Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 141
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ قَالَ الْأَنْصَارِيُّ فَيَمُرُّ النِّسَاءُ مُتَلَفِّفَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِو قَالَ قُتَيْبَةُ مُتَلَفِّعَاتٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَقَيْلَةَ بِنْتِ مَخْرَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَهُ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَسْتَحِبُّونَ التَّغْلِيسَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ
dúirt sé linn [Qutaibah] ó [Malik bin Anas] a dúirt; agus dúirt sé linn [Al Ansari] a dúirt; dúirt sé linn [Malik] ó [Yahya bin Sa'id] ó [Amrah] ó ['Aisyah] a dúirt sé; 'Ghuigh Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam an phaidir maidine, ansin chuaigh na mná ar shiúl -go dtí an teach-'. Dúirt Al Ansari; 'Chuaigh na mná thart clúdaithe le héadach gan uaim ionas nach bhféadfaí iad a aithint.' Agus luann Qutaibah é leis an bhfocal mutalaffifat - clúdaithe le héadach -'. Dúirt sé; 'Sa chaibidil seo tá stair ó Ibn Umar, Anas agus Qailah bint Makhramah freisin'. Dúirt Abu Isa; 'Is barántúil hadith Aisyah é hasan. D'inis [Az Zuhri] é ó [Urwah] ó ['Aisyah] mar sin freisin. Ghlac go leor scoláirí i measc chompánaigh an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam leis an tuairim seo, ar nós Abu Bakr, Umar agus iad siúd ina ndiaidh ó measc na tabi'in. Tá an tuairim seo ag Syafi'i, Ahmad agus Ishaq freisin. Is maith leo paidir na maidine a ghuí nuair a bhíonn sé fós dorcha.
Hadith
Imam Tirmidzi : 142
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ هُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَسْفِرُوا بِالْفَجْرِ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ لِلْأَجْرِقَالَ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ أَيْضًا عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ وَجَابِرٍ وَبِلَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ الْإِسْفَارَ بِصَلَاةِ الْفَجْرِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ مَعْنَى الْإِسْفَارِ أَنْ يَضِحَ الْفَجْرُ فَلَا يُشَكَّ فِيهِ وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ مَعْنَى الْإِسْفَارِ تَأْخِيرُ الصَّلَاةِ
dúirt sé linn [a dúirt Hannad]; dúirt sé linn [Abdah] - eadhon Ibn Sulaiman - ó [Muhammad bin Ishaq] ó ['Ashim bin Umar bin Qatadah] ó [Mahmud bin Labid] ó [Rafi' bin Khadij] a dúirt sé; 'Chuala mé Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ag rá: 'Guígí paidir na maidine beagán níos déanaí sa lá, mar tabharfaidh sé níos mó luaíochtaí duit'. Dúirt sé; 'D'inis [Syu'bah] agus [Ats Tsauri] an hadith seo ó [Muhammad bin Ishaq]'. Dúirt sé; 'D'inis [Muhammad bin 'Ajlan] an hadith seo freisin ó ['Ashim bin Umar bin Qatadah]'. Dúirt sé; 'Sa chaibidil seo tá stair ó Abu Barzah Al Aslami agus Jabir agus Bilal freisin'. Dúirt Abu Isa; Is hadith Hasan barántúil é 'Hadith Rafi' bin Khadij. Agus ní scoláire amháin as measc chompánaigh an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam agus tabi'in atá den tuairim go ndéantar paidir na maidine nuair a bhíonn sé beagán níos gile. Tá an tuairim chéanna ag Sufyan Ats Tsauri freisin. Dúirt Syafi'i, Ahmad agus Ishaq gurb é brí isfar ná nuair a bhíonn breacadh an lae geal. Níl aon amhras ach nach ndeir siad gurb é ithe isfar deireadh na paidre.
Hadith
Imam Tirmidzi : 143
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا مِنْ أَبِي بَكْرٍ وَلَا مِنْ عُمَرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَخَبَّابٍ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَنَسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ مِنْ أَجْلِ حَدِيثِهِ الَّذِي رَوَى عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَأَلَ النَّاسَ وَلَهُ مَا يُغْنِيهِ قَالَ يَحْيَى وَرَوَى لَهُ سُفْيَانُ وَزَائِدَةُ وَلَمْ يَرَ يَحْيَى بِحَدِيثِهِ بَأْسًا قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَعْجِيلِ الظُّهْرِ
dúirt sé linn [Dúirt Hannad bin As Sari]; dúirt sé linn [Waki'] ó [Sufyan] ó [Hakim bin Jubair] ó [Ibrahim] ó [Al Aswad] ó ['Aisyah] a dúirt sé; 'Ní fhaca mé aon duine riamh ag déanamh deifir i ndéanamh na paidre meán lae ach amháin Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ní Abu Bakr agus ní fiú Umar'. Dúirt sé; 'Sa chaibidil seo tá insint freisin ó Jabir bin Abdullah, Khabbab, Abu Barzah, Ibnu Mas'ud, Zaid bin Thabit, Anas agus Jabir bin Samrah'. Dúirt Abu Isa; 'Tá hadith Aisyah i gcéim hasan. Ghlac eolaithe ó mheasc chompánaigh an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam agus iad siúd a tháinig ina ndiaidh an tuairim seo. Dúirt Ali Al Madini; 'Dúirt Yahya bin Sa'id; 'Phléigh Syu'bah Hakim bin Jubair mar gheall ar an hadith a d'inis sé ó Ibn Mas'ud ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, dúirt sé: 'Cibé a iarrann ar dhaoine agus nach bhfuil gá aige leo'. Dúirt Yahya; D'inis Sofyan an hadith seo chomh maith le Zaidah é, ní fhaca Yahya aon fhadhb sa hadith seo, dúirt Muhammad: tá sé insinte ó Hakim bin Jubair ó Aisyah ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wa sallam maidir le luasghéarú a dhéanamh ar an paidir meán lae.
Hadith
Imam Tirmidzi : 144
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَهُوَ أَحْسَنُ حَدِيثٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ
dúirt sé linn [Dúirt Al Hasan bin Ali Al Hulwani]; chuir sé in iúl dúinn [Dúirt Abdurrazaq]; chuir sé in iúl dúinn [Ma'mar] ó [Az Zuhri] a dúirt sé; thuairiscigh sé domsa [Dúirt Anas bin Malik]; 'Ghuigh Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam an phaidir meán lae nuair a bhí an ghrian imithe faoi. Dúirt Abu Isa; 'Is fíor an hadith seo, agus is é an hadith seo an hadith is fearr sa chaibidil seo. Agus sa chaibidil seo tá stair ó Jabir freisin'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 145
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَالْمُغِيرَةِ وَالْقَاسِمِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَنَسٍ قَالَ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَارَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ تَأْخِيرَ صَلَاةِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا الْإِبْرَادُ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ إِذَا كَانَ مَسْجِدًا يَنْتَابُ أَهْلُهُ مِنْ الْبُعْدِ فَأَمَّا الْمُصَلِّي وَحْدَهُ وَالَّذِي يُصَلِّي فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ فَالَّذِي أُحِبُّ لَهُ أَنْ لَا يُؤَخِّرَ الصَّلَاةَ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَعْنَى مَنْ ذَهَبَ إِلَى تَأْخِيرِ الظُّهْرِ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ هُوَ أَوْلَى وَأَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَأَمَّا مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ أَنَّ الرُّخْصَةَ لِمَنْ يَنْتَابُ مِنْ الْبُعْدِ وَالْمَشَقَّةِ عَلَى النَّاسِ فَإِنَّ فِي حَدِيثِ أَبِي ذَرٍّ مَا يَدُلُّ عَلَى خِلَافِ مَا قَالَ الشَّافِعِيُّ قَالَ أَبُو ذَرٍّ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَذَّنَ بِلَالٌ بِصَلَاةِ الظُّهْرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ أَبْرِدْ ثُمَّ أَبْرِدْ فَلَوْ كَانَ الْأَمْرُ عَلَى مَا ذَهَبَ إِلَيْهِ الشَّافِعِيُّ لَمْ يَكُنْ لِلْإِبْرَادِ فِي ذَلِكَ الْوَقْتِ مَعْنًى لِاجْتِمَاعِهِمْ فِي السَّفَرِ وَكَانُوا لَا يَحْتَاجُونَ أَنْ يَنْتَابُوا مِنْ الْبُعْدِ
tá sé ráite linn [a dúirt Qutaibah]; tá sé ráite linn [Al Laits] ó [Ibn Shihab] ó [Sa'id bin Al Musayyib] agus [Abu Salamah] ó [Abu Hurairah] a dúirt sé; 'Dúirt Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Má tá an lá an-te fan go dtí go bhfuaraíonn sé síos le guí, mar is ó bhuille ifrinn Jahannam a thagann an teas te'. Dúirt sé; 'Sa chaibidil seo tá stair ann freisin ó Abu Sa'id, Abu Dzar, Ibnu Umar, Al Mughirah, Al Qasim bin Shofwan óna athair, Abu Musa, Ibnu Abbas agus Anas. Dúirt sé; 'Insíodh é freisin ó Umar ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam faoi seo, ach níl an insint seo barántúil ach an oiread'. Dúirt Abu Isa; 'Tá hadith Abu Hurairah barántúil hasan.' Agus roghnaigh grúpa amháin eolaithe deireadh a chur le paidreacha meán lae nuair a bhí an ghrian an-te. Tá an tuairim seo ag bin Al Mubarak, Ahmad agus Ishaq'. Dúirt Shafi'i; 'Is ceadmhach fanacht le paidreacha meán lae go dtí go bhfuaraíonn an t-atmaisféar síos má chuireann an mosc teas ar dhaoine - agus iad ag dul chuig an mosc - mar gheall ar an achar. Maidir le duine a ghuíonn ina aonar nó duine a ghuíonn i mosc a mhuintire, b'fhearr liom dá leanfadh sé ar aghaidh ag guí cé go bhfuil an ghrian an-te'. Dúirt Abu Isa; 'Iadsan a chríochnaíonn an paidir meán lae nuair a bhíonn an ghrian te, ansin tá sin níos tábhachtaí agus i gcomhréir leis an sunnah'. Maidir leis an tuairim a ghlac Syafi'i go bhfuil faoiseamh beartaithe do dhaoine a bhfuil a gcónaí i bhfad i gcéin agus deacair, ansin i hadith Abu Dzar tá argóint ann a léiríonn a mhalairt de na rudaí a dúirt Syafi'i. Dúirt Abu Dharr; 'Bhíomar ar thuras leis an bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, ansin ghlaoigh Bilal an glao chun paidir don phaidir Dhuhr, ansin dúirt an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam: 'A Bilal, fan go dtí go bhfuaraíonn sé síos.' Má leanann muid tuairim Shafi'i, níl aon phointe fanacht ar dtús mar tá siad bailithe le chéile don turas agus ní gá dóibh an trioblóid a ghlacadh mar tháinig siad ó áit i bhfad i gcéin.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 146
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُهَاجِرٍ أَبِي الْحَسَنِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي سَفَرٍ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَأَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ أَبْرِدْ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْرِدْ فِي الظُّهْرِ قَالَ حَتَّى رَأَيْنَا فَيْءَ التُّلُولِ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
dúirt sé linn [gur dhúirt Mahmud bin Ghailan]; dúirt sé linn [gur dhúirt Abu Dawud Ath Thayalisi]; thuairiscigh sé dúinn [Syu'bah] ó [Muhajir Abu Al Hasan] ó [Zaid bin Wahb] ó [Abu Dzar] ag rá; 'Bhí Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ar thuras, agus ag an am sin bhí sé le Bilal, ansin theastaigh ó Bilal an iqamah a fhógairt, agus dúirt sé: 'Fan go dtí go mbeidh sé fuar,' ansin theastaigh ó Bilal an iqamah a fhógairt arís, agus mar sin dúirt Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: Fan go dtí go mbeidh sé fuar le paidreacha meán lae a ghuí'. Dúirt Abu Dharr; 'Go dtí go bhfeicfimid na scáthanna,' ar deireadh dúirt Bilal an iqamah agus ghuigh sé. Ina dhiaidh sin, dúirt an Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Go deimhin, is ó bhuilleanna Jahannam a thagann an teas loiscneach, mar sin fuaraigh síos é chun paidir a dhéanamh'. Dúirt Abu Isa; 'Is fíor an hadith seo.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 147
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا وَلَمْ يَظْهَرْ الْفَيْءُ مِنْ حُجْرَتِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي أَرْوَى وَجَابِرٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ وَيُرْوَى عَنْ رَافِعٍ أَيْضًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَأْخِيرِ الْعَصْرِ وَلَا يَصِحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةُ وَأَنَسٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْعَصْرِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا وَبِهِ يَقُولُ عَبْدُ اللَّهِ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
Dúirt sé linn [a dúirt Qutaibah]; Dúirt sé linn [Al Laits] ó [Ibn Shihab] ó [Urwah] ó ['Aisyah] gur dhúirt sé; 'Rinne Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam an paidir tráthnóna uair amháin, agus solas na gréine ag teacht isteach ina sheomra, agus ní raibh aon scáth ina sheomra'. Dúirt sé; 'Sa chaibidil seo tá stair ó Anas, Abu Arwa, Jabir, agus Rafi' bin Khadij' ann freisin. Dúirt sé; 'Insíodh freisin ó Rafi' ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam faoi dheireadh a chur leis an paidir Asr, ach níl an insint seo bailí'. Dúirt Abu Isa; 'Is hadith hasan sahih é hadith Aisyah'. Roghnaigh cuid de na ahlul eolaíochta an tuairim seo ó measc chompánaigh an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam. Ina measc bhí Umar, Abdullah bin Mas'ud, 'Aisyah, Anas agus roinnt daoine ón gciorcal tabi'in, go háirithe maidir le paidir Asr a bhrostú, agus rinne siad an makrukh chun paidir Asr a chríochnú. Ghlac Abdullah bin Mubarak, Syafi'i, Ahmad agus Ishaq' leis an tuairim seo freisin.
Hadith
Imam Tirmidzi : 148
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فِي دَارِهِ بِالْبَصْرَةِ حِينَ انْصَرَفَ مِنْ الظُّهْرِ وَدَارُهُ بِجَنْبِ الْمَسْجِدِ فَقَالَ قُومُوا فَصَلُّوا الْعَصْرَ قَالَ فَقُمْنَا فَصَلَّيْنَا فَلَمَّا انْصَرَفْنَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تِلْكَ صَلَاةُ الْمُنَافِقِ يَجْلِسُ يَرْقُبُ الشَّمْسَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ قَامَ فَنَقَرَ أَرْبَعًا لَا يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Dúirt sé linn [Dúirt Ali bin Hujr]; Dúirt [Isma'il bin Ja'far] linn ó ['Ala bin Abdurrahman] gur chuaigh sé isteach chun bualadh le [Anas bin Malik] ina áit chónaithe i mBasrah tar éis paidreacha meán lae, agus a theach ag an am sin ar thaobh an mhosc. Dúirt sé; 'Seas suas agus déan an paidir tráthnóna'. Dúirt Al 'Ala bin Abdurrahman; 'Mar sin sheasamar suas agus ghuíomar, tar éis guí d'imíomar. Dúirt sé ansin; 'Chuala mé Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ag rá: 'Is paidir bhréagach í sin, suí ag fanacht leis an ngrian go dtí go mbíonn an ghrian idir dhá adharc an diabhail seasann sé suas agus go bpiocann sé ceithre huaire, agus ní dhéanann sé dhikr de Allah ach beagán'. Dúirt Abu Isa; 'Is barántúil an hadith seo.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 149
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ أَشَدُّ تَعْجِيلًا لِلْعَصْرِ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِسْمَعِيلَ ابْنِ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ نَحْوَهُ وَوَجَدْتُ فِي كِتَابِي أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْبَصْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَهَذَا أَصَحُّ
dúirt sé linn [Dúirt Ali bin Hujr]; dúirt sé linn [Isma'il Ibn Ulayyah] ó [Ayyub] ó [Ibn Abu Awalkah] ó [Ummu Salamah] go ndúirt sé; 'Bhí Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam níos deifir ag déanamh na paidre meán lae ná tusa. Agus tá tú níos deifir ag déanamh na paidre Asr ná é'. Dúirt Abu Isa; 'Insíodh an hadith seo freisin ó [Isma'il bin Ulayyah] ó [Ibn Juraij] ó [Ibn Abu Awalkah] ó [Ummu Salamah] mar sin. Agus fuair mé i leabhar m'athar, 'Dúirt sé liom [Ali bin Hujr] ó [Isma'il bin Ibrahim] ó [Ibn Juraij], agus dúirt sé linn [Bisyr bin Mu'adz Al Bashri], a dúirt sé; a dúirt linn [Isma'il bin Ulayyah] ó [Ibn Juraij] leis an sanad seo mar atá sa hadith. Agus tá sé seo níos barántúla'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 150
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَتَوَارَتْ بِالْحِجَابِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالصُّنَابِحِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ الْعَبَّاسِ قَدْ رُوِيَ مَوْقُوفًا عَنْهُ وَهُوَ أَصَحُّ وَالصُّنَابِحِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ صَاحِبُ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ اخْتَارُوا تَعْجِيلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَكَرِهُوا تَأْخِيرَهَا حَتَّى قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ لِصَلَاةِ الْمَغْرِبِ إِلَّا وَقْتٌ وَاحِدٌ وَذَهَبُوا إِلَى حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ صَلَّى بِهِ جِبْرِيلُ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ
dúirt sé linn [a dúirt Qutaibah]; dúirt sé linn [a dúirt Hatim bin Isma'il] ó [Yazid bin Abu Ubaid] ó [Salamah bin Al Akwa'] a dúirt sé; 'Ghuigh an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam paidir Maghrib nuair a bhí an ghrian imithe faoi agus gan a bheith le feiceáil.' Dúirt sé; 'Sa chaibidil seo tá insint freisin ó Jabir Ash Shunabihi, Yazid bin Khalid, Anas, Rafi' bin Khadij, Abu Ayyub, Umm Habibah, Abbas bin Abdul Muthallib agus Ibnu Abbas. Tá hadith Al Abbas insinte uaidh ar bhealach mauquf, agus tá sé seo níos barántúla. Idir an dá linn, níor chuala Ash Shunabihi riamh ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, agus ba chara le Abu Bakr Radliaallahu 'anhu é. Dúirt Abu Isa; Is barántúil an 'hadith de Salamah bin Al Akwa', is í seo an tuairim a ghlacann formhór na scoláirí ó measc chompánaigh an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam agus iad siúd ina ndiaidh ó measc na tabi'in. Roghnaigh siad paidir Maghrib a bhrostú agus paidir a dhéanamh chun deireadh a chur léi. Go dtí go ndeir roinnt saineolaithe eolaíochta, 'níl ach am amháin ag paidir Maghrib'. Cloíonn siad le hadith an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam nuair a bhí Jibril i gceannas air. Agus is í seo an tuairim a ghlac Ibn Al Mubarak agus Syafi'i'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 151
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَأَنَا أَعْلَمُ النَّاسِ بِوَقْتِ هَذِهِ الصَّلَاةِ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا لِسُقُوطِ الْقَمَرِ لِثَالِثَةٍحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ هُشَيْمٌ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ وَحَدِيثُ أَبِي عَوَانَةَ أَصَحُّ عِنْدَنَا لِأَنَّ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ رَوَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ نَحْوَ رِوَايَةِ أَبِي عَوَانَةَ
Tá sé ráite linn [Dúirt Muhammad bin Abdul Malik bin Abu Asy Syawarib]; tá sé ráite linn [Abu Awanah] ó [Abu Bisyr] ó [Basyir bin Thabit] ó [Habib bin Salim] ó [An Nu'man bin Basyir] a dúirt sé; 'Is mise an duine is fearr a bhfuil eolas aige faoi am na paidre seo, rinne Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam an phaidir seo nuair a luí an ghealach ar an tríú oíche'. Tá sé ráite linn [Dúirt Abu Bakr Muhammad bin Aban]; tá sé ráite linn [Abdurrahman bin Mahdi] ó [Abu Awanah] leis an sanad seo mar atá sa hadith. Dúirt Abu Isa; 'D'inis [Husyaim] an hadith seo ó [Abu Bisyr] ó [Habib bin Salim] ó [An Nu'man bin Basyir]. Mar sin féin, níor luaigh Husyaim ainm Basyir bin Thabit sa stair seo. Agus dar linne tá hadith Abu Awanah níos barántúla, mar gur inis [Yazid bin Harun] é ó [Syu'bah] ó [Abu Bisyr] cosúil le stair Abu Awanah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 152
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُؤَخِّرُوا الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ أَوْ نِصْفِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي بَرْزَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ رَأَوْا تَأْخِيرَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
dúirt sé linn [a dúirt Hannad]; dúirt sé linn [Abdah] ó [Ubaidullah bin Umar] ó [Sa'id Al Maqburi] ó [Abu Hurairah] a dúirt sé; 'Dúirt Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Mura mbeadh sé ina ualach ar mo mhuintir, d'ordóinn dóibh deireadh a chur leis an paidir tráthnóna go dtí an tríú huair nó lár na hoíche'. Dúirt sé; 'Sa chaibidil seo tá insinteachtaí ó Jabir bin Samrah, Jabir bin Abdullah, Abu Barzah, Ibn Abbas, Abu Sa'id Al Khudri, Zaid bin Khalid agus Ibnu Umar'. Dúirt Abu Isa; 'Is barántúil an hadith seo de chuid Abu Hurairah. Roghnaíonn formhór na n-eolaithe an tuairim seo ó measc chompánaigh an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam, tabi'in agus daoine eile seachas iad. Áitíonn siad gur -ordaíodh- deireadh a chur leis an paidir tráthnóna deiridh. Ghlac Ahmad agus Ishaq an tuairim seo freisin'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 153
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ قَالَ أَحْمَدُ وَحَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ هُوَ الْمُهَلَّبِيُّ وَإِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ جَمِيعًا عَنْ عَوْفٍ عَنْ سَيَّارِ بْنِ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي بَرْزَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ النَّوْمَ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَكْثَرُ الْأَحَادِيثِ عَلَى الْكَرَاهِيَةِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ فِي النَّوْمِ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ فِي رَمَضَانَ وَسَيَّارُ بْنُ سَلَامَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ
dúirt sé linn [Dúirt Ahmad bin Mani']; dúirt sé linn [Dúirt Hussyaim]; chuir sé ar an eolas sinn [Auf]. Dúirt [Ahmad]; Agus dúirt sé linn [Abbad bin Abbad] - eadhon Al Muhallabi- agus [Dúirt Isma'il bin Ulayyah] linn ó [Auf] ó [Sayyar bin Salamah] - is é Abu Al Minhal Ar Riyahi é-, ó [Abu Barzah], a dúirt sé; 'Níor thaitin codladh roimh Isha agus ina dhiaidh'. Dúirt sé; 'Sa chaibidil seo tá stair ó 'Aisyah, Abdullah bin Mas'ud agus Anas' ann freisin. Dúirt Abu Isa; 'Is barántúil hadith Abu Barzah. Molann formhór na n-eolaithe codladh roimh Isha agus labhairt ina dhiaidh sin, agus tugann daoine eile faoiseamh. Agus dúirt Abdullah bin Al Mubarak; 'Léiríonn formhór na hadith nach bhfuil sé seo inghlactha. Cé gur thug cuid acu trócaire trí ligean dó codladh roimh ghuí i rith mhí Ramadan.' Agus bhí Sayyar bin Salamah Abu Al Minhal Ar Riyahi.
Hadith
Imam Tirmidzi : 154
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْمُرُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا مَعَهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَوْسِ بْنِ حُذَيْفَةَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ جُعْفِيٍّ يُقَالُ لَهُ قَيْسٌ أَوْ ابْنُ قَيْسٍ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ فِي قِصَّةٍ طَوِيلَةٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي السَّمَرِ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَكَرِهَ قَوْمٌ مِنْهُمْ السَّمَرَ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ فِي مَعْنَى الْعِلْمِ وَمَا لَا بُدَّ مِنْهُ مِنْ الْحَوَائِجِ وَأَكْثَرُ الْحَدِيثِ عَلَى الرُّخْصَةِ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا سَمَرَ إِلَّا لِمُصَلٍّ أَوْ مُسَافِرٍ
dúirt sé linn [a dúirt Ahmad bin Mani']; dúirt sé linn [Abu Mu'awiyah] ó [Al A'masy] ó [Ibrahim] ó [Alqamah] ó [Umar bin Al Khaththab] a dúirt sé; 'Bhí comhrá ag Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam le Abu Bakr uair amháin maidir le fadhbanna na Moslamach, agus mé leo beirt.' Dúirt sé; 'Sa chaibidil seo tá stair ó Abdullah bin Amru, Amru bin Hudzaifah agus Imran bin Hushain'. Dúirt Abu Isa; 'Is barántúil hadith Umar é hasan. D'inis [Al Hasan bin Ubaidullah] an hadith seo ó [Ibrahim] ó [Alqamah] ó fhear ó Ju'fi ar a dtugtar [Qais nó Ibn Qais] ó [Umar] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, agus tá an hadith seo i scéal fada. Bhí easaontas idir scoláirí ó chompánaigh an Fháidh (síocháin agus beannachtaí Allah air), a leanúna, agus iad siúd a tháinig ina ndiaidh maidir leis an rialú maidir le comhrá a dhéanamh tar éis an phaidir Isha dheireanaigh. Mheas cuid acu go raibh sé makrooh (toirmiscthe) comhrá a dhéanamh tar éis an phaidir Isha, agus cheadaigh daoine eile é má bhí sé laistigh de raon feidhme an eolais nó riachtanach. Ceadaíonn formhór na hadith an cead seo. Insítear ón bhFáidh (síocháin agus beannachtaí Allah air) gur dhúirt sé: "Ní cheadaítear comhrá a dhéanamh ach amháin dóibh siúd atá ag guí nó ag taisteal."
Hadith
Imam Tirmidzi : 155
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ غَنَّامٍ عَنْ عَمَّتِهِ أُمِّ فَرْوَةَ وَكَانَتْ مِمَّنْ بَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِأَوَّلِ وَقْتِهَا
dúirt sé linn [dúirt Abu 'Ammar Al Husain bin Huraits]; dúirt sé linn [Al Fadll bin Musa] ó [Abdullah bin Umar Al Umari] ó [Al Qasim bin Ghannam] óna aintín [Ummu Farwah] - agus ba í duine de na daoine a ghlac dílseacht don Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam - gur dhúirt sé; 'Fiafraíodh den Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam uair amháin, 'Cad é an cleachtadh is tábhachtaí?' d'fhreagair sé: 'Guí ag tús an ama'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 156
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عَلِيُّ ثَلَاثٌ لَا تُؤَخِّرْهَا الصَّلَاةُ إِذَا آنَتْ وَالْجَنَازَةُ إِذَا حَضَرَتْ وَالْأَيِّمُ إِذَا وَجَدْتَ لَهَا كُفْئًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ
dúirt sé linn [a dúirt Qutaibah]; dúirt sé linn [Abdullah bin Wahb] ó [Sa'id bin Abdullah AlJuhani] ó [Muhammad bin Umar bin Ali bin Abu Talib] óna [athair] ó [Ali bin Abu Talib] gur dhúirt an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam leis uair amháin: 'Tabhair aird ar thrí rud, ná críochnaigh an phaidir nuair a thagann an t-am, an corp nuair a thagann sé agus -pós- baintreach má cheapann tú gur cuí é-'. Dúirt Abu Isa; 'Tá an hadith seo den leibhéal gharib hasan'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 157
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمَدَنِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ رِضْوَانُ اللَّهِ وَالْوَقْتُ الْآخِرُ عَفْوُ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ فَرْوَةَ لَا يُرْوَى إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَاضْطَرَبُوا عَنْهُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَهُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Dúirt sé linn [Ahmad bin Mani'] gur dhúirt sé; dúirt sé linn [Ya'qub bin Al Walid Al Madani] ó [Abdullah bin Umar] ó [Nafi'] ó [Ibnu Umar] a dúirt sé; 'Dúirt Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam; 'Tá beannacht Allah ag tús am paidreacha, agus tá maithiúnas Allah ag deireadh an ama'. Dúirt Abu Isa; 'Tá an hadith seo den leibhéal gharib, agus d'inis cara Ibn Abbas é ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam mar sin'. Dúirt Abu Isa; 'Sa chaibidil seo tá hadiths ann freisin a d'inis Ali, Ibn Umar, 'Aisyah agus Ibn Mas'ud'. Dúirt Abu Isa; 'Níor insíodh hadith Umm Farwah ach amháin ó hadith Abdullah bin Umar Al Umari, ach de réir saineolaithe hadith, ba dhuine lag é - Abdullah bin Umar Al Umari - agus bhí taithí ag na hinsteoirí a d'inis an hadith uaidh ar Idlthirab - go leor contrárthachtaí lena chéile -, ach ba shaduq - macánta - é. Tá trácht déanta ag Imam Yahya bin Sa'id maidir lena mheabhrú'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 158
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِابْنِ مَسْعُودٍ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الصَّلَاةُ عَلَى مَوَاقِيتِهَا قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ وَمَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْمَسْعُودِيُّ وَشُعْبَةُ وَسُلَيْمَانُ هُوَ أَبُو إِسْحَقَ الشَّيْبَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ هَذَا الْحَدِيثَ
dúirt sé linn [a dúirt Qutaibah]; dúirt sé linn [Marwan bin Mu'awiyah Al Fazari] ó [Abu Ya'fur] ó [Al Walid bin Al 'Aizar] ó [Abu 'Amru Asy Syaibani] gur dhúirt fear le [Ibn Mas'ud], 'Cad é an gníomh is tábhachtaí?' a dúirt sé; 'D'fhiafraigh mé uair amháin de Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam faoi seo, agus d'fhreagair sé: 'Guí de réir an ama,' d'fhiafraigh mé arís, 'A Rasulullah, cad eile ansin?' D'fhreagair sé: 'Déan maith do do thuismitheoirí,' d'fhiafraigh mé arís, 'A Theachtaire Allah, cad eile ansin?' d'fhreagair sé: 'Jihad ar bhealach Allah'. Dúirt Abu Isa; 'Is barántúil hasan an hadith seo.' Agus tá an hadith seo inste ag [Al Mas'udi] agus [Syu'bah] agus [Sulaiman] - eadhon Abu Ishaq Asy Syaibani - agus daoine eile ó [Al Walid bin Al 'Aizar]'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 159
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةً لِوَقْتِهَا الْآخِرِ مَرَّتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَالْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنْ الصَّلَاةِ أَفْضَلُ وَمِمَّا يَدُلُّ عَلَى فَضْلِ أَوَّلِ الْوَقْتِ عَلَى آخِرِهِ اخْتِيَارُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَلَمْ يَكُونُوا يَخْتَارُونَ إِلَّا مَا هُوَ أَفْضَلُ وَلَمْ يَكُونُوا يَدَعُونَ الْفَضْلَ وَكَانُوا يُصَلُّونَ فِي أَوَّلِ الْوَقْتِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ عَنْ الشَّافِعِيِّ
dúirt sé linn [a dúirt Qutaibah]; dúirt sé linn [Al Laits] ó [Khalid bin Yazid] ó [Sa'id bin Abu Bilal] ó [Ishaq bin Umar] ó ['Aisyah] a dúirt sé; 'Níor ghuigh Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ag deireadh a ama faoi dhó as a chéile go dtí gur mharaigh Allah é'. Dúirt Abu Isa; 'Is hadith é seo nach bhfuil a chéimeanna havean gharib agus sanad leanúnach'. Dúirt Shafi'i; 'Is rud tábhachtach é guí ag tús an ama. Agus rud a léiríonn fearras guí ag tús an ama thar an deireadh ná gur roghnaigh an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, Abu Bakr agus Umar é, rinne siad i gcónaí é ag tús an ama, agus níor roghnaigh siad aon rud ach an rud is mó. Ní thréig siad an rud is mó riamh, agus guíonn siad i gcónaí ag tús an ama'. Dúirt sé; 'Dúirt Abu Al Walid Al Makki linn ó Shafi'i mar sin'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 160
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي تَفُوتُهُ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُوَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَنَوْفَلِ بْنِ مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ أَيْضًا عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
dúirt sé linn [dúirt Qutaibah]; dúirt sé linn [Al Laits bin Sa'd] ó [Nafi'] ó [Ibn Umar] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, dúirt sé: 'Is cosúil le daoine a chailleann a dteaghlach agus a maoin iad daoine a chailleann a bpaidrín tráthnóna'. Dúirt Abu Isa; 'Is fíor an hadith seo de chuid Ibn Umar. Insíodh an hadith seo freisin ag [Az Zuhri] ó [Salim] óna athair [Ibnu Umar], ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam'.
