Imam Tirmidzi : 1481
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَقَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَفَرٍ مِنْ الْأَشْعَرِيِّينَ خَيْبَرَ فَأَسْهَمَ لَنَا مَعَ الَّذِينَ افْتَتَحُوهَاهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ مَنْ لَحِقَ بِالْمُسْلِمِينَ قَبْلَ أَنْ يُسْهَمَ لِلْخَيْلِ أُسْهِمَ لَهُ وَبُرَيْدٌ يُكْنَى أَبَا بُرَيْدَةَ وَهُوَ ثِقَةٌ وَرَوَى عَنْهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُهُمَا
[Abu Sa'id Al Asyaj-ek] esan zigun, [Hafsh bin Ghiyats-ek] esan zigun, [Buraid bin Abdullah bin Abu Burdah-ek] bere aitona-amonarengandik [Abu Burdah-ek] esan zigun [Abu Musa-k] esan zuen: 'Alaren Mezulariarengana joan nintzen, sallallaahu 'alaihi wasallam, Khaibar-eko Ash'ari jende talde batean, eta gero zati bat eman zigun borrokan ari ziren jendearekin batera'. Hadith honek hasan gharib maila du, eta karitaterako jarraibide bat da jakintsu batzuen arabera. Al Auza'I-k esan zuen: 'Zaldiaren zatia eman aurretik musulmanekin harrapatzen duenak, orduan zati bat emango zaio'. Buraiden ezizena Abu Buraidah da, tsiqah -fidagarria- den pertsona. Sufyan Ats Tsauri, Ibn Uyainah eta bi horiez gain beste batzuk haditha berarengandik kontatu zuten pertsonen artean daude'.
Imam Tirmidzi : 1482
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قُدُورِ الْمَجُوسِ فَقَالَ أَنْقُوهَا غَسْلًا وَاطْبُخُوا فِيهَا وَنَهَى عَنْ كُلِّ سَبُعٍ وَذِي نَابٍوَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ وَرَوَاهُ أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ وَأَبُو قِلَابَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ إِنَّمَا رَوَاهُ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ
Esan digu [Zaid bin Akhzam Ath Tha`ik] esan duela, esan digu [Abu Qutaibah Salm bin Qutaibahk] esan duela, esan digu [Syu'bahk] [Ayyub-engandik] [Abu Qilabah-engandik] [Abu Tsa'labah Al Khusyani-rengandik] esan duela; 'Alaren Mezulariari, sallallaahu 'alaihi wasallam-i, behin Magoen lapikoei buruz galdetu zioten, eta erantzun zuen: 'Garbitu itzazu garbi egon arte eta egosi haiekin'. Era berean, debekatu egin zuen animalia basatiak eta letaginak dituzten animaliak jatea'. Hadith hau beste bide batetik ere kontatu zen, Abu Tsa'labah-rengandik. Abu Idris Al Khaulanik Abu Tsa'labah-rengandik kontatu zuen. Eta Abu Qilabahk ez zuen inoiz Abu Tsa'labah-rengandik entzun, baina Abu Asma Ar Rahabi-rengandik, Abu Tsa'labah-rengandik kontatu zuen.
Imam Tirmidzi : 1483
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ قَال سَمِعْتُ رَبِيعَةَ بْنَ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيَّ يَقُولُ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيُّ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ قَال سَمِعْتُ أَبَا ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيَّ يَقُولُأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ نَأْكُلُ فِي آنِيَتِهِمْ قَالَ إِنْ وَجَدْتُمْ غَيْرَ آنِيَتِهِمْ فَلَا تَأْكُلُوا فِيهَا فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَاغْسِلُوهَا وَكُلُوا فِيهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan zigun [Hannadek] esan zuen, esan zigun [Ibnul Mubarakek] [Haiwah bin Syuraih-engandik] esan zuen; Entzun nion [Rabi'ah bin Yazid Ad Dimasyqi] esaten; jakinarazi zigun [Abu Idris Al Khaulani 'Aidzullah bin Ubaidullah] esan zuen; Entzun nion [Abu Tsa'labah Al Khusyanni] esaten: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-engana joan nintzen eta galdetu nion: 'Oi Rasulullah, liburuko jendearen eremuan gaude eta haien tresnekin jaten dugu?' Hark erantzun zuen: 'Beste bat lortzen baduzu, ez jan harekin, baina aurkitzen ez baduzu, garbitu eta jan harekin'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da'.
Imam Tirmidzi : 1484
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عِيسَى الْبَغْدَادِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ وَقَتَادَةَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّأَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ أَهْلِ كِتَابٍ فَنَطْبُخُ فِي قُدُورِهِمْ وَنَشْرَبُ فِي آنِيَتِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ لَمْ تَجِدُوا غَيْرَهَا فَارْحَضُوهَا بِالْمَاءِ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ صَيْدٍ فَكَيْفَ نَصْنَعُ قَالَ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الْمُكَلَّبَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَقَتَلَ فَكُلْ وَإِنْ كَانَ غَيْرَ مُكَلَّبٍ فَذَكِّ وَكُلْ وَإِذَا رَمَيْتَ بِسَهْمِكَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَقَتَلَ فَكُلْ
Esan zigun [Ali bin Isa Al Baghdadik] esan zuela; esan zigun [Ubaidullah bin Muhammad Al Qurasyi Al Bashrik] esan zuela, esan zigun [Hammad bin Salamahk] [Ayyub-etik] [Qatadah-etik] [Abu Qilabah-etik] [Abu Asma Ar Rahabi-etik] [Abu Tsa'labah Al Khusyani-tik] esan zuela: "Alaren Mezularia, liburuko jendearen eskualdean gaude, orduan haien eltzeekin sukaldatzen eta haien ontziekin edaten dugu?" Orduan, Rasulullah, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: "Beste ezer lortzen ez baduzu, garbitu tresnak urarekin". Abu Tsa'labah-ek berriro galdetu zuen: "Alaren Mezularia, ehiza ohikoa den eremu batean gaude, beraz, zer egin behar dugu?" Hark erantzun zuen: "Txakur bat entrenatuta askatzen baduzu eta Alaren izena aipatzen baduzu - askatzean - ehiza hil dezan, jan ezazu". Hala ere, txakurra hezi ez bada, garbitu -hozka egin dion zatia- eta jan ezazu. Eta zure gezia botatzen baduzu eta Alaren izena aipatzen baduzu hil arte -azkar-, orduan jan ezazu.
Imam Tirmidzi : 1485
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُنَفِّلُ فِي الْبَدْأَةِ الرُّبُعَ وَفِي الْقُفُولِ الثُّلُثَوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَحَبِيبِ بْنِ مَسْلَمَةَ وَمَعْنِ بْنِ يَزِيدَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عُبَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[Muhammad bin Basysyarrek] esan zigun, ['Abdurrahman bin Mahdik] esan zigun, [Sufyanek] ['Abdurrahman Ibnul Haritsek] [Sulaiman bin Musak] -tik [Makhulek] -tik [Abu Sallamek] -tik [Abu Umamahek] -tik [Ubadah bin Ash Shamit] esan zigun; 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek nafl - harrapakinen zatia - laurden bat banatu zuen gerra hastean, eta hiru gerratik itzultzean'. Kapitulu honetan antzeko hadithak daude Ibn Abbas, Habib bin Maslamah, Ma'n bin Yazid, Ibn Umar eta Salamah Ibnul Akwa-rengandik'. Abu Isak esan zuen: 'Ubadah-ko hadith hau benetakoa da, eta hadith hau Abu Sallamek kontatu zuen, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam'-en lagunetako batengandik.
Imam Tirmidzi : 1486
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَنَفَّلَ سَيْفَهُ ذَا الْفَقَارِ يَوْمَ بَدْرٍ وَهُوَ الَّذِي رَأَى فِيهِ الرُّؤْيَا يَوْمَ أُحُدٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي الزِّنَادِ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي النَّفَلِ مِنْ الْخُمُسِ فَقَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ لَمْ يَبْلُغْنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفَّلَ فِي مَغَازِيهِ كُلِّهَا وَقَدْ بَلَغَنِي أَنَّهُ نَفَّلَ فِي بَعْضِهَا وَإِنَّمَا ذَلِكَ عَلَى وَجْهِ الِاجْتِهَادِ مِنْ الْإِمَامِ فِي أَوَّلِ الْمَغْنَمِ وَآخِرِهِ قَالَ إِسْحَاقُ ابْنُ مَنْصُورٍ قُلْتُ لِأَحْمَدَ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفَّلَ إِذَا فَصَلَ بِالرُّبُعِ بَعْدَ الْخُمُسِ وَإِذَا قَفَلَ بِالثُّلُثِ بَعْدَ الْخُمُسِ فَقَالَ يُخْرِجُ الْخُمُسَ ثُمَّ يُنَفِّلُ مِمَّا بَقِيَ وَلَا يُجَاوِزُ هَذَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا الْحَدِيثُ عَلَى مَا قَالَ ابْنُ الْمُسَيَّبِ النَّفَلُ مِنْ الْخُمُسِ قَالَ إِسْحَقُ هُوَ كَمَا قَالَ
Esan digute [Hannadek], esan digute [Ibn Abu Az Zinadek] [bere aitak] [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbahk] [Ibn Abbasek] esan zuen: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek dzul fiqar izeneko ezpata eman zuen nafl gisa -ghanimah-ez gain opari gehigarri bat- Badr-eko guduan. Eta horixe izan zen Uhud gerran amestu zuen ezpata. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan gharib mailakoa da, eta bide honetatik bakarrik dakigu, Ibn Abu Az Zinaden hadithetik. Ulema`-k ez zeuden ados nafl-aren gaian, bosgarren batetik -ghanimah- hartua baitzen. Malik bin Anasek esan zuen: 'Ez zait inoiz iritsi Allahren Mezulariak sallallaahu 'alaihi wasallamek gudu guztietan nafl eman zuenik'. Baina niri bururatu zaidana da egindako gerra batzuetarako nafl eman zuela, eta hori ere imamaren ijtihadan oinarrituta, ghanimah lortzen zen bakoitzean. Ishaq bin Mansur-ek esan zuen; Behin Ahmadi esan nion: 'Profetak laurden bat eman zion nafl-i gerra hasi zenean, bosten bat hartu ondoren, eta gerratik itzuli zenean, hirugarren bat eman zuen bosten bat hartu ondoren'. Beraz, Ahmadek esan zuen; 'bosten bat hartu zuen - lehenik - gero nafl eman zuen geratzen zenetik, eta inoiz ez gehiago', Abu Isak esan zuen; Hadith hau Ibnul Musayyab-en hitzekin bat dator, nafl bosten batetik hartzen da. Ishaq-ek gutxi gorabehera horrela esan zuen.
Imam Tirmidzi : 1487
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ كَثِيرِ بْنِ أَفْلَحَ عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَتَلَ قَتِيلًا لَهُ عَلَيْهِ بَيِّنَةٌ فَلَهُ سَلَبُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي الْبَاب عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَأَنَسٍ وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مُحَمَّدٍ هُوَ نَافِعٌ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ الْأَوْزَاعِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لِلْإِمَامِ أَنْ يُخْرِجَ مِنْ السَّلَبِ الْخُمُسَ و قَالَ الثَّوْرِيُّ النَّفَلُ أَنْ يَقُولَ الْإِمَامُ مَنْ أَصَابَ شَيْئًا فَهُوَ لَهُ وَمَنْ قَتَلَ قَتِيلًا فَلَهُ سَلَبُهُ فَهُوَ جَائِزٌ وَلَيْسَ فِيهِ الْخُمُسُ و قَالَ إِسْحَقُ السَّلَبُ لِلْقَاتِلِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ شَيْئًا كَثِيرًا فَرَأَى الْإِمَامُ أَنْ يُخْرِجَ مِنْهُ الْخُمُسَ كَمَا فَعَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ
[Al Ansarik] esan digu, [Ma'nek] esan digu, [Malik bin Anasek] [Yahya bin Sa'id-ek] [Umar bin Katsir bin Aflah-ek] [Abu Muhammad] esklabo ohi batengandik -Abu Qatadah-ek askatu zuena-, [Abu Qatadah-ek] esan du, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Etsai bat hiltzen duenak eta haren hilketaren frogak dituenak, hil duen pertsonaren salba jasotzeko eskubidea du'. Abu Isak esan zuen: 'Hadithean istorio bat dago. [Ibn Abu Umarrek] esan digu, [Sufyanek] [Yahya bin Sa'id-ek] sanad honekin, haditharekin bezala. Kapitulu honetan Auf bin Malik, Khalid Ibnul Walid, Anas eta Samurah bin Jundub-en hadithak ere badaude. Hadith hau Hasan Sahih da. Abu Muhammaden benetako izena Nafi' da, Abu Qatadah-ek askatu zuen esklabo ohia. Hadith hau karitaterako jarraibide bat da, sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren eta haiek ez diren beste batzuen artean dauden jakintsu batzuen arabera. Hau da Imam Al Auza'I, Syafi'I eta Ahmaden iritzia. Jakintsu batzuek diotenez, 'Apaiz batek salb-aren aberastasunaren bosten bat hartu beharko luke'. Ats Tsauri-k esan zuen: 'Nafl bat apaiz batek 'zerbait lortzen duenak eskubidea du, eta etsai bat hiltzen duenak bere salb-a jasotzeko eskubidea du' esango balu bezalakoa da, orduan hori zilegi da eta ez dago bosten bat gastatzeko betebeharrik'. Ishaq-ek esan zuen: 'Salb-a hiltzailearen eskubidea da, salb-aren kopurua handia ez bada behintzat, imamak salb-aren aberastasunaren bosten bat kentzea erabaki dezan, Umar Ibnul Khaththab-ek egin zuen bezala'.
Imam Tirmidzi : 1488
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ جَهْضَمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شِرَاءِ الْمَغَانِمِ حَتَّى تُقْسَمَوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
[Hannadek] esan digu, [Hatim bin Isma'ilek] [Jahdham bin Abdullah]-engandik [Muhammad bin Ibrahim]-engandik [Muhammad bin Zaid]-engandik [Syahr bin Hausyab]-engandik [Abu Sa'id Al Khudri]-k esan zuen: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek ghanimah erostea debekatu zuen banatu arte'. Kapitulu honetan Abu Hurairah-en antzeko hadith bat dago. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan gharib mailan dago'.
Imam Tirmidzi : 1489
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ النَّبِيلُ عَنْ وَهْبٍ بْنِ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ أَنَّ أَبَاهَا أَخْبَرَهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تُوطَأَ السَّبَايَا حَتَّى يَضَعْنَ مَا فِي بُطُونِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ رُوَيْفِعِ بْنِ ثَابِتٍ وَحَدِيثُ عِرْبَاضٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ إِذَا اشْتَرَى الرَّجُلُ الْجَارِيَةَ مِنْ السَّبْيِ وَهِيَ حَامِلٌ فَقَدْ رُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ قَالَ لَا تُوطَأُ حَامِلٌ حَتَّى تَضَعَ قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَمَّا الْحَرَائِرُ فَقَدْ مَضَتْ السُّنَّةُ فِيهِنَّ بِأَنْ أُمِرْنَ بِالْعِدَّةِ حَدَّثَنِي بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ بِهَذَا الْحَدِيثِ
[Muhammad bin Yahya An Naisaburi-k] esan zigun, [Abu Ashim An Nabilek] [Wahb bin Khalid-engandik] esan zigun; [Umm Habibah bint Irbadh bin Sariyah] esan zidan [bere aitak] esan ziola Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengana) debekatu egin zuela emakumezko presoekin sexu-harremanak izatea sabelean haurrak erditu arte'. Abu Isak esan zuen: 'Kapitulu honetan Ruwaifi 'bin Thabit-en antzeko hadith bat dago, eta Irbadhek kontatutako hadith hau gharib mailakoa da. Eta karitaterako jarraibide bat da ulama`-ren arabera. Al Auza'I-k esan zuen: 'Gizon batek emakume presoengandik haurdun dagoen emakumezko esklabo bat erosten badu, Umar Ibnul Khaththabek kontatu du Alaren Mezulariak esan zuela: 'Haurdun dauden emakumeek ez dute sexu-harremanik izan behar erditu arte'. Al Auza'Ik berriro esan zuen: "Emakume libreei dagokienez, sunnah-k azaldu du iddah egiteko agindua dutela". Ali bin Khasyramek horrela esan zidan, esan zuen; Isa bin Yunusek Al Auzatik esan zigun: "Hadith hau gustatzen zait".
Imam Tirmidzi : 1490
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ شُعْبَةَ أَخْبَرَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ قَال سَمِعْتُ قَبِيصَةَ بْنَ هُلْبٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ طَعَامِ النَّصَارَى فَقَالَ لَا يَتَخَلَّجَنَّ فِي صَدْرِكَ طَعَامٌ ضَارَعْتَ فِيهِ النَّصْرَانِيَّةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ سَمِعْت مَحْمُودًا وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ قَبِيصَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ مَحْمُودٌ وَقَالَ وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُرَيِّ بْنِ قَطَرِيٍّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ الرُّخْصَةِ فِي طَعَامِ أَهْلِ الْكِتَابِ
Esan zigun [Mahmud bin Ghailanek] esan zigun, esan zigun [Abu Dawud Ath Thayalisik] [Syu'bahk] esan zigun, jakinarazi zidan [Simak bin Harbek] esan zuen; Entzun nion [Qabishah bin Halbek] [bere aitagandik] kontatzen: 'Kristauen janariari buruz galdetu nion sallallaahu 'alaihi wasallam profetari, eta orduan erantzun zidan: 'Ez utzi inoiz zalantzarik zure bihotzean janariaren -zilegi dena- kristauen antzeko izan arte -janariaren zilegitasunaren beldur diren kristauen antzeko izan arte-'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan da, entzun nion [Mahmudi] -esaten-. [Ubaidullah bin Musak] esan zuen; [Israeletik], [Simaketik], [Qabishahetik], Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-etik, hadith-a bezala. [Mahmudek] esan zuen; [Wahb bin Jarir-ek] esan zuen; [Syu'bah]-engandik, [Simak]-engandik, [Muray bin Qathari]-rengandik, [Adi bin Hatim]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik, hadith-a bezala. Hadith hau karitaterako jarraibide bat da ulamaren arabera, hots, liburuko jendearen janaria jateko baimenagatik arintzea ematen dutela.
Imam Tirmidzi : 1491
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ عُمَرَ الشَّيْبَانِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي حُيَيٌّ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ وَالِدَةٍ وَوَلَدِهَا فَرَّقَ اللَّهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ أَحِبَّتِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ كَرِهُوا التَّفْرِيقَ بَيْنَ السَّبْيِ بَيْنَ الْوَالِدَةِ وَوَلَدِهَا وَبَيْنَ الْوَلَدِ وَالْوَالِدِ وَبَيْنَ الْإِخْوَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى قَدْ سَمِعْتُ البُخَارِيَّ يَقُولُ سَمِعَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيُّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ
Esan digute [Umar bin Hafsh bin Umar Asy Syaibani]-k esan zuela, jakinarazi digute [Abdullah bin Wahb]-ek esan zuela, jakinarazi didate [Huyay]-k [Abu 'Abdurrahman Al Hubuli-k] esan zuela [Abu Ayyub-ek] esan zuela: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esaten entzun dut: 'Ama bat bere haurrengandik bereizten duenak, Ala-k bere maiteengandik bereiziko du Piztuerako Egunean'. Abu Isak esan zuen: 'Kapitulu honetan Ali-ren antzeko hadith bat dago, eta hadith hau hasan gharib mailakoa da. Hadith hau karitaterako jarraibide bat da Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagunen eta haiek ez diren beste batzuen arabera. Hain zuzen ere; 'gorroto zuten gatibuak bereiztea, ama eta haurraren artean, haurraren eta aita eta anaien artean'. Abu Isak esan zuen: 'Bukhari entzun nion esaten; 'Abu 'Abdurrahman Al Hubuli Abu Ayyub Al Ansari-ri entzun zion'.
Imam Tirmidzi : 1492
حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَاسْمُهُ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَلِيٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ جِبْرَائِيلَ هَبَطَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ خَيِّرْهُمْ يَعْنِي أَصْحَابَكَ فِي أُسَارَى بَدْرٍ الْقَتْلَ أَوْ الْفِدَاءَ عَلَى أَنْ يُقْتَلَ مِنْهُمْ قَابِلًا مِثْلُهُمْ قَالُوا الْفِدَاءَ وَيُقْتَلُ مِنَّاوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي بَرْزَةَ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ الثَّوْرِيِّ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ وَرَوَى أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَرَوَى ابْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَأَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ اسْمُهُ عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ
Esan digu [Abu Ubaidah bin Abu As Safarrek] bere benetako izena Ahmad bin Abdullah Al Hamdani Al Kufi dela eta [Mahmud bin Ghailanek] biek esan dutela; esan digu [Abu Dawud Al Hafari]k esan duela, esan digu [Yahya bin Zakariya bin Abu Zaidah]-ek [Sufyan bin Sa'id]-ek [Hisham]-ek [Ibn Sirin]-ek [Abidah]-ek [Ali]-k esan duela; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek behin esan zuen Jibril behin berarengana jaitsi zela eta esan ziola: 'Mesedez, kontsultatu haiekin - hain zuzen ere lagunekin - Badr-eko gerrako presoei buruz; hil edo erreskatean hartutakoei buruz, eta ondorioz, musulmanak geroago hilko dituztela - preso infidelen kopurua bezala?'. Lagunek erantzun zuten: 'Erreskatea aukeratzen dugu'. Ondoren, batzuk hil gintuzten'. Kapitulu honetan Ibn Mas'ud, Anas, Abu Barzah eta Jubair bin Muth'im-en hadith bat ere badago. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan gharib gradukoa da, hots, Ats Tsauriren hadith-a. Eta ez dugu ezagutzen Ibn Abu Zaidah-ren hadithetik izan ezik. [Abu Usamah] [Hisham], [Ibn Sirin], [Abidah], [Ali], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetatik ere kontatu zuen, hadith-a bezala. [Ibn Aun] [Ibn Sirin], [Abidah], Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam mursal-etik kontatua. Abu Dawud Al Hafariren benetako izena Umar bin Sa'd' da.
Imam Tirmidzi : 1493
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمِّهِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَى رَجُلَيْنِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ بِرَجُلٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَمُّ أَبِي قِلَابَةَ هُوَ أَبُو الْمُهَلَّبِ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو وَيُقَالُ مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو وَأَبُو قِلَابَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ الْجَرْمِيُّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ لِلْإِمَامِ أَنْ يَمُنَّ عَلَى مَنْ شَاءَ مِنْ الْأُسَارَى وَيَقْتُلَ مَنْ شَاءَ مِنْهُمْ وَيَفْدِي مَنْ شَاءَ وَاخْتَارَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْقَتْلَ عَلَى الْفِدَاءِ و قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ بَلَغَنِي أَنَّ هَذِهِ الْآيَةَ مَنْسُوخَةٌ قَوْلُهُ تَعَالَى{ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً }نَسَخَتْهَا{ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ }حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قُلْتُ لِأَحْمَدَ إِذَا أُسِرَ الْأَسِيرُ يُقْتَلُ أَوْ يُفَادَى أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ إِنْ قَدَرُوا أَنْ يُفَادُوا فَلَيْسَ بِهِ بَأْسٌ وَإِنْ قُتِلَ فَمَا أَعْلَمُ بِهِ بَأْسًا قَالَ إِسْحَقُ الْإِثْخَانُ أَحَبُّ إِلَيَّ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَعْرُوفًا فَأَطْمَعُ بِهِ الْكَثِيرَ
[Ibn Abu Umarrek] esan digu, [Sufyanek] esan digu, [Ayyubek] [Abu Qilabahk] [bere osabak] [Imran bin Khushainek] esan duela esan du: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek bi gizon musulman libratu zituen gizon infidel batengatik'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da. Abu Qilabahren osaba Abul Muhallab da, eta bere benetako izena 'Abdurrahman bin Amru' da, edo askotan Mu'awiyah bin Amru deitzen zaio. Bitartean, Abu Qilabahren izena Abdullah bin Zaid Al Jarmi da. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagunen artean dauden zientzialari gehienek eta beste pertsona batzuek hadith hau praktikatzen dute. Hau da, Imam batek - Kalifa batek - eskubidea du nahi duenari barkamena emateko gatibu dauden sinestunengandik, hiltzeko edo erreskatea eskatzeko. Baina jakintsu batzuek nahiago izan zuten hiltzea erreskatea eskatzea baino. Al Auza'ik esan zuen: «Ohartu naiz bertso hau: 'Askatu ditzakezu edo erreskatea onartu...' -G. Muhammad: 4- indargabetu egin dela bere hitzez; 'Eta hil itzazu aurkitzen dituzun lekuan...' -G. Al Baqarah; 191- Horrela kontatu zigun Hannadek, esan zuen; Ibnul Mubarakek Al Auza'itik kontatu zigun. Ishaq bin Mansur-ek esan zuen: «Ahmadi galdetu nion: "Etsai bat harrapatuta badago, zer nahiago duzu: hiltzea edo erreskatearekin askatzea?". Hark erantzun zuen: "Erreskatea emateko gai badira, ondo dago, eta hiltzen badituzte ere ondo dagoela uste dut". Ishaq-ek esan zuen: "Etsaia harrapatuta egotea gustatzen zait gehiago,"
Imam Tirmidzi : 1494
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَخْبَرَهُأَنَّ امْرَأَةً وُجِدَتْ فِي بَعْضِ مَغَازِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقْتُولَةً فَأَنْكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ وَنَهَى عَنْ قَتْلِ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِوَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَرَبَاحٍ وَيُقَالُ رِيَاحُ بْنُ الرَّبِيعِ وَالْأَسْوَدِ بْنِ سَرِيعٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالصَّعْبِ بْنِ جَثَّامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ كَرِهُوا قَتْلَ النِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَيَاتِ وَقَتْلِ النِّسَاءِ فِيهِمْ وَالْوِلْدَانِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَخَّصَا فِي الْبَيَاتِ
Esan digute [Qutaibahk], esan digute [Al Laits] [Nafi'rengandik] [Ibn Umarrengandik], behin emakume bat aurkitu zutela Rasulullah Sallallahu 'Alaihi Wasallam-en guduan hil zela jakinarazi zionean, eta Rasulullah sallallahu 'alaihi Wasallam-ek ere ukatu egin zuen. Gero, emakumeak eta haurrak hiltzea debekatu zuen. Kapitulu honetan antzeko hadith bat dago Buraidah eta Rabah-ena, Riyah bin Ar Rabi', Al Aswad bin Sari', Ibnu Abbas eta Ash Sha'b bin Jatstsamah' ere deitzen zaio. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da. Eta karitaterako jarraibide bat da, sallallahu 'alaihi wasallam profetaren eta haietatik kanpo dauden beste batzuen arabera, hain zuzen ere, emakumeak eta haurrak hiltzea onartezina dela uste dutela'. Hau da Sufyan Ats Tsauri eta Syafi'iren iritzia. Eta beste 'ulama' batzuek gaueko erasoen zilegitasunari buruzko argibideak eman zituzten, etsaien tropetan zeuden emakumeak eta haurrak hil zituztenak. Ahmaden eta Ishaqen iritzia da hau. Bietako batek barkamena ematen du gaueko erasoetarako.
Imam Tirmidzi : 1495
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَخْبَرَنِي الصَّعْبُ بْنُ جَثَّامَةَ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ خَيْلَنَا أُوطِئَتْ مِنْ نِسَاءِ الْمُشْرِكِينَ وَأَوْلَادِهِمْ قَالَ هُمْ مِنْ آبَائِهِمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digu [Nashr bin Ali Al Juhanik], esan digu [Sufyan bin Uyainah]-k [Az Zuhri-rengandik] [Ubaidullah bin Abdullah]-rengandik [Ibn Abbas-engandik] esan zuela; jakinarazi digu [Ash Sha'b bin Jatstsamah] esan zuela: «Alaren Mezularia, gure zaldizkoek politeisten emakumeak eta haurrak hiltzeaz beldur dira!», esan zuen; «Haien aiten parte dira». Abu Isak esan zuen: «Hadith hau benetakoa da».
Imam Tirmidzi : 1496
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْثٍ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتُمْ فُلَانًا وَفُلَانًا لِرَجُلَيْنِ مِنْ قُرَيْشٍ فَأَحْرِقُوهُمَا بِالنَّارِ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَرَدْنَا الْخُرُوجَ إِنِّي كُنْتُ أَمَرْتُكُمْ أَنْ تُحْرِقُوا فُلَانًا وَفُلَانًا بِالنَّارِ وَإِنَّ النَّارَ لَا يُعَذِّبُ بِهَا إِلَّا اللَّهُ فَإِنْ وَجَدْتُمُوهُمَا فَاقْتُلُوهُمَاوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَحَمْزَةَ بْنِ عَمْرٍو الْأَسْلَمِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَدْ ذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ بَيْنَ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ وَبَيْنَ أَبِي هُرَيْرَةَ رَجُلًا فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ رِوَايَةِ اللَّيْثِ وَحَدِيثُ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ أَشْبَهُ وَأَصَحُّ قَالَ الْبُخَارِيُّ وَسُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ قَدْ سَمِعَ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدِيثُ حَمْزَةَ بْنِ عَمْرٍو الْأَسْلَمِيِّ فِي هَذَا الْبَابِ صَحِيحٌ
Esan digute [Qutaibahk], esan digute [Al Laits] [Bukair bin Abdullah]-ek [Sulaiman bin Yasar]-ek [Abu Hurairah]-ek esan duela: «Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, espedizio batera bidali gintuen, esanez: 'Bi Quraysh gizonen babespean halako bat aurkitzen baduzue, hil itzazue biak suarekin'. Gero, alde egitear geundela, berriro esan zuen: «Agindu dizuet halako bat suarekin erretzeko, baina ez duzue inor suarekin torturatzeko baimenik, Ala izan ezik, beraz, aurkitzen badituzue, hil itzazue». Kapitulu honetan Ibn Abbas eta Hamzah bin Amru Al Aslami-ren antzeko hadith bat dago. Abu Isak esan zuen: «Abu Hurairah-en haditha benetakoa da, eta jakintsuen arabera jarraibide bat da». Hadith honetan Muhammad bin Ishaq-ek gizon baten izena aipatzen du Sulaiman bin Yasar eta Abu Hurairah-en artean. Eta ez zuen pertsona bakar batek kontatu Al Laits-en historiaren antzeko zerbait, eta Al Laits bin Sa'den hadith hau ere antzekoagoa da - egiarekiko hurbilago - eta benetakoagoa. Imam Bukharik esan zuen: 'Sulaiman bin Yasarrek Abu Hurairah-rengandik entzun zuen'. Muhammadek dio: 'kapitulu honetako Hamzah bin Amru Al Aslami-ren hadith-a benetakoa dela'.
Imam Tirmidzi : 1497
حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ الْكِبْرِ وَالْغُلُولِ وَالدَّيْنِ دَخَلَ الْجَنَّةَوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ
[Qutaibah bin Sa'idek] esan zigun, [Abu Awanahk] [Qatadah]-tik [Salim bin Abul Ja'd]-etik [Tsauban]-etik esan zuen, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Hiru gauzatatik libre hiltzen dena; harrokeriaz jokatzeaz, ghanimah-ren aberastasuna eta zorrak lapurtzeaz, orduan zerura joango da'. Kapitulu honetan Abu Hurairah eta Zaid bin Khalid Al Juhani-ren antzeko hadith bat dago.
Imam Tirmidzi : 1498
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ فَارَقَ الرُّوحُ الْجَسَدَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ الْكَنْزِ وَالْغُلُولِ وَالدَّيْنِ دَخَلَ الْجَنَّةَهَكَذَا قَالَ سَعِيدٌ الْكَنْزُ وَقَالَ أَبُو عَوَانَةَ فِي حَدِيثِهِ الْكِبْرُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ مَعْدَانَ وَرِوَايَةُ سَعِيدٍ أَصَحُّ
[Muhammad bin Basysyarrek] esan zigun, [Ibn Abu Adik] [Sa'id]-engandik [Qatadah]-tik [Salim Abu Isa Abul Ja'd]-engandik [Ma'dan bin Abu Thalhah]-tik [Tsauban]-engandik esan zuen, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Gorputzetik bereizten den arima hiru gauzetatik libre dago: zakat aberastasuna atxikitzea, ghnimah eta zorrak lapurtzea, eta gero zerura joango da'. Horrela aipatu zuen Sa'idek 'Al Kanzu - zakat aktiboak atxikitzea -'. Bitartean, Abu Awanah-k bere hadith-ean aipatu zuen lafadz-ekin 'Al Kibr -harrokeria-', baina bere hadith-ean ez zuen Ma'dan aipatu. Eta Sa'iden historia benetakoagoa da.
Imam Tirmidzi : 1499
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ أَبُو زُمَيْلٍ الْحَنَفِيُّ قَال سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فُلَانًا قَدْ اسْتُشْهِدَ قَالَ كَلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ بِعَبَاءَةٍ قَدْ غَلَّهَا قَالَ قُمْ يَا عُمَرُ فَنَادِ إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Esan zigun [Al Hasan bin Alik] esan zuen, esan zigun [Abdu Ash Shamad bin Abdul Warits] esan zuen, esan zigun [Ikrimah bin Ammar] esan zuen, esan zigun [Ikus Abu Zumal Al Hanafi] esan zuen; [Ibn Abbas] esaten entzun nuen, '[Umar Ibnul Khaththab] esan zidan behin Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-i esan ziotela, 'Oi Rasulullah, halako eta halakoa martirizatua izan da!'. Hark erantzun zuen: 'Ez, lapurtu zuen oihalagatik infernura joan da'. Gero berriro esan zuen: 'Oi Umar, jaiki eta oihu egin; Izan ere, inor ez da zerura sartuko hiru aldiz sinesten dutenak izan ezik'. Abu Isak esan zuen; 'Hadith hau hasan shahih gharib mailan dago'.
Imam Tirmidzi : 1500
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ هِلَالٍ الصَّوَّافُ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْزُو بِأُمِّ سُلَيْمٍ وَنِسْوَةٍ مَعَهَا مِنْ الْأَنْصَارِ يَسْقِينَ الْمَاءَ وَيُدَاوِينَ الْجَرْحَىقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Bisyr bin Hilal Ash Shawwaf]-ek esan zigun; [Ja'far bin Sulaiman Adh Dhubba'i-k] [Tsabit-etik] [Anas-etik] esan zigun, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam gerran joan zen Umm Sulaim eta Ansar-eko hainbat emakumerekin, edaten eman eta zaurituak sendatu zituzten'. Abu Isak esan zuen, 'Kapitulu honetan Ar Rubayi' bint Mu'awwidz-en hadith bat ere badago, eta hadith-a hasan sahih da'.