Imam Tirmidzi : 1461
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ سَعِيدِ ابْنِ مَرْجَانَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَعْتَقَ رَقَبَةً مُؤْمِنَةً أَعْتَقَ اللَّهُ مِنْهُ بِكُلِّ عُضْوٍ مِنْهُ عُضْوًا مِنْ النَّارِ حَتَّى يَعْتِقَ فَرْجَهُ بِفَرْجِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَمْرِو بْنِ عَبْسَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي أُمَامَةَ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَكَعْبِ بْنِ مُرَّةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَابْنُ الْهَادِ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَادِ وَهُوَ مَدَنِيٌّ ثِقَةٌ قَدْ رَوَى عَنْهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ
Maʼ gúdxibe laadu [Qutaibah] guníʼ; maʼ gudxi laanu [Al Laits] de [Ibnu Al Hadi] de [Umar bin Ali bin Al Husain bin Ali bin Abu Talib] de [Said bin Marjanah] de [Abu Hurairah] guníʼ; Bicaadiagaʼ Rasulullah, Sallam, Sallam, ne guníʼ; «Tutiica gulá ti esclavu ni runi cré, de guiráʼ parte stiʼ cuerpu stiʼ esclavu ni gulá, Alá zulá ca parte stiʼ xcuérpube de infiernu, ti ganda gulá Alá ca parte privadu stibe de ca parte privadu stiʼ esclavu ni gulá», na; 'ne lu capítulo riʼ nuu hadiz casi cani zeeda lu Aisyah, Amru bin Absah, Ibn Abás, watsilah bin Al Asqa', Abu Umamah ne Ibn Umar ne zaqueca Ka'ab bin Murrah'., na Abu Isa; 'Hadith ri' sti' Abu Hurairah nuu ni lu grado hasan shahih gharib sti' línea ri', ne lá dxandí' sti' Ibn Al Hadi nga Yazid bin Abdullah bin Usamah bin Al Hadi, laabe de Medina laabe, zanda guni crenu laabe, ne Anas bin Malik nuu lade ca binni ni bizeete' hadiz que de laabe, ne nuu stale binni ni bizeete' ni de laabe.
Imam Tirmidzi : 1462
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ مُقَرِّنٍ الْمُزَنِيِّ قَالَلَقَدْ رَأَيْتُنَا سَبْعَةَ إِخْوَةٍ مَا لَنَا خَادِمٌ إِلَّا وَاحِدَةٌ فَلَطَمَهَا أَحَدُنَا فَأَمَرَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نُعْتِقَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَذَكَرَ بَعْضُهُمْ فِي الْحَدِيثِ قَالَ لَطَمَهَا عَلَى وَجْهِهَا
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Al Muharibi, de [Syuʼbah] de [Hushain] de [Hilal bin Yasaf] de [Suwaid bin Muqarrin Al Muzanni], ne guníʼ: «Laadu gúcadu gadxe bíʼchidu ne qué ñápadu nin ti mozo, sínuque ti esclava gunaa, esclavu que nga tobi de ca esclavu que. Ngue runi, biʼniʼ mandar profeta que guiree de raqué. Laabe guniʼbe; «Lu capítulo riʼ zeeda ti hadiz casi ni bicaa Ibn Umar». Abu Isa guníʼ; «Hadith riʼ nga hasan auténtico. Cadi ti binni si nga guníʼ hadiz riʼ de Hushain bin Abdurrahman. Casi nácabe lu hadiz stícabe la? —Suwaid guníʼ; «Bichábe guié lúbe».
Imam Tirmidzi : 1463
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتُوَائِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ غَيْرِ الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهُوَ كَمَا قَالَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا إِذَا حَلَفَ الرَّجُلُ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ فَقَالَ هُوَ يَهُودِيٌّ أَوْ نَصْرَانِيٌّ إِنْ فَعَلَ كَذَا وَكَذَا فَفَعَلَ ذَلِكَ الشَّيْءَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ أَتَى عَظِيمًا وَلَا كَفَّارَةَ عَلَيْهِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَإِلَى هَذَا الْقَوْلِ ذَهَبَ أَبُو عُبَيْدٍ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ عَلَيْهِ فِي ذَلِكَ الْكَفَّارَةُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Ishaq, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Hisyam Ad Dastuwa`i, ne laa guníʼ: «La mensajeru que nga ni jma risaca. runi jurar pur ti religión ni cadi naca islam né ti cosa ni cadi dxandíʼ, despué maʼ nácabe casi ná’. Abu Isa guníʼ: «Hadith riʼ nga hasan auténtico». Ca binni ni nanna de tema riʼ gadxé gadxé modo riénecaʼ hadiz riʼ; Pa ti hombre guni jurar pur sti religión ni cadi naca islam, casi guiníʼ: «Judíu laabe o xpinni Cristu laabe pa gúnibe ndiʼ ne ndiʼ», óraque nga runi binni ca ni. Nuu de laacabe guníʼ: «Nabé naroʼbaʼ ca cosa ni maʼ bíʼnibe, peru qué gapa kafara luguiabe». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Malik bin Anas ne Abu Ubaid. Ne laca nuu caadxi ulama` de lade ca xcompañeru profeta sallallaahu 'alaihi wasallam ne xcaadxi binni ni cadi laacabe, riní' íqueca' lu ca cosa ri' nuu kafarah. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Sufyan, Ahmad ne Ishaq.
Imam Tirmidzi : 1464
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الرُّعَيْنِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَالِكٍ الْيَحْصُبِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُخْتِي نَذَرَتْ أَنْ تَمْشِيَ إِلَى الْبَيْتِ حَافِيَةً غَيْرَ مُخْتَمِرَةٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَصْنَعُ بِشَقَاءِ أُخْتِكَ شَيْئًا فَلْتَرْكَبْ وَلْتَخْتَمِرْ وَلْتَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ [Mahmud bin Ghailan] ra nuube, ne gunabaʼ laabe [Wakiʼ] de [Sufyan] de [Yahya bin Saʼid] de [Ubaidullá bin Zahr] de [Abu Saʼid Ar Ruʼaini] de [Abdullah bin Malik Al Yahshubi] de [Uqbah bin Amir]; «Gunabadiidxaʼ laabe: «Oh mensajeru stiʼ Alá, bizanaʼ biʼniʼ prometer cheʼ descalzu ne sin velo para cheʼ ra lidxi Alá la?». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Alá, ne laa guníʼ: «Dxandíʼ, qué ruuyaʼ Alá pabiáʼ malu modo runi tratar bíʼchiluʼ laabe nin ti ratu, nga runi, bidii lugar guindisaʼ laabe lu ti carru ne guchii laca laabe, despué de ngue bidii lugar guni ayunarbe chonna gubidxa». Laabe guniʼbe; «Lu capítulo riʼ zeeda ti hadiz casi ni bicaa Ibn Abbas». Abu Isa guníʼ; 'Hadith ri' nga hasan auténtico, ne naca ni ti guía para caridad casi na caadxi binni ni nanna stale, ne nga nga ni riní' ique Ahmad ne Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 1465
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ مِنْكُمْ فَقَالَ فِي حَلِفِهِ وَاللَّاتِ وَالْعُزَّى فَلْيَقُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَمَنْ قَالَ تَعَالَ أُقَامِرْكَ فَلْيَتَصَدَّقْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو الْمُغِيرَةِ هُوَ الْخَوْلَانِيُّ الْحِمْصِيُّ وَاسْمُهُ عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Az Zuhri, de [Humaid bin Abdurrahman] de [Abu Hurairah], ne guníʼ: «Mensajeru stiʼ Dios, laa guníʼ: juramentu: «Pur Lata ne Uzza», despué guiniʼbe: «Qué chuʼ sti dios ni naquiiñeʼ guni adorar binni, sínuque Alá si». Ne tutiica gabi la? ‘Guidúʼyanu apuesta’, despué gudiibe caridad’. Abu Isa guníʼ: «Hadith riʼ nga hasan auténtico». Abul Mughirah nga la? Ca binni Khaulan la? de Himsha, ne láʼ Abdul Quddus Ibnul Hajjajʼ.
Imam Tirmidzi : 1466
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ اسْتَفْتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَذْرٍ كَانَ عَلَى أُمِّهِ تُوُفِّيَتْ قَبْلَ أَنْ تَقْضِيَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْضِ عَنْهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Al Laits, de [Ibn Shihab], de [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] de [Ibn Abbas], ne guníʼ: «Saʼad bin Ubadah gunabaʼ ti fatwa de Rasulullah. biʼniʼ cumplirbe ni. Nga runi, profeta que guníʼ; ‘biʼniʼ cumplir ca voto stiʼ jñaaluʼ’. Abu Isa guníʼ; «Hadith riʼ nga hasan auténtico».
Imam Tirmidzi : 1467
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ هُوَ أَخُو سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَغَيْرِهِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا امْرِئٍ مُسْلِمٍ أَعْتَقَ امْرَأً مُسْلِمًا كَانَ فَكَاكَهُ مِنْ النَّارِ يُجْزِي كُلُّ عُضْوٍ مِنْهُ عُضْوًا مِنْهُ وَأَيُّمَا امْرِئٍ مُسْلِمٍ أَعْتَقَ امْرَأَتَيْنِ مُسْلِمَتَيْنِ كَانَتَا فَكَاكَهُ مِنْ النَّارِ يُجْزِي كُلُّ عُضْوٍ مِنْهُمَا عُضْوًا مِنْهُ وَأَيُّمَا امْرَأَةٍ مُسْلِمَةٍ أَعْتَقَتْ امْرَأَةً مُسْلِمَةً كَانَتْ فَكَاكَهَا مِنْ النَّارِ يُجْزِي كُلُّ عُضْوٍ مِنْهَا عُضْوًا مِنْهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْحَدِيثِ مَا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ عِتْقَ الذُّكُورِ لِلرِّجَالِ أَفْضَلُ مِنْ عِتْقِ الْإِنَاثِ لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَعْتَقَ امْرَأً مُسْلِمًا كَانَ فَكَاكَهُ مِنْ النَّارِ يُجْزِي كُلُّ عُضْوٍ مِنْهُ عُضْوًا مِنْهُ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Sufyan bin Uyainah, de [Hushain] de [Salim bin Abul Ja'd] de [Abu Umamah] ne xcaadxi que de lade ca xcompañeru profeta que, wasallam, guniʼbe: «Tutiica musulmán ni gulá sti musulmán, óraque zanda gulá ndiʼ laa de infiernu, guiráʼ ca parte stiʼ xcuérpube ni gulábe zulá ca parte stiʼ xcuérpube de infiernu». «Guiráʼ musulmán ni gulá chupa gunaa musulmana zulá laacaʼ de lu guí stiʼ infiernu, cada chupa parte stiʼ xcuérpube ni gulá zulá ca parte stiʼ xcuérpube de infiernu, ne tutiica gunaa musulmana ni gulá sti gunaa musulmana zulá laabe de infiernu, cada parte stiʼ xcuérpube ni gulá laabe zulá ca parte stiʼ xcuérpube de infiernu». Abu Isa guníʼ; «Hadith riʼ zeeda ni lu grado hasan shahih gharib stiʼ línea riʼ». Abu Isa guníʼ; «Hadith riʼ rusihuinni jma risaca guiree ca esclavu hombre que guiree ca gunaa ni naca esclavu». Purtiʼ ca diidxaʼ guníʼ profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam: «Tutiica gulá sti musulmán, guiráʼ ca ndaa stiʼ xcuérpube ni gulábe que zuni liberárcabe guiráʼ ca ndaa stiʼ xcuérpube».
Imam Tirmidzi : 1468
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّأَنَّ جَيْشًا مِنْ جُيُوشِ الْمُسْلِمِينَ كَانَ أَمِيرَهُمْ سَلْمَانُ الْفَارِسِيُّ حَاصَرُوا قَصْرًا مِنْ قُصُورِ فَارِسَ فَقَالُوا يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ أَلَا نَنْهَدُ إِلَيْهِمْ قَالَ دَعُونِي أَدْعُهُمْ كَمَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْعُوهُمْ فَأَتَاهُمْ سَلْمَانُ فَقَالَ لَهُمْ إِنَّمَا أَنَا رَجُلٌ مِنْكُمْ فَارِسِيٌّ تَرَوْنَ الْعَرَبَ يُطِيعُونَنِي فَإِنْ أَسْلَمْتُمْ فَلَكُمْ مِثْلُ الَّذِي لَنَا وَعَلَيْكُمْ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْنَا وَإِنْ أَبَيْتُمْ إِلَّا دِينَكُمْ تَرَكْنَاكُمْ عَلَيْهِ وَأَعْطُونَا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَأَنْتُمْ صَاغِرُونَ قَالَ وَرَطَنَ إِلَيْهِمْ بِالْفَارِسِيَّةِ وَأَنْتُمْ غَيْرُ مَحْمُودِينَ وَإِنْ أَبَيْتُمْ نَابَذْنَاكُمْ عَلَى سَوَاءٍ قَالُوا مَا نَحْنُ بِالَّذِي نُعْطِي الْجِزْيَةَ وَلَكِنَّا نُقَاتِلُكُمْ فَقَالُوا يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ أَلَا نَنْهَدُ إِلَيْهِمْ قَالَ لَا فَدَعَاهُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ إِلَى مِثْلِ هَذَا ثُمَّ قَالَ انْهَدُوا إِلَيْهِمْ قَالَ فَنَهَدْنَا إِلَيْهِمْ فَفَتَحْنَا ذَلِكَ الْقَصْرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَالنُّعْمَانِ بْنِ مُقَرِّنٍ وَابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ سَلْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ أَبُو الْبَخْتَرِيِّ لَمْ يُدْرِكْ سَلْمَانَ لِأَنَّهُ لَمْ يُدْرِكْ عَلِيًّا وَسَلْمَانُ مَاتَ قَبْلَ عَلِيٍّ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِلَى هَذَا وَرَأَوْا أَنْ يُدْعَوْا قَبْلَ الْقِتَالِ وَهُوَ قَوْلُ إِسْحَقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِنْ تُقُدِّمَ إِلَيْهِمْ فِي الدَّعْوَةِ فَحَسَنٌ يَكُونُ ذَلِكَ أَهْيَبَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا دَعْوَةَ الْيَوْمَ و قَالَ أَحْمَدُ لَا أَعْرِفُ الْيَوْمَ أَحَدًا يُدْعَى و قَالَ الشَّافِعِيُّ لَا يُقَاتَلُ الْعَدُوُّ حَتَّى يُدْعَوْا إِلَّا أَنْ يَعْجَلُوا عَنْ ذَلِكَ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ فَقَدْ بَلَغَتْهُمْ الدَّعْوَةُ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Abu Awanah, ne laa guníʼ: «Abu Awanah] de [Atha bin As Sa`ib] de [Abul Bakhtari] guníʼ; «Que guyuu ti grupu de soldadu musulmán ni nuu lu náʼ [Salmán Al Farisi] ni biʼniʼ rodear tobi de ca palaciu persa, laacabe —ca soldadu musulmán— guniʼcaʼ: “Oh Abu Abdullah, ¿ñee qué zucaalúcabe laacaʼ”. casi lii ni zeeda de Persia.Ruuyaluʼ ca árabe ca ruzuubacaʼ stiidxaʼ, óraque zacaaluʼ ca derechu ni ribeendunu ne ca obligación ni ribeendunu. «Qué zanda diʼ gusisácaluʼ lii», pa qué racaláʼdxiluʼ guni ganarluʼ la? Salmán bicabi laabe: «Coʼ». Óraque gunabaʼ Salmán laacabe sti biaje gúnicabe zaqueca chonna gubidxa, dede ra biluxe guniʼbe: «Lagucaalú laacabe», despué biʼniʼ ganardu laacabe ne gunda biʼniʼ ganardu guidxi que». Laabe guniʼbe: «Ne lu capítulo riʼ zeeda ca hadiz casi cani bicaa Buraidah, An Nuʼmán bin Muqarrin, Ibn Umar ne Ibn Abbas». Ne hadiz stiʼ Salmán napa rango stiʼ Hasan, qué gánnanu de laani pa cadi lu hadiz stiʼ Atha bin As Saʼib, ne binadiaʼgaʼ guníʼ Mahoma; 'Abu Al Bakhtari qué huayuu dxi gunibiá' Salmán, purti' qué huayuu dxi gunibiá' Ali. Neca laca Salmán guti ante de Ali. Caadxi de ca ulamaʼ ni nuu lade ca xcompañeru profeta Sallallahu `Alaihi Wa Sallam ne aparte de laacabe racaláʼdxicabe guni discutircabe né hadiz riʼ, laacabe nácabe -ca binni ni qué runi cré- naquiiñeʼ guinábacabe daʼwah ante tíndecabe. Zacá nga riníʼ ique Ishaq bin Ibrahim. Laabe guniʼbe: «Pa guinábacabe laacaʼ gucheechecaʼ diidxaʼ primé jma galán, purtiʼ jma zapa ni autoridad». Laga nuu xcaadxi binni ni nanna stale guníʼ; «Dxi que maʼ qué ñuu daʼwah», na Ahmad; 'Dxi que naa gupa' opinión de que guiruti' tu bicaa ridxi da'wah -para laabe-', Casi guní' Syafi'i; ‘Cadi naquiiñeʼ diʼ tíndecabe né ca enemigu ca dede ora maʼ bicaa ridxicabe laacaʼ para checaʼ daʼwah, pa cadi laacabe nga chinécabe ni. Ne pa qué -daʼwah-, óraque dxandíʼ maʼ bidxiña daʼwah que ra nuucabe’.
Imam Tirmidzi : 1469
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْعَدَنِيُّ الْمَكِّيُّ وَيُكْنَى بِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ الرَّجُلِ الصَّالِحِ هُوَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ نَوْفَلِ بْنِ مُسَاحِقٍ عَنْ ابْنِ عِصَامٍ الْمُزَنِيِّ عَنْ أَبِيهِ وَكَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا بَعَثَ جَيْشًا أَوْ سَرِيَّةً يَقُولُ لَهُمْ إِذَا رَأَيْتُمْ مَسْجِدًا أَوْ سَمِعْتُمْ مُؤَذِّنًا فَلَا تَقْتُلُوا أَحَدًاهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهُوَ حَدِيثُ ابْنِ عُيَيْنَةَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Abu Abdullá, ti hombre ni runi adorar Dios, ne laabe nga xiiñiʼ Abu Umar, laabe guniʼbe; maʼ gudxi laanu [Sufyan bin Uyainah] de [Abdul Malik bin Naufal bin Musahiq] de [Ibn ‘Isham Al Muzani] de [bixhózebe] -laabe gúcabe xhamigu profeta que-, laabe guniʼbe; 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam que ora biseenda' soldadu o expedición, gúdxibe laaca': "Pa gú'yatu ti mezquita o gunadiágatu ca binni ni runi orar, cadi guutitu guiruti'". Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Hasán Gharib, ne laa nga bicaa Ibn Uyainah.
Imam Tirmidzi : 1470
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَرَجَ إِلَى خَيْبَرَ أَتَاهَا لَيْلًا وَكَانَ إِذَا جَاءَ قَوْمًا بِلَيْلٍ لَمْ يُغِرْ عَلَيْهِمْ حَتَّى يُصْبِحَ فَلَمَّا أَصْبَحَ خَرَجَتْ يَهُودُ بِمَسَاحِيهِمْ وَمَكَاتِلِهِمْ فَلَمَّا رَأَوْهُ قَالُوا مُحَمَّدٌ وَافَقَ وَاللَّهِ مُحَمَّدٌ الْخَمِيسَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ{ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ }
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Malik bin Anas, de [Humaid] de [Anas], ne guníʼ: «Que mensajeru stiʼ Alá Sallallahu 'Alaihi Wasallam ora biree para guni atacar Khobar biiyaʼ ni huaxhinni laabe ti binni, ne pa cadi laabe di dede ora biree gubidxa. Ora maʼ ziluxe gueelaʼ, rié ca judíu de Khaibar lu layú sticaʼ ne zinécabe pala ne canasta. Ora bíʼyacabe Mensajeru stiʼ Dios, gúdxicabe laa: «¡Mahoma! Pur Alá, Mahoma maʼ guyuu de acuerdu né ca soldadu stiʼ para guni atacarcaʼ’. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Khaibar, ne laa biʼniʼ ti dxiiñaʼ naroʼbaʼ. Dxandíʼ, pa maʼ bicueezanu laanu ndaaniʼ patiu stiʼ ti enemigu, óraque nabé feu zaca siadóʼ ca para cani maʼ gudxicabe laanu’.
Imam Tirmidzi : 1471
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا ظَهَرَ عَلَى قَوْمٍ أَقَامَ بِعَرْصَتِهِمْ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْغَارَةِ بِاللَّيْلِ وَأَنْ يُبَيِّتُوا وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا بَأْسَ أَنْ يُبَيَّتَ الْعَدُوُّ لَيْلًا وَمَعْنَى قَوْلِهِ وَافَقَ مُحَمَّدٌ الْخَمِيسَ يَعْنِي بِهِ الْجَيْشَ
Maʼ gúdxicabe laadu [Qutaiba] ne [Mahoma bin Basyyar] guirópacaʼ guniʼcaʼ; maʼ gudxi laanu [Muʼadz bin Muʼadz] de [Saʼid bin Abu Arubah] de [Qatadah] de [Anas] de [Abu Talhah] guníʼ: «Pa guihuinni profeta sallallaahu alayihi wasallam -gucaalú- ti guidxi, guiaanabe ti lugar nasoo chonna gubidxa». Abu Isa guníʼ: «Hadiz riʼ nga hasan auténtico, peru hadiz stiʼ Anas de Humaid hasan auténtico». Nuu binni ni nanna de tema riʼ maʼ bidiicaʼ lugar gaca ataque huaxhinni. Peru nuu xcaadxi binni ni nanna de tema riʼ maʼ guníʼ dxandíʼ ni. Ahmad ne Ishaq guníʼ: «Gastiʼ naca pa guni atacarnu ca enemigu stinu huaxhinni». Neca zacá, significadu stiʼ narrador ca nga «Mahoma maʼ nuu de acuerdu né Al-Khamis», laani nga -nuu de acuerdu né ca soldadu stiʼ-».
Imam Tirmidzi : 1472
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَرَّقَ نَخْلَ بَنِي النَّضِيرِ وَقَطَعَ وَهِيَ الْبُوَيْرَةُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيُخْزِيَ الْفَاسِقِينَ }وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَلَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِقَطْعِ الْأَشْجَارِ وَتَخْرِيبِ الْحُصُونِ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ وَنَهَى أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ أَنْ يَقْطَعَ شَجَرًا مُثْمِرًا أَوْ يُخَرِّبَ عَامِرًا وَعَمِلَ بِذَلِكَ الْمُسْلِمُونَ بَعْدَهُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ لَا بَأْسَ بِالتَّحْرِيقِ فِي أَرْضِ الْعَدُوِّ وَقَطْعِ الْأَشْجَارِ وَالثِّمَارِ و قَالَ أَحْمَدُ وَقَدْ تَكُونُ فِي مَوَاضِعَ لَا يَجِدُونَ مِنْهُ بُدًّا فَأَمَّا بِالْعَبَثِ فَلَا تُحَرَّقْ و قَالَ إِسْحَقُ التَّحْرِيقُ سُنَّةٌ إِذَا كَانَ أَنْكَى فِيهِمْ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ [Qutaibah] ra nuube, ne gunabaʼ laabe [Al Laits] de [Nafiʼ] de [Ibn Umar], ne guníʼ: «Mesajeru stiʼ Alá (paz ne ndaayaʼ stiʼ Dios chuʼ né laabe) bichuuguʼ ne bizaaquiʼ ca yagahuiiniʼ ni láʼ dátil ni nuu lu layú stiʼ Bani Nadhir, ni nuu ladu guiaʼ stiʼ guidxi Buwairah. Ngue runi, Alá bisihuinni versículo stiʼ: «Guiráʼ ni guzaaquiluʼ de ti yaga dátil -ni napa ca binni ni qué runi cré- o ni gudiiluʼ lugar -guiniisi- zuhuaa lu yaga stini, óraque -guiráʼ ni- nuu ni né permisu stiʼ Alá; ne purtiʼ racaláʼdxibe gusituíbe lú ca binni malu-’ -P. Al Hasyr: 5-Lu capítulo riʼ zeeda ti hadiz casi ni bicaa Ibn Abbas. Hadith riʼ nga hasan auténtico. Nuu binni ni nanna de tema riʼ runi ni ná hadiz riʼ, ne qué gápacaʼ guendanagana pa zanda guiaba yaga dátil ne gunitilúcabe ca fortaleza. Peru xcaadxi binni rusihuinni dxandíʼ ni, ne zacá nga riníʼ ique Al Auzaʼi. Al AuzaʼI guníʼ: «Abu Bakar Ash Shiddiq bicueeza de guiaba yaga ni cudii cuananaxhi o ni runitilú ca edificiu, ne ca musulmán ni guyuu despué de laabe laaca bíʼnicaʼ cásica biʼniʼ Abu Bakar Ash Shiddiq». Imam Shafiʼi guníʼ: «Gastiʼ naca guzaaquiʼ binni ne guzaaquiʼ yaga ni rudii cuananaxhi ndaaniʼ territorio stiʼ ca enemigu stiʼ». Imam Ahmad guníʼ: «Nuu biaje galán gúninu ni, peru pa guniná ni binni la? Ne dxi maʼ nuube raqué, guníʼ Ishaq: «Pa guzaaniʼ ni zanda guniná ni enemigu stinu la?
Imam Tirmidzi : 1473
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ سَيَّارٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ فَضَّلَنِي عَلَى الْأَنْبِيَاءِ أَوْ قَالَ أُمَّتِي عَلَى الْأُمَمِ وَأَحَلَّ لِيَ الْغَنَائِمَوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي ذَرٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أُمَامَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَسَيَّارٌ هَذَا يُقَالُ لَهُ سَيَّارٌ مَوْلَى بَنِي مُعَاوِيَةَ وَرَوَى عَنْهُ سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَحِيرٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Sayyar, xiiñiʼ [Abu Umamah], ne laa guníʼ: «Dxandíʼ, maʼ biʼniʼ Alá naa jma risaca que ca profeta que, ne maʼ biʼniʼ Alá maʼ jma risaca que ca profeta que. ghanimah legal para naa’. Laabe guniʼbe: «Lu capítulo riʼ zeeda ca hadiz casi cani bicaa Ali, Abu Dzar, Abdullah bin Amru, Abu Musa ne Ibn Abbas». Abu Isa guníʼ: «Hadith stiʼ Abu Umamah nga hasan auténtico». Ne Sayyar gatigá riníʼcabe lá Sayyar, ti esclavu ni guyuu dxiqué -ni maʼ bilá- ca Bani Muʼawiyah. Ne lade ca binni ni bizeeteʼ hadiz stibe nuu Sulemán At Taimi, Abdullah bin Bahir ne stale binni».
Imam Tirmidzi : 1474
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فُضِّلْتُ عَلَى الْأَنْبِيَاءِ بِسِتٍّ أُعْطِيتُ جَوَامِعَ الْكَلِمِ وَنُصِرْتُ بِالرُّعْبِ وَأُحِلَّتْ لِيَ الْغَنَائِمُ وَجُعِلَتْ لِيَ الْأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا وَأُرْسِلْتُ إِلَى الْخَلْقِ كَافَّةً وَخُتِمَ بِيَ النَّبِيُّونَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Maʼ gúdxicabe laanu [Ali bin Hujr] guníʼ; maʼ gudxi laanu [Ismaíl bin Jaʼfar] de [Al Ala bin Abdurrahman] de [bixhózebe] de [Abu Hurairah] guníʼ profeta que: «Naa jma risacaʼ que guiráʼ ca profeta lu xhono cosa; Bidiicabe naa diidxaʼ ni cadi naroʼbaʼ ne concisu lu significadu stini, biʼniʼ ganarbe naa purtiʼ -bicheechebe- guendaridxibi ndaaniʼ ca enemigu stibe, bíʼnicabe ghanimah legal para naa, bíʼnicabe guidxilayú riʼ para naa casi ti mezquita ne lugar ra riguixhe chaahuiʼ binni ne biseendacabe naa ra nuu guiráʼ ca cosa ni bizáʼ, ne beeda gacaʼ tapa stiʼ ca profeta que’. Ti hadiz auténtico stiʼ Hasan nga laani.
Imam Tirmidzi : 1475
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ وَحُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ قَالَا حَدَّثَنَا سُلَيْمُ بْنُ أَخْضَرَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسَمَ فِي النَّفَلِ لِلْفَرَسِ بِسَهْمَيْنِ وَلِلرَّجُلِ بِسَهْمٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ أَخْضَرَ نَحْوَهُ وَفِي الْبَاب عَنْ مُجَمِّعِ بْنِ جَارِيَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ أَبِيهِ وَهَذَا حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالْأَوْزَاعِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا لِلْفَارِسِ ثَلَاثَةُ أَسْهُمٍ سَهْمٌ لَهُ وَسَهْمَانِ لِفَرَسِهِ وَلِلرَّاجِلِ سَهْمٌ
Maʼ gúdxicabe laadu [Ahmad bin Abdah Adh Dhabbi] ne [Humaid bin Masʼadah] guirópacaʼ guniʼcaʼ; maʼ gudxi laanu [Sulaim bin Akhdhar] de [Ubaidullah bin Umar] de [Nafi’] de [Ibn Umar] guníʼ: «Biʼniʼ dividir mensajeru stiʼ Dios ghanimah para ca soldadu ni dxiʼbaʼ lu caballu para guicaacaʼ chupa ndaa ne ca soldadu ni canazá lu ñee para guicaacaʼ ti ndaa». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Abdurrahmán, xiiñiʼ Mahdi, de Sulaim bin Akhdhar casi ná hadiz que. Lu capítulo riʼ zeeda ca hadiz casi cani bicaa Mujamiʼ bin Jariyah, Ibn Abás ne Ibn Abu Amrah ni bicaa bixhózebe. Ne hadiz stiʼ Ibn Umar ca nga hasan auténtico. Hadith riʼ nga ti guía para guni binni caridad casi na ca binni ni nanna de lade ca xcompañeru profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ne xcaadxi binni ni cadi laacabe. Ne zacá nga riníʼ ique Sufyan bin Ats Tsauri, Al Auzaʼi, Malik bin Anas, Ibnul Mubarak, Syafiʼi, Ahmad ne Ishaq. Laabe guniʼbe; Para ca soldadu ni dxiʼbaʼ caballu nuu chonna ndaa; ti ndaa para laa ne chupa ndaa para caballu stiʼ. Mientras tanto para ca soldadu sin caballu la?
Imam Tirmidzi : 1476
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْأَزْدِيُّ الْبَصْرِيُّ وَأَبُو عَمَّارٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ الصَّحَابَةِ أَرْبَعَةٌ وَخَيْرُ السَّرَايَا أَرْبَعُ مِائَةٍ وَخَيْرُ الْجُيُوشِ أَرْبَعَةُ آلَافٍ وَلَا يُغْلَبُ اثْنَا عَشَرَ أَلْفًا مِنْ قِلَّةٍهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا يُسْنِدُهُ كَبِيرُ أَحَدٍ غَيْرُ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَقَدْ رَوَاهُ حِبَّانُ بْنُ عَلِيٍّ الْعَنَزِيُّ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا
Ora gúdxicabe laadu [Mahoma bin Yahya Al Azdi Al Bashri] ne [Abu Ammar] ne stale binni, gúdxicabe laadu; maʼ gudxi laanu [Wahb bin Jarir] de [bixhózebe] de [Yunus bin Yazid] de [Az Zuhri] de [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] de [Ibn Abbas] laabe guniʼbe: «Mensajeru stiʼ Dios. jma galán nga ti ejércitu de tapa mil ne ti ejércitu de doce mil qué zaca ganarcaʼ’. Hadiz riʼ nga hasan gharib, ne guirutiʼ sti binni ni nanna de tema riʼ qué runi cré hadiz riʼ, sínuque Jarir bin Hazim si. Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Az Zuhri, ti profeta, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Az Zuhri. [Hibán bin Ali Al Anazi] bizeeteʼ ni de [Uqail], de [Az Zuhri], de [Ubaidullah], de [Ibn Abbas], de profeta sallallahu aleyhi wasallam. [Al Laits bin Sa’d] laaca bizeeteʼ ni de [‘Uqail] de [Az Zuhri], de profeta sallallahu ‘alaihi wasallam en mursal’.
Imam Tirmidzi : 1477
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ أَنَّ نَجْدَةَ الْحَرُورِيَّ كَتَبَ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍيَسْأَلُهُ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْزُو بِالنِّسَاءِ وَهَلْ كَانَ يَضْرِبُ لَهُنَّ بِسَهْمٍ فَكَتَبَ إِلَيْهِ ابْنُ عَبَّاسٍ كَتَبْتَ إِلَيَّ تَسْأَلُنِي هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْزُو بِالنِّسَاءِ وَكَانَ يَغْزُو بِهِنَّ فَيُدَاوِينَ الْمَرْضَى وَيُحْذَيْنَ مِنْ الْغَنِيمَةِ وَأَمَّا بِسَهْمٍ فَلَمْ يَضْرِبْ لَهُنَّ بِسَهْمٍوَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأُمِّ عَطِيَّةَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُسْهَمُ لِلْمَرْأَةِ وَالصَّبِيِّ وَهُوَ قَوْلُ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَسْهَمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصِّبْيَانِ بِخَيْبَرَ وَأَسْهَمَتْ أَئِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ لِكُلِّ مَوْلُودٍ وُلِدَ فِي أَرْضِ الْحَرْبِ قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَسْهَمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلنِّسَاءِ بِخَيْبَرَ وَأَخَذَ بِذَلِكَ الْمُسْلِمُونَ بَعْدَهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ بِهَذَا وَمَعْنَى قَوْلِهِ وَيُحْذَيْنَ مِنْ الْغَنِيمَةِ يَقُولُ يُرْضَخُ لَهُنَّ بِشَيْءٍ مِنْ الْغَنِيمَةِ يُعْطَيْنَ شَيْئًا
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Hatim bin Ismaíl, de [Jaʼfar bin Mahoma], ne [bixhoze] de [Yazid bin Hurmuz], ne bicaa Najdah Al Haruri ti carta ra nuu [Ibn Abbas] ne gunabadiidxaʼ; «Ñee huayuu dxi cheʼ profeta que lu guerra né ca gunaa la? Ne ñee bidiibe laacaʼ ti ndaa la?». Óraque bicaa Ibn Abbas ti respuesta ra nuube: «Bicaaluʼ ti carta ra nuaaʼ ne gunabadiidxaluʼ naa: «¿Ñee guyé mensajeru stiʼ Dios sallallaahu 'alaihi wasallam lu guerra né ca gunaa la? Guyebe lu guerra ra yenebe gunaa, ti gusiandacaʼ cani huará. Laaca rudiicabe laacaʼ ti sueldu de ghanimah. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Ghanimah, ne qué nudiibe laacaʼ ti ndaa. Lu capítulo riʼ laaca zeeda ca hadiz stiʼ Anas ne Umm Athiyah. Ne hadiz riʼ nga Hasán Sahih. Ne pa ti guía para gaca binni caridad casi na stale de ca binni ni nanna de tema riʼ, ne ndiʼ nga ni riníʼ ique binni la? Sufyan Ats Tsauri ne Asy Syafiʼi. Caadxi xcaadxi binni ni nanna de tema riʼ nacaʼ ricaa ca gunaa ne ca baʼduhuiiniʼ ca ti ndaa de ghanimah. Opinión riʼ nga ni gucuaa Al Auzaʼiʼ. Al Auza’I guní’; 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam ti biaje bidii ti ndaa ca ba'duhuiini' ni nuu Khaibar, ne ca xaíque musulmán laaca bidiica' ti ndaa cada ba'duhuiini' ni gule ndaani' guidxi ra cayaca guerra'. Al Auza’I sti biaje guní’; «Profeta que bidii ti ndaa ca gunaa ni nuu Khaibar, ne ca musulmán ni guyuu despué de laabe laaca bíʼnicaʼ ni». Ali bin Khasyram gudxi laadu zacá, laabe guniʼbe; Isa bin Yunus gudxi laanu de Al AuzaʼI laaca hadiz queca. Neca zacá, significadu stiʼ ca diidxaʼ guníʼ Ibn Abbas; ‘Laaca bidiicabe laacaʼ de ghanimah’, nga riníʼ bidiicabe laacaʼ ti ndaa de ghanimah casi sueldu -ti regalu, cadi casi ti ndaa-’.
Imam Tirmidzi : 1478
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى آبِي اللَّحْمِ قَالَشَهِدْتُ خَيْبَرَ مَعَ سَادَتِي فَكَلَّمُوا فِيَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَلَّمُوهُ أَنِّي مَمْلُوكٌ قَالَ فَأَمَرَ بِي فَقُلِّدْتُ السَّيْفَ فَإِذَا أَنَا أَجُرُّهُ فَأَمَرَ لِي بِشَيْءٍ مِنْ خُرْثِيِّ الْمَتَاعِ وَعَرَضْتُ عَلَيْهِ رُقْيَةً كُنْتُ أَرْقِي بِهَا الْمَجَانِينَ فَأَمَرَنِي بِطَرْحِ بَعْضِهَا وَحَبْسِ بَعْضِهَاوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُسْهَمُ لِلْمَمْلُوكِ وَلَكِنْ يُرْضَخُ لَهُ بِشَيْءٍ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Muhammad bin Zaid, ti hombre ni guca esclavu -ni biree de raqué pur- Abul Lahm, laa guníʼ; 'Bine' participar lu guendaridinde sti' Khaibar né xpixuaana', despué bi'ni' discutir binni naa nezalú mensajeru sti' Alá sallallaahu 'alaihi wasallam. Biʼniʼ discutircabe nezalú Mensajeru stiʼ Alá de que naa nga ti esclavu’. Umayr guníʼ: «Óraque biʼniʼ mandarbe naa -guneʼ guerra-, ngue runi guleeʼ espada stinneʼ». Ora guleeʼ espada que -purtiʼ nahuiineʼ ne caʼruʼ guiniiseʼ- biʼniʼ mandarbe gudiicabe naa xiixa de ca cosa ni riquiiñeʼ binni ra lidxi. Ne bidieeʼ laabe ruqyah ni gatigá ruundaʼ para gusiandaʼ binni ni maʼ bidxaga, ngue runi biʼniʼ mandarbe naa gusabaʼ caadxi de ca lectura ni napa guendanagana ne guiaana caadxi». Lu capítulo riʼ zeeda ti hadiz casi laani ni bicaa Ibn Abbas, ne hadiz riʼ nga Hasan Sahih. Ne nácani ti conseju para gaca caridad casi na caadxi binni ni nanna de tema riʼ, purtiʼ ca esclavu ca qué gápacaʼ derechu guicaacaʼ ti ndaa de ca bueltu ni ribeecaʼ pur ghanimah, sínuque rudiicabe laacaʼ xiixa casi ti regalu si. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Ats Tsauri, SyafiʼI, Ahmad ne Ishaqʼ.
Imam Tirmidzi : 1479
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ الْفُضَيْلِ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نِيَارٍ الْأَسْلَمِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى بَدْرٍ حَتَّى إِذَا كَانَ بِحَرَّةِ الْوَبَرَةِ لَحِقَهُ رَجُلٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ يَذْكُرُ مِنْهُ جُرْأَةً وَنَجْدَةً فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَسْتَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ قَالَ لَا قَالَ ارْجِعْ فَلَنْ أَسْتَعِينَ بِمُشْرِكٍوَفِي الْحَدِيثِ كَلَامٌ أَكْثَرُ مِنْ هَذَا هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا يُسْهَمُ لِأَهْلِ الذِّمَّةِ وَإِنْ قَاتَلُوا مَعَ الْمُسْلِمِينَ الْعَدُوَّ وَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُسْهَمَ لَهُمْ إِذَا شَهِدُوا الْقِتَالَ مَعَ الْمُسْلِمِينَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Al Fudhail, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Al Fudhail bin Abu Abdullah, ne laa biʼniʼ ti dxiiñaʼ naroʼbaʼ. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Wabar, ne málasi yenanda ti hombre ni qué runi adorar Dios laabe ne bisihuinni nadxibalú ne nanna guni dxiiñaʼ. Despué gunabadiidxaʼ profeta que hombre que: «¿Ñee runi creluʼ Alá ne mensajeru stibe la?». hombre que bicabi laabe: «Coʼ». Laabe guniʼbe: «Biguetaʼ, qué ziuu dxi guinabaʼ gacané ca politeista naa». Ne lu hadiz riʼ, dxandíʼ jma ziuulaʼ editorial que ndiʼ, hadiz riʼ napa nivel de hasan gharib, ne nácani ti guía según caadxi binni ni nanna stale, nacabe; 'Ca binni ni nanna de dhimmah qué ricaacaʼ ti ndaa de ca cosa risaca stiʼ ghanimah neca riuucaʼ lu guendaridinde ra ridíndecaʼ né enemigu común stiʼ ca musulmán. Peru nuu ulama runi cré zacaacaʼ ti ndaa de tesoro stiʼ ghanimah —ca cosa ni gucuaacaʼ lu guerra— pa tíndecaʼ né enemigu común stiʼ ca musulmán.
Imam Tirmidzi : 1480
وَيُرْوَى عَنْ الزُّهْرِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْهَمَ لِقَوْمٍ مِنْ الْيَهُودِ قَاتَلُوا مَعَهُحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَزْرَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا
Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Az Zuhri, laa bidii profeta que parte ca judíu ni biʼniʼ guerra né laabe. Zacá nga gudxi [Qutaibah bin Saíd] laadu, laabe guniʼbe; [Abdul Warits bin Saíd] gudxi laadu de [Azrah bin Tabit] de [Az Zuhri] zacá’.