Imam Tirmidzi : 1301
قَالَ قُلْتُ لِقُتَيْبَةَ بْنِ سَعِيدٍ حَدَّثَكُمْ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ قَيْسٍ الْمَأْرِبِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ سُمَيِّ بْنِ قَيْسٍ عَنْ سُمَيْرٍ عَنْ أَبْيَضَ بْنِ حَمَّالٍأَنَّهُ وَفَدَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَقْطَعَهُ الْمِلْحَ فَقَطَعَ لَهُ فَلَمَّا أَنْ وَلَّى قَالَ رَجُلٌ مِنْ الْمَجْلِسِ أَتَدْرِي مَا قَطَعْتَ لَهُ إِنَّمَا قَطَعْتَ لَهُ الْمَاءَ الْعِدَّ قَالَ فَانْتَزَعَهُ مِنْهُ قَالَ وَسَأَلَهُ عَمَّا يُحْمَى مِنْ الْأَرَاكِ قَالَ مَا لَمْ تَنَلْهُ خِفَافُ الْإِبِلِ فَأَقَرَّ بِهِ قُتَيْبَةُ وَقَالَ نَعَمْحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ قَيْسٍ الْمَأْرِبِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ الْمَأْرِبُ نَاحِيَةٌ مِنْ الْيَمَنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ وَائِلٍ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبْيَضَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ فِي الْقَطَائِعِ يَرَوْنَ جَائِزًا أَنْ يُقْطِعَ الْإِمَامُ لِمَنْ رَأَى ذَلِكَ
Esan zuen; [Qutaibah bin Sa'id] galdetu nion; Esan dizute [Muhammad bin Yahya bin Qais Al Ma`ribik] esan didala [bere aitak] [Tsumamah bin Syarahil]-etik [Sumay bin Qais]-etik [Sumair]-etik [Abyadl bin Hammal]-era etorri zela Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-engana gatz meategien lursail baten jabetza zehazteko eskatzera eta hark zehaztu zion. Alde egitear zela, batzarrean norbaitek esan zuen: Badakizu zer ezarri diozun? Egia esan, ur lasaiak dituen lurralde bat ezarri duzu. Abyadlek esan zuen: Ezeztatu ere egin zuen. Jarraitu zuen; Galdetu zuen; Zer nolako lurra erabil daiteke? Hark erantzun zuen: 'Gamelu baten oinak zapaltzen ez duena'. Qutaibah-ek zehaztu al zuen? Hark erantzun zuen: Bai. [Muhammad bin Yahya bin Abu Umarrek] esan digu [Muhammad bin Yahya bin Qais Al Ma`ribi] sanad honekin. Al Ma`rib Yemenen ondoan dago. Esan zuen; Kasu honetan, antzeko hadith bat dago Wa`il eta Asma` bintu Abu Bakr-engandik. Abu Isak esan zuen; Abyadl haditha gharib hadith bat da eta karitaterako jarraibide bat da, sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren eta haiek ez diren beste batzuen arabera, lurren zehaztapenari dagokionez. Apaiz bati pertsona baten lur zatia zehazteko baimena eman zioten.
Imam Tirmidzi : 1302
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكٍ قَال سَمِعْتُ عَلْقَمَةَ بْنَ وَائِلٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْطَعَهُ أَرْضًا بِحَضْرَمَوْتَقَالَ مَحْمُودٌ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ عَنْ شُعْبَةَ وَزَادَ فِيهِ وَبَعَثَ لَهُ مُعَاوِيَةَ لِيُقْطِعَهَا إِيَّاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Esan digu [Mahmud bin Ghailanek], esan digu [Abu Dawud], esan digu [Syu'bahk] [Entzun] esan zuen; Entzun nion ['Alqamah bin Wa`ilek] [bere aitagandik] esaten, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak Hadlramaut-eko lurzati baten jabetza zehaztu zuela. [Mahmudek] esan zuen; Jakinarazi digu [An Nadlr] [Syu'bahk] eta gehitu egin zuen; Eta Mu'awiyah bidali zuen bere jabetza zehazteko. Abu Isak esan zuen; Hadith hau Hasan da.
Imam Tirmidzi : 1303
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا أَوْ يَزْرَعُ زَرْعًا فَيَأْكُلُ مِنْهُ إِنْسَانٌ أَوْ طَيْرٌ أَوْ بَهِيمَةٌ إِلَّا كَانَتْ لَهُ صَدَقَةٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أَيُّوبَ وَجَابِرٍ وَأُمِّ مُبَشِّرٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digute [Qutaibah], esan digute [Abu 'Awanah]-ek [Qatadah]-engandik [Anas] sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik, esan zuen: 'Ez dago landareak landatzen edo haziak ereiten dituen musulmanik eta gero - emaitzak - gizakiek, hegaztiek edo abereek jaten dituztenik, baina berarentzat karitate bihurtzen da'. Esan zuen; Kasu honetan, antzeko hadithak daude Abu Ayyub, Jabir, Umm Mubasysyir eta Zaid bin Khalid-engandik. Abu Isak esan zuen; Anas haditha benetako Hasan haditha da.
Imam Tirmidzi : 1304
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَلَ أَهْلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يَخْرُجُ مِنْهَا مِنْ ثَمَرٍ أَوْ زَرْعٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ لَمْ يَرَوْا بِالْمُزَارَعَةِ بَأْسًا عَلَى النِّصْفِ وَالثُّلُثِ وَالرُّبُعِ وَاخْتَارَ بَعْضُهُمْ أَنْ يَكُونَ الْبَذْرُ مِنْ رَبِّ الْأَرْضِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَكَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمُزَارَعَةَ بِالثُّلُثِ وَالرُّبُعِ وَلَمْ يَرَوْا بِمُسَاقَاةِ النَّخِيلِ بِالثُّلُثِ وَالرُّبُعِ بَأْسًا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ أَنْ يَصِحَّ شَيْءٌ مِنْ الْمُزَارَعَةِ إِلَّا أَنْ يَسْتَأْجِرَ الْأَرْضَ بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ
[Ishaq bin Mansur]-ek kontatu zigun, [Yahya bin Sa'idek] [Ubaidullah]-engandik [Nafi'-rengandik] [Ibn Umar]-engandik kontatu zigun, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak Khaibarko jendeari datilen edo beste laboreen uztaren erdia eman ziela soldata. Esan zuen; Kasu honetan, antzeko hadith bat dago Anas, Ibn Abbas, Zaid bin Thabit eta Jabir-engandik. Abu Isak esan zuen; Hadith hau hasan sahih da eta hadith hau ekintza onetarako jarraibide bat da sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren eta beste batzuen arteko lagunen artean dauden jakintsu batzuen arabera. Muzara'ah-ri dagokionez erdia, herena edo laurdena onartzen dute, baina batzuek hazia lurraren jabearena dela dioen iritzia nahiago dute, hau da Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Jakintsu batzuek muzara'ah heren bat edo laurden bat makrooh dela uste duten bitartean, datilen palmondoen musaqah heren bat edo laurden bat onartzen dute, hau da Abdul Malik bin Anas eta Asy Syafi'iren iritzia, horietako batzuk uste dute muzara'ah-ren emaitzetako txikiena ere ez dela baliozkoa lurrak urrea edo zilarra ekoizten ez badu.
Imam Tirmidzi : 1305
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي حُصَيْنٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَنَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَمْرٍ كَانَ لَنَا نَافِعًا إِذَا كَانَتْ لِأَحَدِنَا أَرْضٌ أَنْ يُعْطِيَهَا بِبَعْضِ خَرَاجِهَا أَوْ بِدَرَاهِمَ وَقَالَ إِذَا كَانَتْ لِأَحَدِكُمْ أَرْضٌ فَلْيَمْنَحْهَا أَخَاهُ أَوْ لِيَزْرَعْهَا
[Hannadek] gurekin hitz egin zuen, [Abu Bakr bin 'Ayyasyk] [Abu Husaynengandik] [Mujahidengandik] [Rafi' bin Khadijengandik] kontatu zigun, eta honek esan zuen: Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) debekatu egin zuen guretzat onuragarria den gai bat, hots, gure artean batek lur zati bat badu bere uztaren zati bat edo dirham batzuk ematea. Esan zuen: 'Zuetako batek lur zati bat badu, eman diezaioola bere uzta bere anaiari, edo landu dezala'.
Imam Tirmidzi : 1306
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى السِّينَانِيُّ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يُحَرِّمْ الْمُزَارَعَةَ وَلَكِنْ أَمَرَ أَنْ يَرْفُقَ بَعْضُهُمْ بِبَعْضٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ رَافِعٍ فِيهِ اضْطِرَابٌ يُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ عُمُومَتِهِ وَيُرْوَى عَنْهُ عَنْ ظُهَيْرِ بْنِ رَافِعٍ وَهُوَ أَحَدُ عُمُومَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْهُ عَلَى رِوَايَاتٍ مُخْتَلِفَةٍ وَفِي الْبَاب عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
[Mahmud bin Ghailanek] esan digu, [Al Fadlal bin Musa As Sinanik] esan digu, [Syarikek] esan digu [Syu'bah-engandik] [Amr bin Dinar-engandik] [Thawus-engandik] [Ibn Abbas-engandik] Allahren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam-ek, ez zuela muzara'ah debekatu, baina elkarren arteko lagunak izateko agindu ziela. Abu Isak esan zuen: Hadith hau hasan sahih da, Rafi'-ren hadithak, berriz, harridura bat dauka. Hadith hau Rafi' bin Khadij-engandik kontatu zen bere osabengandik, eta baita Zhuhair bin Rafi'-rengandik ere, bere osaba bat zen, hadith hau ere beste narrazio bide baten bidez kontatu zen harengandik. Kasu honetan, Zaid bin Thabit eta Jabir radillallahu 'anhuma-rengandik antzeko hadith bat dago.
Imam Tirmidzi : 1307
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ الْكُوفِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ زَيْدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ خَشْفِ بْنِ مَالِكٍ قَال سَمِعْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ قَالَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دِيَةِ الْخَطَإِ عِشْرِينَ بِنْتَ مَخَاضٍ وَعِشْرِينَ بَنِي مَخَاضٍ ذُكُورًا وَعِشْرِينَ بِنْتَ لَبُونٍ وَعِشْرِينَ جَذَعَةً وَعِشْرِينَ حِقَّةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَخْبَرَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ وَأَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ مَوْقُوفًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّ الدِّيَةَ تُؤْخَذُ فِي ثَلَاثِ سِنِينَ فِي كُلِّ سَنَةٍ ثُلُثُ الدِّيَةِ وَرَأَوْا أَنَّ دِيَةَ الْخَطَإِ عَلَى الْعَاقِلَةِ وَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنَّ الْعَاقِلَةَ قَرَابَةُ الرَّجُلِ مِنْ قِبَلِ أَبِيهِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا الدِّيَةُ عَلَى الرِّجَالِ دُونَ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ مِنْ الْعَصَبَةِ يُحَمَّلُ كُلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ رُبُعَ دِينَارٍ وَقَدْ قَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى نِصْفِ دِينَارٍ فَإِنْ تَمَّتْ الدِّيَةُ وَإِلَّا نُظِرَ إِلَى أَقْرَبِ الْقَبَائِلِ مِنْهُمْ فَأُلْزِمُوا ذَلِكَ
Esan digu [Ali bin Sa'id Al Kindi Al Kufi-k], esan digu [Ibn Abu Za`idah-k] [Al Hajjaj-etik] [Zaid bin Jubair-etik] [Khasyf bin Malik-etik] esan zuen: [Ibn Mas'ud-ek] esaten entzun nion; Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, diyat legea ezarri zion pertsona okerrarentzat bi urteko hogei gamelu eme, bi urteko hogei gamelu ar, hiru urteko hogei gamelu eme, bost urteko hogei gamelu eme eta lau urteko hogei gamelu eme. Esan zuen: Kasu honetan, Abdullah bin Amr-en antzeko hadith bat dago. Esan digu [Abu Hisham Ar Rifa'i-k], esan digu [Ibn Abu Za`idah-ek] eta [Abu Khalid Al Ahmar-ek] [Al Hajjaj bin Arthah-etik] horrelakoak. Abu Isak esan zuen: Ez dakigu Ibn Mas'uden haditha marfu'-rekin bide honetatik izan ezik, eta Abdullah-engandik mauquf-ekin kontatu da. Jakintsu batzuek iritzi hau dute, hau Ahmad eta Ishaq-en iritzia da, baina jakintsu batzuk ados daude diyat-a hiru urtez hartzen dela, urtero diyat-aren heren bat ordainduz. Argudiatzen dute pertsona okerraren diyat-a helduarora iristen den haurrari ezartzen zaiola, batzuek argudiatzen dute helduarora iristen den haurra aitaren lerroko gizonezko baten berdina dela. Hau da Malik eta Ash-Shafi'i-ren iritzia. Horietako batzuek argudiatzen dute: Izan ere, diyat-a gizonezkoei bakarrik ezartzen zaie, ez emakumeei eta ondorengoen haurrei. Haien arteko gizonezko bakoitzari dinar laurden bat kobratzen zaio. Batzuek argudiatzen dute: Dinar erdi, diyat-a osoa bada, haiengandik hurbilen dagoen tribuaren kasuan izan ezik, orduan ordaintzeko eskubidea dute.
Imam Tirmidzi : 1308
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا حَبَّانُ وَهُوَ ابْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا دُفِعَ إِلَى أَوْلِيَاءِ الْمَقْتُولِ فَإِنْ شَاءُوا قَتَلُوا وَإِنْ شَاءُوا أَخَذُوا الدِّيَةَ وَهِيَ ثَلَاثُونَ حِقَّةً وَثَلَاثُونَ جَذَعَةً وَأَرْبَعُونَ خَلِفَةً وَمَا صَالَحُوا عَلَيْهِ فَهُوَ لَهُمْ وَذَلِكَ لِتَشْدِيدِ الْعَقْلِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Esan digu [Ahmad bin Sa'id Ad Darimik], esan digu [Habbanek], Ibn Hilalek esan digu [Muhammad bin Rasyid-ek] [Sulaiman bin Musak] [Amr bin Syu'aib-engandik] [bere aitagandik] [bere aitonagandik] esan duela Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela: 'Sinestun bat nahita hiltzen duenak, hil den pertsonaren tutoreari ematen dio, nahi badute hil dezakete, eta nahi badute, lau urteko hogeita hamar gamelu eme, bost urteko hogeita hamar gamelu eme edo haurdun dauden berrogei gamelu emeren diyat-a har dezakete, baina harekin bakeak egiten badituzte, hori beren eskubidea da, hau diat mota bat da - zigor larria -'. Abu Isak esan zuen: Abdullah bin Amr-en haditha Hasan Gharib-en haditha bat da.
Imam Tirmidzi : 1309
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هَانِئٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ الطَّائِفِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ جَعَلَ الدِّيَةَ اثْنَيْ عَشَرَ أَلْفًاحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ كَلَامٌ أَكْثَرُ مِنْ هَذَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ غَيْرَ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الدِّيَةَ عَشْرَةَ آلَافٍ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ لَا أَعْرِفُ الدِّيَةَ إِلَّا مِنْ الْإِبِلِ وَهِيَ مِائَةٌ مِنْ الْإِبِلِ أَوْ قِيمَتُهَا
Esan digu [Muhammad bin Basysyarrek], esan digu [Mu'adz bin Hani`k], esan digu [Muhammad bin Muslim Ath Tha`ifik] [Amr bin Dinarr-ek] [Ikrimah-ek] [Ibn Abbas-ek] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak hamabi milako diyat bat ezarri zuela. Esan digute [Sa'id bin Abdurrahman Al Makhzumi], esan digute [Sufyan bin Uyainah-ek] [Amru bin Dinar]-ek [Ikrimah-ek] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak horrela, baina ez da aipatzen Ibn Abbas-en eskutik. Ibn Uyainah-en hadith honi buruzko iruzkin gehiago daude. Abu Isak esan zuen: Ez dakigu inork hadith hau Ibn Abbas-en aipatu duenik Muhammad bin Muslim-ez gain. Hadith hau jakintsu batzuek praktikatzen dute eta Ahmad eta Ishaq-en iritzia ere bada. Bitartean, jakintsu batzuek uste dute diyat-a hamar mila dirham dela, Sufyan Ats Tsauri-ren eta Kufako jakintsuen iritzia izanik hori. Ash Syafi'iri dagokionez, esan zuen: "Ez dakit gameluak izan ezik beste diyat bat, ehun gamelu edo baliokidea dena".
Imam Tirmidzi : 1310
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ أَخْبَرَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الْمَوَاضِحِ خَمْسٌ خَمْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ أَنَّ فِي الْمُوضِحَةِ خَمْسًا مِنْ الْإِبِلِ
Esan digu [Humaid bin Mas'adah-ek], jakinarazi digu [Yazid bin Zurai'-k] eta jakinarazi digu [Husain Al Mu'allim-ek] [Amr bin Syu'aib-engandik] [bere aita]engandik [bere aitona]gandik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak hezurrak agerian uzten dituzten zauriei buruz esan zuela: 'Diyat bost, bost da'. Abu Isak esan zuen: Hadith hau hasan da eta jakintsuek praktikatzen dute, eta Sufyan Ats Tsauri, Ash Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia da hezurrak agerian uzten dituzten zauriak bost gameluren tamainakoak direla.
Imam Tirmidzi : 1311
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دِيَةِ الْأَصَابِعِ الْيَدَيْنِ وَالرِّجْلَيْنِ سَوَاءٌ عَشْرٌ مِنْ الْإِبِلِ لِكُلِّ أُصْبُعٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
[Abu Ammarrek] esan digu, [Al Fadlal bin Musak] [Al Husain bin Waqid-ek] [Yazid bin Amr An Nahwi-k] [Ikrimah-ek] [Ibn Abbas-ek] esan digu; Allahren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam-ek, esku eta oinen hatzen diyat-ari buruz esan zuen: 'Diyat-a berdina da, hots, hamar gamelu hatz bakoitzeko'. Abu Isak esan zuen; Kasu honetan, antzeko hadith bat dago Abu Musa eta Abdullah bin Amr-en eskutik. Abu Isak esan zuen; Ibn Abbasen haditha bide honetako hasan sahih gharib hadith bat da eta jakintsuek praktikatzen dute, eta baita Sufyan, Ash Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia ere.
Imam Tirmidzi : 1312
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَذِهِ وَهَذِهِ سَوَاءٌ يَعْنِي الْخِنْصَرَ وَالْإِبْهَامَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Muhammad bin Basysyarrek], [Yahya bin Sa'idek] eta [Muhammad bin Ja'farrek] esan zigun; [Syu'bah]-engandik [Qatadah]-tik [Ikrimah]-tik [Ibn Abbas]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, esan zigun ondoren: 'Hau eta hau berdinak dira, hots, hatz txikia eta erpurua'. Abu Isak esan zuen: Hadith hau benetakoa da.
Imam Tirmidzi : 1313
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَقَ حَدَّثَنَا أَبُو السَّفَرِ قَالَدَقَّ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ سِنَّ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَاسْتَعْدَى عَلَيْهِ مُعَاوِيَةَ فَقَالَ لِمُعَاوِيَةَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ هَذَا دَقَّ سِنِّي قَالَ مُعَاوِيَةُ إِنَّا سَنُرْضِيكَ وَأَلَحَّ الْآخَرُ عَلَى مُعَاوِيَةَ فَأَبْرَمَهُ فَلَمْ يُرْضِهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاوِيَةُ شَأْنَكَ بِصَاحِبِكَ وَأَبُو الدَّرْدَاءِ جَالِسٌ عِنْدَهُ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي يَقُولُ مَا مِنْ رَجُلٍ يُصَابُ بِشَيْءٍ فِي جَسَدِهِ فَيَتَصَدَّقُ بِهِ إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهِ دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهِ خَطِيئَةًقَالَ الْأَنْصَارِيُّ أَأَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي قَالَ فَإِنِّي أَذَرُهَا لَهُ قَالَ مُعَاوِيَةُ لَا جَرَمَ لَا أُخَيِّبُكَ فَأَمَرَ لَهُ بِمَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَلَا أَعْرِفُ لِأَبِي السَّفَرِ سَمَاعًا مِنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَأَبُو السَّفَرِ اسْمُهُ سَعِيدُ بْنُ أَحْمَدَ وَيُقَالُ ابْنُ يُحْمِدَ الثَّوْرِيُّ
Esan digu [Ahmad bin Muhammad], esan digu [Abdullah bin Al Mubarak], esan digu [Yunus bin Abu Ishaq] eta esan digu [Abu As Safar]: Qurayshek Ansarrari hortzetan jo zioten, gero madarikatu eta Mu'wiyah-ri laguntza eskatu zion. Mu'awiyah-ri ere esan zion: O Amirul Mukminin, pertsona honek nire hortzak jo ditu. Mu'awiyah-k esan zuen: Bai, goraipatzen zaitugu. Besteek Mu'awiyah-ri eskatu zioten eta jakinarazi zioten, baina ez zuen onartu. Mu'awiyah-k esan zion: Zure kontua zure lagunekin dago. Une hartan, Abu Ad Darda` haren ondoan eseri zen, [Abu Ad Darda`] esan zuen: Entzun nuen Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, jarraitu zuen; Nire belarriek entzun eta nire bihotzak adi, esan zuen: 'Ez dago inor bere gorputzean zerbaitek ukitzen duenik eta hortik karitatea ematen duenik - eskatu gabe - baina Ala-k pixkanaka altxatuko du eta bere bekatuak ezabatuko ditu'. Ansarrek galdetu zuen: Benetan entzun al duzu Allahren Mezulariaren, sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik? Hark erantzun zuen: Nire belarriek entzun zuten eta nire bihotzak adi. Esan zuen: Barkatzen diot. Mu'awiyah-k esan zuen: Noski, ez zaitut hutsik egingo. Orduan, diru pixka bat emateko agindu zuen. Abu Isak esan zuen: Hadith hau gharib bat da, ez dakiguna bide honetatik izan ezik, eta ez dakit Abu As Safarrek Abu Ad Darda`-rengandik entzun zuen hadith bat duenik. Abu As Safarren izena Sa'id bin Ahmad da eta Ibn Yuhmida Ats Tsauri deitzen da.
Imam Tirmidzi : 1314
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَخَرَجَتْ جَارِيَةٌ عَلَيْهَا أَوْضَاحٌ فَأَخَذَهَا يَهُودِيٌّ فَرَضَخَ رَأْسَهَا بِحَجَرٍ وَأَخَذَ مَا عَلَيْهَا مِنْ الْحُلِيِّ قَالَ فَأُدْرِكَتْ وَبِهَا رَمَقٌ فَأُتِيَ بِهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ قَتَلَكِ أَفُلَانٌ قَالَتْ بِرَأْسِهَا لَا قَالَ فَفُلَانٌ حَتَّى سُمِّيَ الْيَهُودِيُّ فَقَالَتْ بِرَأْسِهَا أَيْ نَعَمْ قَالَ فَأُخِذَ فَاعْتَرَفَ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرُضِخَ رَأْسُهُ بَيْنَ حَجَرَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا قَوَدَ إِلَّا بِالسَّيْفِ
Esan digu [Ali bin Hujr-ek], esan digu [Yazid bin Harunek] esan digu [Hammam-ek] [Qatadah-etik] [Anas-etik] esan duela; Emakume esklabo bat atera zen zilarrezko bitxiak zeramatzala, gero judu batek bitxiak atera zituen emakumeari buruan harri batekin jotzen eta gero bitxiak hartzen zizkion. Emakumea konorterik gabe aurkitu zuten, eta gero Profetaren aurrean eraman zuten, sallallaahu 'alaihi wasallam-en, Profetak galdetu zuen, halako batek hil zintuen? Emakumeak erantzun zuen, buruarekin keinua eginez -burua astinduz-, Profetak berriro galdetu zuen, halako batek al da? Judu baten izena aipatu arte, emakumeak erantzun zuen, baietz, buruarekin keinua eginez. Orduan, judua deitu zuten, eta bere ekintzak aitortu zituen. Ondoren, Profetak qishak egiteko agindu zion, bi harriren artean burua joz. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da, eta jakintsu batzuek karitaterako oinarri gisa erabiltzen dute, hau da Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Badira jakintsu batzuek diotenez, ez dago berarentzat saririk ezpata izan ezik.
Imam Tirmidzi : 1315
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَزَوَالُ الدُّنْيَا أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ مِنْ قَتْلِ رَجُلٍ مُسْلِمٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَبُرَيْدَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو هَكَذَا رَوَاهُ ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ فَلَمْ يَرْفَعْهُ وَهَكَذَا رَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ مَوْقُوفًا وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْمَرْفُوعِ
Esan digute [Abu Salamah Yahya bin Khalaf] eta [Muhammad bin Abdullah bin Bazi'-k esan zutela: [Ibn Abu 'Adi-k] [Syu'bah-engandik] [Ya'la bin 'Atha`-rengandik] [bere aita]-rengandik [Abdullah bin Amr-engandik] esan zigun, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Egia esan, Alarentzat mundua suntsitzea musulman bat hiltzea baino arinagoa da'. Esan digu [Muhammad bin Basysyar]-ek esan digu [Muhammad bin Ja'far-ek] [Syu'bah-engandik] [Ya'la bin 'Atha`-rengandik] [bere aita]-rengandik [Abdullah bin Amru]-rengandik horrela, baina ez zuen ulertu. Abu 'Isak esan zuen: Hadith hau Ibn Abu 'Adi-ren haditha baino benetakoagoa da. Esan zuen; Kasu honetan, antzeko hadithak daude Sa'd, Ibn Abbas, Abu Sa'id Abu Hurairah, Uqbah bin Amir, Ibn Mas'ud eta Buraidah-engandik. Abu 'Isak esan zuen: Abdullah bin Amruren haditha honelakoa da, Ibn Abu Adi-k Syu'bah-etik narratu zuen Ya'la bin 'Atha`-rengandik bere aitagandik Abdullah bin Amr-engandik sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik. Muhammad bin Ja'farrek eta beste batzuek ere Syu'bah Ya'la bin 'Atha`-rengandik narratu zuten, baina ez zuen ulertu. Era berean, Sufyan Ats Tsauri-k Ya'la bin 'Atha`-rengandik mauquf eran narratu zuen eta narrazio hau marfu' haditha baino benetakoagoa da.
Imam Tirmidzi : 1316
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحْكَمُ بَيْنَ الْعِبَادِ فِي الدِّمَاءِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ مَرْفُوعًا وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ
Esan digu [Mahmud bin Ghailanek], esan digu [Wahb bin Jarir-ek] esan digu [Syu'bahk] [Al A'masy-rengandik] [Abu Wa`il-engandik] [Abdullah-rengandik] esan duela; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Egia esan, zerbitzarien artean erabakiko den lehenengo gauza odolaren auzia da -qishas-'. Abu 'Isak esan zuen; Abdullah-en haditha hasan hadith autentiko bat da, beraz, narratzaile askok Al A'masy-tik kontatzen dute marfu' eran, baina batzuek Al A'masy-tik kontatzen dute eta ez dute marfu egiten.
Imam Tirmidzi : 1317
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فِي الدِّمَاءِ
[Abu Kuraib] esan zigularik, [Al A'masy-rengandik] [Abu Wa`il]-rengandik [Abdullah]-rengandik [Waki'] esan zigularik, esan zuen: Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Egia esan, zerbitzarien artean erabakiko den lehenengo gauza odolaren -qishas- auzia da'.
Imam Tirmidzi : 1318
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ يَزِيدَ الرَّقَاشِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو الْحَكَمِ الْبَجَلِيُّ قَال سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ وَأَبَا هُرَيْرَةَ يَذْكُرَانِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ السَّمَاءِ وَأَهْلَ الْأَرْضِ اشْتَرَكُوا فِي دَمِ مُؤْمِنٍ لَأَكَبَّهُمْ اللَّهُ فِي النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَأَبُو الْحَكَمِ الْبَجَلِيُّ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي نُعْمٍ الْكُوفِيُّ
Esan digu [Al Husain bin Huraitsek], esan digu [Al Fadlal bin Musak] [Al Husain bin Waqid-ek] [Yazid Ar Raqasyi]-rengandik, esan digu [Abu Al Hakam Al Bajali-k] esan zuela; Entzun dut [Abu Sa'id Al Khudri] eta [Abu Hurairah] biek aipatzen Alaren Mezulariaren, sallallaahu 'alaihi wasallam-en, esan zuela: 'Zeruko eta lurreko biztanleek indarrak batuko balira sinestun bat hiltzeko, Alak ziur aski infernura botako lituzke'. Abu 'Isak esan zuen; Hadith hau gharib da, Abu Al Hakam Al Bajali Abdurrahman bin Abu Nu'm Al Kufi da.
Imam Tirmidzi : 1319
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ سُرَاقَةَ بْنِ مَالِكِ بْنِ جُعْشَمٍ قَالَحَضَرْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقِيدُ الْأَبَ مِنْ ابْنِهِ وَلَا يُقِيدُ الِابْنَ مِنْ أَبِيهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ سُرَاقَةَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِصَحِيحٍ رَوَاهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ الْمُثَنَّى بْنِ الصَّبَّاحِ وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ مُرْسَلًا وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْأَبَ إِذَا قَتَلَ ابْنَهُ لَا يُقْتَلُ بِهِ وَإِذَا قَذَفَ ابْنَهُ لَا يُحَدُّ
Esan digu [Ali bin Hujr]-ek, esan digu [Isma'il bin 'Ayyasy-k] esan digu [Al Mutsanna bin Ash Shabbah]-ek [Amr bin Syu'aib-engandik] [bere aitagandik] [bere aitonagandik] [Suraqah bin Malik bin Ju'syam-engandik] esan duela; Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) aita batentzako qishash izendatu zuela ikusi dut, bere semea hil zutelako, baina ez zuela qishash egin haur batentzat, bere aitak hil zuelako. Abu 'Isak esan zuen; Ez dakigu hadith hau Suraqah-tik bide honetatik izan ezik, eta sanad-a ez da benetakoa, Isma'il bin 'Ayyasy-k Al Mutsanna bin Ash Shabbah-tik kontatu zuen, eta Al Mutsanna bin Ash Shabbah hadith-aren narrazioan aipatu zen. Eta [Abu Khalid Al Ahmarrek] hadith hau [Al Hajjaj bin Arthah]-engandik kontatu du, [Amr bin Syu'aib]-engandik [bere aita]-engandik [bere aitona]-engandik [Umar]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik. Hadith hau Amr bin Syu'aib-engandik ere kontatu da mursal-en eta hadith honetan kolpe bat dago eta hadith hau ekintza onetarako jarraibide bat da jakintsuen arabera, aita batek bere seme-alabak hiltzen baditu, ez dutela hiltzen eta bere seme-alabak adulterioaz salatzen baditu, ez dutela hadd-arekin zigortzen.
Imam Tirmidzi : 1320
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُقَادُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِ
Esan digu [Abu Sa'id Al Asyajj-ek], esan digu [Abu Khalid Al Ahmarrek] [Al Hajjaj bin Arthah-engandik] [Amr bin Syu'aib-engandik] [bere aitagandik] [bere aitonagandik] [Umar bin Al Khaththab-engandik] esan zuen; Entzun dut Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam esaten: 'Aita bat ez da zigortzen bere seme-alabak hiltzeagatik'.