Revert to Islam, click here
Islam Al-Haq: Qur’an na Hadithi
(Islam nyayo)
Free Download / Gukuramo ku buntu

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadithi

Hadithi

Imam Tirmidzi : 121

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ شَيْئًا مِنْ الْقُرْآنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْرَأْ الْجُنُبُ وَلَا الْحَائِضُ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا لَا تَقْرَأْ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ مِنْ الْقُرْآنِ شَيْئًا إِلَّا طَرَفَ الْآيَةِ وَالْحَرْفَ وَنَحْوَ ذَلِكَ وَرَخَّصُوا لِلْجُنُبِ وَالْحَائِضِ فِي التَّسْبِيحِ وَالتَّهْلِيلِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ إِنَّ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ يَرْوِي عَنْ أَهْلِ الْحِجَازِ وَأَهْلِ الْعِرَاقِ أَحَادِيثَ مَنَاكِيرَ كَأَنَّهُ ضَعَّفَ رِوَايَتَهُ عَنْهُمْ فِيمَا يَنْفَرِدُ بِهِ وَقَالَ إِنَّمَا حَدِيثُ إِسْمَعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ عَنْ أَهْلِ الشَّأْمِ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ أَصْلَحُ مِنْ بَقِيَّةَ وَلِبَقِيَّةَ أَحَادِيثُ مَنَاكِيرُ عَنْ الثِّقَاتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ ذَلِكَ

yatubwiye [Ali bin Hujr] na [Al Hasan bin Arafah] bombi baravuze; yatubwiye ko [Isma'il bin Ayyasy] yavuye kuri [Musa bin Uqbah] yavuye kuri [Nafi'] yavuye kuri [Ibn Umar] yavuye kuri Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, yagize ati: 'Abagore bari mu mihango n'abantu bafite junub ntibagomba gusoma ikintu icyo ari cyo cyose muri Qur'an'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi Hadithi ya Ali'. Abu Isa yaravuze ati: 'Ntabwo tuzi Hadithi ya Ibn Umar, uretse Hadithi ya Isma'il bin Ayyasy, yavuye kuri Musa bin Uqbah, yavuye kuri Nafi', yavuye kuri Ibn Umar, yavuye ku Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Junub n'umugore uri mu mihango ntibagomba gusoma Qur'an'. Iki ni igitekerezo cy'abahanga benshi bo mu basangirangendo b'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam, tabi'in n'abakurikiyeho nka Sufyan Ats Tsauri, bin Al Mubarak, Syafi'i, Ahmad na Ishaq. Bavuga bati: 'Abagore bari mu mihango n'abantu ba junub ntibemerewe gusoma ikintu icyo ari cyo cyose muri Qur'ani, keretse impera y'umurongo, cyangwa inyuguti imwe, n'ibindi nk'ibyo. Ariko, bitanga uburyo bworohereza abantu ba junub n'abagore bari mu mihango gusoma tasbih -Subhanallah- na tahlil -Laa Ilaaha Illalaah-'. Abu Isa yaravuze ati: 'Numvise Muhammad bin Isma'il avuga ati: 'Mu by'ukuri, Hadithi nyinshi mbi zavuzwe na Isma'il bin Ayyasy azikuye ku bantu ba Hijaz n'abaturage ba Iraki, bisa nkaho yagabanyije amateka ya Isma'il bin Ayyasy, iyo aza kuyavuga wenyine'. Yaravuze ati: 'Ariko, Hadithi ya Isma'il bin Ayyasy ni iy'abaturage ba Siriya'. Ahmad bin Hambal yaravuze ati: 'Isma'il bin Ayyasy aruta Baqiyyah, kuko Baqiyyah afite Hadithi mbi avuga zivuye ku bantu ba tsiqqah - bashobora kwizerwa -'. Abu Isa yaravuze ati: 'Ahmad bin Al Hasan yambwiye inkuru,' aravuga ati; 'Numvise Ahmad bin Hambal avuga ibyo'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 122

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مِنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حِضْتُ يَأْمُرُنِي أَنْ أَتَّزِرَ ثُمَّ يُبَاشِرُنِيقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَمَيْمُونَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

yatubwiye [Bundar] yaravuze; yatubwiye [Abdurrahman bin Mahdi] yavuye kuri [Sufyan] yavuye kuri [Mansur] yavuye kuri [Ibrahim] yavuye kuri [Al Aswad] yavuye kuri ['Aisyah] yaravuze ati: 'Ubwo nari mu mihango, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yantegetse kwambara igitambaro, hanyuma arakinkorakora'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Umm Salamah na Maimunah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Aisyah ni iy'ukuri. Iki ni igitekerezo cy'abahanga benshi bo mu basangirangendo b'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam na tabi'in. Iki gitekerezo kandi gishyigikiwe na Syafi'i, Ahmad na Ishaq'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 123

حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَرَامِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ فَقَالَ وَاكِلْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَمْ يَرَوْا بِمُوَاكَلَةِ الْحَائِضِ بَأْسًا وَاخْتَلَفُوا فِي فَضْلِ وَضُوئِهَا فَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ فَضْلَ طَهُورِهَا

[Abbas Al 'Anbari] na [Muhammad bin Abd Al A'la] batubwiye; [Abdurrahman bin Mahdi] batubwiye; [Mu'awiyah bin Salih] batubwiye kuri [Al 'Ala` bin Al Harith] kuri [Haram bin Mu'awiyah] kuri nyirarume [Abdullah bin Sa'd] yaravuze ati: 'Nabajije Intumwa sallallahu alaihi wasallam ku bijyanye no kurya n'umugore uri mu mihango, maze aravuga ati: 'Murye hamwe'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru yavuzwe na 'Aisha na Anas'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi yavuzwe na Abdullah bin Sa'd ni hasan gharib. Iki ni igitekerezo cy'abahanga benshi, bavuga ko kurya n'umugore uri mu mihango ari byiza. Ariko, ntibavuga rumwe ku mazi asigaye yo kwiyuhagira, bamwe muri bo batanga ibyo basabwa abandi bakabifata nk'amakrooh'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 124

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ ثابِتِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَقَالَتْ لِي عَائِشَةُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَتْ قُلْتُ إِنِّي حَائِضٌ قَالَ إِنَّ حَيْضَتَكِ لَيْسَتْ فِي يَدِكِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا فِي ذَلِكَ بِأَنْ لَا بَأْسَ أَنْ تَتَنَاوَلَ الْحَائِضُ شَيْئًا مِنْ الْمَسْجِدِ

yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Ubaidah bin Humaid] yavuye kuri [Al A'masy] yavuye kuri [Thabit bin Ubaid] yavuye kuri [Al Qasim bin Muhammad] yaravuze; '['Aisyah] yarambwiye ati: 'Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yigeze kumbwira ati: 'Fata akantu gato mu musigiti,' 'Aisyah aravuga; 'Hanyuma ndavuga nti: 'Ndi mu mihango,' aravuga ati: 'Mu by'ukuri, amaraso yawe yo mu mihango ntabwo ari mu biganza byawe'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Ibn Umar na Abu Hurairah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Aisyah ni iy'ukuri. Iki ni igitekerezo cy'abahanga benshi mu bya siyansi, kandi ntabwo tuzi ko bavuguruzanya kuri iyi ngingo. Ni ukuvuga ko abagore bari mu mihango bashobora gufata ikintu mu musigiti'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 125

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَبَهْزُ بْنُ أَسَدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَادُ بْنُ سَلَمَةِ عَنْ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا أَوْ امْرَأَةً فِي دُبُرِهَا أَوْ كَاهِنًا فَقَدْ كَفَرَ بِمَا أُنْزِلَ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى لَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حَكِيمٍ الْأَثْرَمِ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى التَّغْلِيظِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى حَائِضًا فَلْيَتَصَدَّقْ بِدِينَارٍ فَلَوْ كَانَ إِتْيَانُ الْحَائِضِ كُفْرًا لَمْ يُؤْمَرْ فِيهِ بِالْكَفَّارَةِ وَضَعَّفَ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ وَأَبُو تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ اسْمُهُ طَرِيفُ بْنُ مُجَالِدٍ

yatubwiye [Bundar] yaravuze; yatubwiye [Yahya bin Sa'id] na [Abdurrahman bin Mahdi] na [Bahz bin Asad] bavuze; yatubwiye [Hammad bin Salamah] yabikuye kuri [Hakim Al Atsram] yavuye kuri [Abu Tamimah Al Hujaimi] yavuye kuri [Abu Hurairah] yavuye kuri Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Umuntu wese uryamana n'umugore uri mu mihango, cyangwa aryamana n'umugore uri mu kibuno, cyangwa akajya kwa shaman aba atemera ibyahishuriwe Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam'. Abu Isa yaravuze ati: 'Ntabwo tuzi iyi Hadithi uretse Hadithi ya Hakim Al Atsram, yavuye kuri Abu Tamimah Al Hujaimi, yavuye kuri Abu Hurairah. Kandi nk'uko abahanga mu bya siyansi babivuga, ibisobanuro byonyine by'iyi Hadithi ni nk'umutwaro. Byavuzwe n'Intumwa y'Imana (saww) ati: 'Umuntu wese uje ku mugore uri mu mihango agomba gutanga impano ingana na dinari imwe'. Niba kuza ku mugore uri mu mihango ari igikorwa cyo kutizera, ntabwo azategekwa gutanga impano nk'uko byamugendekeye! Ariko, Muhammad yagabanyije iyi Hadithi mu ruhande rwayo rwa sanad. Kandi Abu Tamimah Al Hujaimi yitwa Tharif bin Mujalid'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 126

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّجُلِ يَقَعُ عَلَى امْرَأَتِهِ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ يَتَصَدَّقُ بِنِصْفِ دِينَارٍ

yatubwiye [Ali bin Hujr] yaravuze ati; yatubwiye [Sharik] yavuye kuri [Khushaim] yavuye kuri [Miqsam] yavuye kuri [Ibn Abbas] yavuye kuri Intumwa Sallallahu alaihi wasallam ku mugabo waje ku mugore we mu gihe cy'imihango, yaravuze ati: 'Umuntu wese uje ku mugore we uri mu mihango ajye amuha impano n'igice cya dinari'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 127

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ دَمًا أَحْمَرَ فَدِينَارٌ وَإِذَا كَانَ دَمًا أَصْفَرَ فَنِصْفُ دِينَارٍقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْكَفَّارَةِ فِي إِتْيَانِ الْحَائِضِ قَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ مَوْقُوفًا وَمَرْفُوعًا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ يَسْتَغْفِرُ رَبَّهُ وَلَا كَفَّارَةَ عَلَيْهِ وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ قَوْلِ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ بَعْضِ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَإِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ عُلَمَاءِ الْأَمْصَارِ

yatubwiye [Al Husain bin Huraits] yaravuze; yatubwiye [Al Fadll bin Musa] yavuye kuri [Abu Hamzah As Sukkari] yavuye kuri [Abdul Karim] yavuye kuri [Miqsam] yavuye kuri [Ibn Abbas] yavuye kuri Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, yagize ati: 'Niba amaraso ari umutuku, ihazabu ni dinari imwe, kandi niba ari umuhondo, ihazabu ni kimwe cya kabiri cya dinari'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadithi ivuga ku kibazo cy'amande yo gukora imibonano mpuzabitsina n'abagore bari mu mihango yavuzwe na Ibn Abbas ufite amateka ya mauquf na marfu'. Ibi ni byo bamwe mu bahanga bavuga. Kandi iki gitekerezo cyafashwe na Ahmad na Ishaq. bin Al Mubarak yaravuze ati: 'Niba asabe imbabazi Rabbi we kandi nta kafarah ibaho'. Amagambo nk'aya yavuzwe na bin Al Mubarak yanavuzwe n'abahanga benshi ba tabi'in, nka Sa'id bin Jubair na Ibrahim An Nakha'I. Kandi ibi ni byo abahanga benshi bo ku isi bavuga.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 128

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الثَّوْبِ يُصِيبُهُ الدَّمُ مِنْ الْحَيْضَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُتِّيهِ ثُمَّ اقْرُصِيهِ بِالْمَاءِ ثُمَّ رُشِّيهِ وَصَلِّي فِيهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ قَيْسِ بْنتِ مِحْصَنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَسْمَاءَ فِي غَسْلِ الدَّمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الدَّمِ يَكُونُ عَلَى الثَّوْبِ فَيُصَلِّي فِيهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِذَا كَانَ الدَّمُ مِقْدَارَ الدِّرْهَمِ فَلَمْ يَغْسِلْهُ وَصَلَّى فِيهِ أَعَادَ الصَّلَاةَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ الدَّمُ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَلَمْ يُوجِبْ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ عَلَيْهِ الْإِعَادَةَ وَإِنْ كَانَ أَكْثَرَ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ يَجِبُ عَلَيْهِ الْغَسْلُ وَإِنْ كَانَ أَقَلَّ مِنْ قَدْرِ الدِّرْهَمِ وَشَدَّدَ فِي ذَلِكَ

yatubwiye [Ibn Abu Umar] yaravuze; yatubwiye [Sufyan bin Uyainah] yavuye kuri [Hisyam bin Urwah] yavuye kuri [Fathimah bint Al Mundzir] yavuye kuri [Asma bint Abu Bakr] yaravuze ati: 'Umugore yabajije Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam ku myenda yanduye amaraso yo mu mihango?' hanyuma Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam arasubiza ati: 'Siga umwenda, hanyuma uwutose hanyuma uwushyire amazi, hanyuma usenge nawo'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Abu Hurairah na Umm Qais bint Mihshan'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Asma ivuga ku gukaraba amaraso yo mu mihango ni iy'ukuri.' Intiti zifite ibitekerezo bitandukanye ku maraso ajya ku mwenda akambarwa mu isengesho mbere yo gukaraba. Bamwe mu bahanga bo muri tabi'in bavuze bati: 'Niba amaraso angana na dirham, akayambara mbere yo kuyakaraba, agomba gusubiramo isengesho rye'. Mu gihe abandi bavuze bati; 'Niba amaraso ari manini kurusha ingano ya dirham, agomba gusubiramo isengesho'. Iki gitekerezo cyafatwaga na Sufyan Ats Tsauri na bin Al Mubarak. Ariko, hari abandi bahanga bo muri tabi'in n'abandi batasabye gusubiramo isengesho, kabone n'iyo amaraso yaba ari manini kurusha dirham. Iki gitekerezo cyafatwaga na Ahmad na Ishaq. Syafi'i yaravuze ati: 'Ni itegeko kuyamesa kabone n'iyo amaraso yaba ari make kurusha dirham'. Kandi yayakurikije'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 129

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ الْوَلِيدِ أَبُو بَدْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْكَانَتْ النُّفَسَاءُ تَجْلِسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا فَكُنَّا نَطْلِي وُجُوهَنَا بِالْوَرْسِ مِنْ الْكَلَفِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ الْأَزْدِيَّةِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَاسْمُ أَبِي سَهْلٍ كَثِيرُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى ثِقَةٌ وَأَبُو سَهْلٍ ثِقَةٌ وَلَمْ يَعْرِفْ مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَهْلٍ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى أَنَّ النُّفَسَاءَ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا إِلَّا أَنْ تَرَى الطُّهْرَ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي فَإِذَا رَأَتْ الدَّمَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ فَإِنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا تَدَعُ الصَّلَاةَ بَعْدَ الْأَرْبَعِينَ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَيُرْوَى عَنْ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ خَمْسِينَ يَوْمًا إِذَا لَمْ تَرَ الطُّهْرَ وَيُرْوَى عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيِّ سِتِّينَ يَوْمًا

yatubwiye [Nashr bin Ali Al Jahdlami] yaravuze; yatubwiye [Syuja' bin Al Walid Abu Badr] yavuye kuri [Ali bin Abdul A'la] yavuye kuri [Abu Sahl] yavuye kuri [Mussah Al Azdiah] yavuye kuri [Ummu Salamah] yaravuze ati: 'Mu gihe cy'Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, abagore baherutse kubyara bicaye mu ituze iminsi mirongo ine, twasigaga irangi mu maso yacu irangi rya sana - ubwoko bw'ikimera - kubera ibara ry'umukara'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi ni Hadithi ya gharib, ntabwo tuyizi uretse Hadithi ya Abu Sahl, yavuye kuri Mussah Al Azdiah yavuye kuri Umm Salamah'. Kandi izina rya Abu Sahl ni Kathir bin Ziyad. Muri iki gihe Muhammad bin Isma'il yaravuze ati: 'Ali bin Abdul A'la na Abu Sahl ni abantu bizewe'. Kandi Muhammad ntabwo yari azi iyi Hadithi uretse Hadithi ya Abu Sahl. Abahanga bemeranyije ko abasangirangendo b'Intumwa y'Imana (saww), abatabiin n'abaje nyuma yabo bemeranyije ko umugore wabyaye adakwiye gusenga iminsi mirongo ine, keretse amaze kuba umwere mbere y'uko abigenza, muri icyo gihe agomba kwiyuhagira no gusenga. Iyo abonye amaraso nyuma y'iminsi mirongo ine, bamwe mu bahanga bavuze bati: 'Ntiyemerewe kuva mu isengesho nyuma y'iminsi mirongo ine.' Iki ni igitekerezo cy'abafuqaha benshi nka Sufyan Ats Thauri, bin Al Mubarak, Syafi'i, Ahmad na Ishaq. Kandi bivugwa na Al Hasan Al Basri, yagize ati: 'Mu by'ukuri, umugore wabyaye ntasenga iminsi mirongo itanu niba atabonye ko yabaye umwere.' Kandi bivugwa na Ata bin Abu Rabah na Ash Sya'bi; iyo ni iminsi mirongo itandatu.'

Hadithi

Imam Tirmidzi : 130

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ أَنْ لَا بَأْسَ أَنْ يَعُودَ قَبْلَ أَنْ يَتَوَضَّأَ وَقَدْ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ هَذَا عَنْ سُفْيَانَ فَقَالَ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ أَنَسٍ وَأَبُو عُرْوَةَ هُوَ مَعْمَرُ بْنُ رَاشِدٍ وَأَبُو الْخَطَّابِ قَتَادَةُ بْنُ دِعَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ أَبِي عُرْوَةَ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ وَهُوَ خَطَأٌ وَالصَّحِيحُ عَنْ أَبِي عُرْوَةَ

yatubwiye [Bundar Muhammad bin Basysyar] yaravuze; yatubwiye [Abu Ahmad] yaravuze; yatubwiye [Sufyan] kuva kuri [Ma'mar] kuva kuri [Qatadah] kuva kuri [Anas] yaravuze; 'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yigeze gusimburana n'abagore be mu bwogero bumwe'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'inkuru yavuye kuri Abu Rafi'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni hasan sahih, ko Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yasimburanaga n'abagore be bose mu bwogero bumwe'. Iki ni igitekerezo cy'abahanga benshi, barimo Al Hasan Al Bashri, ko nta kibazo kiri mu muntu usubiramo - imibonano mpuzabitsina - nubwo atakoze umwambiro'. ] Abu Isa ati; 'Bamwe muri bo bavuzwe na Muhammadi bin Yusuf, wo muri Sufyan, na Ibin Abu Urwah wo muri Abu Al Khaththab'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 131

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ أَهْلَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ بَيْنَهُمَا وُضُوءًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ و قَالَ بِهِ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَعُودَ فَلْيَتَوَضَّأْ قَبْلَ أَنْ يَعُودَ وَأَبُو الْمُتَوَكِّلِ اسْمُهُ عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ مَالِكِ بْنِ سِنَانٍ

[Hannad] yatubwiye; [Hafs bin Ghiyats] yatubwiye bivuye kuri ['Ashim Al Ahwal] bivuye kuri [Abu Al Mutawakkil] bivuye kuri [Abu Sa'id Al Khudri] bivuye ku Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Niba umwe muri mwe agiye kwa umugore we agashaka kubisubiramo, nimumureke akore ubuhaza hagati yabo'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'inkuru yavuye kuri Umar'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi yavuzwe na Abu Sa'id ni hasan sahih. Iki ni igitekerezo cya Umar bin Al Khaththab. Kandi abahanga benshi nabo bafite iki gitekerezo, bavuga bati: 'Niba umugabo aryamanye n'umugore we agashaka kongera kubisubiramo, nimubanze akore ubuhaza'. Abu Al Mutawakkil yitwa Ali bin Dawud. Mu gihe Abu Sa'id Al Khudri yitwa Sa'd bin Malik bin Sinan'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 132

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَأَخَذَ بِيَدِ رَجُلٍ فَقَدَّمَهُ وَكَانَ إِمَامَ قَوْمِهِ وَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَوَجَدَ أَحَدُكُمْ الْخَلَاءَ فَلْيَبْدَأْ بِالْخَلَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَرَوَى وُهَيْبٌ وَغَيْرُهُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَا لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ يَجِدُ شَيْئًا مِنْ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَالَا إِنْ دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ فَوَجَدَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَلَا يَنْصَرِفْ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ وَبِهِ غَائِطٌ أَوْ بَوْلٌ مَا لَمْ يَشْغَلْهُ ذَلِكَ عَنْ الصَّلَاةِ

yatubwiye [Hannad bin As Sari] yavuze; yatubwiye [Abu Mu'awiyah] yabikuye kuri [Hisyam bin Urwah] yabikuye kuri [se] yavuye kuri [Abdullah bin Al Arqam] yaravuze ati; 'Iqamah yari yaratangajwe, hanyuma afata ukuboko k'umuntu amutegeka kuza imbere, nubwo yari imamu w'abantu be. Hanyuma aravuga ati: 'Nigeze kumva Intumwa sallallahu alaihi wasallam ivuga iti: 'Niba isengesho ryavuzwe, umwe muri mwe agashaka kujya mu bwiherero, nimumureke ajye mu bwiherero mbere'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya 'Aisyah, Abu Hurairah, Tsauban na Abu Umamah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Abdullah bin Al Arqam ni Hadithi nyakuri ya hasan.' Uku ni ko [Malik bin Anas] na [Yahya bin Sa'id Al Qaththan] n'abandi benshi mu bafashe mu mutwe - abahanga mu bya Hadithi - bavuze kuri [Hisham bin Urwah] kuri [se] kuri [Abdullah bin Al Arqam]. [Wuhaib] n'abandi nabo bavuze kuri [Hisham bin Urwah] kuri [se] kuri [umugabo] kuri [Abdullah bin Al Arqam]. Iki ni igitekerezo cy'umwe mu basangirangendo b'Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam wasallam na Tabi'in gusa. Iki gitekerezo cyanashigikiwe na Ahmad na Ishaq, baravuze bati: 'Umuntu ntagomba gusenga niba yumva ashaka kwiyuhagira cyangwa kunyara.' Bavuze kandi bati: 'Niba yarahagurutse ngo asenge, ntagomba kumena isengesho rye igihe cyose ritamubangamiye.' Bamwe mu bahanga bavuze bati: 'Nta kibi kiri ku muntu ukora isengesho ari mu gihe cyo kwiyuhagira cyangwa kwihagarika, igihe cyose bitamubangamiye mu isengesho.'

Hadithi

Imam Tirmidzi : 133

حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَتْ قُلْتُ لِأُمِّ سَلَمَةَإِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي وَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ فَقَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَتَوَضَّأُ مِنْ الْمَوْطَإِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا وَطِيءَ الرَّجُلُ عَلَى الْمَكَانِ الْقَذِرِ أَنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ غَسْلُ الْقَدَمِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَطْبًا فَيَغْسِلَ مَا أَصَابَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِهُودِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهُوَ وَهَمٌ وَلَيْسَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ابْنٌ يُقَالَ لَهُ هُودٌ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِإِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَهَذَا الصَّحِيحُ

yatubwiye [Abu Raja` Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Malik bin Anas] yavuye kuri [Muhammad bin Umarah] yavuye kuri [Muhammad bin Ibrahim] yavuye kuri [umuja w’umugore wa Abdurrahman bin Auf] yaravuze; 'Nigeze kubwira [Umm Salamah] nti: 'Mu by’ukuri, ndi umugore ufite imyenda miremire, kandi ngenda ahantu handuye?' hanyuma aravuga; 'Intumwa sallallahu alaihi wasallam yigeze kuvuga iti: 'Imyenda izaba isukuye hamwe n’ubutaka nyuma yabwo'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n’amateka ya Abdullah bin Mas'ud, yaravuze ati: 'Nari kumwe n’Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam ahantu handuye, kandi ntitwigeze dukora isuku.' Abu Isa yaravuze ati; "Abahanga mu bya siyansi ntibatekereza gutya gusa, bavuga bati: 'Umuntu ukandagira ku butaka bwanduye ntagomba koza ibirenge bye keretse umwanda ukiri mutose, bityo agirwa inama yo gukuraho ibimenyetso.' Abu Isa yaravuze ati: '[Abdullah bin Al Mubarak] yanavuze iyi Hadithi yavuye kuri [Malik bin Anas] yavuye kuri [Muhammad bin Umarah] yavuye kuri [Muhammad bin Ibrahim] yavuye kuri [umuja wa Hud bin Abdurrahman bin Auf] yavuye kuri [Umm Salamah]. Ariko hari gushidikanya muri yo, kuko Abdurrahman bin Auf nta mwana w'umuhungu witwaga Hud yabyaye. Ariko ni inkuru yavuye kuri Ibrahim bin Abdurrahman bin Auf yavuye kuri Umm Salamah, kandi uku ni ukuri'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 134

حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلَّاسُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالتَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَمَّارٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيٌّ وَعَمَّارٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ الشَّعْبِيُّ وَعَطَاءٌ وَمَكْحُولٌ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَجَابِرٌ وَإِبْرَاهِيمُ وَالْحَسَنُ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَضَرْبَةٌ لِلْيَدَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ أَنَّهُ قَالَ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ فَضَعَّفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثَ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لَمَّا رُوِيَ عَنْهُ حَدِيثُ الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَخْلَدٍ الْحَنْظَلِيُّ حَدِيثُ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ عَمَّارٍ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ لَيْسَ هُوَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لِأَنَّ عَمَّارًا لَمْ يَذْكُرْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا قَالَ فَعَلْنَا كَذَا وَكَذَا فَلَمَّا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَانْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَالدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ مَا أَفْتَى بِهِ عَمَّارٌ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَفِي هَذَا دَلَالَةٌ أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَّمَهُ إِلَى الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ يَقُولُ لَمْ أَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ الْفَلَّاسِ قَالَ أَبُو زُرْعَةَ وَرَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا

yatubwiye [Abu Hafsh 'Amru bin Ali Al Falas] yaravuze; yatubwiye [Yazid Ibn Zurai'] yavuze; yatubwiye [Sa'id] kuva kuri [Qatadah] kuva kuri [Azrah] kuva kuri [Sa'id bin Abdurrahman bin Abza] kuva kuri [se] kuva kuri ['Ammar bin Yasir] yavuze; 'Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yamutegetse gukora tayamum ku maso no mu biganza by'amaboko'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya 'Aisyah na Ibn Abbas'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Ammar ni iy'ukuri. Yanavuzwe na 'Ammar mu nzira nyinshi. Iki ni igitekerezo cy'umwe mu basangirangendo b'Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam. Muri bo harimo Ali, 'Ammar, Ibn Abbas n'abandi benshi bo mu dutsiko twa tabi'in nka Ash Sya'bi, 'Atha` na Makhul.' Bavuze bati: "Tayammum ni ugukubita ku maso no ku biganza byombi." Iki gitekerezo cyafashwe na Ahmad na Ishaq. Kandi bamwe mu bahanga nka Ibn Umar, Jabir, Ibrahim na Al Hasan bavuze bati: "Tayammum ni ugukubita ku maso no gukubita ku biganza byombi kugeza ku nkokora." Iki gitekerezo cyafashwe na Sufyan Ats Tsauri, Malik, bin Al Mubarak na Syafi'i. Hadithi ivuga kuri tayammum, ni ukuvuga ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yavuze ati, "ku maso no ku biganza byombi," nayo yavuzwe na Ammar mu bundi buryo. Iyi Hadithi yavuzwe na Ammar, ko yagize ati: "Twari kumwe n'Intumwa sallallahu alaihi wasallam dukora tayammum kugeza ku bitugu no ku maha." Ariko, hari abahanga bamwe bagabanya Hadithi ya Ammar ivuye ku Muhanuzi sallallahu alaihi wasallam, ivuga kuri tayammum ku maso no ku biganza byombi, mu gihe yanavuzwe na we Hadithi ya tayammum kugeza ku bitugu no ku kwaha. Ishaq bin Ibrahim bin Makhlad Al Hanzhali yaravuze ati: 'Hadithi ya Ammar ivuga kuri tayammum ku maso no ku biganza ni Hadithi y'ukuri. Hagati aho, Hadithi ya Ammar ivuga iti: 'Twigeze kuba hamwe n'Umuhanuzi sallallahu alaihi wasallam twakoze tayammum kugeza ku bitugu no ku kwaha,' ntabwo ivuguruza Hadithi ivuga ku maso no ku biganza. Kuko Ammar atigeze avuga ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yabategetse kubikora. Ariko yavuze gusa ati: 'Tukora ibi n'ibi'. Ubwo yasabaga Intumwa y'Imana (saww), yamutegetse guhanagura mu maso no mu biganza bye, bityo arangiza akora ibyo Intumwa y'Imana (saww) yamwigishije, ari byo guhanagura mu maso no mu biganza bye. Ibimenyetso by'ibi ni ibyo 'Ammar yatanze fatwa n'Intumwa y'Imana (saww) ku bijyanye na tayamum, ko yavuze ati: '-guhanagura mu maso no mu biganza by'intoki'. Muri iki kibazo rero, ibimenyetso ni ibyo Intumwa y'Imana (saww) yigishije, yigishije guhanagura mu maso no mu biganza byombi'. Yaravuze ati: 'Numvise Abu Zur'ah bin Abdul Karim avuga ati: 'Sinigeze mbona mu mujyi wa Basrah umuntu mwiza mu gufata mu mutwe kurusha abantu batatu: Ali bin Al Madini, Ibn Asy Syadzakuni na 'Amr bin Ali Al Fallas'. Abu Zur'ah yaravuze ati; 'Affan bin Muslim yavuze Hadithi yavuye kuri 'Amr bin Ali'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 135

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْقُرَشِيِّ عَنْ دَاودَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ التَّيَمُّمِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ فِي كِتَابِهِ حِينَ ذَكَرَ الْوُضُوءَ{ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ }وَقَالَ فِي التَّيَمُّمِ{ فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ }وَقَالَ{ وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا }فَكَانَتْ السُّنَّةُ فِي الْقَطْعِ الْكَفَّيْنِ إِنَّمَا هُوَ الْوَجْهُ وَالْكَفَّانِ يَعْنِي التَّيَمُّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَذِيٌّ صَحِيحٌ

Yatubwiye [Yahya bin Musa] yaravuze; yatubwiye [Sa'id bin Sulaiman] yaravuze; yatubwiye [Husyaim] yavuye kuri [Muhammad bin Khalid Al Qurasyi] yavuye kuri [Daud bin Hushain] yavuye kuri [Ikrimah] yavuye kuri [Ibn Abbas] ko yigeze kubazwa ibya tayammum, hanyuma asubiza ati: 'Mu by'ukuri, Allah yavuze mu gitabo cye ubwo yavugaga ku byerekeye kwiyuhagira ati: '-Ngaho oza mu maso hawe n'amaboko yawe kugeza ku nkokora-,' kandi Allah yavuze no kuri tayammum ati: '-Noneho sukura mu maso hawe n'amaboko yawe-'. Hanyuma aravuga ati: '-Abagabo bibye n'abagore bibye, bace amaboko yabo bombi-'. Rero, dukurikije Suna, iyo ukata amaboko ni intoki z'amaboko, kandi icyo wogejwe muri Tayammum ni isura n'amaboko.' Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni gharib nyakuri'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 136

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَعُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلِمَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقْرِئُنَا الْقُرْآنَ عَلَى كُلِّ حَالٍ مَا لَمْ يَكُنْ جُنُبًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ قَالُوا يَقْرَأُ الرَّجُلُ الْقُرْآنَ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ وَلَا يَقْرَأُ فِي الْمُصْحَفِ إِلَّا وَهُوَ طَاهِرٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

yatubwiye [Abu Sa'id Abdullah bin Sa'id Al Asyaj] yaravuze; yatubwiye [Hafsh bin Ghiyats] na [Uqbah bin Khalid] bavuze; yatubwiye [Al A'masy] na [Ibn Abu Laila] bivuye kuri ['Amru bin Murrah] bivuye kuri [Abdullah bin Salamah] bivuye kuri [Ali] yaravuze; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wasomaga Qur'an igihe cyose abonye amahirwe, igihe cyose atari junub'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Ali ni Hadithi nyakuri. Iki gitekerezo gifatwa n'impuguke nyinshi za siyansi mu basangirangendo b'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam wasallam na tabi'in. Bavuze bati: 'Umuntu ashobora gusoma Qur'an adasukuye, ariko ntashobora gusoma keretse ari umwere.' Iki gitekerezo cyafashwe na Sufyan Ats Tsauri, Syafi'i, Ahmad na Ishaq'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 137

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَدَخَلَ أَعْرَابِيٌّ الْمَسْجِدَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَصَلَّى فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَمُحَمَّدًا وَلَا تَرْحَمْ مَعَنَا أَحَدًا فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَقَدْ تَحَجَّرْتَ وَاسِعًا فَلَمْ يَلْبَثْ أَنْ بَالَ فِي الْمَسْجِدِ فَأَسْرَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْرِيقُوا عَلَيْهِ سَجْلًا مِنْ مَاءٍ أَوْ دَلْوًا مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُيَسِّرِينَ وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَقَالَ سَعِيدٌ قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ نَحْوَ هَذَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رَوَى يُونُسُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ

yatubwiye [Ibn Abu Umar] na [Sa'id bin Abdurrahman Al Makhzumi] barabivuze; yatubwiye [Sufyan bin Uyainah] kuva kuri [Az Zuhri] kuva kuri [Sa'id bin Al Musayyib] kuva kuri [Abu Hurairah] yaravuze ati: 'Umwarabu wo mu mudugudu winjiye mu musigiti ubwo Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yasengaga, umwarabu wo mu mudugudu arasenga. Amaze gusenga yarasenze ati: 'Mana yanjye, ngirira imbabazi na Muhammad, kandi ntukunde umuntu uwo ari we wese uri kumwe natwe'. Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam' yarahindukiye iramubwira iti: 'Mu by'ukuri wagabanyije ikintu cyagutse'. Nyuma y'ibyo yanyoye inkari mu musigiti ku buryo abantu bahise bamwegera, ariko Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam' iravuga iti: 'Uyisukemo indobo y'amazi,' cyangwa iti: 'ukoresheje indobo y'amazi'. Nyuma y'ibyo yongera kuvuga ati: 'Mu by'ukuri, watumwe koroshya kandi ntiwatumwe koroshya'. [Sa'id] aravuga; '[Sufyan] aravuga; 'Yambwiye [Yahya bin Sa'id] kuri [Anas bin Malik] gutya'. Yaravuze ati; "Muri iki gice harimo n'amateka ya Abdullah bin Mas'ud, Ibnu Abbas na Watsilah bin Al Asqa." Abu Isa yaravuze ati; 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri, kandi bamwe mu bahanga bakoze ibikorwa byiza bishingiye kuri iyi Hadithi. Iki ni igitekerezo cya Ahmad na Ishaq. [Yunus] yanavuze iyi Hadithi ya [Az Zuhri] kuri [Ubaidullah bin Abdullah] kuri [Abu Hurairah]'.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 138

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ وَهُوَ ابْنُ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ أَخْبَرَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى الظُّهْرَ فِي الْأُولَى مِنْهُمَا حِينَ كَانَ الْفَيْءُ مِثْلَ الشِّرَاكِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ كُلُّ شَيْءٍ مِثْلَ ظِلِّهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ وَجَبَتْ الشَّمْسُ وَأَفْطَرَ الصَّائِمُ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِينَ بَرَقَ الْفَجْرُ وَحَرُمَ الطَّعَامُ عَلَى الصَّائِمِ وَصَلَّى الْمَرَّةَ الثَّانِيَةَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَهُ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ كُلِّ شَيْءٍ مِثْلَيْهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ لِوَقْتِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ صَلَّى الصُّبْحَ حِينَ أَسْفَرَتْ الْأَرْضُ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ وَالْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي مُوسَى وَأَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدٌ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي الْمَوَاقِيتِ حَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ فِي الْمَوَاقِيتِ قَدْ رَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَأَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[Hannad bin As Sari] yatubwiye; [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] yavuye kuri [Abdurrahman bin Al Harith bin Ayyasy bin Abu Rabi'ah] yavuye kuri [Hakim bin Hakim] - ni ukuvuga Ibn Abbad bin Hunaif - yambwiye [Nafi' bin Jubair bin Muth'im] yambwiye [Ibn Abbas] ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yavuze ati: 'Gabriel 'Alaihis Salam yigeze kunyobora iruhande rwa Kaaba kabiri. Ubwa mbere, yasenze iswala ya Dhuhr ubwo igicucu cyari kimeze nk'imishumi y'inkweto. Hanyuma yasenze iswala ya Asr ubwo igicucu cy'ibintu cyari kimeze nk'ikintu nyacyo. Hanyuma yasenze iswala ya Maghrib ubwo izuba ryarengaga kandi abantu biyirizaga ubusa bafungura igisibo cyabo. Hanyuma yasenze iswala ya Isha ubwo ibara ry'umutuku mu kirere ryashiraga. Nyuma y'ibyo yasenze iswala ya Subuh ubwo umuseke wabaga utangiye kandi ibiryo bikaba byarabujijwe ku muntu wiyirizaga ubusa. Ku nshuro ya kabiri, yasenze iswala ya saa sita, igaragaza ikintu nk'uko cyari kimeze mu by'ukuri, neza neza ku gihe cy'isengesho rya nyuma ya saa sita ejo. Hanyuma yasenze iswala ya nyuma ya saa sita ubwo ishusho ya buri kintu yari ingana kabiri n'iy'umwimerere. Hanyuma yasenze iswala ya Maghrib nk'uko byari bimeze mbere, hanyuma asenga iswala ya nyuma ya Isha ubwo kimwe cya gatatu cy'ijoro cyari kirangiye. Hanyuma usenge iswala ya mu gitondo izuba rirashe ku isi. Nyuma y'ibyo, Jibril yarahindukiye arambwira ati: 'Yewe Muhammad, iki ni igihe cy'abahanuzi babanjirije wowe, kandi igihe cyo gusenga kiri hagati y'ibi bihe bibiri'. Abu Isa yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru za Abu Hurairah, Buraidah, Abu Musa, Abu Mas'ud Al Ansari, Abu Sa'id, Jabir, 'Amru bin Hazm, Al Bara na Anas'. Byaravuzwe kuri njye [Ahmad bin Musa] yaravuze; yatubwiye [Abdullah bin Al Mubarak] yavuze; yatubwiye [Husain bin Ali bin Husain] yavuze; yambwiye [Wahb bin Kaisan] bivuye kuri [Jabir bin Abdullah] bivuye kuri Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Jibril yanyoboye...... hanyuma avuga nk'uko biri muri Hadithi ya Ibn Abbas bifite icyo bisobanuye. Kandi ntiyigeze avuga muri Hadithi ati: 'Ku gihe cya Asr nk'ejo'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni hasan sahih gharib. Kandi Hadithi ya Ibn Abbas ni hasan sahih. Muhammad yaravuze ati: 'Amateka nyayo ku bijyanye n'ibihe byo gusenga ni Hadithi ya Jabir yavuye ku Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam'. Yaravuze ati; 'Hadithi ya Jabir yerekeye ibihe byamasengesho yavuzwe na [' Atha bin Abu Rabah] na [Amru bin Dinar] na [Abu Az Zubair] wo muri [Jabir bin Abdullah] wo ku ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, kimwe na Hadithi Wahb bin kaisan, ukomoka kuri Jabir, avuye ku ntumwa ya sallallah.

Hadithi

Imam Tirmidzi : 139

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الظُّهْرِ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَآخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُ الْعَصْرِ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ صَلَاةِ الْعَصْرِ حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُهَا وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَصْفَرُّ الشَّمْسُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْمَغْرِبِ حِينَ تَغْرُبُ الشَّمْسُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ حِينَ يَغِيبُ الْأُفُقُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَنْتَصِفُ اللَّيْلُ وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْفَجْرِ حِينَ يَطْلُعُ الْفَجْرُ وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ فِي الْمَوَاقِيتِ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ خَطَأٌ أَخْطَأَ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ كَانَ يُقَالُ إِنَّ لِلصَّلَاةِ أَوَّلًا وَآخِرًا فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ

[Hannad] yadusobanuriye; [Muhammad Ibn Fudlail] yadusobanuriye kuva kuri [Al Amash] kuva kuri [Abu Salih] kuva kuri [Abu Hurairah] yaravuze ati; 'Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: 'Mu by'ukuri, isengesho rifite intangiriro n'iherezo. Intangiriro y'igihe cy'isengesho rya Dhuhr ni igihe izuba rirenze kandi iherezo ryaryo ni igihe igihe cy'isengesho rya Asr gitangira. Intangiriro y'igihe cy'isengesho rya Asr ni igihe igihe cyaryo gitangira kandi iherezo ryaryo ni igihe izuba rihinduka umuhondo. Intangiriro y'igihe cy'isengesho rya Maghrib ni igihe izuba rirenze kandi iherezo ryaryo ni igihe ibara ry'umutuku ryazimiye. Intangiriro y'igihe cy'isengesho rya Isha ni igihe ibara ry'umutuku ryazimiye kandi iherezo ryaryo ni saa sita z'ijoro. Intangiriro y'isengesho rya Subuh ni igihe umuseke utambitse, kandi iherezo ryaryo ni igihe izuba rirashe.' Yaravuze ati; 'Muri iki gice harimo kandi inkuru ya Abdullah bin Amr. Abu Isa yaravuze ati: 'Kandi numvise Muhammad avuga ati; 'Hadithi ya Al A'mash yavuye kuri Mujahid yerekeye ibihe byo gusenga ni ukuri kurusha Hadithi ya Muhammad bin Fudlail yavuye kuri Al A'mash, mu gihe Hadithi ya Muhammad bin Fudlail irimo ikosa ryakozwe na Muhammad bin Fudlail. Yatubwiye [Abu Usamah] yavuye kuri [Abu Ishaq Al Fazari] yavuye kuri [Al A'mash] yavuye kuri [Mujahid]'. Yaravuze ati: 'Rimwe na rimwe bivugwa; Mu by'ukuri, isengesho rifite intangiriro n'iherezo, hanyuma avuga nka Hadithi ya Muhammad bin Fudlail yavuye kuri Al A'mash nk'uko bisobanurwa.'

Hadithi

Imam Tirmidzi : 140

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَالْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَسَأَلَهُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ أَقِمْ مَعَنَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْمَغْرِبِ حِينَ وَقَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ مِنْ الْغَدِ فَنَوَّرَ بِالْفَجْرِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالظُّهْرِ فَأَبْرَدَ وَأَنْعَمَ أَنْ يُبْرِدَ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعَصْرِ فَأَقَامَ وَالشَّمْسُ آخِرَ وَقْتِهَا فَوْقَ مَا كَانَتْ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ إِلَى قُبَيْلِ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ فَأَقَامَ حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا فَقَالَ مَوَاقِيتُ الصَّلَاةِ كَمَا بَيْنَ هَذَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ أَيْضًا

yatubwiye [Ahmad bin Mani'] na [Al Hasan bin Ash Shabbah Al Bazzar] na [Ahmad bin Muhammad bin Musa] bafite ibisobanuro bimwe. Baravuze bati: 'Natubwiye [Ishaq bin Yusuf Al Azraq] bivuye kuri [Sufyan Ats Tsauri] bivuye kuri [Alqamah bin Martsad] bivuye kuri [Sulaiman bin Buraidah] bivuye kuri [se] yaravuze ati: 'Haje umugabo ku ntumwa sallallahu alaihi wasallam abaza ibihe byo gusenga, nuko aravuga ati: 'Ngwino dusenge - Imana nibishaka-'. Hanyuma ategeka Bilal gufata iqamah. Nuko akora iqamah ubwo umuseke wabaga utangiye. Hanyuma ategeka iqamah, Bilal na iqamah ubwo izuba ryari ryegereye, nuko asenga isala zo ku manywa. Hanyuma ategeka iqamah, Bilal akora iqamah kandi asenga isala yo ku manywa ubwo izuba ryari ryera kandi rikiri hejuru. Hanyuma ategeka isala ya Maghrib ubwo izuba ryabaga rirenze. Hanyuma yategetse iqamah yo gusenga nimugoroba ubwo ibara ry'umutuku mu kirere ryari ryazimye. Bukeye bwaho, yategetse iqamah yo gusenga mu gitondo izuba ryari ryaka. Hanyuma ategeka iswala ya saa sita, akomeza gutegereza kugeza igihe ikirere cyumvikanye gikonje kandi gishimishije. Hanyuma ategeka iswala ya nyuma ya saa sita, kandi asenga mu gihe hasigaye igihe gito gusa. Hanyuma yongera gutegeka iqamah, ariko arangiza maghrib kugeza igihe ibara ry'umutuku mu kirere ryari rigiye kuzimira. Hanyuma ategeka iswala ya Isha, kandi ayisenga mu gihe kimwe cya gatatu cy'ijoro cyari kirangiye. Nyuma y'ibyo aravuga ati: 'Umuntu wabajije ibihe byo gusenga ari he?' umugabo aramusubiza ati 'Ndi'. Hanyuma aravuga ati: 'Ibihe byo gusenga biri hagati y'ibi bihe bibiri'. Abu Isa aravuga ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri ya hasan gharib.' Yaravuze; '[Syu'bah] na we yayivuze kuri [Alqamah bin Martsad]'.