Imam Tirmidzi : 1501
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ ثُوَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ كِسْرَى أَهْدَى لَهُ فَقَبِلَ وَأَنَّ الْمُلُوكَ أَهْدَوْا إِلَيْهِ فَقَبِلَ مِنْهُمْوَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَثُوَيْرُ بْنُ أَبِي فَاخِتَةَ اسْمُهُ سَعِيدُ بْنُ عِلَاقَةَ وَثُوَيْرٌ يُكْنَى أَبَا جَهْمٍ
Yenna-aɣ-d [Ali bin Saɛid Al Kindi], yenna-aɣ-d [Abdurrahim bin Sulaiman] seg [Isṛayil] seg [Tsuwair] seg [baba-s] seg [Ali] yenna-d: ‘Agellid n Kisra yefka-as tikci yerna yeqbel-itt, yerna Igelliden daɣen yefka-as tikci’. Deg yixef-a yella yiwen n ḥadit am wa seg Jabir, yerna ḥadit-a d win n tɣawsa n Hasan Gharib. Isem n tidet n Tsuwair bin Abi Fakhitah d Saɛid bin Ilaqah, ma d isem n Tsuwair d Abu Jahm’.
Imam Tirmidzi : 1502
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ عِمْرَانَ الْقَطَّانِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ هُوَ ابْنُ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍأَنَّهُ أَهْدَى لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَدِيَّةً لَهُ أَوْ نَاقَةً فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ قَالَ لَا قَالَ فَإِنِّي نُهِيتُ عَنْ زَبْدِ الْمُشْرِكِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى قَوْلِهِ إِنِّي نُهِيتُ عَنْ زَبْدِ الْمُشْرِكِينَ يَعْنِي هَدَايَاهُمْ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقْبَلُ مِنْ الْمُشْرِكِينَ هَدَايَاهُمْ وَذُكِرَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ الْكَرَاهِيَةُ وَاحْتَمَلَ أَنْ يَكُونَ هَذَا بَعْدَ مَا كَانَ يَقْبَلُ مِنْهُمْ ثُمَّ نَهَى عَنْ هَدَايَاهُمْ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basyyar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Dawud] seg [Imran Al Qaththan] seg [Qatadah] seg [Yazid bin Abdullah] - dɣa d Ibn Asy Syaikkhhir - seg [Iyadh bin Himar] belli yefka-as yiwet n tikkelt tikci, neɣ. Inna-yas-d Nnbi s.al.allahu aleyhi wasallam: “Kečč d Ineslem?” yerra-yas-d : « Mazal ». Inna: "ttwagdel felli ad qeble$ tikciwin n imcumen". Abu Ɛisa yenna: Ḥadis-agi d hasan sahih. Seg tama-nniḍen, anamek n wawalen n Nnbi ‘ttwagdel fell-i ad qebleɣ tikciwin n yemsuffiyen’, dɣa d aqbal n tikciwin-nsen’. Yettwaḥka-d daɣen seg Nnbi sallallahu ’alaihi wasallam belli yella yettunefk-as yiwen wass tikciwin seg yimsuffiyen. Deg ḥadit yettwabder-d belli lafadz d makruh, aya yesskanay-d belli yella lḥal ad yeqbel yiwet n tikkelt tikci-nsen, sakkin ad tt-yeḥṛem deffir waya’.
Imam Tirmidzi : 1503
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا بَكَّارُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاهُ أَمْرٌ فَسُرَّ بِهِ فَخَرَّ لِلَّهِ سَاجِدًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ بَكَّارِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا سَجْدَةَ الشُّكْرِ وَبَكَّارُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed Ibnul Mutsanna] seg [Abu Ashim] yenna-d, yenna-aɣ-d [Bakar bin Ɛabdul Ɛaziz bin Abu Bakrah] seg [baba-s] seg [Abu Bakrah] yenna-d: ‘Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yiwet n tikkelt yufa-d lameṛ ay t-yesferḥen yerna yessujdu deg tmeɣra’. Inna Abu Ɛisa: Ḥadit-agi yella deg uswir n hasan gharib, yerna ur nessin ara siwa seg ḥadit n Bakkar bin Abdul Ɛaziz seg lḥirfa-agi. Amur ameqran seg yilemẓiyen ttgen ḥadith-a, ttwalin asumer n sujud n usnemmer. Bakkar bin Abdul Aziz bin Bakrah is a muqaribul hadith'.
Imam Tirmidzi : 1504
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَكْثَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَرْأَةَ لَتَأْخُذُ لِلْقَوْمِ يَعْنِي تُجِيرُ عَلَى الْمُسْلِمِينَوَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ هَانِئٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا فَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَكَثِيرُ بْنُ زَيْدٍ قَدْ سَمِعَ مِنْ الْوَلِيدِ بْنِ رَبَاحٍ وَالْوَلِيدُ بْنُ رَبَاحٍ سَمِعَ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ
Yenna-aɣ-d [Yahya bin Aktsam] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdul Ɛaziz bin Abu Hazim] seg [Katsir bin Rabah] seg [Al Walid bin Rabah] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi sallallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘S tidet, tameṭṭut tezmer ad t-tesɛu. Deg yixef-a yella daɣen yiwen n ḥadit n Umm Hani, yerna ḥadit-a d win n tɣawsa n Hasan Gharib. Steqsaɣ yiwet n tikkelt Muḥemmed ɣef ḥadit-agi, syin yerra-yi-d : « D ḥadit aḥeqqi. Katsir bin Zaid yella yesla i Al Walid bin Rabaḥ, yerna Al Walid bin Rabaḥ yesla i Abu Hurairah, deg wakud aydeg netta yella d ḥadiṭ n muqaribul.
Imam Tirmidzi : 1505
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ أُمِّ هَانِئٍ أَنَّهَا قَالَتْأَجَرْتُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَحْمَائِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَمَّنَّا مَنْ أَمَّنْتِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَجَازُوا أَمَانَ الْمَرْأَةِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقُ أَجَازَ أَمَانَ الْمَرْأَةِ وَالْعَبْدِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَبُو مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَيُقَالُ لَهُ أَيْضًا مَوْلَى أُمِّ هَانِئٍ أَيْضًا وَاسْمُهُ يَزِيدُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ أَجَازَ أَمَانَ الْعَبْدِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ يَسْعَى بِهَا أَدْنَاهُمْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ مَنْ أَعْطَى الْأَمَانَ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَهُوَ جَائِزٌ عَلَى كُلِّهِمْ
Yenna-aɣ-d [Abul Walid Ad Dimasyqi] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Walid bin Muslim] yenna-d, yenna-yi-d [Ibnu Abu Dzi`b] seg [Saɛid Al Maqburi] seg [Abu Murrah] - akli aqbur - ay yellan yettwaslelli sɣur- Aqil bin Abu Talib - seg yenna-d guante sin n yirgazen-iw. lǧiran n wergaz. Syin, yenna-d Rasulullah (s.al.allah) : « Nefka laman i wid ay ɣef tḍemneḍ laman-nsen ». Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Hadith-agi d hasan sahih. Kra n yimussnawen umnen s lḥadit-a, ttaǧǧan ḍman n laman i d-tettak tmeṭṭut. D wagi i d rray n Ḥmad. Ishaq daɣen yettaǧǧa ḍḍmanat n tɣellist ay d-tettakf tmeṭṭut neɣ akli. Ḥadit-agi yettwaḥka-d s waṭas n yiberdan. Abu Murrah, d akli aqbur - ay d-yessuffeɣ - Aqil bin Abu Ṭ̣alib, qqaren-as s waṭas Maula Umm Hani, yerna isem-nnes n tidet d Yazid. Yettwaḥka-d daɣen seg Umar Ibnul Khaththab dakken yeǧǧa ḍḍmanat n tɣellist (sécurité) ay d-yettakf yiwen n uqeddac. Yettwaḥka-d seg Ɛali bin Abu Ṭ̣alib, seg Ɛebdallah bin Amru, seg Nnbi s.al.allah, yenna-d: “Lḍemna n umsellem zemren ad tt-xedmen wid i d-yellan d imeẓyanen deg-sen”. Abu Isa yenna-d ”Anamek n ḥadit-a ɣef leḥsab n yemnadiyen” d akken asseqdec n ḍḍmanat n tɣellist (sécurité) sɣur Yinselmen yezmer ad t-yexdem yal yiwen seg-sen”.
Imam Tirmidzi : 1506
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الْفَيْضِ قَال سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُكَانَ بَيْنَ مُعَاوِيَةَ وَبَيْنَ أَهْلِ الرُّومِ عَهْدٌ وَكَانَ يَسِيرُ فِي بِلَادِهِمْ حَتَّى إِذَا انْقَضَى الْعَهْدُ أَغَارَ عَلَيْهِمْ فَإِذَا رَجُلٌ عَلَى دَابَّةٍ أَوْ عَلَى فَرَسٍ وَهُوَ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ وَفَاءٌ لَا غَدْرٌ وَإِذَا هُوَ عَمْرُو بْنُ عَبَسَةَ فَسَأَلَهُ مُعَاوِيَةُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ قَوْمٍ عَهْدٌ فَلَا يَحُلَّنَّ عَهْدًا وَلَا يَشُدَّنَّهُ حَتَّى يَمْضِيَ أَمَدُهُ أَوْ يَنْبِذَ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ قَالَ فَرَجَعَ مُعَاوِيَةُ بِالنَّاسِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Dawud] yenna-d; tberreḥ-aɣ-d [Shu’bah] yenna-d; yessefhem-iyi-d [Abul Faidh] yenna-d; Sliɣ [Sulaim bin Amir] yenna-d : « Gar Muɛawiya ed Yiṛumyen yella wemtawa. Sakkin, Muɛawiyah yedda ɣer tmurt-nsen, s usirem d akken asmi ara tfak tallit n wemtawa (accord) ad iɛetteb tamurt-nni. Maca deg yiwet n tikkelt, yella yiwen n wergaz ɣef tkeṛṛust neɣ ɣef yiwen n uɛudiw ay d-yennan: ‘Allahu Akbar, yessefk ad tkemleḍ amtawa-nni yerna ur tkeččmeḍ ara’. Yerna iban-d belli argaz-nni d [Amru bin Abasah], Mu’awiyah testeqsa Amru bin Abasah ɣef waya, yerra-yas-d: ‘Sliɣ i Umazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Win deg-wen yesɛan amtawa d yiwen n wegdud, ihi ur t-texḍiḍ ara amtawa-nni alamma d taggara n lxir-nsen. Mu'awiyah yuɣal-d sakkin ɣer wexxam-nnes ed yiserdasen-nnes’. Abu Ɛisa yenna-d : « Ḥadit-a d hasan sahih ».
Imam Tirmidzi : 1507
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي صَخْرُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْغَادِرَ يُنْصَبُ لَهُ لِوَاءٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ حَدِيثِ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ فَقَالَ لَا أَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ مَرْفُوعًا
Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Mani’] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ismaɛil bin Ibrahim] yenna-d; yenna-yi-d [Shakhr bin Juwairiyah] seg [Nafi’] seg [Ibn Umar] yenna-d: “Sliɣ i Umazan n Ṛebbi, s.a.w., yenna-d: “Ass n tnekra, ad yettwasmekti yiwen n uxeddam s tmeẓẓuɣt”. Yenna-d : « Deg yixef-agi llan daɣen yiḥaditen n Ali, Ɛebdallah bin Mas’ud, Abu Saɛid d Anas’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Hadith-agi d hasan sahih. Steqsaɣ yiwet n tikkelt Muḥemmed ɣef lḥadit n Suweid, seg Abu Ishaq, seg Umarah bin Umair, seg Ali, seg Nnbi sallallahu alaihi wasallam, yenna-yi-d: ‘Yal axeddaɛ yettwasmel s tmeẓẓuɣt’.? yerra-yas-d : ur ẓriɣ ara; is had hadist marfu''.
Imam Tirmidzi : 1508
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّهُ قَالَرُمِيَ يَوْمَ الْأَحْزَابِ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ فَقَطَعُوا أَكْحَلَهُ أَوْ أَبْجَلَهُ فَحَسَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّارِ فَانْتَفَخَتْ يَدُهُ فَتَرَكَهُ فَنَزَفَهُ الدَّمُ فَحَسَمَهُ أُخْرَى فَانْتَفَخَتْ يَدُهُ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ قَالَ اللَّهُمَّ لَا تُخْرِجْ نَفْسِي حَتَّى تُقِرَّ عَيْنِي مِنْ بَنِي قُرَيْظَةَ فَاسْتَمْسَكَ عِرْقُهُ فَمَا قَطَرَ قَطْرَةً حَتَّى نَزَلُوا عَلَى حُكْمِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَحَكَمَ أَنْ يُقْتَلَ رِجَالُهُمْ وَيُسْتَحْيَا نِسَاؤُهُمْ يَسْتَعِينُ بِهِنَّ الْمُسْلِمُونَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَبْتَ حُكْمَ اللَّهِ فِيهِمْ وَكَانُوا أَرْبَعَ مِائَةٍ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ قَتْلِهِمْ انْفَتَقَ عِرْقُهُ فَمَاتَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَعَطِيَّةَ الْقُرَظِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-aɣ-d [Qutaibah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Laits] seg [Abu Az Zubair] seg [Jabir] yenna-d: ‘Deg yimenɣi, Ahzab Sa’d bin Mu’adz yettwaḍḍef s tmeẓẓuɣt ay d-yesneqsen iẓuran n berra neɣ n daxel n yifassen-nnes. Ihi, Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yessers-as-d yiwen n wuzzal yeḥman akken ad yeḥbes idammen-nni, maca deg wemkan-nnes, afus-nnes yefsi yerna yessufeɣ-d aṭas n yidammen. Rasulullah ssalllahu alaihi wasallam yuɣal yessers-d yiwen n wuzzal iḥemmlen akken ad yeḥbes idammen. Mi iwala Saɛd aṭas n yidammen ay d-yeffɣen, yeẓẓall: « A Rebbi, ur iyi-nɣi ara alamma ssemḍent wallen-iw seg -lɣella n- Bani Quraizhah ». Imiren kan ḥebsen yiẓuran-nnes yerna ur d-yessuffeɣ ula d yiwet n tqejjirt n yidammen, armi ay fkan nitni - Bani Quraizhah - aɛaqeb i ṛṛay n Saɛd bin Muɛadz. Nnbi yuzen-d daɣen yiwen ad yemlil d Saɛd. Saad yeqsed ad nɣen imeḥbas irgazen deg wakud ay deg tilawin ad qqiment ddrent, s usirem d akken Inselmen ad ḥwajen lemɛawna-nnes deg yal tallit. Syin, yenna-d Resulullah, sallallahu, Ṛebbi: “Tḥeqrem-ten s lqanun n Öebbi”. Tuɣa řqedd nsen di řweqt nni arebɛa-mya n yeryazen. Mi fukken timenɣiwt n yikafriwen, bdan iẓuran n Saɛd uɣalen ttazzalen-d idammen armi yemmut. Yenna-d: ‘Deg yixef-agi llan daɣen yiḥaditen n Abu Saɛid d Athiyah Al Qurazhi’. Yenna-d Abu Ɛisa: “Wagi d ḥadith aḥeqqi”.
Imam Tirmidzi : 1509
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اقْتُلُوا شُيُوخَ الْمُشْرِكِينَ وَاسْتَحْيُوا شَرْخَهُمْ وَالشَّرْخُ الْغِلْمَانُ الَّذِينَ لَمْ يُنْبِتُواقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَرَوَاهُ الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنْ قَتَادَةَ نَحْوَهُ
Ḥedd-aɣ-d [Ahmad bin ‘Abdurrahman Abul Walid Ad Dimasyqi] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Walid bin Muslim] seg [Saɛid bin Basyir] seg [Qatadah] seg [Al Hasan] seg [Samurah bin Jundub] belli Rasul n Allah sallalamlahuh ad Dimasyal areKalihial ilemẓiyen weḥd-sen. Dɣa d igerdan ur d-yennerni ara yiɣes n tmeṭṭut-nsen. Abu isa is hadith hadis hasan sahih gharib. [Al Hajjaj bin Arthah] iḥekku-d seg [Qatadah] am ḥadit-nni.
Imam Tirmidzi : 1510
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَطِيَّةَ الْقُرَظِيِّ قَالَعُرِضْنَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ قُرَيْظَةَ فَكَانَ مَنْ أَنْبَتَ قُتِلَ وَمَنْ لَمْ يُنْبِتْ خُلِّيَ سَبِيلُهُ فَكُنْتُ مِمَّنْ لَمْ يُنْبِتْ فَخُلِّيَ سَبِيلِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ يَرَوْنَ الْإِنْبَاتَ بُلُوغًا إِنْ لَمْ يُعْرَفْ احْتِلَامُهُ وَلَا سِنُّهُ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Sufyan] seg [Abdul Malik bin Umair] seg [Athiyah Al Qurazhi] yenna-d; ‘Deg tallit n yimenɣi n Bani Quraizhah nqubel-aɣ-d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, deg tallit-nni ttwanɣan medden ay ɣef d-yeɣli yiɣes-nsen n tmeṭṭut, ma d imdanen ay ɣef ur d-yenɣi ara yiɣes-nsen n tmeṭṭut, ttwaǧǧan ddren. Yerna nekk seg yemdanen-nni ur d-yesfaydin ara seg yiɣes n tmeṭṭut, dɣa qqimeɣ weḥd-i’. Abu Ɛisa yenna: Ḥadis-agi d hasan sahih. Kra n yimusnawen sseqdacen ḥadith-a, llan deg rray belli lɣella n yiɣes n tmeṭṭut d aɛeqqa n tmeṭṭut ma yella ur yeẓri ara melmi ara d-yeḍru targit n tmeṭṭut, neɣ acḥal n leɛmer-is’. D rray n Aḥmad bin Isḥaq.
Imam Tirmidzi : 1511
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي خُطْبَتِهِ أَوْفُوا بِحِلْفِ الْجَاهِلِيَّةِ فَإِنَّهُ لَا يَزِيدُهُ يَعْنِي الْإِسْلَامَ إِلَّا شِدَّةً وَلَا تُحْدِثُوا حِلْفًا فِي الْإِسْلَامِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَقَيْسِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Iqqar-aɣ-d [Humaid bin Mas’adah] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Yazid bin Zurai’] yenna-yaɣ-d, iqqar-aɣ-d [Husain Al Mu’allim] seg [Amru bin Syu’aib] seg [baba-s] seg [jeddi-s] belli Amazan n Ṛebbi yella yenna-d: tallit n tjehlilt, s tidet Lislam ur d-yusi ara ma yella ur t-id-iwekked ara. Ur tteggem ara leâqadat timaynutin di Lislam’. Yenna-d : « Deg yixef-a llan daɣen yiḥaditen seg Ɛebdurrahman bin Ɛuf, Umm Salamah, Jubair bin Muth’im, Abu Hurairah, Ibn Ɛebbas d Qais Abu Ɛisa Ashim’. Abu Ɛisa yenna-d : « Ḥadit-a d hasan sahih ».
Imam Tirmidzi : 1512
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ بَجَالَةَ بْنِ عَبْدَةَقَالَ كُنْتُ كَاتِبًا لِجَزْءِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَلَى مَنَاذِرَ فَجَاءَنَا كِتَابُ عُمَرَ انْظُرْ مَجُوسَ مَنْ قِبَلَكَ فَخُذْ مِنْهُمْ الْجِزْيَةَ فَإِنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ أَخْبَرَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ الْجِزْيَةَ مِنْ مَجُوسِ هَجَرَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Yenna-yaɣ-d [Ahmad bin Mani’] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Muɛawiyah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Hajjaj bin Arthah] seg [Amru bin Dinar] seg [Bajalah bin Abdah] yenna-d: ‘Nekk d amaru n Jaza’ bin Mu’awiyah, syen tusa-d yiwet n tebrat i d-yenna at Pamargiy. zdat-k, kkes jizyah seg-sen. D tidet, [Abdurrahman bin Auf] ixebber-iyi-d belli Amazan n Öebbi (s.a.w) yeṭṭef yiwet n tikkelt ljizya seg Yimajiyen, imezdaɣ n Hajar. Inna Abu Ɛisa: Ḥadit-agi deg uswir n ḥasan.
Imam Tirmidzi : 1513
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ بَجَالَةَأَنَّ عُمَرَ كَانَ لَا يَأْخُذُ الْجِزْيَةَ مِنْ الْمَجُوسِ حَتَّى أَخْبَرَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ الْجِزْيَةَ مِنْ مَجُوسِ هَجَرَ وَفِي الْحَدِيثِ كَلَامٌ أَكْثَرُ مِنْ هَذَا وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-aɣ-d [Ibn Abu Umar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Amru bin Dinar] seg [Bajalah] yenna-d: ‘Umar ur yeṭṭif ara ljizyah seg wegdud n Yimaǧiyen alamma d asmi ay as-d-yefka [‘Abdurrahman bin Auf] lexbar belli Nnbi yella d sallallalahahu l’alahabiah. n Hajar'. Ass-a, tazrawt n ḥadit teɣzif ugar n waya, yerna d ḥadit hasan shahih’.
Imam Tirmidzi : 1514
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ أَبِي كَبْشَةَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجِزْيَةَ مِنْ مَجُوسِ الْبَحْرَيْنِوَأَخَذَهَا عُمَرُ مِنْ فَارِسَ وَأَخَذَهَا عُثْمَانُ مِنْ الْفُرْسِ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ هُوَ مَالِكٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yenna-yaɣ-d [Al Husain bin Abu Kabsyah Al Bashri] yenna-d, nnan-aɣ-d [‘Abdurrahman bin Mahdi] seg [Malik] seg [Az Zuhri] seg [As Sa`ib bin Yazid] yenna-d: ‘R. Ifaṛsiyen, d Uthman yewwi-d seg Furs’. Syin steqsaɣ win i d-yesmektan ḥadit-agi i Muḥemmed, dɣa yerra-yi-d: '-D-Malik, seg Az Zuhri, seg Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam'.
Imam Tirmidzi : 1515
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَمُرُّ بِقَوْمٍ فَلَا هُمْ يُضَيِّفُونَا وَلَا هُمْ يُؤَدُّونَ مَا لَنَا عَلَيْهِمْ مِنْ الْحَقِّ وَلَا نَحْنُ نَأْخُذُ مِنْهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ أَبَوْا إِلَّا أَنْ تَأْخُذُوا كَرْهًا فَخُذُواقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَاهُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ أَيْضًا وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُمْ كَانُوا يَخْرُجُونَ فِي الْغَزْوِ فَيَمُرُّونَ بِقَوْمٍ وَلَا يَجِدُونَ مِنْ الطَّعَامِ مَا يَشْتَرُونَ بِالثَّمَنِ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ أَبَوْا أَنْ يَبِيعُوا إِلَّا أَنْ تَأْخُذُوا كَرْهًا فَخُذُوا هَكَذَا رُوِيَ فِي بَعْضِ الْحَدِيثِ مُفَسَّرًا وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يَأْمُرُ بِنَحْوِ هَذَا
Tenna-yaɣ-d [Qutaybah], tenna-yaɣ-d [Ibn Laḥiɛah] seg [Yazid bin Abu Habib] seg [Abul Khair] seg [Uqbah bin Amir] yenna-yas: “steqsaɣ: “a Amazan n Öebbi, s tidep, nɛedda ɣef yiwen wegdud; maca ur aɣ-d-snebgin ara d inebgawen yerna ur aɣ-d-fkin ara izerfan-nneɣ fell-asen yerna ur asen-neṭṭif ara kra?’ ihi yenna-d: ‘Ma ur bɣin ara ad fken anagar s lǧehd, ihi ṭṭef -s lǧehd-’. Yenna-d Abu Ɛisa: “Ḥadit-a yella deg tɣawsa n lḥasan, [Al Laits bin Saɛid] daɣen yenna-t-id seg [Yazid bin Abu Habib]. Anamek n ḥadit-agi d, Belli imḥaddiyen llan tteddun deg tikli i yiwen n lgirra, syin ɛeddan ɣef yiwen n wegdud, ur ttawin ara kra n tuččit ɣas ma sɣen-tt. Inna-d Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam : 'Ma ur bɣin ara ad zzenzen ala s lḥeṛs, ihi sɣet s lḥeṛs'. Akka i d-yettwaḥka deg waṭas n ḥadit s tfehhimin. Yerna yettwaḥseb-d belli Ɛumar Ibnul Khaththab? Radliallahu ‘Anhu yiwet n tikkelt yumer kra am wa’.
Imam Tirmidzi : 1516
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ لَا هِجْرَةَ بَعْدَ الْفَتْحِ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُواقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُبْشِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ نَحْوَ هَذَا
Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Abdah Adh Dhabbi] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ziyad bin Abdullah] yenna-aɣ, yenna-aɣ-d [Mansur Ibnul Mu’tamir] seg [Mujahid] seg [Thawus] seg [Ibn Abbas] yenna-d: ‘Ulac lḥijṛa deffir ulday n temdint n Mekka, maca yella kan ljihad d nniya. Ma yella ttwaɛerḍen ad truḥem - ljihad - ihi ddu'. Yenna-d: "Di yixef-agi llan daɣen yiḥaditen n Abu Saɛid, Ɛebdellah bin Amru d Ɛebdellah bin Hubsyi". Abu Ɛisa yenna: Ḥadis-agi d hasan sahih. [Sufyan Ats Tsauri] iḥka-d seg [Manṣur Ibnul Mu’tamir] am ḥadit-agi’.
Imam Tirmidzi : 1517
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنْ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ }قَالَ جَابِرٌ بَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَنْ لَا نَفِرَّ وَلَمْ نُبَايِعْهُ عَلَى الْمَوْتِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَابْنِ عُمَرَ وَعُبَادَةَ وَجَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ قَالَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ أَبُو سَلَمَةَ
Yenna-aɣ-d [Saɛid bin Yahya bin Saɛid Al Umawi] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ɛisa bin Yunus] seg [Al Auza’i] seg [Yahya bin Abu Katsir] seg [Abu Salamah] seg [Jabir bin Abdullah] ɣef wawal n Öebbi: '-S tidett, Ṛebbi yella yeɛǧeb-awen s l- -S. Al Fath: 18- Jabir yenna-d: 'Nexdem lḥeqq i Rresulullah sallallahu 'alaihi wasallam akken ur nerwel ara -seg yigenni n yimenɣi-, ur nettmettat ara'. Yenna-d: ‘Deg yixef-a llan daɣen yiḥaditen n Salamah Ibnul Akwa’, Ibn Umar, Ubadah d Jarir bin Ɛebdellah’. Yenna-d Abu Ɛisa: Ḥadit-agi yettwaḥka-d seg Ɛisa bin Yunus seg Al Auza’I, seg Yahya bin Abu Kathir yenna; Yenna-d Jabir bin Ɛebdellah. Yerna deg ḥadit-agi ur d-yettwabder ara yisem n Abu Salamah.
Imam Tirmidzi : 1518
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ قَالَ قُلْتُ لِسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِعَلَى أَيِّ شَيْءٍ بَايَعْتُمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْحُدَيْبِيَةِ قَالَ عَلَى الْمَوْتِوَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Hatim bin Ismaɛil] seg [Yazid bin Abu Ubaid] yenna-d; Steqsaɣ-t [Salamah Ibnul Akwa’] : « Ɣef wacu ay tgiḍ lḥeqq i Rresulullah, ass n Hudaibiyah ? yerra-yas-d : ‘Lmut ad temmet’. Hadith ini hasan sahih.
Imam Tirmidzi : 1519
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنَّا نُبَايِعُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فَيَقُولُ لَنَا فِيمَا اسْتَطَعْتُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ كِلَاهُمَا وَمَعْنَى كِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحٌ قَدْ بَايَعَهُ قَوْمٌ مِنْ أَصْحَابِهِ عَلَى الْمَوْتِ وَإِنَّمَا قَالُوا لَا نَزَالُ بَيْنَ يَدَيْكَ حَتَّى نُقْتَلَ وَبَايَعَهُ آخَرُونَ فَقَالُوا لَا نَفِرُّ
Yenna-aɣ-d [Ali bin Hujr] yenna-d, yettwaxebber-aɣ-d [Ismaɛil bin Jaɛfar] seg [Abdullah bin Dinar] seg [Ibn Umar] yenna-d: “Nekni nexdem lḥeqq i Umazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam akken ad nesli yerna ad neḍfer. Yenna-aɣ-d; ‘Sleḍ-aɣ-d yerna ḍefreḍ-aɣ akken tzemreḍ’. Abu Ɛisa yenna-d: sin n yiḥaditen-a d iḥasan iḥeqqiyen. Anamek n sin-a n yiḥaditen d iḥeqqiyen d akken yiwet n terbaɛt seg yemdukal-nnes llan ttgen lḥeqq i lmut. Nnan-d: ‘Ad neqqim dima yid-wen alamma nɣan-aɣ’. Ma d wiyaḍ nnan-d : « Ur nerwel ara -seg ṭṭrad- ».
Imam Tirmidzi : 1520
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَلَمْ نُبَايِعْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمَوْتِ إِنَّمَا بَايَعْنَاهُ عَلَى أَنْ لَا نَفِرَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Iqqar-aɣ-d [Ahmad bin Mani’] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] seg [Abu Az Zubair] seg [Jabir bin Abdullah] yenna-d: ‘Ur nexdim ara lḥeqq i Umazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam ad nemmet. annar n yimenɣi-'. Abu Ɛisa yenna-d : « Ḥadit-a d hasan sahih ».