Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 1481
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَقَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَفَرٍ مِنْ الْأَشْعَرِيِّينَ خَيْبَرَ فَأَسْهَمَ لَنَا مَعَ الَّذِينَ افْتَتَحُوهَاهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ مَنْ لَحِقَ بِالْمُسْلِمِينَ قَبْلَ أَنْ يُسْهَمَ لِلْخَيْلِ أُسْهِمَ لَهُ وَبُرَيْدٌ يُكْنَى أَبَا بُرَيْدَةَ وَهُوَ ثِقَةٌ وَرَوَى عَنْهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُهُمَا
Безгә [Әбу Сәгыйд Әл-Асияҗ] әйтте, безгә [Хафш бин Гыйятс] әйтте, безгә [Бурайд бин Абдуллаһ бин Әбу Бурда] бабасыннан [Әбу Бурда] әйтте, ул [Әбу Муса] әйтте: "Мин Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам янына Хайбардагы бер төркем Әшъари халкы белән килдем, аннары ул безгә сугышкан кешеләр белән бергә өлеш бирде". Бу хәдис "хәсән гариб" дәрәҗәсенә ия һәм кайбер галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә булып тора. Әл-Әуза'и әйтте: "Кем ат өчен өлеш бирелгәнче мөселманнарны куып җитсә, аңа аннан өлеш биреләчәк". Бурайдның кушаматы - Әбу Бурайда, цикаһ - ышанычлы кеше. Суфьян Әс-Саури, Ибн Уяйнә һәм аларның икесеннән башка аннан хәдис риваять итүчеләр арасында".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1482
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قُدُورِ الْمَجُوسِ فَقَالَ أَنْقُوهَا غَسْلًا وَاطْبُخُوا فِيهَا وَنَهَى عَنْ كُلِّ سَبُعٍ وَذِي نَابٍوَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ وَرَوَاهُ أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ وَأَبُو قِلَابَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ إِنَّمَا رَوَاهُ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ
Безгә [Зәйд бин Әхзам Әс Таи] сөйләде, безгә [Әбу Кутайбә] әйтте, безгә [Шу'ба] әйтте, безгә [Әййуб] әйтте, [Әбу Киләбәдә] әйтте, безгә [Әбу Са'ләбә Әл-Хусянида] ул болай диде: "Аллаһның Рәсүленнән (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) бервакыт мәҗүсиләрнең казаннары турында сорадылар, шуңа күрә ул: "Аларны чисталанганчы юыгыз һәм алар белән пешерегез", - дип җавап бирде. Ул шулай ук кыргый хайваннарны һәм тешле хайваннарны ашарга тыйды". Бу хәдис башка юл белән дә, Әбу Са'ләбәдән риваять ителгән. Әбу Идрис Әл-Хулани аны Әбу Са'ләбәдән риваять иткән. Әбу Киләбәдә Әбу Са'ләбәдән беркайчан да ишетмәгән, ләкин ул аны Әбу Әсма әр-Рәһабидән, Әбу Са'ләбәдән риваять иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1483
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ قَال سَمِعْتُ رَبِيعَةَ بْنَ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيَّ يَقُولُ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيُّ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ قَال سَمِعْتُ أَبَا ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيَّ يَقُولُأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ نَأْكُلُ فِي آنِيَتِهِمْ قَالَ إِنْ وَجَدْتُمْ غَيْرَ آنِيَتِهِمْ فَلَا تَأْكُلُوا فِيهَا فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَاغْسِلُوهَا وَكُلُوا فِيهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Хәннәд] әйтте, безгә [Ибнул Мөбәрәк] әйтте [Хәйва бин Сюрәйх]дан ул әйтте: Мин [Рабия бин Язид әд-Димасыкый] әйткәнен ишеттем; безгә [Әбу Идрис әл-Хулани 'Айзулла бин Убайдулла] әйтте: Мин [Әбу Са'ләбә әл-Хусянни] әйткәнен ишеттем: "Мин Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам янына бардым һәм сорадым: "Әй, Рәсүлүллаһ, без китап әһелләре яшәгән җирдә яшибез һәм аларның савыт-сабалары белән ашыйбызмы?" Ул җавап бирде: "Әгәр башкасын тапсаң, аның белән ашама, әгәр тапмасаң, аны юып, аның белән аша". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1484
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عِيسَى الْبَغْدَادِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ وَقَتَادَةَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّأَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ أَهْلِ كِتَابٍ فَنَطْبُخُ فِي قُدُورِهِمْ وَنَشْرَبُ فِي آنِيَتِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ لَمْ تَجِدُوا غَيْرَهَا فَارْحَضُوهَا بِالْمَاءِ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ صَيْدٍ فَكَيْفَ نَصْنَعُ قَالَ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الْمُكَلَّبَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَقَتَلَ فَكُلْ وَإِنْ كَانَ غَيْرَ مُكَلَّبٍ فَذَكِّ وَكُلْ وَإِذَا رَمَيْتَ بِسَهْمِكَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَقَتَلَ فَكُلْ
Безгә [Әли бин Гайсә Әл-Багдадига] ул әйтте; безгә [Убайдулла бин Мөхәммәд Әл-Курасии Әл-Бәшри] әйтте, безгә [Хәммәд бин Сәламага] ул [Әййубтан] ул [Катададан] ул [Әбу Киләбәдә] ул [Әбу Әсмә Әр-Рәхәбидән] ул [Әбу Са'ләбә Әл-Хөсянидән] ул сорады: "Әй Аллаһның Илчесе, без китап әһелләре төбәгендә яшибез, аннары без аларның казаннары белән пешерәбез һәм савытлары белән эчәбез?" Шуннан соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Әгәр сездә башка бернәрсә дә булмаса, савыт-сабаларны су белән юыгыз". Әбу Са'ләбә тагын сорады: "Әй Аллаһның Илчесе, без аучылык киң таралган төбәктә яшибез, шуңа күрә без нәрсә эшләргә тиеш?" Ул җавап бирде: "Әгәр сез өйрәтелгән этне җибәрсәгез һәм аны җибәргәндә Аллаһның исемен әйтсәгез, ул ауны үтерә алсын өчен, аны ашагыз. Әмма әгәр эт өйрәтелмәгән булса, аны чистартыгыз - тешләнгән урын - аннары ашагыз. Әгәр укыңны ыргытсаң һәм Аллаһ исемен әйтсәң, ул үтергәнче - ашыгыгыз -, аны ашагыз.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1485
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُنَفِّلُ فِي الْبَدْأَةِ الرُّبُعَ وَفِي الْقُفُولِ الثُّلُثَوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَحَبِيبِ بْنِ مَسْلَمَةَ وَمَعْنِ بْنِ يَزِيدَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عُبَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә [Мөхәммәд бин Басися́р] әйтте, безгә ['Абдуррахман бин Мәһди] әйтте, безгә [Суфия́н] әйтте, безгә ['Абдуррахман Ибнул Харис] әйтте, [Сөләйман бин Муса] әйтте, [Мәхүл] әйтте, [Әбү Сәлләм] әйтте, [Әбү Өмәмә] әйтте, [Убада бин Әш Шамит] әйтте: "Пәйгамбәр саллаллоҳу аләйһи вәссәлам сугыш башлаганда нәфлне - табыш өлешен - чиреккә кадәр, ә сугыштан кайтканда өчкә кадәр бүлде". Бу бүлектә Ибн Аббас, Хәбиб бин Мәсләмә, Мән бин Язид, Ибн Гомәр һәм Сәләмә Ибнул Әква'дан охшаш хәдисләр бар. Әбү Гайсә әйтте: "Бу Убада хәдис хәсән ышанычлы, һәм бу хәдисне Әбү Сәлләм Пәйгамбәр саллаллоҳу аләйһи вәссәламнең бер сәхабәсеннән риваять иткән."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1486
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَنَفَّلَ سَيْفَهُ ذَا الْفَقَارِ يَوْمَ بَدْرٍ وَهُوَ الَّذِي رَأَى فِيهِ الرُّؤْيَا يَوْمَ أُحُدٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي الزِّنَادِ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي النَّفَلِ مِنْ الْخُمُسِ فَقَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ لَمْ يَبْلُغْنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفَّلَ فِي مَغَازِيهِ كُلِّهَا وَقَدْ بَلَغَنِي أَنَّهُ نَفَّلَ فِي بَعْضِهَا وَإِنَّمَا ذَلِكَ عَلَى وَجْهِ الِاجْتِهَادِ مِنْ الْإِمَامِ فِي أَوَّلِ الْمَغْنَمِ وَآخِرِهِ قَالَ إِسْحَاقُ ابْنُ مَنْصُورٍ قُلْتُ لِأَحْمَدَ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفَّلَ إِذَا فَصَلَ بِالرُّبُعِ بَعْدَ الْخُمُسِ وَإِذَا قَفَلَ بِالثُّلُثِ بَعْدَ الْخُمُسِ فَقَالَ يُخْرِجُ الْخُمُسَ ثُمَّ يُنَفِّلُ مِمَّا بَقِيَ وَلَا يُجَاوِزُ هَذَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا الْحَدِيثُ عَلَى مَا قَالَ ابْنُ الْمُسَيَّبِ النَّفَلُ مِنْ الْخُمُسِ قَالَ إِسْحَقُ هُوَ كَمَا قَالَ
Безгә [Хәннәд] әйтте, безгә [Ибн Әбу Әз Зинад] әйтте, [атасыннан] [Убәйдуллаһ бин Абдуллаһ бин Үтбәдән] [Ибн Аббас] әйтте: "Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам үзенең зул фикар дип аталган кылычын Бәдер сугышында нәфл итеп бирде - ганимәдән тыш өстәмә бүләк. Бу аның Ухуд сугышы вакытында төшендә күргән кылычы иде." Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб дәрәҗәсендә, һәм без аны бары тик шушы юлдан, Ибн Әбу Әз Зинад хәдисеннән генә беләбез. Галимнәр нәфл мәсьәләсендә фикер каршылыкларына бирештеләр, ул биштән бер өлештән - ганимәдән - алынган." Мәлик бин Әнәс әйтте: "Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам һәр сугышта нәфл биргән дигән хәбәр миңа беркайчан да килеп җитмәде. Ләкин миңа ул үзе катнашкан кайбер сугышлар өчен нәфл биргәне килде, һәм бу да имамның иҗтиһадына нигезләнеп, һәр ганимә алынган саен." Исхак бин Мансур болай диде: "Мин бервакыт Әхмәткә әйттем: "Пәйгамбәр сугыш башланганда, биштән бер өлешне алганнан соң, чирек өлеш бирде, ә сугыштан кайткач, биштән бер өлешне алганнан соң, өченче өлеш бирде", - дидем. Шуңа күрә Әхмәт болай диде: "Ул биштән бер өлешне алды - башта - аннары калганыннан, һәм моннан артык бирмәде", - диде Әбу Гайсә; "Бу хәдис Ибнул Мусайяб сүзләренә туры килә, нәфел биштән бер өлештән алына. Исхак шулай дип әйткән."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1487
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ كَثِيرِ بْنِ أَفْلَحَ عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَتَلَ قَتِيلًا لَهُ عَلَيْهِ بَيِّنَةٌ فَلَهُ سَلَبُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي الْبَاب عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَأَنَسٍ وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مُحَمَّدٍ هُوَ نَافِعٌ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ الْأَوْزَاعِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لِلْإِمَامِ أَنْ يُخْرِجَ مِنْ السَّلَبِ الْخُمُسَ و قَالَ الثَّوْرِيُّ النَّفَلُ أَنْ يَقُولَ الْإِمَامُ مَنْ أَصَابَ شَيْئًا فَهُوَ لَهُ وَمَنْ قَتَلَ قَتِيلًا فَلَهُ سَلَبُهُ فَهُوَ جَائِزٌ وَلَيْسَ فِيهِ الْخُمُسُ و قَالَ إِسْحَقُ السَّلَبُ لِلْقَاتِلِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ شَيْئًا كَثِيرًا فَرَأَى الْإِمَامُ أَنْ يُخْرِجَ مِنْهُ الْخُمُسَ كَمَا فَعَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ
Безгә [Әл-Әнсари] әйтте, безгә [Мән] әйтте, безгә [Мәлик бин Әнәс]дән [Яхья бин Сәгыйдтән] [Гомәр бин Кәсир бин Әфләхтән] [Әбу Мөхәммәд] Әбу Катада тарафыннан азат ителгән элеккеге колдан, [Әбу Катададан] ул болай диде: «Рәсүлуллаһ галәйһиссәлам әйтте: «Кем дошманны үтерсә һәм аның үтерелүенә дәлил булса, ул үтергән кешенең сальбын - милкен алырга хокуклы». Әбу Гайсә әйтте: «Хәдистә бер хикәя бар. Безгә [Ибн Әбу Гомәр] әйтте, безгә [Суфиян] әйтте, безгә [Яхья бин Сәгыйдтән] хәдис кебек үк бу сәнәд белән. Бу бүлектә шулай ук Әуф бин Мәлик, Халид Ибнул Вәлид, Әнәс һәм Самура бин Җундубтан хәдисләр бар. Бу хәдис – Хәсән Сәхих». Әбү Мөхәммәднең чын исеме - Нәфи, элеккеге кол - аны Әбү Катада азат иткән. Бу хәдис Пәйгамбәрнең сәхабәләре һәм башкалар арасында булган кайбер галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә булып тора. Бу Имам Әл-Әүзәи, Шафии һәм Әхмәт фикере. Кайбер галимнәр: "Рухани сальбның байлыгының биштән бер өлешен алырга тиеш", - диләр. Әтс Цаури болай дигән: "Нәфл - рухани: "Кем нәрсә алса, шул аңа хокуклы, ә кем дошманны үтерсә, шул аның сальбын алырга хокуклы", - дип әйтсә, бу рөхсәт ителә һәм аның биштән бер өлешен сарыф итәргә кирәк түгел", - дигән кебек. Исхак болай дигән: "Сальб - үтерүченең хакы, әгәр сальб күләме зур булмаса, имам Гомәр Ибнул Хәссәб кебек сальбның байлыгының биштән бер өлешен алырга карар кылса".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1488
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ جَهْضَمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شِرَاءِ الْمَغَانِمِ حَتَّى تُقْسَمَوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
Безгә [Хәннәд] әйтте, безгә [Хәтим бин Исмәгыйль] сөйләде, ул [Җәһдәм бин Абдуллаһ] әйтте, ул [Мөхәммәд бин Ибраһим] әйтте, ул [Мөхәммәд бин Зәйд] әйтте, ул [Сияхр бин Хаусяб] әйтте, ул [Әбү Сәгыйд Әл-Худри] әйтте: "Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам ганимә сатып алуны таратылганчы тыйды". Бу бүлектә Әбү Һөрәйрәдән охшаш хәдис бар. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб дәрәҗәсендә".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1489
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ النَّبِيلُ عَنْ وَهْبٍ بْنِ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ أَنَّ أَبَاهَا أَخْبَرَهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تُوطَأَ السَّبَايَا حَتَّى يَضَعْنَ مَا فِي بُطُونِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ رُوَيْفِعِ بْنِ ثَابِتٍ وَحَدِيثُ عِرْبَاضٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ إِذَا اشْتَرَى الرَّجُلُ الْجَارِيَةَ مِنْ السَّبْيِ وَهِيَ حَامِلٌ فَقَدْ رُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ قَالَ لَا تُوطَأُ حَامِلٌ حَتَّى تَضَعَ قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَمَّا الْحَرَائِرُ فَقَدْ مَضَتْ السُّنَّةُ فِيهِنَّ بِأَنْ أُمِرْنَ بِالْعِدَّةِ حَدَّثَنِي بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ بِهَذَا الْحَدِيثِ
Безгә [Мөхәммәд бин Яхъя Ән Нәйсәбури] әйтте, безгә [Әбу Әшим Ән Нәбил] әйтте [Вәхб бин Халид] ул әйтте, ул миңа [Өммү Хәбибә бинт Ирбәд бин Сәрия] аңа [әтисе] Аллаһның Илчесе (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) хатын-кыз тоткыннар белән җенси мөнәсәбәттә булуны тыюын әйткәнен әйтте, алар корсакларында бала тапканчы", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу бүлектә Рувайфи бин Сабиттан охшаш хәдис бар, һәм Ирбәд тарафыннан риваять ителгән бу хәдис гариб дәрәҗәсендә. Һәм ул галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә. Әл Әүзәи әйтте: "Әгәр бер ир-ат тоткын хатыннардан йөкле кол сатып алса, Гомәр Ибнүл Хәссәб Аллаһның Илчесенең: "Йөкле хатын-кызлар бала тапканчы җенси мөнәсәбәттә булмаска тиеш", - дигәнен риваять итә. Әл Әүзәи тагын әйтте: "Азат хатын-кызларга килгәндә, сөннәт аларга иддә тотарга боерылганлыгын аңлата". Али бин Хасырам миңа шулай диде, ул әйтте; Гайсә бин Юныс безгә Әл-Әузадан: "Миңа бу хәдис ошый", - диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1490
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ شُعْبَةَ أَخْبَرَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ قَال سَمِعْتُ قَبِيصَةَ بْنَ هُلْبٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ طَعَامِ النَّصَارَى فَقَالَ لَا يَتَخَلَّجَنَّ فِي صَدْرِكَ طَعَامٌ ضَارَعْتَ فِيهِ النَّصْرَانِيَّةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ سَمِعْت مَحْمُودًا وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ قَبِيصَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ مَحْمُودٌ وَقَالَ وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُرَيِّ بْنِ قَطَرِيٍّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ الرُّخْصَةِ فِي طَعَامِ أَهْلِ الْكِتَابِ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] сөйләде, безгә [Әбу Давыт Әс Тайалиси] сөйләде, миңа [Сымак бин Харб] хәбәр итте, ул әйтте: Мин [Кәбишә бин Хәлб] аның [әтисеннән] сөйләгәнен ишеттем, ул әйтте: "Мин Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәлләмнән христианнарның ризыгы турында сорадым, аннары ул җавап бирде: "Христианнарга охшаганчы, ризыкның рөхсәт ителгәнлеге турында йөрәгеңә шик кермәсен", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән, мин [Мәхмүд] шулай дип әйткәнен ишеттем. [Өбәйдуллаһ бин Муса] әйтте: [Исраилдән], [Симактан], [Кәбишәдән], Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәлләмнән, хәдис кебек. [Мәхмүд] әйтте: [Вәхб бин Җәрир] әйтте: [Шу'бадан], [Симактан], [Мурай бин Катаридан], [Ади бин Хатимнан], Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән, хәдис кебек. Бу хәдис галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә булып тора, ягъни алар китап әһелләренә ризык ашарга рөхсәт ителгәнлектән җиңеллек бирә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1491
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ عُمَرَ الشَّيْبَانِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي حُيَيٌّ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ وَالِدَةٍ وَوَلَدِهَا فَرَّقَ اللَّهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ أَحِبَّتِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ كَرِهُوا التَّفْرِيقَ بَيْنَ السَّبْيِ بَيْنَ الْوَالِدَةِ وَوَلَدِهَا وَبَيْنَ الْوَلَدِ وَالْوَالِدِ وَبَيْنَ الْإِخْوَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى قَدْ سَمِعْتُ البُخَارِيَّ يَقُولُ سَمِعَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيُّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ
Безгә [Гомәр бин Хафш бин Гомәр Асый Сяйбани] әйткән, безгә [Габдулла бин Вахб] әйткән, миңа [Хуяй] әйткән, [Әбу 'Абдуррахман Әл-Хубули] әйткән, ул [Әбу Әйюб] әйткән: "Мин Аллаһның Илчесенең саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен ишеттем: "Кем ананы баласыннан аерса, Аллаһ аны Кыямәт көнендә якыннарыннан аерыр". Әбу Гайсә әйткән: "Бу бүлектә Алидан охшаш хәдис бар, һәм бу хәдис хәсән гариб дәрәҗәсендә. Бу хәдис Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләре һәм алардан башка галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә булып тора. Аерым алганда: "Алар әсирләрне ана белән бала, бала белән ата белән абыйлар арасында аерырга яратмаганнар". Әбу Гайсә әйткән: "Мин Бохариның: "Әбу 'Абдуррахман Әл-Хубули Әбу Әйюб Әл-Әнсаридан ишеткән", - дигәнен ишеттем".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1492
حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَاسْمُهُ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَلِيٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ جِبْرَائِيلَ هَبَطَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ خَيِّرْهُمْ يَعْنِي أَصْحَابَكَ فِي أُسَارَى بَدْرٍ الْقَتْلَ أَوْ الْفِدَاءَ عَلَى أَنْ يُقْتَلَ مِنْهُمْ قَابِلًا مِثْلُهُمْ قَالُوا الْفِدَاءَ وَيُقْتَلُ مِنَّاوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي بَرْزَةَ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ الثَّوْرِيِّ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ وَرَوَى أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَرَوَى ابْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَأَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ اسْمُهُ عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ
Безгә [Әбу Убайда бин Әбу Әс Сәфәр] турында сөйләгән, аның чын исеме Әхмәд бин Абдулла әл-Хәмдани әл-Куфи, һәм [Мәхмүд бин Гайлан] икесе дә әйткән; безгә [Әбу Давыт әл-Хәфәри] әйткән, безгә [Яхья бин Зәкәрия бин Әбу Зәйдә] турында сөйләгән, [Суфиян бин Сәгыйд] турында сөйләгән, [Хишам] турында сөйләгән, [Ибн Сирин] турында сөйләгән, [Әбидә] турында сөйләгән, [Али] әйткән: «Рәсүлуллаһ галәйһиссәлам бервакыт Җәбраил аның янына килеп: «Зинһар, алар белән, атап әйткәндә, дуслар белән Бәдр сугышындагы әсирләр турында киңәшләшегез. Алар үтерелгән яки фидия өчен алынган, шуңа күрә алар - мөселманнар - көфер әсирләре саны кебек үтереләчәкләр», - дигән». Сәхәбәләр: «Без фидия сайлыйбыз», - дип җавап биргәннәр. Шуннан соң безнең кайберләребез үтерелгән». Бу бүлектә шулай ук Ибн Мәсгуд, Әнәс, Әбу Барза һәм Җүбәйр бин Мусимнан хәдис бар. Абу Иса әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб дәрәҗәсендә, ягъни Ац Tsaури хәдисендә. Без моны Ибн Абу Зәйдә хәдисеннән башка белмибез. [Абу Усама] шулай ук [Хишам], [Ибн Сирин], [Абида], [Али], Пәйгамбәр саллаллаһу галәйһи вә сәлләмнән хәдис кебек риваять кылды. [Ибн Аун] [Ибн Сириннан], [Абидадан], саллаллаһу галәйһи вә сәлләмнән риваять кылынды. Абу Давуд Аль Хафариның чын исеме Умар бин Са'д.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1493
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمِّهِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَى رَجُلَيْنِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ بِرَجُلٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَمُّ أَبِي قِلَابَةَ هُوَ أَبُو الْمُهَلَّبِ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو وَيُقَالُ مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو وَأَبُو قِلَابَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ الْجَرْمِيُّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ لِلْإِمَامِ أَنْ يَمُنَّ عَلَى مَنْ شَاءَ مِنْ الْأُسَارَى وَيَقْتُلَ مَنْ شَاءَ مِنْهُمْ وَيَفْدِي مَنْ شَاءَ وَاخْتَارَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْقَتْلَ عَلَى الْفِدَاءِ و قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ بَلَغَنِي أَنَّ هَذِهِ الْآيَةَ مَنْسُوخَةٌ قَوْلُهُ تَعَالَى{ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً }نَسَخَتْهَا{ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ }حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قُلْتُ لِأَحْمَدَ إِذَا أُسِرَ الْأَسِيرُ يُقْتَلُ أَوْ يُفَادَى أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ إِنْ قَدَرُوا أَنْ يُفَادُوا فَلَيْسَ بِهِ بَأْسٌ وَإِنْ قُتِلَ فَمَا أَعْلَمُ بِهِ بَأْسًا قَالَ إِسْحَقُ الْإِثْخَانُ أَحَبُّ إِلَيَّ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَعْرُوفًا فَأَطْمَعُ بِهِ الْكَثِيرَ
Безгә [Ибн Әбү Гомәр] әйтте, безгә [Суфиян] әйтте, безгә [Әййуб] әйтте, [Әбү Киләбәдә] [Аның абыйсы] [Имран бин Хөшәйн] әйтте: "Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам ике мөселман ирне бер кяфергә азат итте", - диде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән игътикадлы. Әбү Киләбаның абыйсы Әбул Мөхәлләб, аның чын исеме Әбдеррахман бин Әмру, яки еш кына Муавия бин Әмру дип атала. Әбү Киләбаның исеме Абдулла бин Зәйд Әл-Җәрми. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләре һәм башка кешеләр арасыннан күпчелек галимнәр бу хәдисне кулланалар. Ягъни, имам - хәлифә - әсирлектәге кәферләрдән теләгән кешене гафу итәргә, аны үтерергә яки фидия сорарга хокуклы. Ләкин кайбер галимнәр фидия сорарга караганда, аларны үтерергә өстен күрделәр. Әл-Әүзәи болай диде: «Миңа бу аять килде: «Сез аларны азат итә аласыз яки фидия ала аласыз..» - Мөхәммәд: 4- Аның сүзе белән гамәлдән чыгарылган; «Һәм аларны кайда тапсагыз да үтерегез..» - Әл-Бәкара; 191- Хәннәд безгә шулай сөйләде, диде ул; Ибнул Мөбарәк безгә Әл-Әүзәидән сөйләде. Исхак бин Мансур болай диде: «Мин Әхмәттән сорадым: «Әгәр дошман әсирлеккә эләксә, сез кайсысын өстен күрәсез: үтерелергәме, әллә фидия белән азат ителергәме?» Ул җавап бирде: «Әгәр алар фидия бирә алсалар, ярый, һәм әгәр алар үтерелсәләр, мин шулай ук ярый дип уйлыйм». Исхак болай диде: «Дошманның әсирлеккә алынуы миңа күбрәк ошый,
Hadith
Imam Tirmidzi : 1494
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَخْبَرَهُأَنَّ امْرَأَةً وُجِدَتْ فِي بَعْضِ مَغَازِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقْتُولَةً فَأَنْكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ وَنَهَى عَنْ قَتْلِ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِوَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَرَبَاحٍ وَيُقَالُ رِيَاحُ بْنُ الرَّبِيعِ وَالْأَسْوَدِ بْنِ سَرِيعٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالصَّعْبِ بْنِ جَثَّامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ كَرِهُوا قَتْلَ النِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَيَاتِ وَقَتْلِ النِّسَاءِ فِيهِمْ وَالْوِلْدَانِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَخَّصَا فِي الْبَيَاتِ
Безгә [Кутәйбә] әйтте, безгә [Әл-Ләйтс] әйтте, [Нәфи] әйтте, [Ибн Гомәр] аңа әйтте: "Бер тапкыр Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам сугышында үтерелгән бер хатын-кыз табылган, шуңа күрә Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам дә моны кире каккан. Аннары ул хатын-кызларны һәм балаларны үтерүне тыя". Бу бүлектә Бурайда һәм Рабахтан охшаш хәдис бар, аны шулай ук Рия бин Әр-Рабигъ, Әл-Әсвәд бин Саригъ, Ибн Аббас һәм Әш-Шәгъб бин Җәтсамах дип тә атыйлар. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән-игътибарлы. Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләре һәм алардан башка кайбер галимнәр фикеренчә, ул хәйрия өчен күрсәтмә, ягъни алар хатын-кызларны һәм балаларны үтерүне кабул итмиләр". Бу Суфьян Әс-Цаури һәм Сяфигый фикере. Ә башка кайбер "галимнәр" төнлә һөҗүм итүнең рөхсәт ителүен киметкәннәр, дошман гаскәрләрендә булган хатын-кызларны һәм балаларны үтергәннәр. Бу Әхмәт һәм Исхак фикере. Икесе дә төнлә һөҗүмнәргә йомшаклык бирә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1495
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَخْبَرَنِي الصَّعْبُ بْنُ جَثَّامَةَ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ خَيْلَنَا أُوطِئَتْ مِنْ نِسَاءِ الْمُشْرِكِينَ وَأَوْلَادِهِمْ قَالَ هُمْ مِنْ آبَائِهِمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Нәшр бин Әли Әл-Җүһәни] әйтте, безгә [Суфиян бин Уяйнә] әйтте, [Әз-Зүһри] әйтте, [Убәйдулла бин Абдулла] әйтте, [Ибн Аббас] әйтте, ул әйтте, безгә [Әш-Шәгъб бин Җәтсамаһ] әйтте, ул әйтте: "Әй Аллаһның Илчесе, безнең атлылар мөшрикләрнең хатын-кызларын һәм балаларын үтерүдән куркалар!" Ул әйтте: "Алар аларның аталарының бер өлеше". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1496
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْثٍ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتُمْ فُلَانًا وَفُلَانًا لِرَجُلَيْنِ مِنْ قُرَيْشٍ فَأَحْرِقُوهُمَا بِالنَّارِ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَرَدْنَا الْخُرُوجَ إِنِّي كُنْتُ أَمَرْتُكُمْ أَنْ تُحْرِقُوا فُلَانًا وَفُلَانًا بِالنَّارِ وَإِنَّ النَّارَ لَا يُعَذِّبُ بِهَا إِلَّا اللَّهُ فَإِنْ وَجَدْتُمُوهُمَا فَاقْتُلُوهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَحَمْزَةَ بْنِ عَمْرٍو الْأَسْلَمِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَدْ ذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ بَيْنَ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ وَبَيْنَ أَبِي هُرَيْرَةَ رَجُلًا فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ رِوَايَةِ اللَّيْثِ وَحَدِيثُ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ أَشْبَهُ وَأَصَحُّ قَالَ الْبُخَارِيُّ وَسُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ قَدْ سَمِعَ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدِيثُ حَمْزَةَ بْنِ عَمْرٍو الْأَسْلَمِيِّ فِي هَذَا الْبَابِ صَحِيحٌ
Безгә [Кутәйбә] әйтте, безгә [Әл-Ләйтс] әйтте, [Букаир бин Абдуллаһтан] [Сөләйман бин Ясардан] [Әбу Һөрәйрәдән] ул әйтте: "Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вәссәлам безне бер сәяхәткә җибәрде һәм: "Әгәр сез фәлән кешене ике Курайш кешесе саклавында тапсагыз, икесен дә ут белән үтерегез", - диде. Аннары без китәргә җыенгач, ул тагын әйтте: "Мин сезгә фәлән кешене ут белән яндырырга боердым, ләкин Аллаһтан башка беркемне дә ут белән җәфаларга рөхсәт ителми, шуңа күрә аларны тапсагыз, үтерегез", - диде. Бу бүлектә Ибн Аббас һәм Хәмзә бин Әмрү әл-Әсләмидән охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә әйтте: "Әбу Һөрәйрәнең хәдисе хәсән ышанычлы һәм галимнәр фикеренчә, ул күрсәтмә", - диде. Бу хәдистә Мөхәммәд бин Исхак Сөләйман бин Ясар белән Әбу Һөрәйрә арасында бер кешенең исемен телгә ала". Һәм бер генә кеше Әл-Ләйтс тарихы кебек хәдис риваять кылмаган, һәм Әл-Ләйтс бин Сагъдның бу хәдисе дә охшашрак - хакыйкатькә якынрак - һәм ышанычлырак. Имам Бохари болай дигән: "Сөләйман бин Ясар Әбу Һөрәйрәдән ишеткән". Мөхәммәд болай дигән: "Хәмзә бин Әмрү Әл-Әсләминең бу бүлектәге хәдисе ышанычлы ди".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1497
حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ الْكِبْرِ وَالْغُلُولِ وَالدَّيْنِ دَخَلَ الْجَنَّةَوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ
Безгә [Кутәйбә бин Сәгыйд] әйтте, безгә [Әбу Әванә] әйтте, ул [Катада] әйтте, ул [Сәлим бин Әбул Җәгъд] әйтте, ул әйтте: "Рәсүлуллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Кем өч нәрсәдән азат хәлдә үлсә: тәкәбберләнеп, ганимәнең байлыгын һәм бурычларын урласа, ул җәннәткә керә". Бу бүлектә Әбу Һөрәйрә һәм Зәйд бин Халид Әл-Җүһәнидән охшаш хәдис бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1498
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ فَارَقَ الرُّوحُ الْجَسَدَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ الْكَنْزِ وَالْغُلُولِ وَالدَّيْنِ دَخَلَ الْجَنَّةَهَكَذَا قَالَ سَعِيدٌ الْكَنْزُ وَقَالَ أَبُو عَوَانَةَ فِي حَدِيثِهِ الْكِبْرُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ مَعْدَانَ وَرِوَايَةُ سَعِيدٍ أَصَحُّ
Безгә [Мөхәммәд бин Басияр] әйтте, безгә [Ибн Әбу Ади] әйтте, ул [Сәгыйд] әйтте, ул [Катада] әйтте, ул [Сәлим Әбу Гайсә Әбул Җәгъд] әйтте, ул [Мәдан бин Әбу Талха] әйтте, ул әйтте: "Рәсүлуллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Җаны тәннән аерылган кеше өч нәрсәдән азат: зәкятне тоткарласа, ганимәтне урласа һәм бурычларны урласа, ул җәннәткә керә". Сәгыйд "Әл-Кәнзу" - зәкятне тоткарласа -" дип шулай искә алган. Әбу Әвәнаһ үзенең хәдисендә "Әл-Кибр" - тәкәббер" дип искә алган, ләкин хәдисендә ул Мәдан турында искә алмаган. Һәм Сәгыйднең тарихы ышанычлырак.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1499
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ أَبُو زُمَيْلٍ الْحَنَفِيُّ قَال سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فُلَانًا قَدْ اسْتُشْهِدَ قَالَ كَلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ بِعَبَاءَةٍ قَدْ غَلَّهَا قَالَ قُمْ يَا عُمَرُ فَنَادِ إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Безгә [Әл Хәсән бин Али] әйтте, безгә [Әбдү Әш Шәмәд бин Габдел Вәритс] әйтте, безгә [Икримә бин Аммар] әйтте, безгә [Карагыз Әбү Зумал Әл Хәнәфи] ул әйтте; Мин [Ибн Аббас] әйткәнен ишеттем: "[Гомәр Ибнул Хәссәб] миңа бервакыт Рәсүлүллаһка салләллаһу галәйһи вәссәлам: "Йә Рәсүлүллаһ, фәлән кеше шәһит булды!" - дип әйтелгәнен әйтте", - дип җавап бирде ул: "Юк, ул урлаган тукыма аркасында җәһәннәмгә китте", - диде. Аннары ул тагын әйтте: "Йә Гомәр, тор һәм кычкыр! Чыннан да, җәннәткә беркем дә кермәячәк, фәкать ышанучылар гына - өч тапкыр -". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән шәһих гариб дәрәҗәсендә".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1500
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ هِلَالٍ الصَّوَّافُ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْزُو بِأُمِّ سُلَيْمٍ وَنِسْوَةٍ مَعَهَا مِنْ الْأَنْصَارِ يَسْقِينَ الْمَاءَ وَيُدَاوِينَ الْجَرْحَىقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Бысир бин Хилал Әш Шәуваф] әйтте; безгә [Җәгъфәр бин Сөләйман Әз-Зуббаи] [Сабит] [Әнәс] әйтте: "Рәсүлуллаһ галәйһиссәлам Өмм Сүләм һәм берничә ансар хатын-кызы белән сугышка чыкты, алар эчемлек бирделәр һәм яраланганнарны дәваладылар", - диде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу бүлектә шулай ук Әр-Рубайи бинт Мөәвваздан хәдис бар, һәм хәдис хәсән сахих".
