Imam Tirmidzi : 1501
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ ثُوَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ كِسْرَى أَهْدَى لَهُ فَقَبِلَ وَأَنَّ الْمُلُوكَ أَهْدَوْا إِلَيْهِ فَقَبِلَ مِنْهُمْوَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَثُوَيْرُ بْنُ أَبِي فَاخِتَةَ اسْمُهُ سَعِيدُ بْنُ عِلَاقَةَ وَثُوَيْرٌ يُكْنَى أَبَا جَهْمٍ
Esan digute [Ali bin Sa'id Al Kindik], esan digute [Abdurrahim bin Sulaimanek] [Israelek] [Tsuwairrek] [bere aita]gandik [Alik] esan duela: 'Kisrako erregeak opari bat eman zion eta onartu egin zuen, eta erregeek ere opari bat eman zioten eta onartu egin zuen'. Kapitulu honetan Jabirren antzeko hadith bat dago, eta hadith hau Hasan Gharib mailakoa da. Tsuwair bin Abi Fakhitahren benetako izena Sa'id bin Ilaqah da, eta Tsuwairren ezizena Abu Jahm'.
Imam Tirmidzi : 1502
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ عِمْرَانَ الْقَطَّانِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ هُوَ ابْنُ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍأَنَّهُ أَهْدَى لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَدِيَّةً لَهُ أَوْ نَاقَةً فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ قَالَ لَا قَالَ فَإِنِّي نُهِيتُ عَنْ زَبْدِ الْمُشْرِكِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى قَوْلِهِ إِنِّي نُهِيتُ عَنْ زَبْدِ الْمُشْرِكِينَ يَعْنِي هَدَايَاهُمْ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقْبَلُ مِنْ الْمُشْرِكِينَ هَدَايَاهُمْ وَذُكِرَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ الْكَرَاهِيَةُ وَاحْتَمَلَ أَنْ يَكُونَ هَذَا بَعْدَ مَا كَانَ يَقْبَلُ مِنْهُمْ ثُمَّ نَهَى عَنْ هَدَايَاهُمْ
[Muhammad bin Basysyarrek] esan digu, [Abu Dawudek] esan digu [Imran Al Qaththanek] [Qatadah]-engandik [Yazid bin Abdullah]-engandik - hau da, Ibn Ash Shaikhkhir-engandik - [Iyadh bin Himar]-engandik behin opari bat edo gamelu bat eman ziola. Orduan, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Musulman bihurtu zara?' Hark erantzun zuen: 'Oraindik ez'. Esan zuen: 'Debekatuta daukat politeisten opariak onartzea'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan sahih da. Profetaren 'Debekatuta daukat politeisten opariak onartzea' hitzen esanahia, hau da, haien opariak onartzea. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik ere kontatu da behin politeisten opariak jaso zituela. Hadith-ean, "makruh" hitza aipatzen da, honek adierazten du badela aukera bat behin haien opariak onartu eta gero debekatu zituela.
Imam Tirmidzi : 1503
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا بَكَّارُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاهُ أَمْرٌ فَسُرَّ بِهِ فَخَرَّ لِلَّهِ سَاجِدًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ بَكَّارِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا سَجْدَةَ الشُّكْرِ وَبَكَّارُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ
[Muhammad Ibnul Mutsannak] [Abu Ashim-ek] esan zigun, [Bakar bin Abdul Aziz bin Abu Bakrah-ek] [bere aitagandik] [Abu Bakrah-ek] esan zigun, 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek behin zoriontsu eta esker onez ahoz behera jarri zuen agindu bat jaso zuen'. Abu Isak esan zuen, 'Hadith hau hasan gharib mailan dago, eta ez dakigu Bakkar bin Abdul Azizen hadith-etik lerro honetatik izan ezik. 'Ulama' gehienek hadith hau praktikatzen dute, esker onez ahoz beheratzearen iradokizuna ikusten baitute. Bakkar bin Abdul Aziz bin Bakrah muqaribul hadith bat da'.
Imam Tirmidzi : 1504
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَكْثَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَرْأَةَ لَتَأْخُذُ لِلْقَوْمِ يَعْنِي تُجِيرُ عَلَى الْمُسْلِمِينَوَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ هَانِئٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا فَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَكَثِيرُ بْنُ زَيْدٍ قَدْ سَمِعَ مِنْ الْوَلِيدِ بْنِ رَبَاحٍ وَالْوَلِيدُ بْنُ رَبَاحٍ سَمِعَ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ
Yahya bin Aktsamek kontatu zigun Abdul Aziz bin Abu Hazimek Kathir bin Zaid-engandik Al-Walid bin Rabah-engandik Abu Hurairah-engandik Profetagandik (bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) kontatu zuela esan zuela: "Emakume batek nazio musulman baten segurtasuna babestu dezake". Kapitulu honetan, Umm Hani-ren hadith bat ere badago, eta hadith hau hasan gharib da. Behin Muhammadi hadith honi buruz galdetu nion, eta erantzun zidan: "Hau sahih hadith bat da. Kathir bin Zaidek Al-Walid bin Rabah-rengandik entzun zuen, eta Al-Walid bin Rabah-rengandik entzun zuen Abu Hurairah-rengandik, muqaribul hadith bat den bitartean".
Imam Tirmidzi : 1505
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ أُمِّ هَانِئٍ أَنَّهَا قَالَتْأَجَرْتُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَحْمَائِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَمَّنَّا مَنْ أَمَّنْتِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَجَازُوا أَمَانَ الْمَرْأَةِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقُ أَجَازَ أَمَانَ الْمَرْأَةِ وَالْعَبْدِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَبُو مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَيُقَالُ لَهُ أَيْضًا مَوْلَى أُمِّ هَانِئٍ أَيْضًا وَاسْمُهُ يَزِيدُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ أَجَازَ أَمَانَ الْعَبْدِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ يَسْعَى بِهَا أَدْنَاهُمْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ مَنْ أَعْطَى الْأَمَانَ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَهُوَ جَائِزٌ عَلَى كُلِّهِمْ
[Abul Walid Ad Dimasyqi]-k esan zigun, [Al Walid bin Muslim]-ek esan zigun, [Ibnu Abu Dzi`b]-ek [Sa'id Al Maqburi]-rengandik [Abu Murrah]-engandik - esklabo ohi bat - Aqil bin Abu Talibek askatu zuena - [Ummu Hani-rengandik] esan zuela: 'Nire senarraren senideetako bi gizonei segurtasun bermeak eman nizkien'. Orduan, Rasulullah, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Segurtasuna eman diegu segurtasuna bermatu zenuten pertsonei'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da. Zientzialari batzuek hadith honetan sinesten dute, emakume batek ematen duen segurtasun bermea onartzen dute. Hau da Ahmaden iritzia. Ishaq-ek emakume edo esklabo batek ematen dituen segurtasun bermeak ere onartzen ditu. Hadith hau modu askotan kontatu zen. Abu Murrah, Aqil bin Abu Talibek askatu zuen esklabo ohi bati, askotan Maula Umm Hani deitzen zaio, eta bere benetako izena Yazid da. Umar Ibnul Khaththabek ere kontatu zuen esklabo batek emandako segurtasun-bermea onartu zuela. Ali bin Abu Talibek, Abdullah bin Amruk eta sallallaahu 'alaihi wasallam profetak kontatu zuten, eta honek esan zuen: 'Musulman baten bermea apalenak ere bete dezake'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith honen esanahia jakintsuen arabera da musulmanek segurtasun-bermeak ematea edozeinek egin dezakeela'.
Imam Tirmidzi : 1506
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الْفَيْضِ قَال سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُكَانَ بَيْنَ مُعَاوِيَةَ وَبَيْنَ أَهْلِ الرُّومِ عَهْدٌ وَكَانَ يَسِيرُ فِي بِلَادِهِمْ حَتَّى إِذَا انْقَضَى الْعَهْدُ أَغَارَ عَلَيْهِمْ فَإِذَا رَجُلٌ عَلَى دَابَّةٍ أَوْ عَلَى فَرَسٍ وَهُوَ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ وَفَاءٌ لَا غَدْرٌ وَإِذَا هُوَ عَمْرُو بْنُ عَبَسَةَ فَسَأَلَهُ مُعَاوِيَةُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ قَوْمٍ عَهْدٌ فَلَا يَحُلَّنَّ عَهْدًا وَلَا يَشُدَّنَّهُ حَتَّى يَمْضِيَ أَمَدُهُ أَوْ يَنْبِذَ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ قَالَ فَرَجَعَ مُعَاوِيَةُ بِالنَّاسِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan zigun [Mahmud bin Ghailanek] esan zuen, esan zigun [Abu Dawud] esan zuen; predikatu zigun [Shu'bah] esan zuen; jakinarazi zidan [Abul Faidh] esan zuen; Entzun nion [Sulaim bin Amir] esaten: 'Mu'awiyahren eta erromatarren artean akordio bat dago. Mu'awiyahk haien herrialdera joan zen orduan, akordioaren epea amaitutakoan herrialde hori erasotuko zuelakoan. Baina bat-batean gizon bat agertu zen ibilgailu edo zaldi batean esaten: 'Allahu Akbar, akordioa bete behar duzu eta ez egin iruzurrik'. Eta gizona [Amru bin Abasah] zela gertatu zen, Mu'awiyahk Amru bin Abasahri galdetu zion honi buruz, eta hark erantzun zuen: 'Entzun nion Ala-ren Mezulariari, sallallaahu 'alaihi wasallam, esaten: 'Zuetako edozeinek herri batekin akordio bat badu, ez traizionatu inoiz akordioa epea amaitu arte edo itzuli modu onean - zintzoan'. Mu'awiyah etxera itzuli zen bere tropekin'. Abu Isak esan zuen: «Hadith hau benetakoa da».
Imam Tirmidzi : 1507
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي صَخْرُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْغَادِرَ يُنْصَبُ لَهُ لِوَاءٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ حَدِيثِ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ فَقَالَ لَا أَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ مَرْفُوعًا
Esan zigun [Ahmad bin Mani'-k] esan zuela, esan zigun [Isma'il bin Ibrahim] esan zuela; esan zidan [Shakhr bin Juwairiyah] [Nafi'-rengandik] [Ibn Umar-ek] esan zuela: 'Alaren Mezularia, sallallaahu 'alaihi wasallam, esan zuen entzun nuen: 'Piztuerako Egunean traidore bat bandera batekin markatuko da'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Ali, Abdullah bin Mas'ud, Abu Said eta Anas-en hadithak ere badaude'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da. Behin, Muhammadi galdetu nion Suwaid-en hadithari buruz, Abu Ishaq-i, Umarah bin Umair-i, Ali-ri, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i, eta esan zuen: 'Traidore oro bandera batekin markatuta dago'. Hark erantzun zuen: 'Ez dakit; hadith hau marfu al da'.
Imam Tirmidzi : 1508
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّهُ قَالَرُمِيَ يَوْمَ الْأَحْزَابِ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ فَقَطَعُوا أَكْحَلَهُ أَوْ أَبْجَلَهُ فَحَسَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّارِ فَانْتَفَخَتْ يَدُهُ فَتَرَكَهُ فَنَزَفَهُ الدَّمُ فَحَسَمَهُ أُخْرَى فَانْتَفَخَتْ يَدُهُ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ قَالَ اللَّهُمَّ لَا تُخْرِجْ نَفْسِي حَتَّى تُقِرَّ عَيْنِي مِنْ بَنِي قُرَيْظَةَ فَاسْتَمْسَكَ عِرْقُهُ فَمَا قَطَرَ قَطْرَةً حَتَّى نَزَلُوا عَلَى حُكْمِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَحَكَمَ أَنْ يُقْتَلَ رِجَالُهُمْ وَيُسْتَحْيَا نِسَاؤُهُمْ يَسْتَعِينُ بِهِنَّ الْمُسْلِمُونَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَبْتَ حُكْمَ اللَّهِ فِيهِمْ وَكَانُوا أَرْبَعَ مِائَةٍ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ قَتْلِهِمْ انْفَتَقَ عِرْقُهُ فَمَاتَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَعَطِيَّةَ الْقُرَظِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digute [Qutaibahk], esan digute [Al Laits] [Abu Az Zubairrengandik] [Jabirrengandik] esan zuela: 'Gerran, Ahzab Sa'd bin Mu'adz gezi batek jo zuen, eta honek besoaren kanpoko edo barneko zainak moztu zizkion. Beraz, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, burdina bero bat erabili zuen odola geldiarazteko, baina horren ordez, eskua puztu eta asko odoljariotu zitzaion. Rasulullah, shallallahu 'alaihi wasallam-ek, berriro ere burdina bero bat erabili zuen odola geldiarazteko. Sa'dek odol asko ateratzen ikusi zuenean, otoitz egin zuen: 'Ene Ala, ez nazazu hil Bani Quraizhah-en porrotaren ondorioz begiak hoztu arte'. Berehala, zainak gelditu zitzaizkion eta ez zuen odol tanta bakar bat ere sortu, Bani Quraizhah-ek zigorra Sa'd bin Mu'adzen erabakiaren menpe utzi zuten arte. Profetak norbait bidali zuen Sa'd-ekin biltzera. Saadek erabaki zuen gizonezko gatibuak hil egin behar zirela, eta emakumeak bizirik utzi, musulmanek edozein unetan bere laguntza beharko zutelakoan. Orduan, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: "Alaren legearen arabera betearazi dituzue". Garai hartan laurehun pertsona ziren. Infidelak hiltzen amaitu zutenean, Sa'den zainak berriro odoletan hasi ziren hil zen arte. Esan zuen: "Kapitulu honetan Abu Sa'id eta Athiyah Al Qurazhi-ren hadithak ere badaude". Abu Isak esan zuen: "Hau hadith autentikoa da".
Imam Tirmidzi : 1509
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اقْتُلُوا شُيُوخَ الْمُشْرِكِينَ وَاسْتَحْيُوا شَرْخَهُمْ وَالشَّرْخُ الْغِلْمَانُ الَّذِينَ لَمْ يُنْبِتُواقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَرَوَاهُ الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنْ قَتَادَةَ نَحْوَهُ
Esan digute [Ahmad bin 'Abdurrahman Abul Walid Ad Dimasyqi-k], esan digute [Al Walid bin Muslim]-ek [Sa'id bin Basyir-ek] [Qatadah-ek] [Al Hasan-ek] [Samurah bin Jundub-ek] esan digula Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela: 'Hil itzazue heldu diren idolatrak, eta utzi bakean nerabeak. Hain zuzen ere, pubis-ilea oraindik hazi ez zaien haurrak. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan sahih gharib da. [Al Hajjaj bin Arthah-ek] [Qatadah-etik] kontatua, hadith horrekin bezala'.
Imam Tirmidzi : 1510
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَطِيَّةَ الْقُرَظِيِّ قَالَعُرِضْنَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ قُرَيْظَةَ فَكَانَ مَنْ أَنْبَتَ قُتِلَ وَمَنْ لَمْ يُنْبِتْ خُلِّيَ سَبِيلُهُ فَكُنْتُ مِمَّنْ لَمْ يُنْبِتْ فَخُلِّيَ سَبِيلِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ يَرَوْنَ الْإِنْبَاتَ بُلُوغًا إِنْ لَمْ يُعْرَفْ احْتِلَامُهُ وَلَا سِنُّهُ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
[Hannadek] esan zigun, [Wakik] esan zigun [Sufyanetik] [Abdul Malik bin Umairengandik] [Athiyah Al Qurazhi]-tik esan zuen: 'Bani Quraizhah-en gerran, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak aurre egin zigun, garai hartan pubis-ilea hazi zitzaien pertsonak hil zituzten, eta oraindik hazi ez zitzaienak bizirik utzi zituzten. Eta ni oraindik pubis-ilea hazi ez zaien horietakoa naiz, beraz, bakarrik utzi naute'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da. Zientzialari batzuek hadith hau aplikatzen dute, uste dute pubis-ilearen hazkundea pubertaroaren seinale dela, amets heze bat noiz izan edo zenbat urte dituen ez badakizu'. Hau da Ahmad bin Ishaq-en iritzia.
Imam Tirmidzi : 1511
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي خُطْبَتِهِ أَوْفُوا بِحِلْفِ الْجَاهِلِيَّةِ فَإِنَّهُ لَا يَزِيدُهُ يَعْنِي الْإِسْلَامَ إِلَّا شِدَّةً وَلَا تُحْدِثُوا حِلْفًا فِي الْإِسْلَامِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَقَيْسِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digute [Humaid bin Mas'adah-ek] esan zuela, esan digute [Yazid bin Zurai'-k] esan zuela, esan digute [Husain Al Mu'allim-ek] [Amru bin Syu'aib-ek] [bere aita]-rengandik [bere aitona]-rengandik] esan zuela Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, bere sermoian esan zuela: 'Bete itzazue zuen botoak ezjakintasun garaian, izan ere, Islama ez zen etorri baieztatu ez bazuen. Eta ez egin boto berririk Islamean'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan badaude 'Abdurrahman bin Auf, Umm Salamah, Jubair bin Muth'im, Abu Hurairah, Ibn Abbas eta Qais Abu Isa Ashim'-en hadithak ere. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da'.
Imam Tirmidzi : 1512
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ بَجَالَةَ بْنِ عَبْدَةَقَالَ كُنْتُ كَاتِبًا لِجَزْءِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَلَى مَنَاذِرَ فَجَاءَنَا كِتَابُ عُمَرَ انْظُرْ مَجُوسَ مَنْ قِبَلَكَ فَخُذْ مِنْهُمْ الْجِزْيَةَ فَإِنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ أَخْبَرَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ الْجِزْيَةَ مِنْ مَجُوسِ هَجَرَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Esan digu [Ahmad bin Mani'-k] esan duela, esan digu [Abu Mu'awiyah] esan duela, esan digu [Al Hajjaj bin Arthah]-ek [Amru bin Dinar-ek] [Bajalah bin Abdah-ek] esan duela, 'Jaza' bin Mu'awiyah-ko idazkaria naiz, orduan [Umar]-ek gutun bat bidali dit, zioen: 'Adi egon inguruan dituzun magoei, hartu jizyah haiengandik. Izan ere, ['Abdurrahman bin Auf]-ek jakinarazi dit Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) jizyah hartu zuela behin Hajarreko biztanle magoengandik. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan mailan dago'.
Imam Tirmidzi : 1513
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ بَجَالَةَأَنَّ عُمَرَ كَانَ لَا يَأْخُذُ الْجِزْيَةَ مِنْ الْمَجُوسِ حَتَّى أَخْبَرَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ الْجِزْيَةَ مِنْ مَجُوسِ هَجَرَ وَفِي الْحَدِيثِ كَلَامٌ أَكْثَرُ مِنْ هَذَا وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Kontatu zigutenez, [Ibn Abu Umarrek] esan zuen, kontatu zigutenez, [Amr bin Dinar]-ek [Bajalah]-ek] esan zuen: 'Umarrek ez zuen inoiz Jizyah magoengandik hartu, harik eta ['Abdurrahman bin Auf]-ek, sallallaahu 'alaihi wasallam' Profetak Jizyah Hajar herriko magoengandik hartu zuela jakinarazi zion arte'. Egia esan, haditharen hitzak luzeagoak dira, eta 'hasan sahih hadith' bat da.
Imam Tirmidzi : 1514
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ أَبِي كَبْشَةَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجِزْيَةَ مِنْ مَجُوسِ الْبَحْرَيْنِوَأَخَذَهَا عُمَرُ مِنْ فَارِسَ وَأَخَذَهَا عُثْمَانُ مِنْ الْفُرْسِ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ هُوَ مَالِكٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Kontatu digute [Al Husain bin Abu Kabsyah Al Bashri-k] esanez, kontatu digute ['Abdurrahman bin Mahdik] [Malik-engandik] [Az Zuhri-rengandik] [As Sa`ib bin Yazid-ek] esanez: 'Alaren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam-ek, jizyah hartu zuen Bahraineko magoengandik, Umarrek Persiako jendearengandik eta Uthmanek Furs-engandik'. Orduan, Muhammadi hadith honen narratzaileari buruz galdetu nion, eta erantzun zuen: '-Hau da- Malik, Az Zuhri-koa, Profeta shallallahu 'alaihi wasallam-engandik'.
Imam Tirmidzi : 1515
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَمُرُّ بِقَوْمٍ فَلَا هُمْ يُضَيِّفُونَا وَلَا هُمْ يُؤَدُّونَ مَا لَنَا عَلَيْهِمْ مِنْ الْحَقِّ وَلَا نَحْنُ نَأْخُذُ مِنْهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ أَبَوْا إِلَّا أَنْ تَأْخُذُوا كَرْهًا فَخُذُواقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَاهُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ أَيْضًا وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُمْ كَانُوا يَخْرُجُونَ فِي الْغَزْوِ فَيَمُرُّونَ بِقَوْمٍ وَلَا يَجِدُونَ مِنْ الطَّعَامِ مَا يَشْتَرُونَ بِالثَّمَنِ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ أَبَوْا أَنْ يَبِيعُوا إِلَّا أَنْ تَأْخُذُوا كَرْهًا فَخُذُوا هَكَذَا رُوِيَ فِي بَعْضِ الْحَدِيثِ مُفَسَّرًا وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يَأْمُرُ بِنَحْوِ هَذَا
Kontatatu digu [Qutaibah-k] esanez, kontatu digu [Ibn Lahi'ah-k] [Yazid bin Abu Habib-engandik] [Abul Khair-engandik] [Uqbah bin Amir-engandik] esanez: 'Galdetu nuen, 'Alaren Mezularia, egia esan, herri baten ondotik pasa gara; baina ez gaituzte gonbidatu gisa hartu eta ez digute haien gaineko eskubiderik eman, ezta ezer hartu ere?'. Beraz, esan zuen: 'Indarrez izan ezik emateko erreparoak badituzte, hartu -indarrezko bidez-'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan mailan dago, [Al Laits bin Sa'idek] ere kontatu zuen [Yazid bin Abu Habib-engandik]. Hadith honen esanahia da, lagunak gerra baterako bidaia batera zihoazela, gero herri baten ondotik pasa zirela, eta ez zutela janaririk lortu, erosi arren. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek orduan esan zuen: 'Indarrez izan ezik saldu nahi ez badute, erosi indarrez'. Horrela kontatzen da hainbat hadithetan azalpenekin. Jakinarazi da, halaber, Umar Ibn al-Khattab-ek (Ala pozik egon bedi berarekin) antzeko zerbait agindu zuela.
Imam Tirmidzi : 1516
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ لَا هِجْرَةَ بَعْدَ الْفَتْحِ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُواقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُبْشِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ نَحْوَ هَذَا
[Ahmad bin Abdah Adh Dhabbi]-k esan zigun, [Ziyad bin Abdullah]-k esan zigun, [Mansur Ibnul Mu'tamir]-ek [Mujahid]-engandik [Thawus]-engandik [Ibn Abbas]-engandik esan zuen, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam Meka hiriaren irekiera -konkista- gertatu zenean: 'Ez zen hijrahrik egon Meka hiriaren irekieraren ondoren, baizik eta jihada eta asmoa bakarrik egon ziren. Jihada joateko agindua ematen badizute, orduan joan'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abu Sa'id, Abdullah bin Amru eta Abdullah bin Hubsyi-ren hadithak ere badaude'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da. [Sufyan Ats Tsauri-k] [Manshur Ibnul Mu'tamir]-engandik kontatua, hadith hau bezala'.
Imam Tirmidzi : 1517
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنْ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ }قَالَ جَابِرٌ بَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَنْ لَا نَفِرَّ وَلَمْ نُبَايِعْهُ عَلَى الْمَوْتِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَابْنِ عُمَرَ وَعُبَادَةَ وَجَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ قَالَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ أَبُو سَلَمَةَ
Esan digu [Sa'id bin Yahya bin Sa'id Al Umawik], esan digu [Isa bin Yunusek] [Al Auza'ik] [Yahya bin Abu Katsir-ek] [Abu Salamah-ek] [Jabir bin Abdullah]-ek Alaren hitzari buruz: '-Egia esan, Ala pozik zegoen sinestunekin zuhaitzaren azpian leialtasuna zin egin zizutenean-' -Galdera Al Fath: 18- Jabirrek esan zuen: 'Leialtasuna zin egin genion Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam'-ri ez ihes egiteko -gudu-zelaitik-, ez hiltzeko'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Salamah Ibnul Akwa', Ibn Umar, Ubadah eta Jarir bin Abdullah-en haditak ere badaude'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau Isa bin Yunusek Al Auza'ik, Yahya bin Abu Kathir-ek esan zuenak; Jabir bin Abdullah-ek esan zuenak. Eta hadith honetan ez da Abu Salamah izena aipatzen.
Imam Tirmidzi : 1518
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ قَالَ قُلْتُ لِسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِعَلَى أَيِّ شَيْءٍ بَايَعْتُمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْحُدَيْبِيَةِ قَالَ عَلَى الْمَوْتِوَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan zigun [Qutaibahk] esan zigun, esan zigun [Hatim bin Isma'ilek] [Yazid bin Abu Ubaid-engandik] esan zuen; Galdetu nion [Salamah Ibnul Akwa']-ri, 'Zertan zin egin zenion leialtasuna Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam'-i Hudaibiyah egunean?' erantzun zuen, 'Heriotza hiltzea'. Hadith hau 'hasan sahih' da.
Imam Tirmidzi : 1519
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنَّا نُبَايِعُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فَيَقُولُ لَنَا فِيمَا اسْتَطَعْتُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ كِلَاهُمَا وَمَعْنَى كِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحٌ قَدْ بَايَعَهُ قَوْمٌ مِنْ أَصْحَابِهِ عَلَى الْمَوْتِ وَإِنَّمَا قَالُوا لَا نَزَالُ بَيْنَ يَدَيْكَ حَتَّى نُقْتَلَ وَبَايَعَهُ آخَرُونَ فَقَالُوا لَا نَفِرُّ
[Ali bin Hujr]-ek kontatu zigun [Isma'il bin Ja'far]-ek [Abdullah bin Dinar]-engandik [Ibn Umar]-engandik esan zigula: «Alaren Mezulariaren (bakea eta Ala bedeinkazioak berarengana izan daitezela) leialtasuna zin egin genion entzun eta obeditzeko. Esan zigun: «Entzun eta obedi iezaguzu ahal duzuen neurrian». Abu Isak esan zuen: «Bi hadith hauek hasan saheeh dira. Bi hadith hauen esanahia da bere lagun talde batek heriotzaraino leialtasuna zin egin zuela. Esan zuten: «Beti egongo gara zuekin hil arte». Beste batzuek, berriz, esan zuten: «Ez dugu gudutik ihes egingo».
Imam Tirmidzi : 1520
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَلَمْ نُبَايِعْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمَوْتِ إِنَّمَا بَايَعْنَاهُ عَلَى أَنْ لَا نَفِرَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digute [Ahmad bin Mani'-k, esan digute [Sufyan bin Uyainah]-k [Abu Az Zubair-ek] [Jabir bin Abdullah-ek] esan duela: «Ez genion leialtasunik zin egin Ala-ren Mezulariari, sallallaahu 'alaihi wasallam, hiltzeko, baina leialtasunik zin egin genuen gudu-zelaitik ez ihes egiteko». Abu Isak esan zuen: «Hadith hau benetakoa da».