [عروه] له [عیسیٰ] څخه روایت کړی دی چې هغه وویل: "یو ځل رسول الله صلی الله علیه وسلم د ماسپښین لمونځ وکړ، پداسې حال کې چې لمر د هغه کوټې ته ننوت او په خونه کې یې سیوری نه و". هغه وویل: "په دې باب کې د انس، ابو عروه، جابر او رافع بن خدیج څخه هم یوه کیسه ده." هغه وویل: "د رافع څخه هم د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه د مازدیګر د لمانځه د ختمولو په اړه روایت شوی، مګر دا روایت درست نه دی". ابو عیسی وویل: "د عیسیٰ حدیث حسن صحیح حدیث دی". دا نظر د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه وو څخه د ځینو علمي اهل علم لخوا غوره شوی و. په دوی کې عمر، عبدالله بن مسعود، عایشه، انس او د تابعینو د حلقې څو کسان شامل وو، یعنې د مازدیګر د لمانځه د چټکولو په اړه، او دوی د مازدیګر د لمانځه د پای ته رسولو لپاره مکروه عمل وکړ. دا نظر عبدالله بن مبارک، سیافعي، احمد او اسحاق هم اخیستی دی.
Hadith
Imam Tirmidzi : 148
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فِي دَارِهِ بِالْبَصْرَةِ حِينَ انْصَرَفَ مِنْ الظُّهْرِ وَدَارُهُ بِجَنْبِ الْمَسْجِدِ فَقَالَ قُومُوا فَصَلُّوا الْعَصْرَ قَالَ فَقُمْنَا فَصَلَّيْنَا فَلَمَّا انْصَرَفْنَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تِلْكَ صَلَاةُ الْمُنَافِقِ يَجْلِسُ يَرْقُبُ الشَّمْسَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ قَامَ فَنَقَرَ أَرْبَعًا لَا يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
علي بن حجر وايي: اسماعيل بن جعفر له علا بن عبدالرحمن څخه روايت کړی چې د ماسپښين له لمانځه وروسته هغه د بصرې په خپل کور کې د انس بن مالک سره د ليدو لپاره لاړ، په داسې حال کې چې د هغه کور په هغه وخت کې د جومات په څنګ کې و. هغه وويل: "پاڅېږه او د ماسپښين لمونځ وکړه". علا بن عبدالرحمن وويل: "نو موږ ولاړ شو او لمونځ يې وکړ، له لمانځه وروسته موږ لاړو." بيا يې وويل: "ما له رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه واورېدل چې ويل يې: "دا منافقانه لمونځ دی، د لمر انتظار کوي تر هغه چې لمر د شيطان د دوو ښکرونو ترمنځ وي، ولاړ شي او څلور ځله ټوخی وهي، او د الله ذکر نه کوي مګر لږ". ابو عيسى وويل: "دا حديث حسن صحيح دی."
Hadith
Imam Tirmidzi : 149
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ أَشَدُّ تَعْجِيلًا لِلْعَصْرِ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِسْمَعِيلَ ابْنِ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ نَحْوَهُ وَوَجَدْتُ فِي كِتَابِي أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْبَصْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَهَذَا أَصَحُّ
موږ ته [علي بن حجر] خبر راکړی دی؛ موږ ته [اسماعیل بن علیه] له [ایوب] څخه [ابن ابو اولکه] له [ام سلمه] څخه روایت کړی دی چې هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم له تاسو څخه د ماسپښین په لمانځه کې ډیر بیړه کوله. او تاسو د مازدیګر په لمانځه کې د هغه څخه ډیر بیړه کوئ. ابو عیسی وویل: دا حدیث هم له [اسماعیل بن علیه] څخه له [ابن جریج] څخه له [ابن ابو اولکه] څخه له [ام سلمه] څخه په دې ډول روایت شوی دی. او ما د خپل پلار په کتاب کې وموند چې ما ته [علی بن حجر] له [اسماعیل بن ابراهیم] له [ابن جریج] څخه بیان کړی دی، او موږ ته [بصیر بن معاذ البشري] خبر راکړی دی، هغه وویل؛ موږ ته [اسماعیل بن علیه] له [ابن جریج] څخه په دې سند سره روایت کړی دی لکه څنګه چې په حدیث کې دی. او دا ډیر معتبر دی.
Hadith
Imam Tirmidzi : 150
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَتَوَارَتْ بِالْحِجَابِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالصُّنَابِحِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ الْعَبَّاسِ قَدْ رُوِيَ مَوْقُوفًا عَنْهُ وَهُوَ أَصَحُّ وَالصُّنَابِحِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ صَاحِبُ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ اخْتَارُوا تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا حَتَّى قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ لِصَلَاةِ الْمَغْرِبِ إِلَّا وَقْتٌ وَاحِدٌ وَذَهَبُوا إِلَى حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ صَلَّى بِهِ جِبْرِيلُ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ
قتیبه موږ ته بیان کړی دی، حاطم بن اسماعیل له یزید بن ابو عبید څخه له سلمه بن اکوع څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي: "رسول الله صلی الله علیه وسلم د ماښام لمونځ هغه وخت وکړ کله چې لمر لوېدلی و او ښکاره نه و." هغه وویل: "په دې سورت کې د جابر الشنابي، یزید بن خالد، انس، رافع بن خدیج، ابو ایوب، ام حبیبه، عباس بن عبدالمطلب او ابن عباس څخه هم روایتونه دي. د عباس حدیث له هغه څخه په موقوف ډول روایت شوی دی، او دا ډیر معتبر دی. په عین حال کې، الشنابي هیڅکله له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه نه دی اوریدلی، او هغه د ابوبکر رضی الله عنه ملګری و. ابو عیسی وویل؛" د سلمه بن الاکوع حدیث حسن صحیح دی، دا هغه نظر دی چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه وو او له دوی وروسته د تابعینو له ډلې څخه د ډیرو علماوو لخوا اخیستل شوی دی. دوی غوره کړه چې د ماښام لمونځ په چټکۍ سره وکړي او د هغې د پای ته رسولو لپاره دعا وکړي. تر دې چې ځینې ساینسي کارپوهان وايي، 'د ماښام لمونځ یوازې یو وخت دی'. دوی د رسول الله صلی الله علیه وسلم د حدیث پیروي کوي کله چې هغه د جبریل لخوا امامت کېده. او دا د ابن المبارک او شافعي لخوا اخیستل شوی نظر دی.
Hadith
Imam Tirmidzi : 151
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَأَنَا أَعْلَمُ النَّاسِ بِوَقْتِ هَذِهِ الصَّلَاةِ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا لِسُقُوطِ الْقَمَرِ لِثَالِثَةٍحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ هُشَيْمٌ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ وَحَدِيثُ أَبِي عَوَانَةَ أَصَحُّ عِنْدَنَا لِأَنَّ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ رَوَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ نَحْوَ رِوَايَةِ أَبِي عَوَانَةَ
موږ ته [محمد بن عبدالمالک بن ابو عاص سیوارب] ویلي دي؛ موږ ته [ابو عوانه] له [ابو بصیر] څخه [بصیر بن ثابت] له [حبیب بن سلیم] له [عن نعمان بن بصیر] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: 'زه هغه کس یم چې د دې لمانځه د وخت په اړه ښه پوهیږم، رسول الله صلی الله علیه وسلم دا لمونځ هغه وخت وکړ کله چې سپوږمۍ د دریمې شپې په غروب کې وه'. موږ ته [ابوبکر محمد بن ابان] ویلي دي؛ موږ ته [عبد الرحمن بن مهدي] له [ابو عوانه] څخه په دې سند سره بیان کړی دی لکه څنګه چې په حدیث کې دی. ابو عیسی وویل: ' [حسیم] دا حدیث له [ابو بصیر] څخه [حبیب بن سلیم] له [عن نعمان بن بصیر] څخه روایت کړی دی. مګر، حسیم په دې تاریخ کې د بصیر بن ثابت نوم نه دی یاد کړی. او زموږ په نظر د ابو عوانه حدیث ډیر معتبر دی، ځکه چې [یزید بن هارون] دا د [سیوبه] څخه د [ابوبصیر] څخه د ابو عوانه د تاریخ په څیر روایت کړی دی.
Hadith
Imam Tirmidzi : 152
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُؤَخِّرُوا الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ أَوْ نِصْفِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ رَأَوْا تَأْخِيرَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
موږ ته [حناد] ویلي دي؛ موږ ته [عبده] له [عبیدالله بن عمر] څخه [سعید المقبوري] له [ابو هریره] څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي: 'رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: 'که دا زما په امت باندې دروند بار نه وای، نو زه به هغوی ته امر کړی وای چې د ماښام لمونځ تر دریمې یا نیمې شپې پورې پای ته ورسوي'. هغه وویل: 'په دې فصل کې د جابر بن سمره، جابر بن عبدالله، ابو برزح، ابن عباس، ابو سعید الخدري، زید بن خالد او ابن عمر څخه هم روایتونه راغلي دي'. ابو عیسی وویل: 'د ابو هریره دا حدیث حسن دی. دا نظر د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه کرامو، تابعینو او د دوی پرته د ډیرو ساینس پوهانو لخوا غوره شوی دی. دوی استدلال کوي چې د ماښام د وروستۍ لمانځه پای ته رسول - امر شوی دی. دا نظر احمد او اسحاق هم اخیستی دی'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 153
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ قَالَ أَحْمَدُ وَحَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ هُوَ الْمُهَلَّبِيُّ وَإِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ جَمِيعًا عَنْ عَوْفٍ عَنْ سَيَّارِ بْنِ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي بَرْزَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ النَّوْمَ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَكْثَرُ الْأَحَادِيثِ عَلَى الْكَرَاهِيَةِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ فِي النَّوْمِ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ فِي رَمَضَانَ وَسَيَّارُ بْنُ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ
موږ ته [احمد بن مانع] ویلي دي؛ موږ ته [حسیم] ویلي دي؛ موږ ته [عوف] خبر ورکړی دی. [احمد] ویلي دي؛ او موږ ته [عبد بن عباد] - المحلبي - او [اسماعیل بن علیه] له [عوف] څخه [سیار بن سلمه] څخه - هغه ابو المنهل الریحی دی - له [ابو برزة] څخه، هغه وویل: 'رسول الله صلی الله علیه وسلم د ماسخوتن څخه مخکې او وروسته خوب کول خوښ نه کړل'. هغه وویل: 'په دې باب کې د عائشې، عبدالله بن مسعود او انس څخه هم یوه کیسه ده. ابو عیسی وویل: 'د ابو برزة حدیث حسن صحیح دی. ډیری ساینس پوهان د ماسخوتن څخه مخکې خوب کول او وروسته خبرې کول سپارښتنه کوي، پداسې حال کې چې نور یې راحت ورکوي. او عبدالله بن المبارک ویلي دي؛ 'ډیری حدیثونه ښیې چې دا د منلو وړ نه ده. که څه هم ځینو یې د روژې په میاشت کې د لمانځه دمخه د خوب کولو اجازه ورکړې.' او سیار بن سلمه ابو المنحل الریحی وه.
Hadith
Imam Tirmidzi : 154
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْمُرُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا مَعَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَوْسِ بْنِ حُذَيْفَةَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ جُعْفِيٍّ يُقَالُ لَهُ قَيْسٌ أَوْ ابْنُ قَيْسٍ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ فِي قِصَّةٍ طَوِيلَةٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي السَّمَرِ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَكَرِهَ قَوْمٌ مِنْهُمْ السَّمَرَ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ فِي مَعْنَى الْعِلْمِ وَمَا لَا بُدَّ مِنْهُ مِنْ الْحَوَائِجِ وَأَكْثَرُ الْحَدِيثِ عَلَى الرُّخْصَةِ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا سَمَرَ إِلَّا لِمُصَلٍّ أَوْ مُسَافِرٍ
احمد بن مانع موږ ته ویلي دي؛ ابو معاویه له [العماسي] څخه له [ابراهيم] څخه له [علقمه] څخه له [عمر بن الخطاب] څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي: رسول الله صلی الله علیه وسلم یو ځل له ابوبکر سره د مسلمانانو د ستونزو په اړه خبرې کولې، پداسې حال کې چې زه د دوی دواړو سره وم. هغه وویل: په دې باب کې د عبدالله بن عمرو، عمرو بن حذیفه او عمران بن حسین څخه هم یوه کیسه ده. ابو عیسی وویل: د عمر حدیث حسن صحیح دی. [الحسن بن عبیدالله] دا حدیث له [ابراهيم] څخه له [علقمه] څخه د جعفي له یوه سړي څخه چې [قیس یا ابن قیس] نومیږي، له [عمر] څخه له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی دی، او دا حدیث په یوه اوږده کیسه کې دی. د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه کرامو، د هغه د تابعینو او هغو کسانو څخه چې له دوی څخه وروسته راغلي وو، د ماسخوتن د وروستۍ لمانځه وروسته د خبرو اترو د حکم په اړه اختلاف درلود. ځینو یې د ماسخوتن د لمانځه وروسته خبرې اترې کول مکروه (حرام) ګڼلي، پداسې حال کې چې نورو یې د دې لپاره رخصت ورکړ که چیرې دا د پوهې یا اړتیا په ساحه کې وي. ډیری احادیث د دې رخصتۍ اجازه ورکوي. له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت شوی چې هغه فرمایلي دي: "د لمونځ کونکو یا سفر کونکو پرته د خبرو اترو کول جائز ندي."
Hadith
Imam Tirmidzi : 155
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ غَنَّامٍ عَنْ عَمَّتِهِ أُمِّ فَرْوَةَ وَكَانَتْ مِمَّنْ بَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِأَوَّلِ وَقْتِهَا
ابو عمار الحسین بن حریث رضی الله عنه موږ ته خبر راکړی دی، هغه موږ ته خبر راکړی دی چې فضل بن موسی رضی الله عنه له عبدالله بن عمر العمري رضی الله عنه څخه د قاسم بن غنم رضی الله عنه له خپلې ترورې حضرت ام فروه رضی الله عنها څخه خبر راکړی دی - او هغه له هغو خلکو څخه وه چې له رسول الله صلی الله علیه وسلم سره یې بیعت کړی و - چې هغه وویل: له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه یو ځل پوښتنه وشوه چې تر ټولو مهم عمل څه شی دی؟ هغه ځواب ورکړ: د وخت په پیل کې لمونځ کول.
Hadith
Imam Tirmidzi : 156
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عَلِيُّ ثَلَاثٌ لَا تُؤَخِّرْهَا الصَّلَاةُ إِذَا آنَتْ وَالْجَنَازَةُ إِذَا حَضَرَتْ وَالْأَيِّمُ إِذَا وَجَدْتَ لَهَا كُفْئًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ
قتیبه موږ ته بیان کړی دی، عبدالله بن وهب له سعید بن عبدالله الجهني څخه له محمد بن عمر بن علي بن ابو طالب څخه له خپل پلار څخه له علي بن ابو طالب څخه روایت کړی دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم یو ځل هغه ته وویل: "درې شیانو ته پام کوه، کله چې وخت راشي لمونځ مه پریږده، کله چې مړی راشي او که مناسبه ګڼې نو له کونډې سره واده وکړه". ابو عیسی وویل: "دا حدیث د غریب حسن په کچه دی".
Hadith
Imam Tirmidzi : 157
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمَدَنِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ رِضْوَانُ اللَّهِ وَالْوَقْتُ الْآخِرُ عَفْوُ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ فَرْوَةَ لَا يُرْوَى إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَاضْطَرَبُوا عَنْهُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَهُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
موږ ته [احمد بن مانع] ویلي دي؛ موږ ته [یعقوب بن الولید المدني] له [عبدالله بن عمر] څخه له [نافع] څخه له [ابن عمر] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي: 'د الله رحمت د لمانځه په پیل کې دی، او د الله مغفرت د وخت په پای کې دی'. ابو عیسی وویل: 'دا حدیث د غریب په کچه دی، او د ابن عباس ملګري هم دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه په دې ډول روایت کړی دی'. ابو عیسی وویل: 'په دې باب کې د علي، ابن عمر، عائشه او ابن مسعود له خوا هم روایت شوي حدیثونه شته. ابو عیسی وویل:' د ام فروه حدیث د عبدالله بن عمر العمري له حدیث څخه پرته بل هیڅ روایت نه دی شوی، پداسې حال کې چې هغه - عبدالله بن عمر العمري - د حدیث پوهانو په وینا یو ضعیف کس و، او هغه راویان چې له هغه څخه یې حدیث روایت کړی و، د یو بل سره ډیر تضادونه یې درلودل - پداسې حال کې چې هغه شدوق - صادق - و. امام یحیی بن سعید د هغه د حفظ په اړه تبصره کړې ده.
Hadith
Imam Tirmidzi : 158
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِابْنِ مَسْعُودٍ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الصَّلَاةُ عَلَى مَوَاقِيتِهَا قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْمَسْعُودِيُّ وَشُعْبَةُ وَسُلَيْمَانُ هُوَ أَبُو إِسْحَقَ الشَّيْبَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ هَذَا الْحَدِيثَ
موږ ته [قطیبه] ویلي دي؛ موږ ته [مروان بن معاویه الفزاري] له [ابو یعفور] له [الولید بن العیزر] له [ابو عمرو عاصي شیباني] څخه روایت کړی دی چې یو سړي [ابن مسعود] ته وویل: 'تر ټولو مهم عمل څه شی دی؟' هغه وویل: 'ما یو ځل له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه د دې په اړه پوښتنه وکړه، نو هغه ځواب ورکړ: 'د وخت سره سم لمونځ وکړه،' ما بیا وپوښتل: 'ای رسول الله صلی الله علیه وسلم، بیا بل څه؟' هغه ځواب ورکړ: 'له خپلو والدینو سره ښه وکړه،' ما بیا وپوښتل: 'ای رسول الله صلی الله علیه وسلم، بیا بل څه؟' هغه ځواب ورکړ: 'د الله په لاره کې جهاد'. ابو عیسی وویل: 'دا حدیث حسن صحیح دی.' او دا حدیث [المسعودي] او [سیوبه] او [سلیمان] - یعنې ابو اسحاق عاصي شیباني - او نورو له [الولید بن العیزر] څخه روایت کړی دی.
Hadith
Imam Tirmidzi : 159
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةً لِوَقْتِهَا الْآخِرِ مَرَّتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَالْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ أَفْضَلُ وَمِمَّا يَدُلُّ عَلَى فَضْلِ أَوَّلِ الْوَقْتِ عَلَى آخِرِهِ اخْتِيَارُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَلَمْ يَكُونُوا يَخْتَارُونَ إِلَّا مَا هُوَ أَفْضَلُ وَلَمْ يَكُونُوا يَدَعُونَ الْفَضْلَ وَكَانُوا يُصَلُّونَ فِي أَوَّلِ الْوَقْتِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ عَنْ الشَّافِعِيِّ
موږ ته [قطیبه] ویلي دي؛ موږ ته [اللیث] له [خالد بن یزید] څخه [سعید بن ابو بلال] له [اسحاق بن عمر] له [عیسیٰ] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: 'رسول الله صلی الله علیه وسلم هیڅکله د خپل وخت په پای کې دوه ځله پرله پسې لمونځ نه دی کړی تر هغه چې الله هغه ووژلو'. ابو عیسی وویل: 'دا هغه حدیث دی چې درجې یې غریب او سند یې دوامداره نه دي'. شافعي وویل: 'د وخت په پیل کې لمونځ کول یو مهم شی دی. او هغه څه چې د وخت په پیل کې د پای په پرتله د لمانځه غوره والی ښیې دا دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم، ابوبکر او عمر دا غوره کړی، دوی تل د وخت په پیل کې کړی، او دوی د اصلي شی پرته بل څه نه دي غوره کړي. دوی هیڅکله اصلي شی نه پریږدي، او دوی تل د وخت په پیل کې دعا کوي'. هغه وویل: 'ابو الولید مکي موږ ته د شافعي څخه داسې بیان کړی دی'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 160
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي تَفُوتُهُ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُوَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَنَوْفَلِ بْنِ مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ أَيْضًا عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
قتیبه موږ ته بیان کړی دی، موږ ته اللیث بن سعد له نافع څخه له ابن عمر څخه له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی دی، هغه وویل: هغه خلک چې د ماسپښین لمونځ له لاسه ورکوي - جماعت - د هغه خلکو په څیر دي چې خپل کورنۍ او شتمني له لاسه ورکوي. ابو عیسی وویل: د ابن عمر دا حدیث حسن صحیح دی. دا حدیث هم د [عز زهري] له [سالم] څخه له خپل پلار [ابن عمر] څخه او له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی دی.
