Imam Tirmidzi : 1281
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ وَزِيرٍ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَعُرِضْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جَيْشٍ وَأَنَا ابْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ فَلَمْ يَقْبَلْنِي فَعُرِضْتُ عَلَيْهِ مِنْ قَابِلٍ فِي جَيْشٍ وَأَنَا ابْنُ خَمْسَ عَشْرَةَ فَقَبِلَنِيقَالَ نَافِعٌ وَحَدَّثْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَقَالَ هَذَا حَدُّ مَا بَيْنَ الصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ ثُمَّ كَتَبَ أَنْ يُفْرَضَ لِمَنْ يَبْلُغُ الْخَمْسَ عَشْرَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ كَتَبَ أَنَّ هَذَا حَدُّ مَا بَيْنَ الصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ وَذَكَرَ ابْنُ عُيَيْنَةَ فِي حَدِيثِهِ قَالَ نَافِعٌ فَحَدَّثَنَا بِهِ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَقَالَ هَذَا حَدُّ مَا بَيْنَ الذُّرِّيَّةِ وَالْمُقَاتِلَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَرَوْنَ أَنَّ الْغُلَامَ إِذَا اسْتَكْمَلَ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً فَحُكْمُهُ حُكْمُ الرِّجَالِ وَإِنْ احْتَلَمَ قَبْلَ خَمْسَ عَشْرَةَ فَحُكْمُهُ حُكْمُ الرِّجَالِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ الْبُلُوغُ ثَلَاثَةُ مَنَازِلَ بُلُوغُ خَمْسَ عَشْرَةَ أَوْ الِاحْتِلَامُ فَإِنْ لَمْ يُعْرَفْ سِنُّهُ وَلَا احْتِلَامُهُ فَالْإِنْبَاتُ يَعْنِي الْعَانَةَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Ishaq, xiiñiʼ Yusuf Al Azraq, ra nuu [Sufyan] ra nuu [Ubaidullah bin Umar] ra nuu [Nafiʼ] ra nuu [Ibn Umar], ne laabe guniʼbe; Biʼniʼ presentarcabe naa nezalú profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam para chuaaʼ lade ti tropa, dxiqué napaʼ catorce iza, peru qué nicaabe naa. Óraque biʼniʼ presentarcabe naa sti iza que para chuaaʼ lu ti tropa, tiempu que napaʼ quince iza, ngue runi gucuaabe naa. Nafi’ na; Ne gudxeʼ hadiz riʼ Umar bin Abdul Aziz ne laabe guniʼbe; Ndiʼ nga límite ni nuu entre gaca binni nahuiiniʼ ne gaca binni naroʼbaʼ, despué rudiibe dxiiñaʼ ca baʼduhuiiniʼ ni maʼ napa quince iza para gúnicaʼ ca cosa ni naquiiñeʼ gúnicaʼ. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ [Sufyan bin Uyainah] ra nuu [Ubaidullah bin Umar] ra nuu [Nafiʼ] ra nuu [Ibn Umar] ra nuu profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam casi hadiz riʼ peru qué niníʼ diʼ luni pa guníʼ Umar bin Abdul Aziz que; Ndiʼ nga línea ni nuu entre gaca binni nahuiiniʼ ne gaca binni naroʼbaʼ. Ne Ibn Uyainah bizeeteʼ lu hadiz stiʼ; Nafi’ na; Óraque gúdxidu ni Omar bin Abdul Aziz, ngue runi guniʼbe; Ndiʼ nga límite ni napa ca xiiñiʼ ne ca binni ni zanda chuʼ lu guerra. Abu Isa guníʼ; Hadith riʼ dxandíʼ ni. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Sufyan Ats Tsauri, Ibnu Al Mubarak, Asy Syafiʼi, Ahmad ne Ishaq. Que pa maʼ napa ti baʼduhuiiniʼ quince iza la?, ley ni cudiicabe laa nga ley stiʼ ti binni huaniisi. Ne pa guiníʼ íquebe junub ante guizaa quince iza la?, ley ni cudiicabe laabe nga ley stiʼ ca binni huaniisi. Ahmad ne Ishaq riníʼ íquecaʼ; Nuu chonna grado de madurez; Balig rindá quince iza o sueño junub, pa qué ganna binni xi iza o sueño junub la?
Imam Tirmidzi : 1282
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَمَرَّ بِي خَالِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ نِيَارٍ وَمَعَهُ لِوَاءٌ فَقُلْتُ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةَ أَبِيهِ أَنْ آتِيَهُ بِرَأْسِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ قُرَّةَ الْمُزَنِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْبَرَاءِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ عَدِيٍّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْبَرَاءِ عَنْ أَبِيهِ وَرُوِي عَنْ أَشْعَثَ عَنْ عَدِيٍّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْبَرَاءِ عَنْ خَالِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Hafsh bin Ghiyats, de [Ash’ats] de [‘Adi bin Thabit] de [Al Bara‘] ne guníʼ; Tioʼ [Abu Burdah bin Niyar] gudiʼdiʼ nezaluáʼ ne ziné ti bandera. Ngue runi gunabadiidxaʼ; Paraa cheluʼ yaʼ. Laabe bicábibe; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam biseendaʼ naa ra nuu tuuxa ni bichaganáʼ xheelaʼ bixhoze para gueeda ne guindisaʼ ique. Laabe guniʼbe; Ne laca bidxela ca ti hadiz casi ni biree lu Corán Al Muzani. Abu Isa guníʼ; Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Muhammad bin Ishaq, ne laa bizeeteʼ ca diidxaʼ riʼ de [Adi bin Thabit] de [Abdullah bin Yazid] de [Al Bara]. Laaca bizeeteʼ hadiz riʼ de [Ashʼath] de [Adi] de [Yazid bin Al Bara`] de [bixhózebe]. Ne laaca bizeeteʼ [Asyʼats] de [‘Adi] de [Yazid bin Al Bara‘] de [tíoʼ] de profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam.
Imam Tirmidzi : 1283
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الْأَنْصَارِيُّ سَرِّحْ الْمَاءَ يَمُرُّ فَأَبَى عَلَيْهِ فَاخْتَصَمُوا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلزُّبَيْرِ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلْ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ فَغَضِبَ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا زُبَيْرُ اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَحْسِبُ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِي ذَلِكَ{ فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الزُّبَيْرِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ وَرَوَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ اللَّيْثِ وَيُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ نَحْوَ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Al Laits, de [Ibn Shihab] de [Urwah] ra nuube, ne gudxi laabe nuu binni de ca ansar ni gupa ti guendaridinde né Az Zubair cueʼ Mensajeru stiʼ Alá ni zeeda de sallallahuming de sallallahuming. ca layú nasoo ni biquiiñecabe para gudiicabe nisa ca yaga dátil que. Ca ansar que guniʼcaʼ; Biseendaʼ nisa ni rindáʼ naxhi, peru qué racaláʼdxibe gúnibe ni. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Az Zubair, ne gudxi laabe: «Nisa, o Zubair, despué biʼniʼ canalizar nisa que para xheelaluʼ». Óraque bidxiichi ca ansar que ne guniʼcaʼ; O Mensajeru stiʼ Alá, ñee purtiʼ xiiñiʼ tíaʼ laabe la? Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Rasulullah, ne despué guníʼ: «Bichá ni despué bicueeza nisa que dede ora bibiguetaʼ ni ra nuu muru ni runi dividir ni». Óraque guníʼ Az Zubair; Pur Alá, qué niníʼ iqueʼ niree versículo riʼ de tema que: -Nga runi, pur Rabb stiluʼ, laacabe -en esencia- qué runi crecabe dede ora gúnicabe lii juez stiʼ tema ni cucaalúcabe. Óraque maʼ qué runi sentircaʼ ndaaniʼ ladxidoʼcaʼ xiixa ni cucaalú decisión ni guicaaluʼ, ne ricaacaʼ ni guidubi naca-. Abu Isa guníʼ; Hadith riʼ dxandíʼ ni ne [Syuʼaib bin Abu Hamzah] bizeeteʼ ni de [Az Zuhri] de [Urwah bin Az Zubair] de [Az Zubair] peru qué niníʼ diʼ Abdullah bin Az Zubair luni. Ne [Abdullah bin Wahb] laaca bizeeteʼ de [Al Laits] ne [Yunus] de [Az Zuhri] de [Urwah] de [Abdullah bin Az Zubair] casi primé redacción stiʼ hadiz.
Imam Tirmidzi : 1284
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ أَعْتَقَ سِتَّةَ أَعْبُدٍ لَهُ عِنْدَ مَوْتِهِ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُمْ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ قَوْلًا شَدِيدًا ثُمَّ دَعَاهُمْ فَجَزَّأَهُمْ ثُمَّ أَقْرَعَ بَيْنَهُمْ فَأَعْتَقَ اثْنَيْنِ وَأَرَقَّ أَرْبَعَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ يَرَوْنَ اسْتِعْمَالَ الْقُرْعَةِ فِي هَذَا وَفِي غَيْرِهِ وَأَمَّا بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَغَيْرِهِمْ فَلَمْ يَرَوْا الْقُرْعَةَ وَقَالُوا يُعْتَقُ مِنْ كُلِّ عَبْدٍ الثُّلُثُ وَيُسْتَسْعَى فِي ثُلُثَيْ قِيمَتِهِ وَأَبُو الْمُهَلَّبِ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْجَرْمِيُّ وَهُوَ غَيْرُ أَبِي قِلَابَةَ وَيُقَالُ مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو وَأَبُو قِلَابَةَ الْجَرْمِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Ansar, laa biʼniʼ liberárcabe xhono de ca esclavu stiʼ ora mayaca gatiʼ, peru qué ñápabe nin ti cosa aparte de laacabe, ngue runi, ndiʼ nga ni biʼniʼ Prophellaahuved. despué guniʼbe diidxaʼ nadipaʼ despué bicaa ridxibe laacaʼ ne bidiibe laacaʼ parte sticaʼ, despué biʼniʼ suertebe laacaʼ. laacabe ne guleebe chupa binni ne bíʼnibe xcaadxi tapa esclavu. Laabe guniʼbe; Lu ca diidxaʼ riʼ zeeda ti hadiz casi laani ni bicaa Abu Hurairah. Abu Isa guníʼ; Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Imrán, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti empresa ni láʼ Imrán bin Hushain. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Malik, Ash Syafiʼi, Ahmad ne Ishaq, ne bidiicabe lugar iquiiñecabe suerte lu ca cosa riʼ ne lu xcaadxi cosa. Ne caadxi binni ni nanna de Kufá ne xcaadxi binni ni cadi naca de laacabe, qué rudiicabe lugar gaca sortear, laacabe nga riníʼ íquecabe; Bidiicabe ti tercera parte cada esclavu ne biʼniʼ dxiiñaʼ laabe pur ti tercera parte de preciu stibe. Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Abdurrahmán, xiiñiʼ Amr Al Jarmi, cadi laa diʼ nga Abu Qilabah, nuu tiru rábicabe laa Muawiyah bin Amr. Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Abdullah, xiiñiʼ Zaid.
Imam Tirmidzi : 1285
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْجُمَحِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَلَكَ ذَا رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَهُوَ حُرٌّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ مُسْنَدًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عُمَرَ شَيْئًا مِنْ هَذَا
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Hammad, xiiñiʼ Salamah, de [Qatadah], de [Al Hasan] de [Samura], ne guníʼ mensajeru stiʼ Dios: «Tutiica napa ti esclavu libre, laa nga -lavela. Abu Isa guníʼ; Cadi nánnanu sanad stiʼ hadiz riʼ, sínuque lu hadiz stiʼ Hammad bin Salamah ne nuu de laacabe bizeetecabe hadiz riʼ de [Qatadah] de [Al Hasan] de [Umar] de xiixa de laani.
Imam Tirmidzi : 1286
حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ الْبَصْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ الْبُرْسَانِيُّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ وَعَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَلَكَ ذَا رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَهُوَ حُرٌّقَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَاصِمًا الْأَحْوَلَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ غَيْرَ مُحَمَّدِ بْنِ بَكْرٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَلَكَ ذَا رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَهُوَ حُرٌّ رَوَاهُ ضَمْرَةُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُتَابَعْ ضَمْرَةُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ وَهُوَ حَدِيثٌ خَطَأٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ
Maʼ gúdxicabe laadu [Uqbah bin Mukram Al ‘Ammi Al Bashri] ne xcaadxi binni, laacabe guniʼcabe; Ne laca bidxiña ti hombre láʼ [Mahoma bin Bakr Al Bursani] de [Hammad bin Salamah] de [Qatadah] ne [‘Ashim Al Ahwal] de [Al Hasan] de [Samura] de [Samura] de profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, laa guníʼ: «Tutiica napa ti esclavu laa nga libre que -la. Abu Isa guníʼ; Cadi dxandíʼ diʼ nuu tu bizeeteʼ lu hadiz riʼ de Ashim Al Ahwal stiʼ Hammad bin Salamah sti binni que Mahoma bin Bakr. Hadith riʼ nga ti guía para caridad según ca ulama ne maʼ bizeeteʼ [Ibn Umar] de profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, laabe guniʼbe: «Tutiica napa ti esclavu ni nuuruʼ familia stiʼ, óraque laa —esclavu que— maʼ libre laa». [Dlamrah bin Rabiʼah] bizeeteʼ hadiz riʼ de [Ats Tsauri] de [Abdullah bin Dinar] de [Ibn Umar] de profeta, peru Dlamrah qué ñuu diʼ lu hadiz riʼ, nga runi cadi jneza diʼ hadiz riʼ casi na ca binni ni nanna de hadiz.
Imam Tirmidzi : 1287
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ النَّخَعِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ زَرَعَ فِي أَرْضِ قَوْمٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَلَيْسَ لَهُ مِنْ الزَّرْعِ شَيْءٌ وَلَهُ نَفَقَتُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَالَ لَا أَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا مِنْ رِوَايَةِ شَرِيكٍ قَالَ مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا مَعْقِلُ بْنُ مَالِكٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ الْأَصَمِّ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Syarik bin Abdullah An Nakhaʼi, de [Abu Ishaq], de [‘Atha‘] de [Rafi’ bin Khadij], ne guníʼ profeta que: «Tutiica binni ni rudxiibaʼ layú stiʼ ti guidxi ni qué gapa derechu para guni planear. derechu stiʼ ca resultadu ca’. Abu Isa guníʼ; Cadi dxandíʼ diʼ nánnanu hadiz riʼ de Hasan Gharib de hadiz stiʼ Abu Ishaq, sínuque de línea riʼ de hadiz stiʼ Syarik bin Abdullah. Hadith riʼ nga ti guía para caridad casi na caadxi binni ni nanna stale ne zacá nga riníʼ ique Ahmad ne Ishaq. Gunabadiidxaʼ Mahoma bin Ismaíl de hadiz riʼ, ngue runi bicábibe naa; Nga nga ti hadiz stiʼ Hasan. Ne laaca guniʼbe; Cadi nannaʼ de hadiz stiʼ Abu Ishaq, sínuque de historia stiʼ Sharik. [Mahoma] guníʼ; Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Uqbah, xiiñiʼ Al Asham, de [‘Atha‘] de [Rafi’ bin Khadij] de profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam casi laani.
Imam Tirmidzi : 1288
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ يُحَدِّثَانِ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ أَبَاهُ نَحَلَ ابْنًا لَهُ غُلَامًا فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُشْهِدُهُ فَقَالَ أَكُلَّ وَلَدِكَ نَحَلْتَهُ مِثْلَ مَا نَحَلْتَ هَذَا قَالَ لَا قَالَ فَارْدُدْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ التَّسْوِيَةَ بَيْنَ الْوَلَدِ حَتَّى قَالَ بَعْضُهُمْ يُسَوِّي بَيْنَ وَلَدِهِ حَتَّى فِي الْقُبْلَةِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ يُسَوِّي بَيْنَ وَلَدِهِ فِي النُّحْلِ وَالْعَطِيَّةِ يَعْنِي الذَّكَرُ وَالْأُنْثَى سَوَاءٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَقَالَ بَعْضُهُمْ التَّسْوِيَةُ بَيْنَ الْوَلَدِ أَنْ يُعْطَى الذَّكَرُ مِثْلَ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ مِثْلَ قِسْمَةِ الْمِيرَاثِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Maʼ gudxi laanu [Nashr bin Ali] ne [Saíd bin Abdurrahmán Al Makhzumi] né ti significadu si, guirópacabe guniʼcabe; Maʼ gúdxicabe laadu [Sufyan] de [Az Zuhri] de [Humaid bin Abdurrahmán] ne de [Mahoma bin An Nuʼmán bin Basyir]. Guirópacabe guniʼcabe de [An Nuʼman bin Basyir] ti biaje bidii bixhózebe ti esclavu xiiñiʼ. Despué bidxaagalube profeta que ne bidiibe testimonio laabe. Laaca gunabadiidxabe: «Ñee bidiiluʼ guiráʼ ca xiiñiluʼ la?». Laabe bicábibe; Coʼ, Belaiu guníʼ: «Gucuaa laabe sti biaje». Abu Isa guníʼ; Hadith riʼ dxandíʼ ni ne maʼ bizeetecabe ni jma que línea riʼ ni bicaa An Nuʼman bin Basyir. Hadith riʼ nga ti guía para caridad según caadxi erudito, rúnicabe igualar ca xiiñicabe en términos de donación indirecta ne donación, es decir, la parte de los hombres y las mujeres es la igual. Zacá nga riníʼ ique Sufyan Ats Tsauri, peru nuu de laacabe riníʼ íquecabe; Igualización entre ca baʼduhuiiniʼ ca nga naquiiñeʼ gudiicabe ca hombre ca chupa parte de ca gunaa, casi ora guiaʼriʼ herencia, zacá nga riníʼ ique Ahmad ne Ishaq.
Imam Tirmidzi : 1289
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَارُ الدَّارِ أَحَقُّ بِالدَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الشَّرِيدِ وَأَبِي رَافِعٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَرُوِيَ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثُ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ وَلَا نَعْرِفُ حَدِيثَ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عِيسَى بْنِ يُونُسَ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطَّائِفِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَى إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدًا يَقُولُ كِلَا الْحَدِيثَيْنِ عِنْدِي صَحِيحٌ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ [Ali bin Hujr] ra nuu [Ismaíl bin Ulayyah] de [Saʼid] de [Qatadah] de [Al Hasan] de [Samura] laabe guniʼbe; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam guníʼ: «Ti vecinu jma napa derechu que lidxi stiʼ -purtiʼ nuu derechu shufʼah para ca vecinu-». Laabe guniʼbe; Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Ash Syarid, Abu Rafiʼ ne Anas. Abu Isa guníʼ; Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Samura, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Samura, ne laa bizeeteʼ ni de [Saʼid bin Abu Arubah] de [Qatadah] de [Anas] de profeta sallallaahu aleyhi wasallam casi laani. Ne laaca bizeeteʼ ni de [Saʼid] de [Qatadah] de [Al Hasan] de [Samurah] de profeta sallam. Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Al Hasan, de guidxi Samura, ne qué gánnanu de ca diidxaʼ ni guníʼ Qatadah de guidxi Anas, sínuque de ca diidxaʼ ni bicaa Isa bin Yunus, ne ca diidxaʼ ni guníʼ Abdullah bin Abdurrahman Ath Thaʼifi de Amr bin Asy Thaʼifi de Amr bin Asy Sharid que nga ca binni ni zeeda de bixhózebe. hadiz stiʼ Hasán, ne Abrahán bin Maisarah bizeeteʼ de Amr bin Asy Sharid de Abu Rafiʼ de profeta sallam. Laabe guniʼbe; Bicaadiagaʼ Mahoma guníʼ; Runeʼ cré guiropaʼ hadiz ca auténtico cani.
Imam Tirmidzi : 1290
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيُّ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَارُ أَحَقُّ بِشُفْعَتِهِ يُنْتَظَرُ بِهِ وَإِنْ كَانَ غَائِبًا إِذَا كَانَ طَرِيقُهُمَا وَاحِدًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ غَيْرَ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ مِنْ أَجْلِ هَذَا الْحَدِيثِ وَعَبْدُ الْمَلِكِ هُوَ ثِقَةٌ مَأْمُونٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا تَكَلَّمَ فِيهِ غَيْرَ شُعْبَةَ مِنْ أَجْلِ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَوَى وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ هَذَا الْحَدِيثَ وَرُوِي عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ قَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ مِيزَانٌ يَعْنِي فِي الْعِلْمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الرَّجُلَ أَحَقُّ بِشُفْعَتِهِ وَإِنْ كَانَ غَائِبًا فَإِذَا قَدِمَ فَلَهُ الشُّفْعَةُ وَإِنْ تَطَاوَلَ ذَلِكَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Khalid, xiiñiʼ Abdullah Al Wasithi, ra nuu [Abdul Malik bin Abu Suleimán] ra nuu [‘Atha‘] ra nuu [Jabir], ne guníʼ; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam guníʼ: «Vecinu ca jma napa derechu né syufʼah stiʼ -vecinu né vecinu-, dede yanna cabézacabe ni neca cadi nuube raqué pa tobi si neza zidíʼdicabe guirópacabe». Abu Isa guníʼ; Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Abdul Malik bin Abu Suleimán de ‘Atha` de Jabir, ne Syuʼbah maʼ biʼniʼ comentar Abdul Malik bin Abu Suleimán de ladu riʼ. Abdul Malik nga ti tsiqah ni jma runi cré binni según ca binni ni nanna de hadiz, peru qué gánnanu pa nuu sti binni ni guníʼ de hadiz riʼ, sínuque Syuʼbah. [Wakiʼ] maʼ bizeeteʼ hadiz riʼ de [Syuʼbah] de [Abdul Malik bin Abu Suleimán] ne maʼ bizeeteʼ ni de Ibn Al Mubarak de Sufyan Ats Tsauri ni guníʼ; Abdul Malik bin Abu Suleíman nabé equilibradu laa, laani nga lu ca cosa ni rusiidiʼ binni. Hadith riʼ nga ti guía para caridad según ca ulama, jma napa binni derechu guni syufʼah stiʼ neca cadi nuu raqué, pa gueedabe la?
Imam Tirmidzi : 1291
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَقَعَتْ الْحُدُودُ وَصُرِّفَتْ الطُّرُقُ فَلَا شُفْعَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ مُرْسَلًا عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ وَبِهِ يَقُولُ بَعْضُ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ مِثْلَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَغَيْرِهِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مِنْهُمْ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ وَرَبِيعَةُ بْنُ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا يَرَوْنَ الشُّفْعَةَ إِلَّا لِلْخَلِيطِ وَلَا يَرَوْنَ لِلْجَارِ شُفْعَةً إِذَا لَمْ يَكُنْ خَلِيطًا وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ الشُّفْعَةُ لِلْجَارِ وَاحْتَجُّوا بِالْحَدِيثِ الْمَرْفُوعِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَارُ الدَّارِ أَحَقُّ بِالدَّارِ وَقَالَ الْجَارُ أَحَقُّ بِسَقَبِهِ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Abdurrazaq, ne laa guníʼ: «Maʼmar] de [Az Zuhri] de [Abu Salamah bin Abdurrahman] de [Jabir bin Abdullah] laabe guniʼbe; Ne laca naquiiñeʼ guietenaláʼdxinu ca diidxaʼ riʼ: «Pa maʼ guca restricción ne maʼ bichaa ca neza ca, maʼ qué zanda diʼ gaca syufʼah». Abu Isa guníʼ; Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Abu Salamah, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ profeta. Hadith riʼ nga ti guía para caridad casi na caadxi binni ni nanna de lade ca xcompañeru profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, ladecabe; Umar bin Al Khaththab ne Osmán bin Affan ne caadxi fuqaha de lade ca tabiʼin laaca guniʼcaʼ ni casi; Umar bin Abdul Aziz ne xcaadxi binni. Zacá nga riníʼ ique ca binni ni nanna de Medina, lade ca binni riʼ; Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Ash Syafiʼi, Ahmad ne Ishaq, ne laaca guniʼcaʼ ni, qué rudiicabe lugar gapa binni derechu de shufʼah, sínuque para ca alianza, laaca qué rudiicabe lugar gapa binni derechu de shufʼah para ca vecinu stiʼ pa cadi naca ti alliance. Neca zacá, nuu caadxi binni ni nanna stale de ca xcompañeru profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ne xcaadxi binni ni cadi laacabe, riníʼ íquecaʼ zacá; Syuf’ah nga derechu sti’ vecinu, bi’ni’ razonarca’ né hadiz marfu’ ni zeeda lu profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, laabe guni’be: “Vecinu sti’ yoo ca jma napa derechu lu yoo”. Laaca guniʼbe: «Jma napa ca vecinu derechu que ca vecinu ni jma gaxha de laacaʼ». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Ats Tsauri, Ibnu Al Mubarak ne ca ulama stiʼ Kufá.
Imam Tirmidzi : 1292
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّرِيكُ شَفِيعٌ وَالشُّفْعَةُ فِي كُلِّ شَيْءٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ مِثْلَ هَذَا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَهَذَا أَصَحُّ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ مِثْلَ هَذَا لَيْسَ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي حَمْزَةَ وَأَبُو حَمْزَةَ ثِقَةٌ يُمْكِنُ أَنْ يَكُونَ الْخَطَأُ مِنْ غَيْرِ أَبِي حَمْزَةَ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ و قَالَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنَّمَا تَكُونُ الشُّفْعَةُ فِي الدُّورِ وَالْأَرَضِينَ وَلَمْ يَرَوْا الشُّفْعَةَ فِي كُلِّ شَيْءٍ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الشُّفْعَةُ فِي كُلِّ شَيْءٍ وَالْقَوْلُ أَصَحُّ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Al Fadlal, xiiñiʼ Musa, ne laa guníʼ: «Abú Hamzah As Sukkari], [Abdul Aziz bin Rufaiʼ], [Ibnu Abu Awalkah], guníʼ; Ne laca naquiiñeʼ guietenaláʼdxinu: «Ti aliado nga ti xhamígunu, ne syufʼah riquiiñeʼ ni para guiráʼ cosa». Abu Isa; Cadi dxandíʼ diʼ nga ni na ca diidxaʼ riʼ, peru stale binni maʼ bizeeteʼ de ca diidxaʼ riʼ casi ni bicaa Abdul Aziz bin Rufai, de Ibn Abu Awalkah, de profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam de ti modo mursal peru hadiz riʼ jma auténtico ni. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Abdul Aziz, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Abdul Aziz bin Rufai, ne laa biʼniʼ ti profeta casi laani né significadu stiʼ, peru qué gapa diʼ Ibn Abbas ti relatu. Ne zacá nga nuu stale binni ni ruzeeteʼ de Abdul Aziz bin Rufaiʼ casi ndiʼ, qué rieeteʼ diʼ de Ibn Abbas luni, peru ndiʼ jma auténtico ni que hadiz stiʼ Abu Hamzah. Abu Hamzah nga ti tsiqah ni zándaca bichee xcaadxi binni que Abu Hamzah. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Abdul Aziz bin Rufai, ne laa biʼniʼ ti profeta casi ná hadiz stiʼ Abu Bakr bin Ayyasy. Stale de ca binni ni nanna de tema riʼ riníʼ íquecaʼ zacá; Ni dxandíʼ nga, ca yoo ne ca layú si nga riquiiñeʼ syufʼah ca, qué rudiicabe lugar iquiiñeʼ syufʼah ca xiixa. Laga cayaca ndiʼ, nuu caadxi binni ni nanna de tema riʼ riníʼ; Syufʼah zanda iquiiñeʼ ni lu guiráʼ cosa, opinión riʼ jma auténtica ni.
Imam Tirmidzi : 1293
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَوِعَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ فَقَالَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ فَقَالَ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْإِبِلِ قَالَ فَغَضِبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ أَوْ احْمَرَّ وَجْهُهُ فَقَالَ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا حَتَّى تَلْقَى رَبَّهَاحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَحَدِيثُ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Yazid, ti hombre ni guca esclavu stiʼ Al Munbaíts, ti hombre ni guca esclavu stiʼ ca binni de [Zaid bin Khalid Al Juhani]. 'Biʼniʼ anunciar ni ti iza despué biʼniʼ anunciar correa, vasu ne ni nuu ndaaniʼ ni. Despué de ngue, biquiiñeʼ ni, peru pa gueeda xpixuaanaʼ ni, bidii ni laabe’. Óraque gunabadiidxabe laa; O Mensajeru stiʼ Alá, laabe nga ti chiva ni maʼ biniti. Ngue runi bicábibe: «Dxandíʼ stiuʼ ni, stiʼ bíʼchiluʼ o stiʼ lobo». Gunabadiidxabe sti biaje; O Mensajeru stiʼ Alá, xi zanda guininu de camellu ni biniti que yaʼ. Laabe guniʼbe; Óraque bidxiichi profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam dede bichii ca mejilla stibe ni nuu guibáʼ o bichii lú ne guníʼ: «Cadi stiluʼ ni ne para laabe ni yenébe que nga zapatu ne ti guendaró dede ora bidxaagalube xpixuaanaʼ ni». Ca hadiz stiʼ Zaid bin Khalid nga ti hadiz auténtico stiʼ Hasan ne maʼ bizeetecabe ni de laabe de sti neza, ne ca hadiz stiʼ Yazid, esclavu ni guyuu dxiqué Al Munbaʼits de Zaid bin Khalid nga ti hadiz auténtico stiʼ Hasan, ne maʼ biree cani de laabe de sti neza.
Imam Tirmidzi : 1294
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ أَبُو النَّضْرِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ اعْتُرِفَتْ فَأَدِّهَا وَإِلَّا فَاعْرِفْ وِعَاءَهَا وَعِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا وَعَدَدَهَا ثُمَّ كُلْهَا فَإِذَا جَاءَ صَاحِبُهَا فَأَدِّهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالْجَارُودِ بْنِ الْمُعَلَّى وَعِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ وَجَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ هَذَا الْحَدِيثُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَرَخَّصُوا فِي اللُّقَطَةِ إِذَا عَرَّفَهَا سَنَةً فَلَمْ يَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا أَنْ يَنْتَفِعَ بِهَا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يُعَرِّفُهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا تَصَدَّقَ بِهَا وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ لَمْ يَرَوْا لِصَاحِبِ اللُّقَطَةِ أَنْ يَنْتَفِعَ بِهَا إِذَا كَانَ غَنِيًّا و قَالَ الشَّافِعِيُّ يَنْتَفِعُ بِهَا وَإِنْ كَانَ غَنِيًّا لِأَنَّ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ أَصَابَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُرَّةً فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعَرِّفَهَا ثُمَّ يَنْتَفِعَ بِهَا وَكَانَ أُبَيٌّ كَثِيرَ الْمَالِ مِنْ مَيَاسِيرِ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعَرِّفَهَا فَلَمْ يَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَأْكُلَهَا فَلَوْ كَانَتْ اللُّقَطَةُ لَمْ تَحِلَّ إِلَّا لِمَنْ تَحِلُّ لَهُ الصَّدَقَةُ لَمْ تَحِلَّ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ لِأَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ أَصَابَ دِينَارًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَرَّفَهُ فَلَمْ يَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهُ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَكْلِهِ وَكَانَ لَا يَحِلُّ لَهُ الصَّدَقَةُ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَتْ اللُّقَطَةُ يَسِيرَةً أَنْ يَنْتَفِعَ بِهَا وَلَا يُعَرِّفَهَا و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ دُونَ دِينَارٍ يُعَرِّفُهَا قَدْرَ جُمْعَةٍ وَهُوَ قَوْلُ إِسْحَقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Salim Abu An Nadlr, de [Busr bin Saihid] de [Zaid bin Khalid Al Juhani, ra nuube], ne gudxi laabe: «Cadi dxandíʼ diʼ nga ni na ca diidxaʼ riʼ. bidxélabe cosa, despué bicábibe: «Biʼniʼ anunciárcabe cani ti iza, pa nuu cani Si runi admitirluʼ ni la? Despué gudó ni, pa gueeda xpixuaanaʼ ni óraque bidii ni’. Laabe guniʼbe; Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Ubay, Abdullah, Amru, Al Jarud, Himar ne Jarir. Abu Isa guníʼ; Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Zaid bin Khalid, ti hombre ni nabé runibiáʼ binni. Ahmad bin Hambal runi cré; Hadith ni jma auténtico lu casu riʼ nga hadiz riʼ, ne maʼ bizeetecabe ni de laani de sti neza. Hadith riʼ nga ti guía para caridad según ca erudito ni nuu lade ca compañeru stiʼ profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ne aparte de laacabe, peru rudiicabe lugar guidxela binni xiixa pa maʼ biʼniʼ anunciárcabe ni ti iza peru guirutiʼ runi admitir ni, para iquiiñecabe ca cosa ni bidxélacabe. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Ash Syafiʼi, Ahmad ne Ishaq. Caadxi binni ni nanna de lade ca xcompañeru profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ne aparte de laacabe nácabe zacá; Naquiiñeʼ guni anunciárcabe ni ti iza dede ora gueeda dueño stini, peru pa qué ganda la? Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Sufyan Ats Tsauri, ne Abdullah bin Al Mubarak, ne laaca bidxiña ca ulama stiʼ guidxi Kufa, peru laacabe guníʼ íquecabe cadi jneza diʼ iquiiñeʼ binni ni bizáʼ ca cosa ni bidxélacabe que cani pa ricu laa. Peru, Ash Syafi’i nga ni riní’ ique; Zanda iquiiñebe ni neca nácabe ricu, purtiʼ Ubay bin Kaʼb, dxi bibani Rasulullah, ti biaje bidxélabe ti bolsa ra cá ti gayuaa dinar, despué biʼniʼ mandar Rasulullah laabe guni anunciárcabe ni ne despué iquiiñebe ni, neca ricu Ubay nga ti binni ricu ni nuu lade ca binni de guidxi que. Salallahu 'alaihi wasallam'. Óraque biʼniʼ mandar profeta que laabe gusiénebe ni peru guirutiʼ tu biʼniʼ reconocer ni, ngue runi biʼniʼ mandar profeta que laabe góbe ni. Pa cadi halal cosa ni bidxélacabe que, sínuque para ca binni ni napa derechu guicaa limosna, cadi halal diʼ ni para Ali bin Abu Talib, purtiʼ ti biaje bidxela Ali bin Abu Talib dinar dxi bibani profeta que. neca gúcabe ti binni ni qué gapa derechu guicaa limosna. Nuu binni ni nanna de tema riʼ maʼ bidiicaʼ lugar iquiiñeʼ binni xiixa ni bidxélacaʼ pa huaxiéʼ risaca ni sin caquiiñeʼ guni anunciárcabe ni. Laga nuu de laacabe cucaalúcabe la? Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Ishaq bin Ibrahim, ne laa nga biʼniʼ anunciárcabe ni para ti viernes.
Imam Tirmidzi : 1295
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ قَالَخَرَجْتُ مَعَ زَيْدِ بْنِ صُوحَانَ وَسَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ فَوَجَدْتُ سَوْطًا قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ فَالْتَقَطْتُ سَوْطًا فَأَخَذْتُهُ قَالَا دَعْهُ فَقُلْتُ لَا أَدَعُهُ تَأْكُلْهُ السِّبَاعُ لَآخُذَنَّهُ فَلَأَسْتَمْتِعَنَّ بِهِ فَقَدِمْتُ عَلَى أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ وَحَدَّثْتُهُ الْحَدِيثَ فَقَالَ أَحْسَنْتَ وَجَدْتُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُرَّةً فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِهَا فَقَالَ لِي عَرِّفْهَا حَوْلًا فَعَرَّفْتُهَا حَوْلًا فَمَا أَجِدُ مَنْ يَعْرِفُهَا ثُمَّ أَتَيْتُهُ بِهَا فَقَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا آخَرَ فَعَرَّفْتُهَا ثُمَّ أَتَيْتُهُ بِهَا فَقَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا آخَرَ وَقَالَ أَحْصِ عِدَّتَهَا وَوِعَاءَهَا وَوِكَاءَهَا فَإِنْ جَاءَ طَالِبُهَا فَأَخْبَرَكَ بِعِدَّتِهَا وَوِعَائِهَا وَوِكَائِهَا فَادْفَعْهَا إِلَيْهِ وَإِلَّا فَاسْتَمْتِعْ بِهَاقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Abdullah, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Sufyan Ats Tsauri, ne [Salamah bin Kuhail], ne gúdxibe laa: Ti biaje bireeʼ né Zaid bin Shuhan ne Salamah bin Rabiʼah, despué gucuaaʼ ti látigo. Ibn Numair guníʼ lu hadiz stiʼ; Óraque bidxelaʼ ti látigo ne gucuaaʼ ni, guirópacabe guniʼcaʼ; Lagaca laabe. Naa rabeʼ; Qué zusaanaʼ ni purtiʼ zadoʼdo maniʼ guiʼxhiʼ ni, dxandíʼ zacaaʼ ni ne zaquiiñeʼ ni. Despué guyaaʼ ra nuu [Ubay bin Kaʼb] ne gunabadiidxaʼ laabe de laani ne gudxeʼ laabe ti hadiz. Laabe bicábibe; Biiyaʼ, dxi bibani profeta que, ti biaje gucuaaʼ ti bolsa ra cá ti gayuaa dinariu. Laabe guniʼrube; Óraque yenéʼ ni ra nuube, gúdxibe naa: «Biʼniʼ anunciar ni para ti iza». Despué bineʼ anunciárcabe ni ti iza peru guirutiʼ tu biʼniʼ reconocer ni, despué yenéʼ ni ra nuube sti biaje, gúdxibe naa: «Biʼniʼ anunciárcabe ni sti iza». Bineʼ anunciárcabe ni ne despué binebiaʼyaʼ laabe sti biaje. Laabe gúdxibe naa: «Biʼniʼ anunciárcabe ni sti iza». Ne gúdxibe laacaʼ: «Laguuyaʼ panda vasu nuu ne panda guiibaʼ nuu». Pa gueeda dueño stini guinabaʼ ni laa, gudxi laabe panda vasu ne panda guiibaʼ nuu ndaaniʼ ni, despué bidii ni laabe. Peru pa guirutiʼ guni admitir ni la? Laabe guniʼbe; Hadith riʼ dxandíʼ ni.
Imam Tirmidzi : 1296
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَنْبَأَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَأَصَابَ عُمَرُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ مَالًا بِخَيْبَرَ لَمْ أُصِبْ مَالًا قَطُّ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ فَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ إِنْ شِئْتَ حَبَسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ أَنَّهَا لَا يُبَاعُ أَصْلُهَا وَلَا يُوهَبُ وَلَا يُورَثُ تَصَدَّقَ بِهَا فِي الْفُقَرَاءِ وَالْقُرْبَى وَالرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَالضَّيْفِ لَا جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ أَوْ يُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِقَالَ فَذَكَرْتُهُ لِمُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ فَقَالَ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالًا قَالَ ابْنُ عَوْنٍ فَحَدَّثَنِي بِهِ رَجُلٌ آخَرُ أَنَّهُ قَرَأَهَا فِي قِطْعَةِ أَدِيمٍ أَحْمَرَ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالًا قَالَ إِسْمَعِيلُ وَأَنَا قَرَأْتُهَا عِنْدَ ابْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَكَانَ فِيهِ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ لَا نَعْلَمُ بَيْنَ الْمُتَقَدِّمِينَ مِنْهُمْ فِي ذَلِكَ اخْتِلَافًا فِي إِجَازَةِ وَقْفِ الْأَرَضِينَ وَغَيْرِ ذَلِكَ
Maʼ gudxi laanu [Ali bin Hujr], maʼ gudxi laanu [Ismaíl bin Ibrahim] de [Ibn ‘Aun] de [Nafi’] de [Ibn Umar] laabe guniʼbe; Ti biaje gucuaa Umar ti layú ndaaniʼ guidxi Khaibar, gunabadiidxabe; O mensajeru stiʼ Alá, gucuaaʼ tesoro ndaaniʼ guidxi Khaibar, qué huayuu dxi guidxelaʼ tesoro ni guyuuladxeʼ casi ndiʼ ante, nga runi, xi runi mandarluʼ naa -de tesoro riʼ- yaʼ. Laabe bicábibe naa: «Pa racaláʼdxiluʼ, gupa principal que ne bidii limosna ni», ngue runi bidii Umar limosna ni, qué nutoobe ca cosa stibe, qué nudiibe cani sti binni, ne qué nudiibe ni casi herencia, ne bidiibe limosna de ca cosa risaca que ca binni pobre, ca binnilídxibe, cani nuu gaxha ne cani nuu zitu, fi sabilillah, - i. Cadi malu diʼ - cadi ti pecadu diʼ - para cani rapa ca cosa ca pa guicaacaʼ de laani para gócaʼ ni jneza - razonable -, o gudiicaʼ ni ca xhamígucaʼ sin gutoocaʼ ni - guicaacaʼ ventaja material - de laani. Laabe -At Tirmidhi- guniʼbe: «Bineʼ mencionar ni nezalú [Muhammad bin Sirin], ngue runi gúdxibe naa: «Ghairu muta`atstsil maalan», [Ibnu Aun] guníʼ: «Sti binni gudxi naa de hadiz riʼ ni biindaʼ ni «fi qithʼati adimin ahmar ghair muta`atstsil maalan], [Ibnu Aun]. Ubaidullah bin Umar], nga runi lu hadiz ca zeeda «ghair muta`atstsil maalan». Abu Isa guníʼ: «Hadith riʼ auténtico ni, ne laani nga base stiʼ caridad según ca expertu ni nanna de guendabiaaniʼ ni zeeda de lade ca xcompañeru profeta sallallaahu 'alaihi wa sallam ne laaca xcaadxi binni que laacabe, ne qué ridxélanu nin ti guendaridinde lade ca binni ni bibani ante de ca cosa ni zanda gaca waqf ne xcaadxi layú.
Imam Tirmidzi : 1297
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثٍ صَدَقَةٌ جَارِيَةٌ وَعِلْمٌ يُنْتَفَعُ بِهِ وَوَلَدٌ صَالِحٌ يَدْعُو لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Al Ala bin Abdurrahman, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ [Abu Hurairah], ne laa biʼniʼ ti dxiiñaʼ naroʼbaʼ: «Pa guionnaʼ cosa ni biʼniʼ ti binni ni maʼ guti; Limosna, guendabiaaniʼ ni riquiiñeʼ binni ne ca xiiñiʼ piadoso ni runi orar pur laani’. Abu Isa guníʼ; Hadith riʼ dxandíʼ ni.
Imam Tirmidzi : 1298
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَجْمَاءُ جَرْحُهَا جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيِّ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ عَنْ مَعْنٍ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَتَفْسِيرُ حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَجْمَاءُ جَرْحُهَا جُبَارٌ يَقُولُ هَدَرٌ لَا دِيَةَ فِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَعْنَى قَوْلِهِ الْعَجْمَاءُ جَرْحُهَا جُبَارٌ فَسَّرَ ذَلِكَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا الْعَجْمَاءُ الدَّابَّةُ الْمُنْفَلِتَةُ مِنْ صَاحِبِهَا فَمَا أَصَابَتْ فِي انْفِلَاتِهَا فَلَا غُرْمَ عَلَى صَاحِبِهَا وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ يَقُولُ إِذَا احْتَفَرَ الرَّجُلُ مَعْدِنًا فَوَقَعَ فِيهِ إِنْسَانٌ فَلَا غُرْمَ عَلَيْهِ وَكَذَلِكَ الْبِئْرُ إِذَا احْتَفَرَهَا الرَّجُلُ لِلسَّبِيلِ فَوَقَعَ فِيهَا إِنْسَانٌ فَلَا غُرْمَ عَلَى صَاحِبِهَا وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ وَالرِّكَازُ مَا وُجِدَ فِي دَفْنِ أَهْلِ الْجَاهِلِيَّةِ فَمَنْ وَجَدَ رِكَازًا أَدَّى مِنْهُ الْخُمُسَ إِلَى السُّلْطَانِ وَمَا بَقِيَ فَهُوَ لَهُ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Sufyan, de [Az Zuhri], ne [Saʼid bin Al Musayyib] de [Abu Hurairah], ne guníʼ; Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam guníʼ: «Cadi garantizadu ca dañu ni runi ca maniʼ ca -cadi garantizadu cani-, -ca accidente ni raca pur dxiiñaʼ ni raca ra -caguítecabe ca bizé ca cadi garantizadu cani -cadi garantizadu cani-, ne lu ca activu rikaz -ca tesoro ni bidxélacabe - ti quinto parte de zakat paid nga». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Said, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Said bin al-Musayyib, ne ti hombre láʼ Abu Salamah, ne laa guníʼ lu capítulo riʼ de Jabir ne Amrzani bi Shamishba. Abu Isa guníʼ, hadiz riʼ stiʼ Abu Hirairah nga ni dxandíʼ. Ne dxi maʼ gudxi laabe Al Ansari de Maʼn, gúdxibe laadu: «Maʼ gúdxibe laadu Malik bin Anas ne Tafsir stiʼ hadiz stiʼ profeta sallallaahu ‘Alaihi wa sallam ‘-ca dañu ni runi ca maniʼ ca cadi garantizadu cani -cadi cubiertu cani-’, guniʼbe, nga nga, maʼ binitilú ni en vano ne qué gapa multa pur laani. Abu Isa guníʼ, significadu stiʼ ca diidxaʼ guníʼ profeta que '-daño causado por- ganado no es garantizado -no es cubierto-' biʼniʼ interpretar caadxi binni ni nanna de tema riʼ, según laacabe xi riníʼ al-ajma` -ganadu- nga ti maniʼ ni biniti -rilá- de no dueño stiʼ re -damage arises para multa para xpixuaanaʼ ni. Laabe guniʼbe, '-ca accidente ni raca pur dxiiñaʼ ni raca raqué -caver pozos no son garantizados -cadi cubierta-' guniʼbe, pa tuuxa gucaachiʼ ti mina ne chuʼ tu guiaba ndaaniʼ ni, óraque maʼ qué zaguixe multa para laabe, zacaca nga rizaaca né ca pozo, pa tuuxa gucaachiʼ ti pozo ni maʼ guca proporcionar para ca viajante ni ridiʼdiʼ raqué ne nuu tu guiaba ndaaniʼ ni, óraque nuu -the pozo está. Ne guniʼbe «ne lu ca tesoro stiʼ rikaz —tesoro ni bidxélacabe— riguixecabe ti quinto parte de zakat», rikaz nga tesoro ni bidxélacabe de ca restu stiʼ binni ni qué ganna gastiʼ ni bicaachicabe ndaaniʼ yu, nga runi para cani guidxela rikaz nápabe obligación de quixebe zakat ni risaca ti quinto parte de tesoro stiʼ rikaz ne gudiibe ni stiʼ ruler stibe para.
Imam Tirmidzi : 1299
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحْيَى أَرْضًا مَيِّتَةً فَهِيَ لَهُ وَلَيْسَ لِعِرْقٍ ظَالِمٍ حَقٌّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا لَهُ أَنْ يُحْيِيَ الْأَرْضَ الْمَوَاتَ بِغَيْرِ إِذْنِ السُّلْطَانِ وَقَدْ قَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ لَهُ أَنْ يُحْيِيَهَا إِلَّا بِإِذْنِ السُّلْطَانِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيِّ جَدِّ كَثِيرٍ وَسَمُرَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ سَأَلْتُ أَبَا الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيَّ عَنْ قَوْلِهِ وَلَيْسَ لِعِرْقٍ ظَالِمٍ حَقٌّ فَقَالَ الْعِرْقُ الظَّالِمُ الْغَاصِبُ الَّذِي يَأْخُذُ مَا لَيْسَ لَهُ قُلْتُ هُوَ الرَّجُلُ الَّذِي يَغْرِسُ فِي أَرْضِ غَيْرِهِ قَالَ هُوَ ذَاكَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Ayyub, de [Hsyam bin Urwah], ne [bixhoze] de [Saʼid bin Zaid], ne laa guníʼ: «Tu laa zanda guibani lu guidxilayú riʼ. stibe layú ca, ne gastiʼ derechu napa binni ni napa layú ca casi ná ley. ni runi cosa malu’. Abu Isa guníʼ; Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Hisyam bin Urwah, de bixhoze, ne bizeeteʼ profeta que lu mursal. Hadith riʼ nga ti guía para caridad casi na caadxi binni ni nanna de lade ca xcompañeru profeta sallallaahu 'alaihi wasallam ne aparte de laacabe, ndiʼ nga ni riníʼ ique Ahmad ne Ishaq. Ridíndecabe; Zanda gusibánibe layú ni maʼ guti sin gudiibe permisu gobernante que, peru nuu binni ni nanna de tema riʼ nacaʼ zacá; Qué zanda diʼ guzaanibe ni pa qué guicaabe permisu stiʼ ca autoridad. Primé opinión ca jma jneza ni. Laabe guniʼbe; Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Jabir, Amr bin Auf Al Muzani, Katsir ne bixhozegola Samura. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Abu Musa, Mahoma bin Al Mutsanna ra nuube. Gunabadiidxaʼ Abu Al Walid Ath Thayalisi xi guníʼ: «Qué gapa binni derechu para gapa layú sin gapa razón». Laabe bicábibe; Binni malu ni napa nga tuuxa ni riguite, ricaa xiixa ni cadi stiʼ. gunabadiidxaʼ; Ñee nácabe tuuxa ni rudxiibaʼ lu layú stiʼ stobi la? Laabe bicábibe; Laabe nga tobi que.
Imam Tirmidzi : 1300
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحْيَى أَرْضًا مَيِّتَةً فَهِيَ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Ayyub, de [Hysyam bin Urwah], ne de [Wahb bin Kaisan], de [Jabir bin Abdullah] de [Jabir bin Abdullah], ne guníʼ profeta que. layú - óraque nga layú que stibe’. Abu Isa guníʼ; Hadith riʼ dxandíʼ ni.