Imam Tirmidzi : 141
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ قَالَ الْأَنْصَارِيُّ فَيَمُرُّ النِّسَاءُ مُتَلَفِّفَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِو قَالَ قُتَيْبَةُ مُتَلَفِّعَاتٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَقَيْلَةَ بِنْتِ مَخْرَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَهُ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَسْتَحِبُّونَ التَّغْلِيسَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ
ak xye qe naq [li Qataybah] chalen chaq [laj Malik bin Anas] kixye; ut ak xye qe [laj Al Ansari] naq kixye; ak xye qe [Ma’n] kixye; ak xye qe [laj Malik] chalen chaq [laj Yahya bin Sa’id] chalen chaq [laj Amrah] chalen chaq [‘Aisyah] kixye; 'Li xtaql li Allah sallallaahu 'alaihi wasallam kixb'aanu li tij re eq'la, toja' naq eb' li ixq xkoheb' -sa' li ochoch-'. Laj Al Ansari kixye; «Ebʼ li ixq keʼnumeʼk chi tzʼaptzʼookebʼ rikʼin tʼikr li maakʼaʼ xrambʼal re naq inkʼaʼ teʼruuq chi naweʼk ru». Ut laj Qutaibah naxye resil rik’in li aatin mutalaffifat - tz’aptz’o rik’in t’ikr -’. Kixye; 'Sa' li ch'ol a'in wan ajwi' jun resilal li Ibn Umar, laj Anas ut li xQailah bint Makhramah'. Laj Abu Isa kixye; Lix hadith li xAisyah a’an hasan tz’aqal yaal. [Laj Az Zuhri] kixseeraq’i ajwi’ chaq rik’in [Urwah] rik’in [’Aisyah] jo’kan. Li na’leb’ a’in kik’ame’ xb’aan naab’aleb’ laj nawonel chaq’rab’ sa’ xyanqeb’ li rochb’een li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam jo’ laj Abu Bakr, laj Umar ut li ke’chal chirixeb’ sa’ xyanqeb’ laj tabi’in. Li na’leb’ a’in naxk’am ajwi’ laj Syafi’i, laj Ahmad ut laj Ishaq. Nawulak chiruheb’ tijok sa’ li tij re eq’la naq toj q’ojyin ru’.
Imam Tirmidzi : 142
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ هُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَسْفِرُوا بِالْفَجْرِ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ لِلْأَجْرِقَالَ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ أَيْضًا عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ وَجَابِرٍ وَبِلَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ الْإِسْفَارَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ مَعْنَى الْإِسْفَارِ أَنْ يَضِحَ الْفَجْرُ فَلَا يُشَكَّ فِيهِ وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ مَعْنَى الْإِسْفَارِ تَأْخِيرُ الصَّلَاةِ
ak xye qe naq [laj Hannad] kixye; ak xye qe [laj Abdah] - a’an laj Ibn Sulaiman - chalen chaq [laj Muhammad bin Ishaq] rik’in [‘Ashim bin Umar bin Qatadah] rik’in [Mahmud bin Labid] rik’in [Rafi’ bin Khadij] kixye; 'Xwab'i li xtaql li Allah sallallaahu 'alaihi wasallam chi xyeeb'al: 'Tijonqex sa' li tij re eq'la naq b'ayaq chik xnumik li kutan, xb'aan naq tixk'e eere xkomon chik li q'ajkamunk'. Kixye; ‘[Laj Syu’bah] ut [laj Ats Tsauri] ke’xseeraq’i li hadith a’in rik’in [laj Muhammad bin Ishaq]’. Kixye; ‘Li hadith a’in ki’aatinak ajwi’ xb’aan [laj Muhammad bin ‘Ajlan] chalen chaq [‘Ashim bin Umar bin Qatadah]’. Kixye; 'Sa' li ch'ol a'in wan ajwi' jun resilal li Abu Barzah Al Aslami ut laj Jabir ut laj Bilal'. Laj Abu Isa kixye; Li ‘Hadith re laj Rafi’ bin Khadij a’an jun tz’aqal hadith re laj Hasan. Ut moko ka’aj ta wi’ jun aj nawonel sa’ xyanqeb’ li rochb’een li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam ut tabi’in li wan sa’ xk’a’uxl naq li tij re eq’la nab’aanuman naq q’axal saqen ru b’ayaq. Li na’leb’ a’in naxk’am ajwi’ laj Sufyan Ats Tsauri. Laj Syafi’i, laj Ahmad ut laj Ishaq ke’xye naq li xyaalal li isfar a’an naq saqen ru li eq’la. Maak’a’ xkab’ rix ch’oolej naq ink’a’ neke’xye naq li wa’ak isfar a’an xraqik li tij.
Imam Tirmidzi : 143
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا مِنْ أَبِي بَكْرٍ وَلَا مِنْ عُمَرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَخَبَّابٍ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَنَسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ مِنْ أَجْلِ حَدِيثِهِ الَّذِي رَوَى عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَأَلَ النَّاسَ وَلَهُ مَا يُغْنِيهِ قَالَ يَحْيَى وَرَوَى لَهُ سُفْيَانُ وَزَائِدَةُ وَلَمْ يَرَ يَحْيَى بِحَدِيثِهِ بَأْسًا قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَعْجِيلِ الظُّهْرِ
ak xye qe [laj Hannad bin Jo’ kixye laj Sari]; ak xye qe [laj Waki’] chalen chaq [laj Sufyan] rik’in [laj Hakim bin Jubair] rik’in [laj Ibrahim] rik’in [Al Aswad] rik’in [‘Aisyah] kixye; “Maajun wa wilom anihaq chi seeb’ank sa’ xb’aanunkil li tij re q’ojyin ka’ajwi’ li Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, ink’a’ laj Abu Bakr ut ink’a’ ajwi’ laj Umar”. Kixye; 'Sa' li ch'ol a'in wankeb' ajwi' li seraq' chalen chaq laj Jabir bin Abdullah, laj Khabbab, laj Abu Barzah, laj Ibnu Mas'ud, laj Zaid bin Thabit, laj Anas ut laj Jabir bin Samrah'. Laj Abu Isa kixye; Lix hadith li xAisyah wan sa’ li grado re li hasan. Li na’leb’ a’in kik’ame’ xb’aaneb’ laj nawonel chaq’rab’ sa’ xyanqeb’ li rochb’een li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam ut li ke’chal chirixeb’. Laj Ali Al Madini kixye; Laj Yahya, laj Sa’id, kixye; Li xSyu’bah ak x’aatinak chirix laj Hakim bin Jubair xb’aan li hadith li kixseeraq’i chaq rik’in laj Ibn Mas’ud rik’in li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam, a’an kixye: ‘Ani naxpatz’ rik’ineb’ li winq ut ink’a’ naraj ruheb’......’. Laj Yahya kixye; Li xSofyan kixseeraq’i li hadith a’in jo’ chanchan naq li xZaidah kixseeraq’i, laj Yahya ink’a’ kiril junaq ch’a’ajkilal sa’ li hadith a’in, laj Muhammad kixye: ak yeeb’il resil xb’aan laj Hakim bin Jubair chalen chaq Aisyah chalen chaq li Profeet sallallaahu ‘alaihi wa sallam sa’ li na’leb’ re xseeb’ob’resinkil li tij re li ewu.
Imam Tirmidzi : 144
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَهُوَ أَحْسَنُ حَدِيثٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ
ak xye qe [laj Al Hasan bin Ali Al Hulwani] kixye; ak xk’e chiqanaw [laj Abdurrazaq] kixye; ak xk’e chiqanaw [Ma’mar] chalen chaq [Az Zuhri] kixye; ak xk’e resil we [laj Anas bin Malik] kixye; 'Li xtaql li Allah sallallaahu 'alaihi wasallam kixb'aanu li tij re li ewu naq ki'ok li saq'e. Laj Abu Isa kixye; ‘Li hadith a’in a’an hasan tz’aqal yaal, ut li hadith a’in a’an li hadith q’axal chaab’il sa’ li ch’ol a’in. Ut sa’ li ch’ol a’in wan ajwi’ jun resilal li Jabir’.
Imam Tirmidzi : 145
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَالْمُغِيرَةِ وَالْقَاسِمِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَنَسٍ قَالَ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَارَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ تَأْخِيرَ صَلَاةِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا الْإِبْرَادُ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ إِذَا كَانَ مَسْجِدًا يَنْتَابُ أَهْلُهُ مِنْ الْبُعْدِ فَأَمَّا الْمُصَلِّي وَحْدَهُ وَالَّذِي يُصَلِّي فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ فَالَّذِي أُحِبُّ لَهُ أَنْ لَا يُؤَخِّرَ الصَّلَاةَ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَعْنَى مَنْ ذَهَبَ إِلَى تَأْخِيرِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ هُوَ أَوْلَى وَأَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَأَمَّا مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ أَنَّ الرُّخْصَةَ لِمَنْ يَنْتَابُ مِنْ الْبُعْدِ وَالْمَشَقَّةِ عَلَى النَّاسِ فَإِنَّ فِي حَدِيثِ أَبِي ذَرٍّ مَا يَدُلُّ عَلَى خِلَافِ مَا قَالَ الشَّافِعِيُّ قَالَ أَبُو ذَرٍّ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَذَّنَ بِلَالٌ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ أَبْرِدْ ثُمَّ أَبْرِدْ فَلَوْ كَانَ الْأَمْرُ عَلَى مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ لَمْ يَكُنْ لِلْإِبْرَادِ فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ مَعْنًى لِاجْتِمَاعِهِمْ فِي السَّفَرِ وَكَانُوا لَا يَحْتَاجُونَ أَنْ يَنْتَابُوا مِنْ الْبُعْدِ
ak xye qe naq [Qutaibah] kixye; ak xye qe [laj Al Laits] rik’in [laj Ibn Shihab] rik’in [laj Sa’id bin Al Musayyib] ut [laj Abu Salama] rik’in [laj Abu Hurairah] naq kixye; 'Li xtaql li Allah sallallaahu 'alaihi wasallam kixye: 'Wi jwal q'axal q'un li kutan toja' naq taawoyb'eni toj reetal naq taa'oso'q re tijok, xb'aan naq li q'axal q'un li q'ojyin a'an rik'in li xpo'jik li xb'alb'a Jahannam'. Kixye; ’ Sa’ li ch’ol a’in wan ajwi’ jun resilal li tenamit rik’in laj Abu Sa’id, laj Abu Dzar, laj Ibnu Umar, laj Al Mughirah, laj Al Qasim bin Shofwan rik’in lix yuwa’, laj Abu Musa, laj Ibnu Abbas ut laj Anas. Kixye; 'Kiyehe'k ajwi' resil xb'aan laj Umar chalen chaq li Profeet sallallaahu 'alaihi wasallam chirix a'in, ab'an li seraq' a'in moko tz'aqal ta ajwi' yaal'. Laj Abu Isa kixye; Lix hadith laj Abu Hurairah a’an hasan tz’aqal yaal. Ut jun ch’uut aj científico ke’xsik’ ru xraqb’al li tij sa’ xyi li kutan naq jwal q’axal q’un li saq’e. Li na’leb’ a’in naxk’am chaq laj Bin Al Mubarak, laj Ahmad ut laj Ishaq’. Laj Shafi’i kixye; ‘Li kanab’anb’il royb’eninkil li tij sa’ xyi li kutan toj reetal naq taa’oso’q li iq’, a’an wi li mezquita naxk’eheb’ chi q’axal q’un li tenamit - naq neke’xik sa’ li mezquita - xb’aan li najtil. Chirix anihaq li natijok xjunes malaj anihaq li natijok sa’ li mezquita re lix tenamit, toja’ naq us raj naq ink’a’ tixkanab’ tijok us ta jwal q’axal q’un li saq’e’. Laj Abu Isa kixye; ‘Eb’ li neke’xchoy li tij re li ewu naq q’axal q’un li saq’e, toja’ naq a’an jwal aajel ru ut naxk’am rib’ rik’in li sunnah’. Chirix li na’leb’ kixk’ul laj Syafi’i naq li tenq’ank a’an choq’ reheb’ li ani najt ut ch’a’aj lix na’ajeb’, toja’ naq sa’ li hadith re laj Abu Dzar wan jun li wech’ok-ib’ li naxk’ut li junpak’al chik re li k’a’ru kixye laj Syafi’i. Laj Abu Dharr kixye; 'Xoowan junxil rik'in li Profeet sa' jun li b'eenik, toja' naq laj Bilal kixb'oq li tijok re li tij re li ewu, toja' naq li Profeet kixye: 'At Bilal, oyb'eni toj reetal naq taa'oso'q'. Wi naqataaqe li xk’a’uxl laj Shafi’i, toja’ naq maak’a’ rajb’al royb’eninkil xb’aan naq xe’xch’utub’ rib’ sa’ b’e ut ink’a’ tento naq te’xk’e xch’ool xb’aan naq najt neke’chal chaq’.
Imam Tirmidzi : 146
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُهَاجِرٍ أَبِي الْحَسَنِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي سَفَرٍ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَأَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ أَبْرِدْ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْرِدْ فِي الظُّهْرِ قَالَ حَتَّى رَأَيْنَا فَيْءَ التُّلُولِ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
ak xye qe naq [laj Mahmud bin Ghailan] kixye; ak xye qe [laj Abu Dawud Ath Thayalisi] naq kixye; kixk’e resil qe [laj Syu’bah] rik’in [laj Muhajir Abu Al Hasan] rik’in [laj Zaid bin Wahb] rik’in [laj Abu Dzar] li naxye; Li xBilal kiraj xyeeb’al li iqamah, jo’kan naq kixye: “Oyb’eni toj reetal naq taa’ok chi q’ojyino’k,” toja’ naq laj Bilal kiraj xpuktesinkil wi’chik li iqamah, jo’kan naq li xBilal kiraj xpuktesinkil li iqamah. Laj Abu Dharr kixye; ‘Toj reetal naq tooruuq chirilb’al li q’ojyin,’ sa’ roso’jik chan laj Bilal li iqamah ut a’an kitijok. Chirix chik a’an, li Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kixye: “Relik chi yaal, li q’ojyin li nak’atk a’an rik’in lix b’ak’leb’ li Jahannam, jo’kan naq ch’ina-us re xb’aanunkil li tijok”. Laj Abu Isa kixye; —Li hadith a’in a’an hasan tz’aqal yaal.
Imam Tirmidzi : 147
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا وَلَمْ يَظْهَرْ الْفَيْءُ مِنْ حُجْرَتِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي أَرْوَى وَجَابِرٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ وَيُرْوَى عَنْ رَافِعٍ أَيْضًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَأْخِيرِ الْعَصْرِ وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةُ وَأَنَسٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْعَصْرِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا وَبِهِ يَقُولُ عَبْدُ اللَّهِ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ak xye qe naq [Qutaibah] kixye; ak xye qe [laj Al Laits] chalen chaq [laj Ibn Shihab] chalen chaq [Urwah] chalen chaq [‘Aisyah] naq kixye; 'Lix taql li Allah sallallaahu 'alaihi wasallam jun sut kixb'aanu li tij re eq'la, naq lix saqen li saq'e ki'ok sa' lix warib'aal, ut maak'a' li lem sa' lix warib'aal'. Kixye; ‘Sa’ li ch’ol a’in wan ajwi’ jun resilal laj Anas, laj Abu Arwa, laj Jabir, ut laj Rafi’ bin Khadij’. Kixye; 'Kiyehe'k ajwi' resil rik'in laj Rafi' rik'in li Profeet sallallaahu 'alaihi wasallam chirix xraqb'al li tij Asr, a'b'an li esil a'in moko tz'aqal ta re ru'. Laj Abu Isa kixye; Li xAisyah a’an jun li hadis hasan sahih’. Li na’leb’ a’in kisik’e’ ru xb’aan junjunqeb’ li ahlul aj científico sa’ xyanqeb’ li rochb’een li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam. Sa’ xyanqeb’ a’an wankeb’ laj Umar, laj Abdullah bin Mas’ud, laj ‘Aisyah, laj Anas ut junjunqeb’ li kristiaan re li ch’uut aj tabi’in, a’aneb’ chirix xseeb’ob’resinkil li tij Asr, ut ke’xb’aanu li makrukh re xraqb’al li tij Asr. Li na’leb’ a’in kik’ame’ ajwi’ xb’aan laj Abdullah bin Mubarak, laj Syafi’i, laj Ahmad ut laj Ishaq’.
Imam Tirmidzi : 148
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فِي دَارِهِ بِالْبَصْرَةِ حِينَ انْصَرَفَ مِنْ الظُّهْرِ وَدَارُهُ بِجَنْبِ الْمَسْجِدِ فَقَالَ قُومُوا فَصَلُّوا الْعَصْرَ قَالَ فَقُمْنَا فَصَلَّيْنَا فَلَمَّا انْصَرَفْنَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تِلْكَ صَلَاةُ الْمُنَافِقِ يَجْلِسُ يَرْقُبُ الشَّمْسَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ قَامَ فَنَقَرَ أَرْبَعًا لَا يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
ak xye qe naq [laj Ali bin Hujr] kixye; [Laj Isma’il bin Ja’far] kixye qe rik’in [laj ‘Ala bin Abdurrahman] naq chirix li tij re q’ojyin ki’ok chixk’ulb’al [laj Anas bin Malik] sa’ li rochoch sa’ Basrah, naq li rochoch sa’ li hoonal a’an wan chixk’atq li mezquita. Kixye; ‘Xaqlin ut b’aanu li tij re li ewu’. Laj Al ‘Ala bin Abdurrahman kixye; ‘Jo’kan naq xoowakli ut xootijok, chirix li tijok xoo’el chaq. Chirix a’an kixye; 'Xwab'i li xtaql li Allah sallallaahu 'alaihi wasallam chixyeeb'al: 'A'an jun li tij re ka'pak'alil, chunchuu chiroyb'eninkil li saq'e toj reetal naq naq li saq'e wan sa' xyanqeb' li wiib' xxukub' laj tza nawakli ut naxk'e kaahib' sut, ut ink'a' naxb'aanu li dhikr re li Allah ka'ajwi' b'ayaq'. Laj Abu Isa kixye; —Li hadith a’in a’an hasan tz’aqal yaal.
Imam Tirmidzi : 149
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ أَشَدُّ تَعْجِيلًا لِلْعَصْرِ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِسْمَعِيلَ ابْنِ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ نَحْوَهُ وَوَجَدْتُ فِي كِتَابِي أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْبَصْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَهَذَا أَصَحُّ
ak xye qe naq [laj Ali bin Hujr] kixye; ak xye qe [laj Isma’il Ibn Ulayyah] chalen chaq [Ayyub] chalen chaq [Laj Ibn Abu Awalkah] chalen chaq [Ummu Salamah] naq kixye; Li xRasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam jwal seeb’ xch’ool chixb’aanunkil li tij re li ewu chiru laa’at. Ut laa’at jwal seeb’ aach’ool chixb’aanunkil li tij Asr chiru a’an’. Laj Abu Isa kixye; ‘Li hadith a’in ki’aatinak ajwi’ rik’in [laj Isma’il bin Ulayyah] rik’in [laj Ibn Juraij] rik’in [laj Ibn Abu Awalkah] rik’in [Ummu Salamah] jo’kan. Ut xintaw sa’ lix hu lin yuwa’, ‘Xxye we [laj Ali bin Hujr] rik’in [laj Isma’il bin Ibrahim] rik’in [laj Ibn Juraij], ut xye qe [laj Bisyr bin Mu’adz Al Bashri], chan; kixye qe [laj Isma’il bin Ulayyah] chalen chaq [laj Ibn Juraij] rik’in li sanad a’in jo’ sa’ li hadith. Ut a’in jwal tz’aqal yaal’.
Imam Tirmidzi : 150
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَتَوَارَتْ بِالْحِجَابِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالصُّنَابِحِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ الْعَبَّاسِ قَدْ رُوِيَ مَوْقُوفًا عَنْهُ وَهُوَ أَصَحُّ وَالصُّنَابِحِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ صَاحِبُ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ اخْتَارُوا تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا حَتَّى قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ لِصَلَاةِ الْمَغْرِبِ إِلَّا وَقْتٌ وَاحِدٌ وَذَهَبُوا إِلَى حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ صَلَّى بِهِ جِبْرِيلُ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ
ak xye qe naq [Qutaibah] kixye; ak xye qe [laj Hatim bin Isma’il] chalen chaq [Yazid bin Abu Ubaid] chalen chaq [Salamah bin Al Akwa’] naq kixye; —Li Profeet kixb’aanu li tij re li Magrib naq ak xkub’e li saq’e ut ink’a’ chik na’ilman. Kixye; 'Sa' li ch'ol a'in wankeb' ajwi' li seraq' ke'xye laj Jabir Ash Shunabihi, laj Yazid bin Khalid, laj Anas, laj Rafi' bin Khadij, laj Abu Ayyub, li xUmma Habibah, laj Abbas bin Abdul Muthallib ut laj Ibnu Abbas. Li hadith re laj Al Abbas ak yeeb’il resil rik’in a’an sa’ jun li na’leb’ mauquf, ut a’in tz’aqal wi’chik. Chiru li hoonal a’an, laj Ash Shunabihi maajun wa kirab’i resil li Profeet, ut a’an jun ramiiw laj Abu Bakr Radliaallahu ‘anhu. Laj Abu Isa kixye; Li ‘hadith re laj Salamah bin Al Akwa’ a’an hasan tz’aqal yaal, a’in li na’leb’ neke’xk’am lix k’ihaleb’ laj nawonel chalen chaq sa’ xyanqeb’ li rochb’een li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam ut li ke’chal chirixeb’ chalen chaq sa’ xyanqeb’ li tabi’in. Ke’xsik’ ru xseeb’ob’resinkil li tij re li Maghrib ut xb’aanunkil jun li tij re xraqb’al. Toj reetal naq junjunqeb’ aj nawonel chirix li ciencia neke’xye, ‘Li tij re li Maghrib ka’ajwi’ jun sut wan xhoonalil’. Neke’xk’e rib’ sa’ aatin rik’in li hadith re li Profeet naq kib’eresiik xb’aan laj Jibril. Ut a’in li na’leb’ ke’xk’am laj Ibn Al Mubarak ut laj Syafi’i’.
Imam Tirmidzi : 151
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَأَنَا أَعْلَمُ النَّاسِ بِوَقْتِ هَذِهِ الصَّلَاةِ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا لِسُقُوطِ الْقَمَرِ لِثَالِثَةٍحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ هُشَيْمٌ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ وَحَدِيثُ أَبِي عَوَانَةَ أَصَحُّ عِنْدَنَا لِأَنَّ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ رَوَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ نَحْوَ رِوَايَةِ أَبِي عَوَانَةَ
ak xye qe [laj Muhammad bin Abdul Malik bin Abu Asy Syawarib] kixye; ak xye qe [Laj Abu Awanah] chalen chaq [Laj Abu Bisyr] chalen chaq [Basyir bin Thabit] chalen chaq [Laj Habib bin Salim] chalen chaq [An Nu’man bin Basyir] kixye; 'Laa'in li ani naxnaw chi us chirix li hoonal re li tij a'in, li Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kixb'aanu li tij a'in naq ak xkub'e li po sa' li rox q'oqyink'. Ak yeeb’il qe [laj Abu Bakr laj Muhammad bin Aban] kixye; kixye qe [laj Abdurrahman bin Mahdi] chalen chaq [laj Abu Awanah] rik’in li sanad a’in jo’ sa’ li hadith. Laj Abu Isa kixye; ’ [Husyaim] kixseeraq’i li hadith a’in rik’in [laj Abu Bisyr] rik’in [laj Habib bin Salim] rik’in [An Nu’man bin Basyir]. A’b’anan, laj Husyaim ink’a’ kixye sa’ li resilal a’in li k’ab’a’ej Basyir bin Thabit. Ut sa’ li qak’a’uxl li hadith re laj Abu Awanah jwal tz’aqal yaal, xb’aan naq [laj Yazid bin Harun] kixseeraq’i chaq rik’in [laj Syu’bah] rik’in [laj Abu Bisyr] jo’ chanchan li resilal laj Abu Awanah’.
Imam Tirmidzi : 152
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُؤَخِّرُوا الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ أَوْ نِصْفِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ رَأَوْا تَأْخِيرَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ak xye qe naq [laj Hannad] kixye; ak xye qe [laj Abdah] chalen chaq [laj Ubaidullah bin Umar] chalen chaq [laj Sa’id Al Maqburi] chalen chaq [laj Abu Hurairah] naq kixye; 'Li xtaql li Allah sallallaahu 'alaihi wasallam kixye: 'Wi ta maawa' jun iiq sa' xb'een lin tenamit, tintaqlaheb' chi yaal naq te'xraq li tij re eq'la toj sa' rox malaj xyi li q'oqyink'. Kixye; 'Sa' li ch'ol a'in wankeb' ajwi' li seraq' chalen chaq laj Jabir bin Samrah, laj Jabir bin Abdullah, laj Abu Barzah, laj Ibn Abbas, laj Abu Sa'id Al Khudri, laj Zaid bin Khalid ut laj Ibnu Umar'. Laj Abu Isa kixye; Li hadith a’in re laj Abu Hurairah tz’aqal yaal. Li na’leb’ a’in sik’b’il ru xb’aan lix k’ihaleb’ laj nawonel chaq’rab’ sa’ xyanqeb’ li rochb’een li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam, li tabi’in ut jalaneb’ chik chiruheb’ a’an. Neke’xk’e chi uxmank naq xraqb’al li roso’jik tij re eq’la a’an -taqlanb’il-. Li na’leb’ a’in kik’ame’ ajwi’ xb’aan laj Ahmad ut laj Ishaq’.
Imam Tirmidzi : 153
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ قَالَ أَحْمَدُ وَحَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ هُوَ الْمُهَلَّبِيُّ وَإِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ جَمِيعًا عَنْ عَوْفٍ عَنْ سَيَّارِ بْنِ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي بَرْزَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ النَّوْمَ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَكْثَرُ الْأَحَادِيثِ عَلَى الْكَرَاهِيَةِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ فِي النَّوْمِ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ فِي رَمَضَانَ وَسَيَّارُ بْنُ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ
ak xye qe naq [laj Ahmad bin Mani’] kixye; ak xye qe [Husyaim] kixye; ak xk’e chi nawe’k qe [Auf]. [Laj Ahmad] kixye; Ut ak xye qe [laj Abbad bin Abbad] -a’an laj Al Muhallabi- ut [laj Isma’il bin Ulayyah] kixye qe chalen chaq [laj Auf] chalen chaq [Sayyar bin Salamah] -a’an laj Abu Al Minhal Ar Riyahi-, chalen chaq [laj Abu Barzah], chan; Li Profeet ink’a’ nawulak chiru li wark rub’elaj li Isha ut chirix a’an. Kixye; ‘Sa’ li ch’ol a’in wan ajwi’ jun resilal li ‘Aisyah, laj Abdullah bin Mas’ud ut laj Anas’. Laj Abu Isa kixye; Lix hadith laj Abu Barzah a’an hasan tz’aqal yaal. Li xkʼihalil ebʼ laj chamalnawom nekeʼxye naq us wark rubʼelaj li Isha ut tooʼaatinaq chirix, ut wankebʼ chik nekeʼxkʼe li tuqtuukilal. Ut laj Abdullá, laj Al Mubarak, kixye; ‘Li xkʼihalil ebʼ li hadith nekeʼxkʼut naq inkʼaʼ naru xkʼulubʼankil aʼin. Us ta wankeb’ reheb’ neke’xk’e li q’unal ch’oolej chirix li kanab’ank re wark rub’elaj li tij re wark sa’ li po Ramadlan’. Ut laj Sayyar bin Salamah a’an laj Abu Al Minhal Ar Riyahi’.
Imam Tirmidzi : 154
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْمُرُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا مَعَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَوْسِ بْنِ حُذَيْفَةَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ جُعْفِيٍّ يُقَالُ لَهُ قَيْسٌ أَوْ ابْنُ قَيْسٍ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ فِي قِصَّةٍ طَوِيلَةٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي السَّمَرِ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَكَرِهَ قَوْمٌ مِنْهُمْ السَّمَرَ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ فِي مَعْنَى الْعِلْمِ وَمَا لَا بُدَّ مِنْهُ مِنْ الْحَوَائِجِ وَأَكْثَرُ الْحَدِيثِ عَلَى الرُّخْصَةِ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا سَمَرَ إِلَّا لِمُصَلٍّ أَوْ مُسَافِرٍ
ak xye qe naq [laj Ahmad bin Mani’] kixye; kixye qe [laj Abu Mu’awiyah] chalen chaq [Al A’masy] chalen chaq [laj Abraham] chalen chaq [Alqamah] chalen chaq [laj Umar bin Al Khaththab] naq kixye; “Li Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam jun sut kiwan jun li aatinak rik’in laj Abu Bakr chirix lix ch’a’ajkilaleb’ laj Musulman, naq laa’in wankin rik’ineb’ xkab’ichaleb’.” Kixye; 'Sa' li ch'ol a'in wan ajwi' jun li resilal laj Abdullah bin Amru, laj Amru bin Hudzaifah ut laj Imran bin Hushain'. Laj Abu Isa kixye; Lix hadith laj Umar a’an hasan tz’aqal yaal. [Laj Al Hasan bin Ubaidullah] kixseeraq’i li hadith a’in rik’in [laj Ibrahim] rik’in [Alqamah] rik’in jun li winq aj Ju’fi li naxk’ab’a’i [Qais malaj Ibn Qais] rik’in [Umar] rik’in li Profeet aj Sallallaahu ‘alaihi wasallam, ut li hadith a’in wan sa’ jun najtil seraq’. Eb’ laj nawonel chalen chaq sa’ xyanqeb’ li rochb’een li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam, eb’ laj tabi’in ut eb’ li tenamit li ke’wech’ok chaq chirix li chaq’rab’ chirix naq ke’wan jun li aatinak chirix li roso’jik tij re eq’la. Wankeb’ reheb’ ink’a’ neke’xkanab’ li aatinak chirix li tij re eq’la, ut wankeb’ chik li neke’xk’e li tuqtuukilal wi toj wan sa’ li b’e re li nawom, malaj jun li aajel ru aajel ru. Ut lix k’ihaleb’ li hadith neke’xk’e li kolb’a-ib’ a’in’. Ak yeeb’il resil xb’aan li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam, kixye: ‘Ink’a’ naru aatinak ka’ajwi’ choq’ reheb’ li ani yookeb’ chi tijok malaj aj b’e’.
Imam Tirmidzi : 155
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ غَنَّامٍ عَنْ عَمَّتِهِ أُمِّ فَرْوَةَ وَكَانَتْ مِمَّنْ بَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِأَوَّلِ وَقْتِهَا
ak xye qe [laj Abu ‘Ammar Al Husain bin Huraits] kixye; kixye qe [laj Fadll bin Musa] rik’in [laj Abdullah bin Umar Al Umari] rik’in [laj Qasim bin Ghannam] rik’in lix tía [Ummu Farwah] - ut a’an jun reheb’ li tenamit li ke’xk’ul lix tiikilal xch’ool chiru li Profeet - naq kixye; “Jun sut kipatz’e’ re li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam, “K’a’ru li b’aanuhom q’axal aajel ru?” kixsume: «Tijonqex saʼ xtiklajik li hoonal».
Imam Tirmidzi : 156
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عَلِيُّ ثَلَاثٌ لَا تُؤَخِّرْهَا الصَّلَاةُ إِذَا آنَتْ وَالْجَنَازَةُ إِذَا حَضَرَتْ وَالْأَيِّمُ إِذَا وَجَدْتَ لَهَا كُفْئًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ
ak xye qe naq [Qutaibah] kixye; kixye qe [laj Abdullah bin Wahb] rik’in [laj Sa’id bin Abdullah AlJuhani] rik’in [laj Muhammad bin Umar bin Ali bin Abu Talib] rik’in [lix yuwa’] rik’in [laj Ali bin Abu Talib] naq li Profeet aj b’aanuhom k’a’aq re ru naq jun sut naq li tijok ink’a’ taachalq li k’a’aq re ru, ak xwulak ut -sumla- rik’in jun li malka’an wi nakaweek’a naq us-’. Laj Abu Isa kixye; Li hadith a’in wan sa’ li tasal gharib hasan.
Imam Tirmidzi : 157
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمَدَنِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ رِضْوَانُ اللَّهِ وَالْوَقْتُ الْآخِرُ عَفْوُ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ فَرْوَةَ لَا يُرْوَى إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَاضْطَرَبُوا عَنْهُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَهُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Ak xye qe naq [laj Ahmad bin Mani’] kixye; ak xye qe [laj Ya’qub bin Al Walid Al Madani] chalen chaq [laj Abdullah bin Umar] chalen chaq [Nafi’] chalen chaq [laj Ibnu Umar] kixye; Li xRasulullah, li q’axal chaab’il, kixye; ‘Li rosob’tesihom li Allah wan sa’ xtiklajik li hoonal re tijok, ut lix kuyb’al xmaak li Allah wan sa’ xraqik li hoonal’. Laj Abu Isa kixye; Li hadith a’in wan sa’ li tasal gharib, ut li ramiiw laj Ibn Abbas kixseeraq’i ajwi’ chaq rik’in li Profeet jo’kan ajwi’. Laj Abu Isa kixye; ‘Sa’ li ch’ol a’in wankeb’ ajwi’ li hadith yeeb’ileb’ resil xb’aan laj Ali, laj Ibn Umar, laj ‘Aisyah ut laj Ibn Mas’ud’. Laj Abu Isa kixye; Lix hadith li xUmm Farwah ink’a’ ki’aatinak chirix ka’ajwi’ rik’in li hadith re laj Abdullah bin Umar Al Umari, b’ar wi’ a’an - laj Abdullah bin Umar Al Umari - jo’ chanru neke’xye laj nawonel chirix li hadith a’an jun li winq q’un xmetz’ew, ut eb’ laj yehol esil li ke’xseeraq’i li hadith rik’in a’an ke’xnumsi li Idlthirab - rik’in li jun ch’ol chik, b’ar wi’ -a’an naab’al li wech’ok-ib’. Li Imam Yahya bin Sa’id kixye k’a’ru naxk’oxla chirix lix tz’iib’ankil sa’ xch’ool’.
Imam Tirmidzi : 158
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِابْنِ مَسْعُودٍ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الصَّلَاةُ عَلَى مَوَاقِيتِهَا قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْمَسْعُودِيُّ وَشُعْبَةُ وَسُلَيْمَانُ هُوَ أَبُو إِسْحَقَ الشَّيْبَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ هَذَا الْحَدِيثَ
ak xye qe naq [Qutaibah] kixye; ak xye qe [laj Marwan bin Mu’awiyah Al Fazari] chalen chaq [laj Abu Ya’fur] rik’in [Laj Walid bin Al ‘Aizar] chalen chaq [laj Abu Amru Asy Syaibani] naq jun li winq kixye re [laj Ibn Mas’ud], “K’a’ru li b’aanuhom q’axal aajel ru?” kixye; “Jun sut xinpatz’ re li Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam chirix a’in, jo’kan naq kixsume: “Tijonqex jo’ chanru li hoonal,” kinpatz’ wi’chik, “At Rasulullah, toja’ naq k’a’ chik ru?” Kixsume: “B’aanu li chaab’ilal reheb’ laa na’ aayuwa’,” kinpatz’ wi’chik, “At aj taqlanel re li Allah, toja’ naq k’a’ chik ru?” kixsume: ‘Jihad sa’ xb’ehil li Allah’. Laj Abu Isa kixye; —Li hadith a’in a’an hasan tz’aqal yaal. Ut li hadith a’in ak yeeb’il resil xb’aan laj [Al Mas’udi] ut [laj Syu’bah] ut [laj Sulaiman] —a’aneb’ laj Abu Ishaq Asy Syaibani —ut jalaneb’ chik chalen chaq [laj Al Walid bin Al ‘Aizar]’.
Imam Tirmidzi : 159
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةً لِوَقْتِهَا الْآخِرِ مَرَّتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَالْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ أَفْضَلُ وَمِمَّا يَدُلُّ عَلَى فَضْلِ أَوَّلِ الْوَقْتِ عَلَى آخِرِهِ اخْتِيَارُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَلَمْ يَكُونُوا يَخْتَارُونَ إِلَّا مَا هُوَ أَفْضَلُ وَلَمْ يَكُونُوا يَدَعُونَ الْفَضْلَ وَكَانُوا يُصَلُّونَ فِي أَوَّلِ الْوَقْتِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ عَنْ الشَّافِعِيِّ
ak xye qe naq [Qutaibah] kixye; ak xye qe [laj Al Laits] chalen chaq [laj Khalid bin Yazid] rik’in [laj Sa’id bin Abu Bilal] rik’in [laj Ishaq bin Umar] chalen chaq [‘Aisyah] kixye; 'Li xtaql li Allah sallallaahu 'alaihi wasallam maajun wa kitijok sa' xraqik lix hoonal wiib' sut chi uub'ej toj reetal naq li Allah kixkamsi'. Laj Abu Isa kixye; 'A'in jun li hadith li ink'a' neke'xk'e rib' chi uub'ej li grado havean gharib ut sanad'. Laj Shafi’i kixye; ‘Li tijok sa’ xtiklajik li hoonal a’an k’a’ruhaq aajel ru. Ut k’a’ruhaq li naxk’ut lix nimal ru li tijok sa’ xtiklajik li hoonal chiru li roso’jik, a’an naq li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam, laj Abu Bakr ut laj Umar ke’xsik’ ru, junelik ke’xb’aanu sa’ xtiklajik li hoonal, ut maak’a’ chik ke’xsik’ ru ka’ajwi’ li xnimal ru na’leb’. Maajun wa neke’xkanab’ li xnimal ru na’leb’, ut junelik neke’tijok sa’ xtiklajik li hoonal’. Kixye; Li xAbu Al Walid Al Makki kixye qe chalen chaq Shafi’i jo’kan.
Imam Tirmidzi : 160
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي تَفُوتُهُ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُوَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَنَوْفَلِ بْنِ مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ أَيْضًا عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
ak xye qe naq [Qutaibah] kixye; ak xye qe [Al Laits bin Sa’d] chalen chaq [Nafi’] chalen chaq [Ibn Umar] chalen chaq li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam, kixye: ‘Eb’ li tenamit li neke’xsach li tij re eq’la -ch’utam- chanchaneb’ li tenamit li neke’xsach lix junkab’aleb’ ut li k’a’ru reheb’’. Laj Abu Isa kixye; ‘Li hadith a’in re laj Ibn Umar a’an hasan tz’aqal yaal. Li hadith a’in ki’aatinak ajwi’ xb’aan [laj Az Zuhri] rik’in [laj Salim] rik’in lix yuwa’ [Ibnu Umar], rik’in li Profeet aj b’alaq’.