Imam Tirmidzi : 1401
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَنْبَأَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي الْعُشَرَاءِ عَنْ أَبِيهِ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمَا تَكُونُ الذَّكَاةُ إِلَّا فِي الْحَلْقِ وَاللَّبَّةِ قَالَ لَوْ طَعَنْتَ فِي فَخِذِهَا لَأَجْزَأَ عَنْكَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ هَذَا فِي الضَّرُورَةِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ وَلَا نَعْرِفُ لِأَبِي الْعُشَرَاءِ عَنْ أَبِيهِ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَاخْتَلَفُوا فِي اسْمِ أَبِي الْعُشَرَاءِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ اسْمُهُ أُسَامَةُ بْنُ قِهْطِمٍ وَيُقَالُ اسْمُهُ يَسَارُ بْنُ بَرْزٍ وَيُقَالُ ابْنُ بَلْزٍ وَيُقَالُ اسْمُهُ عُطَارِدٌ نُسِبَ إِلَى جَدِّهِ
Esan digute [Hannadek] eta [Muhammad bin Al 'Alak] biek esan zutela; [Wakik] esan zigun [Hammad bin Salamah-engandik]. -Beste lerro batean honako hau dio- Esan zigun [Ahmad bin Manik] esan zuen, esan zigun [Yazid bin Harunek] esan zuen, esan zigun [Hammad bin Salamah-engandik] [Abul 'Usyara]-rengandik [bere aita]-rengandik esan zuen; Galdetu nuen; Alaren Mezularia, ez al da animaliak hiltzeko lekua eztarria eta labbah - lepokoa dagoen lekua -?' Hark erantzun zuen: 'Bere izterra labankadaz zauritzen baduzu, nahikoa izango da zuretzat'. Ahmad bin Manik esan zuen; Yazid bin Harunek esan zuen: 'Hau larrialdiren bat badago'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Rafi' bin Khadij-en hadith bat ere badago. Abu Isak esan zuen: «Hau gharib hadith bat da, ez dakigu Hammad bin Salamah-ren hadithetik izan ezik, eta ez dakigu Abul Usyararen historia bere aitarengandik, hadith hau izan ezik. Hala ere, jakintsuek ez zuten iritzirik Abul Usyararen izenari buruz; batzuek esan zuten Usamah bin Qihthim zela bere izena, beste batzuek Yasar bin Baraz, beste batzuek Ibn Balz eta beste batzuek Utharid zela, bere aitona-amonaren izena oinarritzat hartuta».
Imam Tirmidzi : 1402
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَتَلَ وَزَغَةً بِالضَّرْبَةِ الْأُولَى كَانَ لَهُ كَذَا وَكَذَا حَسَنَةً فَإِنْ قَتَلَهَا فِي الضَّرْبَةِ الثَّانِيَةِ كَانَ لَهُ كَذَا وَكَذَا حَسَنَةً فَإِنْ قَتَلَهَا فِي الضَّرْبَةِ الثَّالِثَةِ كَانَ لَهُ كَذَا وَكَذَا حَسَنَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَسَعْدٍ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ شَرِيكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digute [Abu Kuraibek], esan digute [Wakik] [Sufyanek] [Suhail bin Abu Salihk] [bere aita]rengandik [Abu Hurairah]-k esan duela Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela: "Musker bat kolpe bakarrarekin hiltzen duenak halako saria jasoko du. Bigarren kolpean hiltzen badu, halako saria jasoko du. Eta hirugarren kolpean hiltzen badu, halako saria jasoko du". Kapitulu honetan antzeko hadithak daude Ibn Mas'ud, Sa'd, 'Aisyah eta Umm Syarik-enak. Abu Isak esan zuen: "Abu Hurairah-en haditha benetakoa da".
Imam Tirmidzi : 1403
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ وَاقْتُلُوا ذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالْأَبْتَرَ فَإِنَّهُمَا يَلْتَمِسَانِ الْبَصَرَ وَيُسْقِطَانِ الْحُبْلَىقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِي لُبَابَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى بَعْدَ ذَلِكَ عَنْ قَتْلِ جِنَّانِ الْبُيُوتِ وَهِيَ الْعَوَامِرُ وَيُرْوَى عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ أَيْضًا و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِنَّمَا يُكْرَهُ مِنْ قَتْلِ الْحَيَّاتِ قَتْلُ الْحَيَّةِ الَّتِي تَكُونُ دَقِيقَةً كَأَنَّهَا فِضَّةٌ وَلَا تَلْتَوِي فِي مِشْيَتِهَا
Esan digu [Qutaibah-k] esan zuela, esan digu [Al Laits-ek] [Ibn Shihab-engandik] [Salim bin Abdullah-engandik] [bere aita] esan zuela; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Hil itzazue suge guztiak; pozoitsuak eta isats-motzekoak. Biek begiak itsutu eta abortua eragin dezaketelako. Kapitulu honetan antzeko hadith-ak daude Ibn Mas'ud, 'Aisyah, Abu Hurairah eta Sahl bin Sa'd-engandik. Abu Isak esan zuen: Hau benetako Hasan hadith bat da. Ibn Umarrek ere kontatu du Abu Lubabah-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak, ondoren, etxeko sugeak hiltzea debekatu zuela. Hadith-a Ibn Umar-engandik eta Zaid Ibnul Khaththab-engandik ere kontatu zen. Abdullah Ibnul Mubarak-ek esan zuen: Debekatuta dago lerro meheak eta zilar kolorekoak dituzten eta ibiltzean bihurritzen ez diren sugeak hiltzea.
Imam Tirmidzi : 1404
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِبُيُوتِكُمْ عُمَّارًا فَحَرِّجُوا عَلَيْهِنَّ ثَلَاثًا فَإِنْ بَدَا لَكُمْ بَعْدَ ذَلِكَ مِنْهُنَّ شَيْءٌ فَاقْتُلُوهُنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَرَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي السَّائِبِ مَوْلَى هِشَامِ بْنِ زُهْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ عَنْ صَيْفِيٍّ نَحْوَ رِوَايَةِ مَالِكٍ
Esan digu [Hannadek] esan duela, esan digu [Abdahk] [Ubaidullah bin Umar-engandik] [Shaifi-rengandik] [Abu Sa'id Al Khudri-rengandik] esan duela, 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Egia esan, zuen etxeetan biztanleak daude - suge itxurako djinn-ak -, beraz, eskatu hiru aldiz ateratzeko. Horren ondoren oraindik ikusten badira, hil itzazu'. Abu Isak esan zuen: 'Horrela [Ubaidullah bin Umarrek] hadith hau [Shaifi-rengandik], [Abu Sa'id Al Khudri-rengandik] kontatu zuen. [Malik bin Anasek] ere hadith hau [Shaifi-rengandik], [Abu As Sa`ib] esklabo ohi batengandik - askatu zutena - Hisham bin Zuhrah-rengandik, [Abu Sa'id]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik. Hadith honetan istorio bat dago. Hori al da esan zuena?' [Al Ansarik] guri, esan zuen; esan digu [Ma'n-ek] esan zuen, esan digu [Malik-ek] eta hau Ubaidullah bin Umar-en haditha baino benetakoagoa da. [Muhammad bin 'Ajlan-ek] ere [Shaifi-rengandik] kontatu zuen, Malik-ek kontatutako haditha bezala.
Imam Tirmidzi : 1405
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ قَالَ أَبُو لَيْلَىقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ظَهَرَتْ الْحَيَّةُ فِي الْمَسْكَنِ فَقُولُوا لَهَا إِنَّا نَسْأَلُكِ بِعَهْدِ نُوحٍ وَبِعَهْدِ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ أَنْ لَا تُؤْذِيَنَا فَإِنْ عَادَتْ فَاقْتُلُوهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى
[Hannadek] esan zigun, esan zigun [Ibn Abu Zaidahek] esan zigun, esan zigun [Ibn Abu Lailak] [Thabit Al Bunani]-rengandik ['Abdurrahman bin Abu Laila]-rengandik esan zuen; [Abu Lailak] esan zuen, 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Suge bat etxebizitza batean agertzen bada, esan iezaiozu: 'Egia esan, Nuh eta Sulaiman bin Dawuden akordioaren bidez eskatzen dizugu ez diezaguzula kalterik egin', eta hala ere itzultzen bada, hil ezazu'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan gharib mailakoa da, ez dakigu Thabit Al Bunani-rengandik lerro honetatik izan ezik, hain zuzen ere, Ibn Abu Lailaren hadith-etik'.
Imam Tirmidzi : 1406
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مَنْصُورُ بْنُ زَاذَانَ وَيُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنَّ الْكِلَابَ أُمَّةٌ مِنْ الْأُمَمِ لَأَمَرْتُ بِقَتْلِهَا كُلِّهَا فَاقْتُلُوا مِنْهَا كُلَّ أَسْوَدَ بَهِيمٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَأَبِي رَافِعٍ وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى فِي بَعْضِ الْحَدِيثِ أَنَّ الْكَلْبَ الْأَسْوَدَ الْبَهِيمَ شَيْطَانٌ وَالْكَلْبُ الْأَسْوَدُ الْبَهِيمُ الَّذِي لَا يَكُونُ فِيهِ شَيْءٌ مِنْ الْبَيَاضِ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ صَيْدَ الْكَلْبِ الْأَسْوَدِ الْبَهِيمِ
Kontatu digute [Ahmad bin Mani'-k] esan duela, kontatu digute [Hisyaim] esan duela, jakinarazi digu [Manshur bin Zadzan] eta [Yunus bin Ubaid]-ek [Al Hasan-engandik] [Abdullah bin Mughaffal]-engandik esan duela: 'Alaren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam, esan zuen: 'Txakurrak nazio bat ez balira, guztiak hiltzeko aginduko nuke. Beraz, hil itzazue beltz-beltzak diren txakur guztiak'. Abu Isak esan zuen: 'Abdullah bin Mughaffal-en haditha hasan sahih da. Hadith batzuetan kontatzen da txakur beltz-beltzak deabruak direla, eta txakur beltz-beltzak zuririk ez duten txakurrak direla. Eta jakintsu batzuek makruoh dela uste dute txakur beltz-beltzen harrapakina ehizatzen dela'.
Imam Tirmidzi : 1407
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اقْتَنَى كَلْبًا أَوْ اتَّخَذَ كَلْبًا لَيْسَ بِضَارٍ وَلَا كَلْبَ مَاشِيَةٍ نَقَصَ مِنْ أَجْرِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطَانِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسُفْيَانَ بْنِ أَبِي زُهَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَوْ كَلْبَ زَرْعٍ
[Ahmad bin Mani'-k] esan zigun, [Isma'il bin Ibrahim]-ek [Ayyub-engandik] [Nafi'-rengandik] [Ibn Umar-engandik] esan zigun, 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Txakur bat duenak, edo beharrik gabe txakur bat hartzen duenak, abereak zaintzeko erabiltzen den txakurra ez bada ere, egunero bere saria bi qirath gutxituko da'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abdullah bin Mughaffal, Abu Hurairah eta Uthman bin Abu Zuhair-en antzeko hadithak daude'. Abu Isak esan zuen: 'Ibn Umar-en hadith hau benetakoa da. Sallallaahu 'alaihi wasallam-ek ere kontatu du: 'Edo lorategia zaintzeko txakur bat'.
Imam Tirmidzi : 1408
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِقَتْلِ الْكِلَابِ إِلَّا كَلْبَ صَيْدٍ أَوْ كَلْبَ مَاشِيَةٍ قَالَ قِيلَ لَهُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَقُولُ أَوْ كَلْبَ زَرْعٍ فَقَالَ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ لَهُ زَرْعٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digu [Qutaibah]-k esan zuela, esan digu [Hammad bin Zaid]-ek [Amru bin Dinar]-ek [Ibn Umar]-ek esan zuela; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek txakurrak hiltzeko agindua eman zuen, ehizarako txakurrak edo abereak zaintzeko txakurrak izan ezik'. Hark -narratzaileak- esan zuen; Ibn Umarri behin galdetu zioten, [Abu Hurairah-k] behin esan zuen; 'edo landareak zaintzeko txakurrak', Ibn Umarrek erantzun zuen; '-zeren- Abu Hurairah-ek landareak zituelako'. Abu Isak esan zuen; 'Hadith hau benetakoa da'.
Imam Tirmidzi : 1409
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّخَذَ كَلْبًا إِلَّا كَلْبَ مَاشِيَةٍ أَوْ صَيْدٍ أَوْ زَرْعٍ انْتَقَصَ مِنْ أَجْرِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ أَنَّهُ رَخَّصَ فِي إِمْسَاكِ الْكَلْبِ وَإِنْ كَانَ لِلرَّجُلِ شَاةٌ وَاحِدَةٌ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ بِهَذَا
Esan digu [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] eta askok, esan zuten; jakinarazi digu [Abdurrazaq] esan zuen, jakinarazi digu [Ma'marrek] [Az Zuhri]-tik [Abu Salamah bin 'Abdurrahman]-etik [Abu Hurairah]-tik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Txakurra ez den beste txakur bat duenak abereak zaintzeko, ehizatzeko edo uztak zaintzeko, bere saria qirath bat murriztuko da egunero'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da, eta Atha bin Abu Rabah-ek kontatu zuen, norbaiti txakur bat edukitzeko laguntza eman ziola ahuntz bat bakarrik izan arren. Ishaq bin Manshurrek esan zigun bezala, Hajjaj bin Muhammad, Ibn Juraij-etik, Atha'-tik.
Imam Tirmidzi : 1410
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ أَسْبَاطِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَإِنِّي لَمِمَّنْ يَرْفَعُ أَغْصَانَ الشَّجَرَةِ عَنْ وَجْهِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَخْطُبُ فَقَالَ لَوْلَا أَنَّ الْكِلَابَ أُمَّةٌ مِنْ الْأُمَمِ لَأَمَرْتُ بِقَتْلِهَا فَاقْتُلُوا مِنْهَا كُلَّ أَسْوَدَ بَهِيمٍ وَمَا مِنْ أَهْلِ بَيْتٍ يَرْتَبِطُونَ كَلْبًا إِلَّا نَقَصَ مِنْ عَمَلِهِمْ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ إِلَّا كَلْبَ صَيْدٍ أَوْ كَلْبَ حَرْثٍ أَوْ كَلْبَ غَنَمٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Esan digute [Ubaid bin Asbath bin Muhammad Al Qurasyi-k], esan digute [nire aitak] [Al A'masy-rengandik] [Isma'il bin Muslim]-engandik [Al Hasan-engandik] [Abdullah bin Mughaffal-ek] esan zuela: 'Egia esan, ni nintzen Allahren Mezulariaren (bakea eta Allahren bedeinkazioak berarengana) aurpegitik adarra kendu zuenetako bat predikatzen ari zela. Esan zuen: 'Txakur horiek herria ez balira, guztiak hiltzeko aginduko nuke. Beraz, hil itzazue beltz-beltzak diren txakur guztiak. Eta etxeko jaunak ez du txakurrik edukitzen, saria egunero qirath bat murrizten ez bada. Ehizarako txakurrak, edo uztak zaintzeko txakurrak, edo abereak zaintzeko txakurrak izan ezik'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau Al Hasan-engandik kontatu da modu askotan, Abdullah bin Mughaffal-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam' Profeta-rengandik.
Imam Tirmidzi : 1411
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَلْقَى الْعَدُوَّ غَدًا وَلَيْسَتْ مَعَنَا مُدًى فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَكُلُوهُ مَا لَمْ يَكُنْ سِنًّا أَوْ ظُفُرًا وَسَأُحَدِّثُكُمْ عَنْ ذَلِكَ أَمَّا السِّنُّ فَعَظْمٌ وَأَمَّا الظُّفُرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ عَبَايَةَ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَبَايَةَ عَنْ أَبِيهِ وَهَذَا أَصَحُّ وَعَبَايَةُ قَدْ سَمِعَ مِنْ رَافِعٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ أَنْ يُذَكَّى بِسِنٍّ وَلَا بِعَظْمٍ
[Hannadek] kontatu digu [Abul Ahwash] [Sa'id bin Masruq]-engandik [Abayah bin Rifa'ah bin Rafi' bin Khadij]-engandik [bere aita]-engandik bere aitona-amonarengandik, hots, [Rafi' bin Khadij], esan zuen; Galdetu nion: 'Alaren Mezularia, bihar etsaiarekin egingo dugu topo, labana zorrotzik ez dugun bitartean?' Orduan, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek erantzun zuen: 'Odola atera dezakeen eta Alaren izena aipatzen den edozer, jan ezazu, baldin eta ebaketa-tresna ez bada hortz edo iltze bat. Eta horri buruz azalduko dizuet; hortzari dagokionez, hezur bat da, iltzea, berriz, Habashah herriaren ebaketa-tresna bat da'. [Muhammad bin Bashysharrek] kontatu digu [Yahya bin Said] [Sufyan Ats Thauri]-rengandik esan zuen; [Nire aitak] [Abayah-tik] [Rafi' bin Khadij radiallahu 'anhu]-rengandik, sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, hadith horrekin bezala esan digu. Baina ez zuen Abayah-ren izena aipatu, bere aitarena, eta hau benetakoagoa da, Abayah-ek Rafi'-rengandik entzun baitzuen. Hadith hau karitaterako jarraibide bat da ulama`-ren arabera. Ez dute hortzak edo azazkalak erabiliz hiltzea onartzen.
Imam Tirmidzi : 1412
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَنَدَّ بَعِيرٌ مِنْ إِبِلِ الْقَوْمِ وَلَمْ يَكُنْ مَعَهُمْ خَيْلٌ فَرَمَاهُ رَجُلٌ بِسَهْمٍ فَحَبَسَهُ اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِهَذِهِ الْبَهَائِمِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ فَمَا فَعَلَ مِنْهَا هَذَا فَافْعَلُوا بِهِ هَكَذَاحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ جَدِّهِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَبَايَةَ عَنْ أَبِيهِ وَهَذَا أَصَحُّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهَكَذَا رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ نَحْوَ رِوَايَةِ سُفْيَانَ
[Hannadek] esan zigun, [Abul Ahwashek] esan zigun [Sa'id bin Masruqek] [Abayah bin Rifa'ah bin Rafi'k] [bere aita]k bere aitona-amonak [Ibn Khadijek] esan zuen: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamekin geunden bidaia batean, eta gero taldeko gamelu batek ihes egin zuen, zaldirik ez zutenean - atzetik joateko -. Beraz, gizonetako batek gamelua gezi batekin geldiarazi zuen, Ala-k gelditu zuen arte. Ala-ren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallamek, orduan esan zuen: 'Egia esan, animalia hauetan oraindik badaude basatasunaren aztarnak, animalia basatiak bezala, horietako bat ihesi badator, egin honela - geldiarazi gezi batekin -'. [Mahmud bin Ghailanek] esan zuen, [Wakik] esan zuen, [Sufyanek] [bere aitagandik] [Abayah bin Rifa'ah]-engandik bere aitonagandik, hau da, [Rafi' bin Khadij] sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik, hadith-ean bezala. Hala ere, hadith-ean, berak - narratzaileak - ez zuen Abayah-ren izena aipatu, bere aitarena. Eta hau benetakoagoa da, eta hadith hau ekintza onetarako jarraibide bat da jakintsuen arabera. Eta [Syu'bah] honela kontatua [Sa'id bin Masruq-engandik], Sufyan'-en narrazioa bezala.
Imam Tirmidzi : 1413
حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو مُسْلِمُ بْنُ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ الْحَذَّاءُ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ الصَّائِغُ أَبُو مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا عَمِلَ آدَمِيٌّ مِنْ عَمَلٍ يَوْمَ النَّحْرِ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ مِنْ إِهْرَاقِ الدَّمِ إِنَّهَا لَتَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقُرُونِهَا وَأَشْعَارِهَا وَأَظْلَافِهَا وَأَنَّ الدَّمَ لَيَقَعُ مِنْ اللَّهِ بِمَكَانٍ قَبْلَ أَنْ يَقَعَ مِنْ الْأَرْضِ فَطِيبُوا بِهَا نَفْسًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو الْمُثَنَّى اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ يَزِيدَ وَرَوَى عَنْهُ ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَيُرْوَى عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأُضْحِيَّةِ لِصَاحِبِهَا بِكُلِّ شَعَرَةٍ حَسَنَةٌ وَيُرْوَى بِقُرُونِهَا
Esan digu [Abu Amru Muslim bin Amru bin Muslim Al Hadzdza Al Madanik] esan zuela; esan digu [Abdullah bin Nafi' Ash Sha'igh Abu Muhammad]-ek [Abul Mutsanna-rengandik] [Hisyam bin Urwah-rengandik] [bere aita]-rengandik ['Aisyah-rengandik] Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela: 'Ez dago Adamen seme-alabek Nahr egunean - Eid al-Adhha - egindako ekintzarik Allah-ek sakrifizio-animalia baten odola isurtzea baino maiteagorik. Izan ere, sakrifizio-animalia Judizioaren Egunean etorriko da bere adarrekin, larruarekin eta apatxekin. Eta, hain zuzen ere, odola Allah-ren plazerera iritsiko da odol-tantak lurrera erori aurretik, beraz, garbitu zuen arimak sakrifizioarekin'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Imran bin Hushain eta Zaid bin Arqam-en antzeko hadith bat dago'. Abu Isak esan zuen; «Hadith hau hasan gharib mailakoa da, ez dugu hadith hau Hisyam bin Urwah-engandik ezagutzen bide honetatik izan ezik. Eta Abul Mutsannaren izena Sulaiman bin Yazid da. Eta Abu Fudaik-ek haditha berarengandik kontatu du». Abu Isak esan zuen: «Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, kontatu du behin sakrifizioari buruz esan zuela: 'Jabeak gauza on bat jasoko du luma bakoitzetik'. Beste narrazio batean, 'Adar bakoitzarekin'».
Imam Tirmidzi : 1414
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَضَحَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ أَقْرَنَيْنِ ذَبَحَهُمَا بِيَدِهِ وَسَمَّى وَكَبَّرَ وَوَضَعَ رِجْلَهُ عَلَى صِفَاحِهِمَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَجَابِرٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَأَبِي رَافِعٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي بَكْرَةَ أَيْضًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan zigun [Qutaibahk] esan zuela, esan zigun [Abu Awanahk] [Qatadah]-tik [Anas bin Malik]-ek esan zuela: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamek bi ahuntz koipetsu eta adardun sakrifikatu eta biak bere eskuekin hil zituen. Alaren izena esan zuen, takbir egin zuen eta oinak sabelaren gainean jarri zituen'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Ali, 'Aisyah, Abu Hurairah, Abu Ayyub, Jabir, Abu Darda, Abu Rafi', Abu Umar eta Abu Bakrah-en antzeko hadithak daude'. Abu Isak esan zuen: 'Hau Hasan hadith autentikoa da'.
Imam Tirmidzi : 1415
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْحَسْنَاءِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ حَنَشٍ عَنْ عَلِيٍّأَنَّهُ كَانَ يُضَحِّي بِكَبْشَيْنِ أَحَدُهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْآخَرُ عَنْ نَفْسِهِ فَقِيلَ لَهُ فَقَالَ أَمَرَنِي بِهِ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا أَدَعُهُ أَبَدًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ شَرِيكٍ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُضَحَّى عَنْ الْمَيِّتِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ أَنْ يُضَحَّى عَنْهُ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَحَبُّ إِلَيَّ أَنْ يُتَصَدَّقَ عَنْهُ وَلَا يُضَحَّى عَنْهُ وَإِنْ ضَحَّى فَلَا يَأْكُلُ مِنْهَا شَيْئًا وَيَتَصَدَّقُ بِهَا كُلِّهَا قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ شَرِيكٍ قُلْتُ لَهُ أَبُو الْحَسْنَاءِ مَا اسْمُهُ فَلَمْ يَعْرِفْهُ قَالَ مُسْلِمٌ اسْمُهُ الْحَسَنُ
Esan digu [Muhammad bin Ubaid Al Muharibi Al Kufik], esan digu [Sharik]-ek [Abul Hasna`-k] [Al Hakam]-ek [Hanasy]-k [Ali]-k esan digu Behin bi ahuntz sakrifikatu zituela; bat Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-entzat eta bestea berarentzat, horri buruz galdetu zioten arte. Alik erantzun zuen: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek hau agindu dit, beraz, ez dut betiko utziko'. Abu Isak esan zuen: 'Hau gharib hadith bat da, ez dakigu Sharik hadith-etik izan ezik. Ulama batzuek arintasuna ematen dute hildakoen izenean sakrifikatzeko, beste batzuek ez duten bitartean'. Abdullah Ibnul Mubarakek esan zuen: 'Nahiago dut norbaitek hildakoaren izenean karitatea ematea, eta sakrifiziorik ez egitea, baina hildakoaren izenean sakrifikatzen badu, ez dezala haragirik jan, baizik eta dena karitatean ematea'. Muhammad-ek esan zuen; Ali Ibnul Madini-k esan zuen: «Hadith hau ez zuen Sharik-ek bakarrik kontatu». Ali bin Al Madini-ri galdetu nion: «Zein da Abul Hasnaren izena?». Orduan, ez zekien. Musulmanek, berriz, «bere izena, Abu Al Hasna, Al Hasan da».
Imam Tirmidzi : 1416
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَضَحَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَبْشٍ أَقْرَنَ فَحِيلٍ يَأْكُلُ فِي سَوَادٍ وَيَمْشِي فِي سَوَادٍ وَيَنْظُرُ فِي سَوَادٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ
[Abu Sa'id Al Asyaj-ek] esan zigun, [Hafsh bin Ghiyats]-ek [Ja'far bin Muhammad]-engandik [bere aita]-rengandik [Abu Sa'id Al Khudri]-rengandik esan zuen: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, adarrak zituen ahuntz batekin sakrifikatu zuen, ahoa beltza zen, hankak beltzak ziren eta begi-ingurua ere beltza zen'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan shahih gharib mailan dago, eta ez dakigu Hafsh bin Ghiyats-en hadith-etik izan ezik'.
Imam Tirmidzi : 1417
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ فَيْرُوزَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ رَفَعَهُقَالَ لَا يُضَحَّى بِالْعَرْجَاءِ بَيِّنٌ ظَلَعُهَا وَلَا بِالْعَوْرَاءِ بَيِّنٌ عَوَرُهَا وَلَا بِالْمَرِيضَةِ بَيِّنٌ مَرَضُهَا وَلَا بِالْعَجْفَاءِ الَّتِي لَا تُنْقِيحَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ فَيْرُوزَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ بْنِ فَيْرُوزَ عَنْ الْبَرَاءِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
Esan digu [Ali bin Hujr]-ek esan zuela, esan digu [Jarir bin Hazim]-ek [Muhammad bin Ishaq-engandik] [Yazid bin Abu Habib-engandik] [Sulaiman bin 'Abdurrahman-engandik] [Ubaid bin Fairuz-engandik] [Al Bara bin Azib-engandik] eta eman zion -sallallaahu 'alaihi wasallam Profetari-, esan zuen: 'Ez da zilegi ahuntz herren eta argi eta garbi herren dagoen ahuntz batekin, edo alde bakarreko eta argi eta garbi itsu dagoen ahuntz batekin, edo gaixo eta argi eta garbi gaixo dagoen ahuntz argal batekin sakrifikatzea -haragi-muinik gabe'. Esan digu [Hannad]-ek esan zuela, esan digu [Ibn Abu Zaidah-ek esan zuela, esan digu [Syu'bah-ek] [Sulaiman bin 'Abdurrahman-engandik] [Ubaid bin Fairuz-engandik] [Al Bara bin Azib]-engandik sallallaahu 'alaihi wasallam Profetari esandako esanahi berarekin'. Abu Isak esan zuen; Hadith hau benetakoa da, eta ez dakigu Ubaid bin Fairuzen Al Bara-ko hadithetik izan ezik. Hadith hau karitaterako jarraibide bat ere bada islamiar jakintsuen arabera.
Imam Tirmidzi : 1418
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ النُّعْمَانِ الصَّائِدِيِّ وَهُوَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَشْرِفَ الْعَيْنَ وَالْأُذُنَ وَأَنْ لَا نُضَحِّيَ بِمُقَابَلَةٍ وَلَا مُدَابَرَةٍ وَلَا شَرْقَاءَ وَلَا خَرْقَاءَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَزَادَ قَالَ الْمُقَابَلَةُ مَا قُطِعَ طَرَفُ أُذُنِهَا وَالْمُدَابَرَةُ مَا قُطِعَ مِنْ جَانِبِ الْأُذُنِ وَالشَّرْقَاءُ الْمَشْقُوقَةُ وَالْخَرْقَاءُ الْمَثْقُوبَةُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَشُرَيْحُ بْنُ النُّعْمَانِ الصَّائِدِيُّ هُوَ كُوفِيٌّ مِنْ أَصْحَابِ عَلِيٍّ وَشُرَيْحُ بْنُ هَانِيءٍ كُوفِيٌّ وَلِوَالِدِهِ صُحْبَةٌ مِنْ أَصْحَابِ عَلِيٍّ وَشُرَيْحُ بْنُ الْحَارِثِ الْكِنْدِيُّ أَبُو أُمَيَّةَ الْقَاضِي قَدْ رَوَى عَنْ عَلِيٍّ وَكُلُّهُمْ مِنْ أَصْحَابِ عَلِيٍّ فِي عَصْرٍ وَاحِدٍ قَوْلُهُ أَنْ نَسْتَشْرِفَ أَيْ أَنْ نَنْظُرَ صَحِيحًا
Esan digu [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] esan duela, esan digu [Yazid bin Harun] esan duela, esan digu [Syarik bin Abdullah] esan duela [Abu Ishaq-engandik] [Syuraih bin An Nu'man Ash Sha`idi-rengandik eta pertsona bat al da? Hamdan]-ek [Ali bin Abu Talib-engandik] esan duela; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek agindu zigun sakrifizio-animaliaren begiei eta belarriei arreta jartzeko. Halaber, debekatu egin zigun aurreko belarri deformatuak edo atzeko belarri deformatuak dituzten animaliak sakrifikatzea, ez belarri-lobuluak zatituta edo belarri-lobuluan zulo biribilak dituztenak'. Esan digu [Al Hasan bin Ali] esan duela, esan digu [Ubaidullah bin Musa] esan duela, esan digu [Isra'il] [Abu Ishaq-engandik] [Syuraih bin Nu'man-engandik] [Ali] Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, hadith-a bezala. Gaineratu zuen, Ali-k esan zuen; «Muqabala puntan ebakitako animalia da, Mudabarah belarrian ebakitako animalia, Syarqa belarria zatituta duen animalia; eta Kharqa belarriak zulatuta dituen animalia». Abu Isak esan zuen: «Hadith hau benetakoa da. Eta Syuraih bin An Nu'man Ash Sha'idi Kufakoa zen, eta Aliren lagunetako bat zen. Syuraih bin Hani ere Kufakoa zen, bere aita Aliren lagunetako bat zen. Syuraih Ibnul Harits Al Kindi Abu Umayyah Al Qadhi-k Alirengandik narratu du, denak Aliren lagunak zirela eta garai berean bizi izan zirela. Aliren «onari erreparatu» hitzek sakrifizio-animaliaren osasunari erreparatzea esan nahi dute.
Imam Tirmidzi : 1419
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ وَاقِدٍ عَنْ كِدَامِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي كِبَاشٍ قَالَجَلَبْتُ غَنَمًا جُذْعَانًا إِلَى الْمَدِينَةِ فَكَسَدَتْ عَلَيَّ فَلَقِيتُ أَبَا هُرَيْرَةَ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ نِعْمَ أَوْ نِعْمَتِ الْأُضْحِيَّةُ الْجَذَعُ مِنْ الضَّأْنِ قَالَ فَانْتَهَبَهُ النَّاسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأُمِّ بِلَالِ ابْنَةِ هِلَالٍ عَنْ أَبِيهَا وَجَابِرٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَرَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَوْقُوفًا وَعُثْمَانُ بْنُ وَاقِدٍ هُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْجَذَعَ مِنْ الضَّأْنِ يُجْزِئُ فِي الْأُضْحِيَّةِ
Esan digute [Yusuf bin Isak] esan duela, esan digute [Wakik] esan duela, esan digute [Uthman bin Waqid]-ek [Kidam bin 'Abdurrahmanek] [Abu Kibasyk] esan duela: 'Sei hilabeteko ahuntz bat ekarri nuen Medinara -saltzeko-, baina dirua galdu nuen -inork ez zuelako erosi-. Orduan [Abu Hurairah] ezagutu nuen eta honi buruz galdetu nion, eta erantzun zidan: 'Behin entzun nion Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam esaten: 'Sakrifizioetarako animalia onena jadza ahuntza da -sei hilabetetik urtebetera-'. Abu Kibasyk esan zuen: 'Beraz, jendeak ehizatu egiten zuen erosteko'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Ibn Abbas eta Umm Bilal bint Hilal-en hadithak ere badaude, bere aitarenak, Jabir eta Uqbah bin Amirrek eta Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam'-en lagunetako gizon batek idatzita. Abu Isak esan zuen; Abu Hurairah-ren hadith hau hasan gharib mailan dago. Hadith hau Abu Hurairah-rengandik mauquf eran kontatu zen. Uthman Abu Isa Waqid Ibn Muhammd bin Ziyad bin Abdullah bin Umar bin Al Khaththab da. Hadith hau karitaterako jarraibide bat da, sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren eta haietatik kanpo dauden jakintsuen artean, sei hilabetetik urtebetera bitarteko ahuntzak sakrifizio-animalia gisa erabil daitezkeela dioena.
Imam Tirmidzi : 1420
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَاهُ غَنَمًا يَقْسِمُهَا عَلَى أَصْحَابِهِ ضَحَايَا فَبَقِيَ عَتُودٌ أَوْ جَدْيٌ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ضَحِّ بِهِ أَنْتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَكِيعٌ الْجَذَعُ مِنْ الضَّأْنِ يَكُونُ ابْنَ سَنَةٍ أَوْ سَبْعَةِ أَشْهُرٍ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحَايَا فَبَقِيَ جَذَعَةٌ فَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ضَحِّ بِهَا أَنْتَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَأَبُو دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ بَعْجَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ
Esan digute [Qutaibahk], esan digute [Yazid bin Abu Habibek] [Abul Khair]-ek [Uqbah bin Amirrek] esan digutela [Al Laits] Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam, behin ahuntz bat eman ziola, eta bere lagunen artean banatu zuela sakrifizio gisa, eta gero gamelu edo ahuntz-kume bat geratu zela, zutik bakarrik egon zitekeena. Beraz, hau esan nion Allahren Mezulariari, sallallaahu 'alaihi wasallam, eta orduan esan zuen: 'Sakrifikatu zaitez animalia horrekin'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau autentikoa da. Wakik'-ek esan zuen: 'Jadza kategorian sartzen diren ahuntzak urtebete edo zazpi hilabete dituztenak dira'. Hadith hau Uqbah bin Amirrek beste modu batean ere kontatu zuen, esan zuen; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek sakrifizio-animaliak banatu zituen eta jadza'ah bakarra geratu zen, orduan, sallallaahu 'alaihi wasallam-i galdetu nion. Hark erantzun zuen: 'Sakrifikatu zaitez animalia horrekin'. Esan zigun [Muhammad bin Bashyarrek] esan zuela, esan zigun [Yazid bin Harunek] eta [Abu Dawud-ek] biek esan zutela; esan zigun [Hisyam Ad Dastuwa'i-k] [Yahya bin Abu Kathir-engandik] [Ba'jah bin Abdullah bin Badr-engandik] [Uqbah bin Amir]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, hadith horrekin berdina'.