Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 हदीस

हदीस

Imam Tirmidzi : 141

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ قَالَ الْأَنْصَارِيُّ فَيَمُرُّ النِّسَاءُ مُتَلَفِّفَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِو قَالَ قُتَيْبَةُ مُتَلَفِّعَاتٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَقَيْلَةَ بِنْتِ مَخْرَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَهُ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَسْتَحِبُّونَ التَّغْلِيسَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ

हामीलाई [कुतैबाहले] [मलिक बिन अनस] बाट बयान दिएका छन्; र हामीलाई [अल अन्सारीले] ले बयान दिएका छन्; हामीलाई [मानले] ले बयान दिएका छन्; हामीलाई [मलिकले] [याह्या बिन सईद] बाट बयान दिएका छन् [अम्राह] बाट [आइस्याह] बाट बयान दिएका छन्; उनले भने; 'अल्लाहका रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले बिहानको नमाज पढे, त्यसपछि महिलाहरू घरतिर गए'। अल अन्सारीले भने; 'महिलाहरू सिमेन्ट कपडाले ढाकिएको भएर त्यहाँबाट गए ताकि उनीहरूलाई चिन्न सकिएन।' र कुतैबाहले यसलाई मुतलफिफत - कपडाले ढाकिएको - शब्दले उल्लेख गरेका छन्। उनले भने; 'यस अध्यायमा इब्न उमर, अनस र कायलाह बिन्त मखरामहबाट पनि इतिहास छ।' अबू ईसाले भने; 'ऐस्याहको हदीस हसन प्रामाणिक छ। [अज जुहरी] ले पनि [उरवा] बाट ['आइस्याह] बाट बयान गरेका छन्।' यो राय पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमका साथीहरूमध्ये धेरै विद्वानहरू जस्तै अबु बकर, उमर र उनीहरूपछिका ताबीनहरूले लिएका थिए। यो राय स्याफी, अहमद र इसहाकले पनि राखेका छन्। उनीहरू बिहानको नमाज अँध्यारो हुँदा पढ्न मन पराउँछन्।

पुष्टि गर्ने हदीस (17)

हदीस

Imam Tirmidzi : 142

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ هُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَسْفِرُوا بِالْفَجْرِ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ لِلْأَجْرِقَالَ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ أَيْضًا عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ وَجَابِرٍ وَبِلَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ الْإِسْفَارَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ مَعْنَى الْإِسْفَارِ أَنْ يَضِحَ الْفَجْرُ فَلَا يُشَكَّ فِيهِ وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ مَعْنَى الْإِسْفَارِ تَأْخِيرُ الصَّلَاةِ

हामीलाई [हन्नदले] ले बताएका छन्; हामीलाई [अब्दा] ले - अर्थात् इब्न सुलेमानले - [मुहम्मद बिन इसहाक] ले [अशीम बिन उमर बिन कतादाह] ले [महमूद बिन लबीद] ले [रफी' बिन खदीज] ले भनेका छन्; 'मैले अल्लाहका रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमलाई यसो भन्दै सुनेको छु: 'बिहानको नमाज अलि ढिलो हुँदा पढ, किनकि यसले तिमीलाई बढी पुरस्कृत गर्नेछ'। उनले भने; '[स्यु'बा] र [अत्स त्सौरी] ले यो हदीस [मुहम्मद बिन इसहाक] बाट वर्णन गरेका छन्'। उनले भने; 'यो हदीस [मुहम्मद बिन 'अजलान] ले [अशीम बिन उमर बिन कतादाह] बाट पनि वर्णन गरेका छन्'। उनले भने; 'यस अध्यायमा अबू बरजाह अल अस्लामी र जाबिर र बिलालबाट पनि इतिहास छ'। अबू ईसाले भने; 'रफी' बिन खदीजको 'हदीस एक प्रामाणिक हसन हदीस हो।' अनि पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमका साथीहरू र तबीइनमध्ये एक जना मात्र विद्वानको विचार होइन जसले बिहानको नमाज अलि उज्यालो हुँदा पढिन्छ भन्ने धारणा राख्छन्। यो धारणा सुफियान अत्स त्सौरीको पनि छ। स्याफी, अहमद र इसहाकले भने कि इस्फरको अर्थ बिहान उज्यालो हुँदा हो। यसमा कुनै शंका छैन कि उनीहरूले इस्फर खानु नै नमाजको अन्त्य हो भनेर भन्दैनन्।

पुष्टि गर्ने हदीस (11)

हदीस

Imam Tirmidzi : 143

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا مِنْ أَبِي بَكْرٍ وَلَا مِنْ عُمَرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَخَبَّابٍ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَنَسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ مِنْ أَجْلِ حَدِيثِهِ الَّذِي رَوَى عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَأَلَ النَّاسَ وَلَهُ مَا يُغْنِيهِ قَالَ يَحْيَى وَرَوَى لَهُ سُفْيَانُ وَزَائِدَةُ وَلَمْ يَرَ يَحْيَى بِحَدِيثِهِ بَأْسًا قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَعْجِيلِ الظُّهْرِ

हामीलाई [हन्नद बिन अस सारी] ले भन्नुभएको छ; हामीलाई [वाकी] ले [सुफ्यान] ले [हकीम बिन जुबैर] ले [इब्राहिम] ले [अल असवाद] ले ['ऐस्याह' बाट भन्नुभएको छ] उनले भन्नुभएको छ; 'मैले रसूलल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम बाहेक कसैलाई मध्यान्हको नमाज पढ्न हतार गरेको देखेको छैन, अबु बकर र उमर पनि होइन'। उनले भने; 'यस अध्यायमा जाबिर बिन अब्दुल्लाह, खब्बाब, अबु बरजाह, इब्नु मसूद, जैद बिन थाबित, अनस र जाबिर बिन सम्राहबाट पनि बयानहरू छन्'। अबु ईसाले भने; 'ऐस्याहको हदीस हसनको डिग्रीमा छ। यो राय पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमका साथीहरू र उनीहरू पछि आएकाहरू मध्येका वैज्ञानिकहरूले लिएका थिए। अली अल मदिनीले भने; 'याह्या बिन सईदले भने;' 'स्यु'बाले हाकिम बिन जुबैरको बारेमा छलफल गरेका छन् किनभने उनले इब्न मसूदबाट रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमबाट वर्णन गरेको हदीसको बारेमा चर्चा गरेका छन्, उनले भनेका छन्: 'जो मानिससँग माग्छ र उसलाई त्यसको आवश्यकता छैन......'। याह्याले भने; सोफियानले यो हदीस पनि वर्णन गरे र जैदाले पनि यसलाई वर्णन गरे, याह्याले यस हदीसमा कुनै समस्या देखेनन्, मुहम्मदले भने: हाकिम बिन जुबैरले ऐस्याहबाट रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमबाट दिउँसोको नमाज छिटो पढ्ने सम्बन्धमा वर्णन गरेका छन्।'

हदीस

Imam Tirmidzi : 144

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَهُوَ أَحْسَنُ حَدِيثٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ

हामीलाई [अल हसन बिन अली अल हुलवानी] ले बताएका छन्; हामीलाई [अब्दुरराजाक] ले भनेका छन्; हामीलाई [मा'मर] ले [अज जुहरी] बाट बताएका छन्; मलाई [अनस बिन मलिक] ले भनेका छन्; 'अल्लाहका रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले सूर्यास्त हुँदा दिउँसोको नमाज पढ्नुभयो।' अबू ईसाले भनेका छन्; 'यो हदीस हसन प्रामाणिक छ, र यो हदीस यस अध्यायमा सबैभन्दा राम्रो हदीस हो। र यस अध्यायमा जाबिरबाट पनि इतिहास छ'।

हदीस

Imam Tirmidzi : 145

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَالْمُغِيرَةِ وَالْقَاسِمِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَنَسٍ قَالَ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَارَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ تَأْخِيرَ صَلَاةِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا الْإِبْرَادُ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ إِذَا كَانَ مَسْجِدًا يَنْتَابُ أَهْلُهُ مِنْ الْبُعْدِ فَأَمَّا الْمُصَلِّي وَحْدَهُ وَالَّذِي يُصَلِّي فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ فَالَّذِي أُحِبُّ لَهُ أَنْ لَا يُؤَخِّرَ الصَّلَاةَ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَعْنَى مَنْ ذَهَبَ إِلَى تَأْخِيرِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ هُوَ أَوْلَى وَأَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَأَمَّا مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ أَنَّ الرُّخْصَةَ لِمَنْ يَنْتَابُ مِنْ الْبُعْدِ وَالْمَشَقَّةِ عَلَى النَّاسِ فَإِنَّ فِي حَدِيثِ أَبِي ذَرٍّ مَا يَدُلُّ عَلَى خِلَافِ مَا قَالَ الشَّافِعِيُّ قَالَ أَبُو ذَرٍّ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَذَّنَ بِلَالٌ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ أَبْرِدْ ثُمَّ أَبْرِدْ فَلَوْ كَانَ الْأَمْرُ عَلَى مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ لَمْ يَكُنْ لِلْإِبْرَادِ فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ مَعْنًى لِاجْتِمَاعِهِمْ فِي السَّفَرِ وَكَانُوا لَا يَحْتَاجُونَ أَنْ يَنْتَابُوا مِنْ الْبُعْدِ

हामीलाई [कुतैबाहले] ले बताएका छन्; हामीलाई [अल लैत्सले] [इब्न शिहाब] ले [सईद बिन अल मुसायब] ले र [अबू सलामाहले] ले [अबू हुरैराह] ले भनेका छन्; 'अल्लाहका रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले भन्नुभयो: 'यदि दिन धेरै गर्मी छ भने नमाज पढ्न चिसो नभएसम्म पर्ख, किनकि तातो गर्मी जहन्नमको नरकको प्रहारबाट हो'। उनले भने; 'यस अध्यायमा अबू सईद, अबू दाजर, इब्नु उमर, अल मुगीराह, अल कासिम बिन शोफवानबाट उनका बुबा, अबू मुसा, इब्नु अब्बास र अनसबाट पनि इतिहास छ। उनले भने; 'यसको बारेमा उमरबाट पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमबाट पनि वर्णन गरिएको थियो, तर यो कथन पनि प्रामाणिक छैन'। अबू ईसाले भने; 'अबू हुरैराहको हदीस हसन प्रामाणिक छ। र वैज्ञानिकहरूको एक समूहले सूर्य धेरै तातो हुँदा मध्यान्हको नमाज समाप्त गर्ने छनौट गर्यो।' यो राय बिन अल मुबारक, अहमद र इशाकले राखेका छन्। शफी'ईले भने; 'वातावरण चिसो नभएसम्म दिउँसोको नमाज पर्खनुको अनुमति भनेको यदि मस्जिदले मानिसहरूलाई तातो बनाउँछ - मस्जिद जाँदा - दूरीको कारणले। एक्लै नमाज पढ्ने व्यक्ति वा आफ्ना मानिसहरूको मस्जिदमा नमाज पढ्ने व्यक्तिको लागि, म घाम धेरै तातो हुँदा पनि नमाज पढिरहनुलाई प्राथमिकता दिन्छु'। अबू ईसाले भने; 'जसले घाम तातो हुँदा दिउँसोको नमाज समाप्त गर्छन्, त्यो बढी महत्त्वपूर्ण छ र सुन्नत अनुसार छ'। स्याफी'ईले लिएको रायको लागि कि राहत ती मानिसहरूको लागि हो जसको बसोबास टाढा र कठिन छ, अबू जजरको हदीसमा स्याफी'ईले भनेको कुराको विपरीत तर्क छ। अबू जजरले भने; 'हामी रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमसँग यात्रामा थियौं, त्यसपछि बिलालले जुहरको नमाजको लागि अजान दिए, त्यसपछि रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले भन्नुभयो: 'हे बिलाल, चिसो नभएसम्म पर्ख।' यदि हामीले शफीईको विचारलाई पछ्याउँछौं भने, पहिले पर्खनुको कुनै अर्थ छैन किनभने तिनीहरू यात्रामा भेला भएका छन् र टाढाबाट आएकाले उनीहरूले समस्या भोग्नु पर्दैन।'

पुष्टि गर्ने हदीस (74)

हदीस

Imam Tirmidzi : 146

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُهَاجِرٍ أَبِي الْحَسَنِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي سَفَرٍ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَأَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ أَبْرِدْ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْرِدْ فِي الظُّهْرِ قَالَ حَتَّى رَأَيْنَا فَيْءَ التُّلُولِ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

हामीलाई [महमूद बिन घैलान] ले बताएका छन्; हामीलाई [अबू दाऊद अस थयालिसी] ले बताएका छन्; हामीलाई [स्यु'बा] ले [मुहाजिर अबू अल हसन] बाट [जैद बिन वाहब] बाट [अबू दजार] ले बताएका छन् कि; 'रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यात्रामा थिए, र त्यस समयमा उहाँ बिलालसँग हुनुहुन्थ्यो, तब बिलालले इकामा उच्चारण गर्न चाहन्थे, त्यसैले उहाँले भन्नुभयो: 'चिसो नभएसम्म पर्खनुहोस्,' त्यसपछि बिलालले फेरि इकामा उच्चारण गर्न चाहन्थे, त्यसैले रसूलल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले भन्नुभयो: चिसो नभएसम्म दिउँसोको नमाज पढ्न पर्खनुहोस्'। अबू धारले भने: 'हामीले छायाँ देख्न नसक्दासम्म,' अन्तमा बिलालले इकामा उच्चारण गरे र उनले नमाज पढे। त्यसपछि, रसूलल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले भन्नुभयो: 'साँच्चै, चर्को गर्मी जहन्नमको प्रहारबाट हो, त्यसैले यसलाई चिसो पारेर नमाज पढ'। अबू ईसाले भने; 'यो हदीस हसन प्रमाणिक छ।'

पुष्टि गर्ने हदीस (74)

हदीस

Imam Tirmidzi : 147

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا وَلَمْ يَظْهَرْ الْفَيْءُ مِنْ حُجْرَتِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي أَرْوَى وَجَابِرٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ وَيُرْوَى عَنْ رَافِعٍ أَيْضًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَأْخِيرِ الْعَصْرِ وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةُ وَأَنَسٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْعَصْرِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا وَبِهِ يَقُولُ عَبْدُ اللَّهِ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

हामीलाई [कुतैबाहले] ले बताएका छन्; हामीलाई [अल लैत्सले] [इब्न शिहाब] ले [उरवा] ले [आइस्याह] बाट बताएका छन् कि उनले भनेका छन्; 'अल्लाहका रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले एक पटक दिउँसोको नमाज पढे, जबकि सूर्यको किरण उनको कोठामा प्रवेश गर्‍यो, र उनको कोठामा कुनै छाया थिएन'। उनले भने; 'यस अध्यायमा अनस, अबु अरवा, जाबिर र रफी' बिन खदीजबाट पनि एउटा इतिहास छ।' उनले भने; 'रफी' ले पनि पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमबाट अस्रको नमाज समाप्त गर्ने बारेमा वर्णन गरिएको थियो, तर यो कथन मान्य छैन'। अबू ईसाले भने; 'ऐइस्याहको हदीस हसन सही हदीस हो'। यो राय पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमका साथीहरूमध्ये केही वैज्ञानिक अहलूलहरूले रोजेका थिए।' तिनीहरूमध्ये उमर, अब्दुल्लाह बिन मसूद, 'ऐस्याह, अनस र तबी'इन समूहका धेरै व्यक्तिहरू थिए, अर्थात् अस्रको नमाज छिटो पढ्ने बारेमा, र तिनीहरूले अस्रको नमाज समाप्त गर्न मकरुख गरे। यो राय अब्दुल्लाह बिन मुबारक, स्याफी'ई, अहमद र इस्हाकले पनि लिएका थिए।

पुष्टि गर्ने हदीस (17)

हदीस

Imam Tirmidzi : 148

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فِي دَارِهِ بِالْبَصْرَةِ حِينَ انْصَرَفَ مِنْ الظُّهْرِ وَدَارُهُ بِجَنْبِ الْمَسْجِدِ فَقَالَ قُومُوا فَصَلُّوا الْعَصْرَ قَالَ فَقُمْنَا فَصَلَّيْنَا فَلَمَّا انْصَرَفْنَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تِلْكَ صَلَاةُ الْمُنَافِقِ يَجْلِسُ يَرْقُبُ الشَّمْسَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ قَامَ فَنَقَرَ أَرْبَعًا لَا يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

हामीलाई [अली बिन हुजर] ले बताएका छन्; [इस्माइल बिन जाफर] ले हामीलाई [अला बिन अब्दुर्रहमान] बाट बताएका छन् कि दिउँसोको नमाज पछि उनी [अनस बिन मलिक] लाई बसरामा रहेको उनको घरमा भेट्न गए, जबकि त्यतिबेला उनको घर मस्जिदको छेउमा थियो। उनले भने: 'उठ्नुहोस् र दिउँसोको नमाज पढ्नुहोस्'। अल 'अला बिन अब्दुर्रहमानले भने: 'त्यसैले हामी उठ्यौं र नमाज पढ्यौं, नमाज पढेपछि हामी गए। त्यसपछि उनले भने: 'मैले अल्लाहका रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमलाई यसो भन्दै गरेको सुनेको छु: 'यो कपटी नमाज हो, सूर्यको प्रतीक्षामा बसेर जब सूर्य शैतानको दुई सिङको बीचमा हुन्छ, ऊ उठ्छ र चार पटक चुच्चो मार्छ, र उसले अल्लाहको जिक्र थोरै मात्र गर्छ'। अबू ईसाले भने: 'यो हदीस हसन प्रामाणिक छ।'

पुष्टि गर्ने हदीस (21)

हदीस

Imam Tirmidzi : 149

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ أَشَدُّ تَعْجِيلًا لِلْعَصْرِ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِسْمَعِيلَ ابْنِ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ نَحْوَهُ وَوَجَدْتُ فِي كِتَابِي أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْبَصْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَهَذَا أَصَحُّ

हामीलाई [अली बिन हुजर] ले भन्नुभएको छ; हामीलाई [इस्माइल इब्न उलय्याह] ले [अय्युब] बाट [इब्न अबू अवलकाह] ले [उम्मू सलामाह] बाट भन्नुभएको छ कि उहाँले भन्नुभएको छ; 'रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दिउँसोको नमाज पढ्नमा तिमीभन्दा बढी हतार गर्नुहुन्थ्यो। र तिमी अस्रको नमाज पढ्नमा उनीभन्दा बढी हतार गर्छौ'। अबू ईसाले भन्नुभयो; 'यो हदीस पनि [इस्माइल बिन उलय्याह] ले [इब्न जुरैज] ले [इब्न अबू अवलकाह] ले [उम्मू सलामाह] ले त्यस्तै वर्णन गरेको छ। र मैले मेरो बुबाको किताबमा पाएँ, 'मलाई [अली बिन हुजर] ले [इस्माइल बिन इब्राहिम] ले [इब्न जुरैज] बाट भन्नुभएको छ, र हामीलाई [बिसिर बिन मुआदज अल बशरी] ले भन्नुभएको छ,' उनले भने; हामीलाई [इस्माइल बिन उलय्याह] ले [इब्न जुरैज] बाट यस सनदको साथ हदीसमा बताएका छन्। र यो बढी प्रामाणिक छ।'

पुष्टि गर्ने हदीस (2)

हदीस

Imam Tirmidzi : 150

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَتَوَارَتْ بِالْحِجَابِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالصُّنَابِحِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ الْعَبَّاسِ قَدْ رُوِيَ مَوْقُوفًا عَنْهُ وَهُوَ أَصَحُّ وَالصُّنَابِحِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ صَاحِبُ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ اخْتَارُوا تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا حَتَّى قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ لِصَلَاةِ الْمَغْرِبِ إِلَّا وَقْتٌ وَاحِدٌ وَذَهَبُوا إِلَى حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ صَلَّى بِهِ جِبْرِيلُ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ

हामीलाई [कुतैबाहले] ले बताएका छन्; हामीलाई [हातिम बिन इस्माइलले] [यजीद बिन अबू उबैद] ले [सलामा बिन अल अक्वा] बाट बताएका छन्, उनले भने; 'अल्लाह अलैहि वसल्लमले मगरिबको नमाज तब पढे जब सूर्य अस्ताइसकेको थियो र देखिँदैनथ्यो।' उनले भने; 'यस अध्यायमा जाबिर अश शुनाबिही, यजीद बिन खालिद, अनस, रफी' बिन खदीज, अबू अय्यूब, उम्म हबीबा, अब्बास बिन अब्दुल मुथालिब र इब्नु अब्बासबाट पनि वर्णनहरू छन्। अल अब्बासको हदीस उहाँबाट मौकुफ तरिकाले वर्णन गरिएको छ, र यो बढी प्रामाणिक छ। यसैबीच, अश शुनाबिहीले कहिल्यै अगमवक्ता सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमबाट सुनेका थिएनन्, र उहाँ अबू बकर रद्लियाल्लाहु 'अन्हुको मित्र हुनुहुन्थ्यो। अबू ईसाले भने; 'सलामा बिन अल अक्वाको हदीस' हसन प्रामाणिक छ, यो राय पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमका साथीहरू र उनीहरू पछिका ताबीनहरूमध्ये धेरैजसो विद्वानहरूले लिएका छन्। तिनीहरूले मगरिबको नमाज छिटो पढ्ने र यसलाई अन्त्य गर्ने प्रार्थना गर्ने छनौट गरे। जबसम्म केही वैज्ञानिक विज्ञहरूले भनेका छैनन्, 'मगरिबको नमाजको एक पटक मात्र हुन्छ'। तिनीहरू पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमको हदीसलाई पालना गर्छन् जब उहाँलाई जिब्रिलले नेतृत्व गर्थे। र यो इब्न अल मुबारक र स्याफी'ले लिएका राय हुन्।

पुष्टि गर्ने हदीस (8)

हदीस

Imam Tirmidzi : 151

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَأَنَا أَعْلَمُ النَّاسِ بِوَقْتِ هَذِهِ الصَّلَاةِ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا لِسُقُوطِ الْقَمَرِ لِثَالِثَةٍحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ هُشَيْمٌ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ وَحَدِيثُ أَبِي عَوَانَةَ أَصَحُّ عِنْدَنَا لِأَنَّ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ رَوَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ نَحْوَ رِوَايَةِ أَبِي عَوَانَةَ

हामीलाई [मुहम्मद बिन अब्दुल मलिक बिन अबू असी स्यावारीब] ले बताएका छन्; हामीलाई [अबू अवनाह] ले [अबू बिसिर] ले [बसिर बिन थबित] ले [हबीब बिन सलीम] ले [अन नुमान बिन बसीर] ले बताएका छन्; उनले भनेका छन्; 'म त्यो व्यक्ति हुँ जसलाई यो नमाजको समयको बारेमा सबैभन्दा राम्रो थाहा छ, रसूलल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले तेस्रो रातको चन्द्रमा अस्ताउँदा यो नमाज पढ्नुभएको थियो'। हामीलाई [अबु बकर मुहम्मद बिन अबान] ले भनेका छन्; हामीलाई [अब्दुर्रहमान बिन महदी] ले [अबू अवनाह] बाट यस सनदको साथ हदीसमा वर्णन गरेका छन्। अबू ईसाले भनेका छन्; ' [हुसयिम] ले यो हदीस [अबू बिसिर] ले [हबीब बिन सलीम] ले [अन नुमान बिन बसीर] बाट वर्णन गरेका छन्। यद्यपि, हुसयिमले यस इतिहासमा बसिर बिन थबितको नाम उल्लेख गरेका छैनन्। अनि हाम्रो विचारमा अबू अवानाको हदीस बढी प्रामाणिक छ, किनकि [यजीद बिन हारुन] ले यसलाई [स्युबा] बाट [अबू बिसिर] बाट अबू अवानाको इतिहास जस्तै वर्णन गरेका छन्।

हदीस

Imam Tirmidzi : 152

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُؤَخِّرُوا الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ أَوْ نِصْفِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ رَأَوْا تَأْخِيرَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

हामीलाई [हन्नद] ले बताएका छन्; हामीलाई [अब्दाह] ले [उबैदुल्लाह बिन उमर] बाट [सईद अल मकबुरी] बाट [अबू हुरैराह] ले बताएका छन्, उनले भने; 'अल्लाहका रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले भन्नुभयो: 'यदि यो मेरो जातिको लागि बोझ नभएको भए, म तिनीहरूलाई साँझको नमाज तेस्रो वा मध्य रातसम्म समाप्त गर्ने आदेश दिने थिएँ'। उनले भने; 'यस अध्यायमा जाबिर बिन सम्राह, जाबिर बिन अब्दुल्लाह, अबू बरजाह, इब्न अब्बास, अबू सईद अल खुदरी, जैद बिन खालिद र इब्नु उमरबाट पनि वर्णनहरू छन्'। अबू ईसाले भने; 'अबू हुरैराहको यो हदीस हसन प्रामाणिक छ। यो राय पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमका साथीहरू, ताबीन र उनीहरू बाहेकका धेरैजसो वैज्ञानिकहरूले रोजेका छन्। तिनीहरू तर्क गर्छन् कि अन्तिम साँझको नमाज समाप्त गर्नु - आदेश- हो। यो राय अहमद र इसहाकले पनि लिएका थिए'।

पुष्टि गर्ने हदीस (174)

हदीस

Imam Tirmidzi : 153

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ قَالَ أَحْمَدُ وَحَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ هُوَ الْمُهَلَّبِيُّ وَإِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ جَمِيعًا عَنْ عَوْفٍ عَنْ سَيَّارِ بْنِ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي بَرْزَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ النَّوْمَ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَكْثَرُ الْأَحَادِيثِ عَلَى الْكَرَاهِيَةِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ فِي النَّوْمِ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ فِي رَمَضَانَ وَسَيَّارُ بْنُ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ

हामीलाई [अहमद बिन मनी' ले बताएका छन्; हामीलाई [हुसयिम] ले भनेका छन्; हामीलाई [औफ] ले बताएका छन्। [अहमद] ले भनेका छन्; र हामीलाई [अब्बाद बिन अब्बाद] - अर्थात् अल मुहल्लाबी - र [इस्माइल बिन उलय्याह] ले हामीलाई [औफ] बाट [सय्यर बिन सलामाह] - उनी अबू अल मिन्हाल अर रियाही - हुन्, उनले [अबू बरजाह] बाट भनेका छन्, उनले भनेका छन्; 'पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमलाई इशा अघि र त्यसपछि सुत्न मन पर्दैनथ्यो'। उनले भनेका छन्; 'यस अध्यायमा 'ऐस्याह, अब्दुल्लाह बिन मसूद र अनस' बाट पनि इतिहास छ। अबू ईसाले भनेका छन्; 'अबू बरजाहको हदीस हसन प्रामाणिक छ। धेरैजसो वैज्ञानिकहरूले इशा अघि सुत्न र पछि कुरा गर्न सिफारिस गर्छन्, जबकि अरूले राहत प्रदान गर्छन्। र अब्दुल्लाह बिन अल मुबारकले भनेका छन्; 'धेरैजसो हदीसहरूले यो अस्वीकार्य छ भनेर देखाउँछन्। यद्यपि तिनीहरूमध्ये केहीले रमजानको महिनामा प्रार्थना गर्नु अघि सुत्न अनुमति दिन उदारता देखाए।' र सय्यर बिन सलमाह अबु अल मिन्हल अर रियाही थिए।

हदीस

Imam Tirmidzi : 154

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْمُرُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا مَعَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَوْسِ بْنِ حُذَيْفَةَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ جُعْفِيٍّ يُقَالُ لَهُ قَيْسٌ أَوْ ابْنُ قَيْسٍ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ فِي قِصَّةٍ طَوِيلَةٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي السَّمَرِ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَكَرِهَ قَوْمٌ مِنْهُمْ السَّمَرَ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ فِي مَعْنَى الْعِلْمِ وَمَا لَا بُدَّ مِنْهُ مِنْ الْحَوَائِجِ وَأَكْثَرُ الْحَدِيثِ عَلَى الرُّخْصَةِ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا سَمَرَ إِلَّا لِمُصَلٍّ أَوْ مُسَافِرٍ

हामीलाई [अहमद बिन मनी' ले भन्नुभएको छ; हामीलाई [अबू मुआवियाह] ले [अल आमसी] ले [इब्राहिम] ले [अल्कामा] ले [उमर बिन अल खत्थब] ले भन्नुभएको छ; उनले भन्नुभएको छ; 'रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले एक पटक अबु बकरसँग मुस्लिमहरूको समस्याको बारेमा कुराकानी गर्नुभएको थियो, जब म उनीहरू दुवैसँग थिएँ।' उनले भने; 'यस अध्यायमा अब्दुल्लाह बिन अमरू, अमरू बिन हुजैफा र इमरान बिन हुसैनबाट पनि इतिहास छ।' अबू ईसाले भने; 'उमरको हदीस हसन प्रामाणिक छ। [अल हसन बिन उबैदुल्लाह] ले यो हदीस [इब्राहिम] ले [अल्कामा] बाट जु'फीका एक व्यक्तिबाट जसलाई [कैस वा इब्न कैस] भनिन्छ, [उमर] ले अगमवक्ता सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमबाट वर्णन गरेका छन्, र यो हदीस लामो कथामा छ।' पैगम्बर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) का साथीहरू, उनका अनुयायीहरू र उनीहरूपछि आएका विद्वानहरूले अन्तिम इशाको नमाज पछि कुराकानी गर्ने फैसलाको बारेमा मतभेद गरे। तिनीहरूमध्ये केहीले इशाको नमाज पछि कुराकानी गर्न मकरुह (निषेध) माने, जबकि अरूले ज्ञानको दायरा भित्र वा आवश्यक भएमा यसको लागि अनुमति दिए। धेरैजसो हदीसहरूले यो अनुमतिलाई अनुमति दिन्छन्। पैगम्बर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) बाट वर्णन गरिएको छ कि उहाँले भन्नुभयो: "नमाज पढिरहेका वा यात्रा गरिरहेकाहरू बाहेक कुराकानी गर्न अनुमति छैन।"

हदीस

Imam Tirmidzi : 155

حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ غَنَّامٍ عَنْ عَمَّتِهِ أُمِّ فَرْوَةَ وَكَانَتْ مِمَّنْ بَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِأَوَّلِ وَقْتِهَا

हामीलाई [अबु 'अम्मर अल हुसैन बिन हुरैत्स] ले भन्नुभएको छ; हामीलाई [अल फदल्ल बिन मुसा] ले [अब्दुल्लाह बिन उमर अल उमरी] ले [अल कासिम बिन गन्नम] ले उनकी काकी [उम्मु फरवा] बाट बताउनुभएको छ - र उनी रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमको बयात लिने मानिसहरूमध्ये एक थिइन् - कि उनले भने; 'रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमलाई एक पटक सोधिएको थियो, 'सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण अभ्यास के हो?' उनले जवाफ दिए: 'समयको सुरुवातमा प्रार्थना गर'।'

पुष्टि गर्ने हदीस (9)

हदीस

Imam Tirmidzi : 156

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عَلِيُّ ثَلَاثٌ لَا تُؤَخِّرْهَا الصَّلَاةُ إِذَا آنَتْ وَالْجَنَازَةُ إِذَا حَضَرَتْ وَالْأَيِّمُ إِذَا وَجَدْتَ لَهَا كُفْئًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ

हामीलाई [कुतैबाहले] ले बताएका छन्; हामीलाई [अब्दुल्लाह बिन वाहब] ले [सईद बिन अब्दुल्लाह अलजुहानी] ले [मुहम्मद बिन उमर बिन अली बिन अबू तालिब] ले [उनका बुबा] ले [अली बिन अबू तालिब] बाट बताएका छन् कि रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले एक पटक उनलाई भन्नुभयो: 'तीन कुराहरूमा ध्यान देऊ, समय आएपछि नमाज बन्द नगर, लाश आएपछि नमाज पढ र यदि तिमीलाई उपयुक्त लाग्छ भने विधवासँग विवाह गर।' अबू ईसाले भने; 'यो हदीस गरिब हसनको स्तरको हो'।

हदीस

Imam Tirmidzi : 157

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمَدَنِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ رِضْوَانُ اللَّهِ وَالْوَقْتُ الْآخِرُ عَفْوُ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ فَرْوَةَ لَا يُرْوَى إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَاضْطَرَبُوا عَنْهُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَهُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

हामीलाई [अहमद बिन मनी' ले भन्नुभयो; हामीलाई [याकूब बिन अल वालिद अल मदनी] ले [अब्दुल्लाह बिन उमर] बाट [नाफी'] बाट [इब्नू उमर] बाट भन्नुभयो; 'रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले भन्नुभयो; 'अल्लाहको कृपा प्रार्थनाको समयको सुरुवातमा हुन्छ, र अल्लाहको क्षमा समयको अन्त्यमा हुन्छ'। अबू ईसाले भने; 'यो हदीस गरिब स्तरको हो, र इब्न अब्बासका साथीले पनि यसलाई पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमबाट त्यस्तै वर्णन गरेका छन्'। अबू ईसाले भने; 'यस अध्यायमा अली, इब्न उमर, 'ऐस्या र इब्न मसूद' द्वारा वर्णन गरिएका हदीसहरू पनि छन्। अबू ईसाले भने;' 'उम्म फरवाहको हदीस अब्दुल्लाह बिन उमर अल उमरीको हदीस बाहेक अरू कसैबाट वर्णन गरिएको थिएन, जबकि हदीस विज्ञहरूका अनुसार उनी - अब्दुल्लाह बिन उमर अल उमरी - एक कमजोर व्यक्ति थिए, र उनीबाट हदीस वर्णन गर्ने कथावाचकहरूले इदलथिरब - एकअर्कासँग धेरै विरोधाभासहरू अनुभव गरे - जबकि उनी शादुक - इमान्दार - थिए। इमाम याह्या बिन सईदले उनको कण्ठस्थताको बारेमा टिप्पणी गरेका छन्'।

हदीस

Imam Tirmidzi : 158

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِابْنِ مَسْعُودٍ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الصَّلَاةُ عَلَى مَوَاقِيتِهَا قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْمَسْعُودِيُّ وَشُعْبَةُ وَسُلَيْمَانُ هُوَ أَبُو إِسْحَقَ الشَّيْبَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ هَذَا الْحَدِيثَ

हामीलाई [कुतैबाहले] ले बताएका छन्; हामीलाई [मरवान बिन मुआवियाह अल फजारीले] [अबू याफुर] बाट [अल वालिद बिन अल 'ऐजर] बाट [अबू 'अम्रु असी स्याबानी] ले बताएका छन् कि एक जना मानिसले [इब्न मसूद] लाई भन्यो, 'सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण काम के हो?' उनले भने; 'मैले एक पटक रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमलाई यस बारेमा सोधेँ, तब उनले जवाफ दिए: 'समय अनुसार प्रार्थना गर,' मैले फेरि सोधें, 'हे रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम, त्यसपछि अरू के?' उनले जवाफ दिए: 'आफ्ना आमाबाबुको भलाइ गर,' मैले फेरि सोधें, 'हे अल्लाहका रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम, त्यसपछि अरू के?' उनले जवाफ दिए: 'अल्लाहको बाटोमा जिहाद'। अबू ईसाले भने; 'यो हदीस हसन प्रामाणिक छ।' र यो हदीसलाई [अल मसौदी] र [स्यु'बा] र [सुलेमान] - अर्थात् अबू इसहाक असी स्याबानी - र अन्यले [अल वालिद बिन अल 'ऐजर]' बाट वर्णन गरेका छन्।

हदीस

Imam Tirmidzi : 159

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةً لِوَقْتِهَا الْآخِرِ مَرَّتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَالْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ أَفْضَلُ وَمِمَّا يَدُلُّ عَلَى فَضْلِ أَوَّلِ الْوَقْتِ عَلَى آخِرِهِ اخْتِيَارُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَلَمْ يَكُونُوا يَخْتَارُونَ إِلَّا مَا هُوَ أَفْضَلُ وَلَمْ يَكُونُوا يَدَعُونَ الْفَضْلَ وَكَانُوا يُصَلُّونَ فِي أَوَّلِ الْوَقْتِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ عَنْ الشَّافِعِيِّ

हामीलाई [कुतैबाहले] ले बताएका छन्; हामीलाई [अल लैत्स] ले [खालिद बिन याजीद] ले [सईद बिन अबू बिलाल] ले [इशाक बिन उमर] ले ['ऐस्याह' बाट बताएका छन्] उनले भने; 'अल्लाहका रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले आफ्नो समयको अन्त्यमा लगातार दुई पटक नमाज पढेनन् जबसम्म अल्लाहले उनलाई मारेनन्'। अबू ईसाले भने; 'यो एउटा हदीस हो जसको डिग्री हन्न गरिब र सनद निरन्तर छैनन्'। शफीईले भने; 'समयको सुरुवातमा नमाज पढ्नु महत्त्वपूर्ण कुरा हो। र अन्त्यको तुलनामा समयको सुरुवातमा नमाज पढ्नुको श्रेष्ठता देखाउने कुरा यो हो कि पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम, अबु बकर र उमरले यसलाई रोजे, तिनीहरूले सधैं समयको सुरुवातमा गरे, र तिनीहरूले मुख्य कुरा बाहेक अरू केही रोजेनन्। तिनीहरूले मुख्य कुरा कहिल्यै त्यागेनन्, र तिनीहरू सधैं समयको सुरुवातमा नमाज पढ्छन्'। उनले भने; 'अबु अल वालिद अल मक्कीले हामीलाई शफीईबाट यस्तै बताएका छन्'।

हदीस

Imam Tirmidzi : 160

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي تَفُوتُهُ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُوَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَنَوْفَلِ بْنِ مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ أَيْضًا عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

हामीलाई [कुतैबाह] ले बताएका छन्; हामीलाई [अल लैत्स बिन साद] ले [नाफी] बाट [इब्न उमर] ले नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमबाट बताएका छन्, उनले भनेका छन्: 'जो मानिसहरू दिउँसोको प्रार्थना गुमाउँछन् - मण्डली - तिनीहरू आफ्नो परिवार र सम्पत्ति गुमाउने मानिसहरू जस्तै हुन्'। अबू ईसाले भने; 'इब्न उमरको यो हदीस हसन प्रामाणिक छ। यो हदीस [अज जुहरी] ले [सलीम] बाट आफ्नो बुबा [इब्नू उमर] बाट, नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमबाट पनि वर्णन गरेका छन्।'

पुष्टि गर्ने हदीस (31)