Imam Tirmidzi : 141
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ قَالَ الْأَنْصَارِيُّ فَيَمُرُّ النِّسَاءُ مُتَلَفِّفَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِو قَالَ قُتَيْبَةُ مُتَلَفِّعَاتٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَقَيْلَةَ بِنْتِ مَخْرَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَهُ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَسْتَحِبُّونَ التَّغْلِيسَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ
yatubwiye [Qutaibah] kuva kuri [Malik bin Anas] yavuze; kandi yatubwiye [Al Ansari] yavuze; yatubwiye [Ma'n] yavuze; yatubwiye [Malik] kuva kuri [Yahya bin Sa'id] kuva kuri [Amrah] kuva kuri ['Aisyah] yaravuze; 'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yasenze iswala ya mugitondo, hanyuma abagore baragenda - bajya mu rugo-'. Al Ansari yaravuze ati: 'Abagore banyuze hafi bitwikiriye imyenda idafite umushono kugira ngo batamenyekana.' Kandi Qtaibah abivugaho ijambo mutalaffifat - bitwikiriye imyenda -'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Ibn Umar, Anas na Qailah bint Makhramah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Aisyah ni iy'ukuri. [Az Zuhri] na we yayivuze kuva kuri [Urwah] kuva kuri ['Aisyah] gutyo. Iki gitekerezo cyafashwe n'abahanga benshi bo mu basangirangendo b'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam nka Abu Bakr, Umar n'abakurikiyeho bo mu ba tabi'in. Iki gitekerezo kandi gishyigikiwe na Syafi'i, Ahmad na Ishaq. Bakunda gusenga iswala ya mu gitondo igihe hakiri umwijima'.
Imam Tirmidzi : 142
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ هُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَسْفِرُوا بِالْفَجْرِ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ لِلْأَجْرِقَالَ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ أَيْضًا عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ وَجَابِرٍ وَبِلَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ الْإِسْفَارَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ مَعْنَى الْإِسْفَارِ أَنْ يَضِحَ الْفَجْرُ فَلَا يُشَكَّ فِيهِ وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ مَعْنَى الْإِسْفَارِ تَأْخِيرُ الصَّلَاةِ
yatubwiye [Hannad] yaravuze; yatubwiye [Abdah] - ari we Ibn Sulaiman - yavuye kuri [Muhammad bin Ishaq] yavuye kuri ['Ashim bin Umar bin Qatadah] yavuye kuri [Mahmud bin Labid] yavuye kuri [Rafi' bin Khadij] yaravuze; 'Numvise Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ivuga iti: 'Musenge iswala ya mugitondo iyo ari nyuma gato y'umunsi, kuko izaguha ibihembo byinshi'. Yaravuze ati; '[Syu'bah] na [Ats Tsauri] bavuze iyi Hadithi yavuye kuri [Muhammad bin Ishaq]'. Yaravuze ati; 'Iyi Hadithi yavuzwe na [Muhammad bin 'Ajlan] yavuye kuri ['Ashim bin Umar bin Qatadah]'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka yavuye kuri Abu Barzah Al Aslami na Jabir na Bilal'. Abu Isa yaravuze ati; 'Hadith ya Rafi' bin Khadij ni Hadithi nyakuri ya Hasan. Kandi si intiti imwe gusa yo mu basangirangendo b'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam na tabi'in ivuga ko iswala ya mugitondo ikorwa iyo ibaye ndende gato. Iki gitekerezo kandi gishyigikiwe na Sufyan Ats Tsauri. Syafi'i, Ahmad na Ishaq bavuze ko igisobanuro cya isfar ari igihe umuseke uba werurutse. Nta gushidikanya ko batavuga ko kurya isfar ari iherezo ry'iswala.
Imam Tirmidzi : 143
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا مِنْ أَبِي بَكْرٍ وَلَا مِنْ عُمَرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَخَبَّابٍ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَنَسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ مِنْ أَجْلِ حَدِيثِهِ الَّذِي رَوَى عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَأَلَ النَّاسَ وَلَهُ مَا يُغْنِيهِ قَالَ يَحْيَى وَرَوَى لَهُ سُفْيَانُ وَزَائِدَةُ وَلَمْ يَرَ يَحْيَى بِحَدِيثِهِ بَأْسًا قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَعْجِيلِ الظُّهْرِ
yatubwiye [Hannad bin As Sari] yavuze; yatubwiye [Waki'] yavuye kuri [Sufyan] yavuye kuri [Hakim bin Jubair] yavuye kuri [Ibrahim] yavuye kuri [Al Aswad] yavuye kuri ['Aisyah] yaravuze ati; 'Sinigeze mbona umuntu wihuta mu iswala ya saa sita uretse Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, si Abu Bakr ndetse na Umar'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru zavuye kuri Jabir bin Abdullah, Khabbab, Abu Barzah, Ibnu Mas'ud, Zaid bin Thabit, Anas na Jabir bin Samrah'. Abu Isa yaravuze ati; 'Hadith ya Aisyah iri mu rwego rwa hasan. Iki gitekerezo cyafashwe n'abahanga mu bya siyansi mu basangirangendo b'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam n'abaje nyuma yabo. Ali Al Madini yaravuze ati; 'Yahya bin Sa'id yaravuze ati; 'Syu'bah yavuze kuri Hakim bin Jubair kubera Hadithi yavuze yavuye kuri Ibn Mas'ud yavuye ku Intumwa sallallahu alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Umuntu wese usaba abantu ntabibakeneye......'. Yahya yaravuze ati; Sofyan yavuze iyi Hadithi kimwe na Zaidah yayivuze, Yahya nta kibazo yabonye muri iyi Hadithi, Muhammad yaravuze ati: Yavuzwe na Hakim bin Jubair yavuye kuri Aisyah yavuye ku Intumwa sallallahu alaihi wasallam mu bijyanye no kwihutisha iswala ya saa sita.
Imam Tirmidzi : 144
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَهُوَ أَحْسَنُ حَدِيثٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ
yatubwiye [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] yaravuze; yatubwiye [Abdurrazaq] yaravuze; yatubwiye [Ma'mar] kuva kuri [Az Zuhri] yaravuze; yambwiye [Anas bin Malik] ati: 'Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yasenze iswala ya saa sita izuba rirenze. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri, kandi iyi Hadithi niyo Hadithi nziza muri iki gice. Kandi muri iki gice harimo n'amateka ya Jabir'.
Imam Tirmidzi : 145
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَالْمُغِيرَةِ وَالْقَاسِمِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَنَسٍ قَالَ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَارَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ تَأْخِيرَ صَلَاةِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا الْإِبْرَادُ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ إِذَا كَانَ مَسْجِدًا يَنْتَابُ أَهْلُهُ مِنْ الْبُعْدِ فَأَمَّا الْمُصَلِّي وَحْدَهُ وَالَّذِي يُصَلِّي فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ فَالَّذِي أُحِبُّ لَهُ أَنْ لَا يُؤَخِّرَ الصَّلَاةَ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَعْنَى مَنْ ذَهَبَ إِلَى تَأْخِيرِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ هُوَ أَوْلَى وَأَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَأَمَّا مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ أَنَّ الرُّخْصَةَ لِمَنْ يَنْتَابُ مِنْ الْبُعْدِ وَالْمَشَقَّةِ عَلَى النَّاسِ فَإِنَّ فِي حَدِيثِ أَبِي ذَرٍّ مَا يَدُلُّ عَلَى خِلَافِ مَا قَالَ الشَّافِعِيُّ قَالَ أَبُو ذَرٍّ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَذَّنَ بِلَالٌ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ أَبْرِدْ ثُمَّ أَبْرِدْ فَلَوْ كَانَ الْأَمْرُ عَلَى مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ لَمْ يَكُنْ لِلْإِبْرَادِ فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ مَعْنًى لِاجْتِمَاعِهِمْ فِي السَّفَرِ وَكَانُوا لَا يَحْتَاجُونَ أَنْ يَنْتَابُوا مِنْ الْبُعْدِ
yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Al Laits] yavuye kuri [Ibn Shihab] yavuye kuri [Sa'id bin Al Musayyib] na [Abu Salamah] yavuye kuri [Abu Hurairah] yaravuze; 'Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yaravuze iti: 'Niba umunsi ushyushye cyane, tegereza kugeza igihe ushyushye kugira ngo usenge, kuko ubushyuhe bushyushye buturuka ku bitero by'umuriro wa Jahannamu'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi amateka ya Abu Sa'id, Abu Dzar, Ibnu Umar, Al Mughirah, Al Qasim bin Shofwan yavuye kuri se, Abu Musa, Ibnu Abbas na Anas. Yaravuze ati: 'Nanone byavuzwe na Umar byavuye ku ntumwa sallallahu alaihi wasallam kuri ibi, ariko iyi nkuru nayo si ukuri'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Abu Hurairah ni iy'ukuri. Kandi itsinda rimwe ry'abahanga mu bya siyansi bahisemo kurangiza iswala zo ku manywa y'ihangu igihe izuba ryari rishyushye cyane. Iki gitekerezo gishyigikiwe na bin Al Mubarak, Ahmad na Ishaq. Shafi'i yaravuze ati: 'Kwemererwa gutegereza amasengesho ya saa sita kugeza igihe ikirere gikonje ni uko umusigiti utuma abantu bashyuha - iyo bagiye mu musigiti - bitewe n'intera. Ku bijyanye n'umuntu usenga wenyine cyangwa umuntu usenga mu musigiti w'abantu be, nahitamo ko akomeza gusenga nubwo izuba rishyushye cyane'. Abu Isa yaravuze ati: 'Abasoza amasengesho ya saa sita izuba rishyushye, icyo ni ingenzi cyane kandi gikurikije suna'. Ku bijyanye n'igitekerezo cyafashwe na Syafi'i cy'uko ubutabazi bugenewe abantu batuye kure kandi bigoye, muri Hadithi ya Abu Dzar harimo ingingo igaragaza ibinyuranye n'ibyo Syafi'i yavuze. Abu Dharr yaravuze ati; “Twari kumwe n’Intumwa y’Imana (saww) mu rugendo, hanyuma Bilal ahamagarira abantu gusenga iswala ya Dhuhr, hanyuma Intumwa y’Imana (saww) iravuga iti: ‘Yewe Bilal, tegereza kugeza igihe bikonje.’ Niba dukurikije igitekerezo cya Shafi, nta mpamvu yo kubanza gutegereza kuko bateraniye mu rugendo kandi ntibagomba gufata ikibazo kuko baturutse kure.”
Imam Tirmidzi : 146
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُهَاجِرٍ أَبِي الْحَسَنِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي سَفَرٍ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَأَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ أَبْرِدْ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْرِدْ فِي الظُّهْرِ قَالَ حَتَّى رَأَيْنَا فَيْءَ التُّلُولِ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
yatubwiye [Mahmud bin Ghailan] yaravuze; yatubwiye [Abu Dawud Ath Thayalisi] yaravuze; yatubwiye [Syu'bah] bivuye kuri [Muhajir Abu Al Hasan] bivuye kuri [Zaid bin Wahb] bivuye kuri [Abu Dzar] agira ati: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yari mu rugendo, kandi icyo gihe yari kumwe na Bilal, hanyuma Bilal ashaka kuvuga iqamah, nuko aravuga ati: 'Tegereza kugeza hakonje,' hanyuma Bilal ashaka kongera gutangaza iqamah, nuko Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam aravuga ati: Tegereza kugeza hakonje kugira ngo dusenge iswala zo ku manywa'. Abu Dharr aravuga ati: 'Kugeza igihe tuzaba tubonye igicucu,' amaherezo Bilal aravuga iqamah maze arasenga. Nyuma y'ibyo, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Mu by'ukuri, ubushyuhe bukabije ni ukubera ibitero bya Jahannamu, bityo shyiramo iswala'. Abu Isa yaravuze ati; 'Iyi Hadithi ni Hasan nyakuri.'
Imam Tirmidzi : 147
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا وَلَمْ يَظْهَرْ الْفَيْءُ مِنْ حُجْرَتِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي أَرْوَى وَجَابِرٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ وَيُرْوَى عَنْ رَافِعٍ أَيْضًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَأْخِيرِ الْعَصْرِ وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةُ وَأَنَسٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْعَصْرِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا وَبِهِ يَقُولُ عَبْدُ اللَّهِ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
yatubwiye [Qutaibah] ati; yatubwiye [Al Laits] yavuye kuri [Ibn Shihab] yavuye kuri [Urwah] yavuye kuri ['Aisyah] ati: 'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yigeze gusenga iswala ya nyuma ya saa sita, izuba ryinjiraga mu cyumba cye, kandi nta gicucu cyari kiri mu cyumba cye'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Anas, Abu Arwa, Jabir, na Rafi' bin Khadij'. Yaravuze ati: 'Nanone byavuzwe na Rafi' yavuye ku ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam ku bijyanye no kurangiza iswala ya Asr, ariko iyi nkuru ntabwo ifite ishingiro'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Aisyah ni Hadithi ya hasan sahih'. Iki gitekerezo cyatoranyijwe na bamwe mu ba ahlul ba siyansi bo mu basangirangendo b'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam.' Muri bo harimo Umari, Abdullah bin Mas'ud, 'Aisyah, Anasi n'abantu benshi bo mu itsinda rya tabi'in, ni ukuvuga ku bijyanye no kwihutisha iswala ya Asr, kandi bakoze makrukh kugira ngo basoze iswala ya Asr. Iki gitekerezo cyafashwe na Abdullah bin Mubarak, Syafi'i, Ahmad na Ishaq.
Imam Tirmidzi : 148
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فِي دَارِهِ بِالْبَصْرَةِ حِينَ انْصَرَفَ مِنْ الظُّهْرِ وَدَارُهُ بِجَنْبِ الْمَسْجِدِ فَقَالَ قُومُوا فَصَلُّوا الْعَصْرَ قَالَ فَقُمْنَا فَصَلَّيْنَا فَلَمَّا انْصَرَفْنَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تِلْكَ صَلَاةُ الْمُنَافِقِ يَجْلِسُ يَرْقُبُ الشَّمْسَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ قَامَ فَنَقَرَ أَرْبَعًا لَا يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
yatubwiye [Ali bin Hujr] yaravuze; [Isma'il bin Ja'far] yatubwiye aturutse kuri ['Ala bin Abdurrahman] ko nyuma y'amasengesho ya saa sita yinjiye guhura na [Anas bin Malik] iwe i Basrah, mu gihe inzu ye icyo gihe yari ku ruhande rw'umusigiti. Yaravuze ati: 'Haguruka ukore iswala ya nyuma ya saa sita'. Al 'Ala bin Abdurrahman yaravuze ati: 'Nuko turahaguruka turasenga, tumaze gusenga turagenda.' Hanyuma aravuga ati: 'Numvise Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam ivuga iti: 'Iryo ni iswala y'uburyarya, yicaye ategereje izuba kugeza igihe izuba riri hagati y'amahembe abiri ya shitani ahaguruka agakubita inshuro enye, kandi ntakora dhikr ya Allah uretse gato'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri.'
Imam Tirmidzi : 149
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ أَشَدُّ تَعْجِيلًا لِلْعَصْرِ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِسْمَعِيلَ ابْنِ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ نَحْوَهُ وَوَجَدْتُ فِي كِتَابِي أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْبَصْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَهَذَا أَصَحُّ
yatubwiye [Ali bin Hujr] yaravuze; yatubwiye [Isma'il Ibn Ulayyah] yavuye kuri [Ayyub] yavuye kuri [Ibn Abu Awalkah] yavuye kuri [Ummu Salamah] ko yavuze ati: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yahubukaga cyane mu iswala ya saa sita kurusha wowe. Kandi wowe wihutaga cyane mu iswala ya Asr kumurusha'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi yavuzwe kandi na [Isma'il bin Ulayyah] yavuye kuri [Ibn Juraij] yavuye kuri [Ibn Abu Awalkah] yavuye kuri [Ummu Salamah] gutyo. Kandi nasanze mu gitabo cya data, 'Yambwiye [Ali bin Hujr] yavuye kuri [Isma'il bin Ibrahim] yavuye kuri [Ibn Juraij], kandi yatubwiye [Bisyr bin Mu'adz Al Bashri],' yaravuze; yatubwiye [Isma'il bin Ulayyah] yavuye kuri [Ibn Juraij] hamwe n'iyi sanad nkuko biri muri Hadithi. Kandi ibi ni ukuri kurushaho'.
Imam Tirmidzi : 150
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَتَوَارَتْ بِالْحِجَابِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالصُّنَابِحِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ الْعَبَّاسِ قَدْ رُوِيَ مَوْقُوفًا عَنْهُ وَهُوَ أَصَحُّ وَالصُّنَابِحِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ صَاحِبُ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ اخْتَارُوا تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا حَتَّى قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ لِصَلَاةِ الْمَغْرِبِ إِلَّا وَقْتٌ وَاحِدٌ وَذَهَبُوا إِلَى حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ صَلَّى بِهِ جِبْرِيلُ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ
yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Hatim bin Isma'il] yabikuye kuri [Yazid bin Abu Ubaid] yabikuye kuri [Salamah bin Al Akwa'] yaravuze ati; 'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yasenze iswala ya Maghrib izuba rirenze ntiriboneke.' Yaravuze ati; 'Muri iki gice harimo kandi inkuru zavuye kuri Jabir Ash Shunabihi, Yazid bin Khalid, Anas, Rafi' bin Khadij, Abu Ayyub, Umm Habibah, Abbas bin Abdul Muthallib na Ibnu Abbas. Hadithi ya Al Abbas yayibwiwe mu buryo bwa mauquf, kandi ibi ni ukuri kurushaho. Hagati aho, Ash Shunabihi ntabwo yari yarigeze yumva ivuye ku ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, kandi yari inshuti ya Abu Bakr Radliaallahu 'anhu. Abu Isa yaravuze ati; Hadithi ya Salamah bin Al Akwa ni iy'ukuri, iki ni igitekerezo cyafashwe n'abahanga benshi mu basangirangendo b'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam n'abakurikiyeho muri ba tabi'in. Bahisemo kwihutisha iswala ya Maghrib no kuyisoza. Kugeza ubwo abahanga bamwe mu bya siyansi bavuga bati, 'Iswala ya Maghrib ifite igihe kimwe gusa'. Bakurikiza Hadithi y'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam ubwo yayoborwaga na Jibril. Kandi iki ni igitekerezo cyafashwe na Ibn Al Mubarak na Syafi'i.
Imam Tirmidzi : 151
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَأَنَا أَعْلَمُ النَّاسِ بِوَقْتِ هَذِهِ الصَّلَاةِ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا لِسُقُوطِ الْقَمَرِ لِثَالِثَةٍحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ هُشَيْمٌ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ وَحَدِيثُ أَبِي عَوَانَةَ أَصَحُّ عِنْدَنَا لِأَنَّ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ رَوَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ نَحْوَ رِوَايَةِ أَبِي عَوَانَةَ
yatubwiye [Muhammad bin Abdul Malik bin Abu Asy Syawarib] yaravuze; yatubwiye [Abu Awanah] yavuye kuri [Abu Bisyr] yavuye kuri [Basyir bin Thabit] yavuye kuri [Habib bin Salim] yavuye kuri [An Nu'man bin Basyir] yaravuze ati; 'Ndi umuntu uzi neza igihe cy'iri sengesho,' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yakoze iri sengesho ubwo ukwezi kwari kurenga mu ijoro rya gatatu'. Twabwiwe [Abu Bakr Muhammad bin Aban] yaravuze; yatubwiye [Abdurrahman bin Mahdi] yavuye kuri [Abu Awanah] akoresheje iyi sanad nk'uko bivugwa muri Hadithi. Abu Isa yaravuze ati; '[Husyaim] yavuze iyi Hadithi yavuye kuri [Abu Bisyr] yavuye kuri [Habib bin Salim] yavuye kuri [An Nu'man bin Basyir]. Ariko, Husyaim ntiyigeze avuga muri aya mateka izina Basyir bin Thabit. Kandi mu bitekerezo byacu, Hadithi ya Abu Awanah ni ukuri kurushaho, kuko [Yazid bin Harun] yayivuze kuri [Syu'bah] ya [Abu Bisyr] nk'amateka ya Abu Awanah.
Imam Tirmidzi : 152
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُؤَخِّرُوا الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ أَوْ نِصْفِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ رَأَوْا تَأْخِيرَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
yatubwiye [Hannad] yaravuze; yatubwiye [Abdah] yavuye kuri [Ubaidullah bin Umar] yavuye kuri [Sa'id Al Maqburi] yavuye kuri [Abu Hurairah] yaravuze; 'Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yaravuze iti: 'Iyo bitaba umutwaro ku bantu banjye, nari kubategeka kurangiza iswala ya nimugoroba kugeza ku ya gatatu cyangwa hagati mu ijoro'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru zavuye kuri Jabir bin Samrah, Jabir bin Abdullah, Abu Barzah, Ibn Abbas, Abu Sa'id Al Khudri, Zaid bin Khalid na Ibnu Umar'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Abu Hurairah ni iy'ukuri. Iki gitekerezo cyatoranijwe n'abahanga benshi mu bahanga mu by'ubumenyi bw'Intumwa sallallahu alaihi wasallam, tabi'in n'abandi batari bo. Bavuga ko kurangiza iswala ya nyuma ya nimugoroba ari itegeko. Iki gitekerezo cyafashwe na Ahmad na Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 153
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ قَالَ أَحْمَدُ وَحَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ هُوَ الْمُهَلَّبِيُّ وَإِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ جَمِيعًا عَنْ عَوْفٍ عَنْ سَيَّارِ بْنِ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي بَرْزَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ النَّوْمَ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَكْثَرُ الْأَحَادِيثِ عَلَى الْكَرَاهِيَةِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ فِي النَّوْمِ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ فِي رَمَضَانَ وَسَيَّارُ بْنُ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ
yatubwiye [Ahmad bin Mani'] yaravuze; yatubwiye [Husyaim] yaravuze; yatumenyesheje [Auf]. [Ahmad] yaravuze; Kandi yatubwiye [Abbad bin Abbad] -ari we Al Muhallabi- na [Isma'il bin Ulayyah] yatubwiye [Auf] kuri [Sayyar bin Salamah] -ari Abu Al Minhal Ar Riyahi-, kuri [Abu Barzah], yaravuze ati; 'Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam ntiyakundaga gusinzira mbere ya Isha na nyuma yayo'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya 'Aisyah, Abdullah bin Mas'ud na Anas'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Abu Barzah ni iy'ukuri. Abahanga benshi basaba gusinzira mbere ya Isha no kuvuga nyuma, mu gihe abandi batanga ihumure. Kandi Abdullah bin Al Mubarak yaravuze ati: 'Hadith nyinshi zigaragaza ko ibi bidakwiye. Nubwo zimwe muri zo zamuhaye uburenganzira bwo kumusinzira mbere yo gusenga mu kwezi kwa Ramadhani.' Kandi Sayyar bin Salamah yari Abu Al Minhal Ar Riyahi.
Imam Tirmidzi : 154
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْمُرُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا مَعَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَوْسِ بْنِ حُذَيْفَةَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ جُعْفِيٍّ يُقَالُ لَهُ قَيْسٌ أَوْ ابْنُ قَيْسٍ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ فِي قِصَّةٍ طَوِيلَةٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي السَّمَرِ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَكَرِهَ قَوْمٌ مِنْهُمْ السَّمَرَ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ فِي مَعْنَى الْعِلْمِ وَمَا لَا بُدَّ مِنْهُ مِنْ الْحَوَائِجِ وَأَكْثَرُ الْحَدِيثِ عَلَى الرُّخْصَةِ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا سَمَرَ إِلَّا لِمُصَلٍّ أَوْ مُسَافِرٍ
yatubwiye [Ahmad bin Mani'] yaravuze; yatubwiye [Abu Mu'awiyah] yavuye kuri [Al A'masy] yavuye kuri [Ibrahim] yavuye kuri [Alqamah] yavuye kuri [Umar bin Al Khaththab] yaravuze ati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yigeze kugirana ikiganiro na Abu Bakr ku bibazo by'Abayisilamu, ubwo nari kumwe na bo bombi.' Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi amateka yavuye kuri Abdullah bin Amru, Amru bin Hudzaifah na Imran bin Huasin'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadithi ya Umar ni iy'ukuri. [Al Hasan bin Ubaidullah] yavuze iyi Hadithi yavuye kuri [Ibrahim] yavuye kuri [Alqamah] yavuye ku mugabo wo muri Ju'fi witwa [Qais cyangwa Ibn Qais] yavuye kuri [Umar] yavuye ku ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, kandi iyi Hadithi iri mu nkuru ndende. Abahanga bo mu basangirangendo b'Intumwa (Imana imuhe amahoro n'imigisha), abayoboke bayo, n'abaje nyuma yabo ntibavugaga rumwe ku cyemezo cyo kuganira nyuma y'isengesho rya nyuma rya Isha. Bamwe muri bo babonaga ko ari makrooh (bibujijwe) kuganira nyuma y'isengesho rya Isha, abandi bakabyemera iyo ari mu bumenyi cyangwa bikenewe. Hadithi nyinshi zemera ko ibyo byemewe. Ivugwa n'Intumwa (Imana imuhe amahoro n'imigisha) ivuga iti: "Ntibyemewe kuganira keretse abasenga cyangwa abagenda."
Imam Tirmidzi : 155
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ غَنَّامٍ عَنْ عَمَّتِهِ أُمِّ فَرْوَةَ وَكَانَتْ مِمَّنْ بَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِأَوَّلِ وَقْتِهَا
yatubwiye [Abu 'Ammar Al Husain bin Huraits] yaravuze; yatubwiye [Al Fadll bin Musa] yabikuye kuri [Abdullah bin Umar Al Umari] yabikuye kuri [Al Qasim bin Ghannam] yabikuye kuri nyirasenge [Ummu Farwah] - kandi yari umwe mu bantu bemeye ubudahemuka bw'Intumwa Sallallaahu 'alaihi wasallam - ko yavuze ati: 'Intumwa Sallallaahu 'alaihi wasallam yigeze kubazwa ati: 'Ni iyihe ngeso y'ingenzi kurusha izindi?' yasubije ati: 'Musenge mu ntangiriro z'ibihe'.
Imam Tirmidzi : 156
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عَلِيُّ ثَلَاثٌ لَا تُؤَخِّرْهَا الصَّلَاةُ إِذَا آنَتْ وَالْجَنَازَةُ إِذَا حَضَرَتْ وَالْأَيِّمُ إِذَا وَجَدْتَ لَهَا كُفْئًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ
yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Abdullah bin Wahb] yabikuye kuri [Sa'id bin Abdullah AlJuhani] yavuye kuri [Muhammad bin Umar bin Ali bin Abu Talib] yavuye kuri [se] yavuye kuri [Ali bin Abu Talib] ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yigeze kumubwira iti: 'Witondere ibintu bitatu, ntugasoze isengesho igihe kigeze, umurambo ugeze kandi -shaka umupfakazi niba ubona ko bikwiye-'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iyo ku rwego rwa gharib hasan'.
Imam Tirmidzi : 157
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمَدَنِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ رِضْوَانُ اللَّهِ وَالْوَقْتُ الْآخِرُ عَفْوُ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ فَرْوَةَ لَا يُرْوَى إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَاضْطَرَبُوا عَنْهُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَهُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Yatubwiye [Ahmad bin Mani'] yaravuze; yatubwiye [Ya'qub bin Al Walid Al Madani] yavuye kuri [Abdullah bin Umar] yavuye kuri [Nafi'] yavuye kuri [Ibnu Umar] yaravuze; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze; 'Imigisha ya Allah iri mu ntangiriro z'igihe cyo gusenga, kandi imbabazi za Allah ziri mu mpera z'ibihe'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iyo ku rwego rwa gharib, kandi inshuti ya Ibn Abbas nayo yayivuze ivuye ku ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam'. Abu Isa yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi Hadithi zavuzwe na Ali, Ibn Umar, 'Aisyah na Ibn Mas'ud'. Abu Isa yaravuze ati; Hadithi ya Umm Farwah ntiyavuzwe uretse Hadithi ya Abdullah bin Umar Al Umari, mu gihe we - Abdullah bin Umar Al Umari - nk'uko abahanga mu bya Hadithi babivuga yari umuntu w'intege nke, kandi abanditsi bamuvuzeho Hadithi bahuye n'ibibazo byinshi - mu gihe we yari inyangamugayo. Imamu Yahya bin Sa'id yagize icyo avuga ku bijyanye no gufata mu mutwe kwe.
Imam Tirmidzi : 158
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِابْنِ مَسْعُودٍ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الصَّلَاةُ عَلَى مَوَاقِيتِهَا قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْمَسْعُودِيُّ وَشُعْبَةُ وَسُلَيْمَانُ هُوَ أَبُو إِسْحَقَ الشَّيْبَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ هَذَا الْحَدِيثَ
yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Marwan bin Mu'awiyah Al Fazari] yavuye kuri [Abu Ya'fur] yavuye kuri [Al Walid bin Al 'Aizar] yavuye kuri [Abu 'Amru Asy Syaibani] ko umugabo yabwiye [Ibn Mas'ud] ati: 'Ni ikihe gikorwa cy'ingenzi kurusha ibindi?' yaravuze; 'Nigeze kubaza Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kuri ibi, maze aransubiza ati: 'Saba ukurikije igihe,' nongeye kubaza nti: 'Yewe Rasulullah, noneho ikindi ni ikihe?' Arasubiza ati: 'Korera ababyeyi bawe neza,' nongeye kubaza nti: 'Yewe Ntumwa ya Allah, noneho ikindi ni ikihe?' Arasubiza ati: 'Jihad mu nzira ya Allah'. Abu Isa aravuga ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri. Kandi iyi Hadithi yavuzwe na [Al Mas'udi] na [Syu'bah] na [Sulaiman] - ari bo Abu Ishaq Asy Syaibani - n'abandi baturutse kuri [Al Walid bin Al 'Aizar]'.
Imam Tirmidzi : 159
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةً لِوَقْتِهَا الْآخِرِ مَرَّتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَالْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ أَفْضَلُ وَمِمَّا يَدُلُّ عَلَى فَضْلِ أَوَّلِ الْوَقْتِ عَلَى آخِرِهِ اخْتِيَارُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَلَمْ يَكُونُوا يَخْتَارُونَ إِلَّا مَا هُوَ أَفْضَلُ وَلَمْ يَكُونُوا يَدَعُونَ الْفَضْلَ وَكَانُوا يُصَلُّونَ فِي أَوَّلِ الْوَقْتِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ عَنْ الشَّافِعِيِّ
yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Al Laits] kuva kuri [Khalid bin Yazid] kuva kuri [Sa'id bin Abu Bilal] kuva kuri [Ishaq bin Umar] kuva kuri ['Aisyah] yaravuze; 'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ntiyigeze asenga ku iherezo ry'igihe cye kabiri yikurikiranya kugeza igihe Allah yamwishe'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi ni Hadithi ifite impamyabumenyi zifite gharib na sanad bidahoraho'. Shafi'i yaravuze ati: 'Gusenga mu ntangiriro y'igihe ni ikintu cy'ingenzi. Kandi ikintu kigaragaza ko gusenga mu ntangiriro y'igihe ari ingenzi kurusha iherezo ni uko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, Abu Bakr na Umar barabihisemo, babikoraga mu ntangiriro y'igihe, kandi nta kindi bahisemo uretse ikintu cy'ingenzi. Ntibigera bareka ikintu cy'ingenzi, kandi basenga mu ntangiriro y'igihe'. Yaravuze ati: 'Abu Al Walid Al Makki yatubwiye kuri Shafi'i gutya'.
Imam Tirmidzi : 160
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي تَفُوتُهُ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُوَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَنَوْفَلِ بْنِ مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ أَيْضًا عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Al Laits bin Sa'd] yavuye kuri [Nafi'] yavuye kuri [Ibn Umar] yavuye kuri Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Abantu batakaza iswala ya nyuma ya saa sita - itorero - bameze nk'abantu batakaza imiryango yabo n'imitungo yabo'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Ibn Umar ni Hadithi nyakuri. Iyi Hadithi yavuzwe na [Az Zuhri] yavuye kuri [Salim] yavuye kuri se [Ibnu Umar], yavuye kuri Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam'.