Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 1281
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ وَزِيرٍ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَعُرِضْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جَيْشٍ وَأَنَا ابْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ فَلَمْ يَقْبَلْنِي فَعُرِضْتُ عَلَيْهِ مِنْ قَابِلٍ فِي جَيْشٍ وَأَنَا ابْنُ خَمْسَ عَشْرَةَ فَقَبِلَنِيقَالَ نَافِعٌ وَحَدَّثْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَقَالَ هَذَا حَدُّ مَا بَيْنَ الصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ ثُمَّ كَتَبَ أَنْ يُفْرَضَ لِمَنْ يَبْلُغُ الْخَمْسَ عَشْرَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ كَتَبَ أَنَّ هَذَا حَدُّ مَا بَيْنَ الصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ وَذَكَرَ ابْنُ عُيَيْنَةَ فِي حَدِيثِهِ قَالَ نَافِعٌ فَحَدَّثَنَا بِهِ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَقَالَ هَذَا حَدُّ مَا بَيْنَ الذُّرِّيَّةِ وَالْمُقَاتِلَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَرَوْنَ أَنَّ الْغُلَامَ إِذَا اسْتَكْمَلَ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً فَحُكْمُهُ حُكْمُ الرِّجَالِ وَإِنْ احْتَلَمَ قَبْلَ خَمْسَ عَشْرَةَ فَحُكْمُهُ حُكْمُ الرِّجَالِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ الْبُلُوغُ ثَلَاثَةُ مَنَازِلَ بُلُوغُ خَمْسَ عَشْرَةَ أَوْ الِاحْتِلَامُ فَإِنْ لَمْ يُعْرَفْ سِنُّهُ وَلَا احْتِلَامُهُ فَالْإِنْبَاتُ يَعْنِي الْعَانَةَ
Esan digu [Muhammad bin Wazir Al Wasithi], esan digu [Ishaq bin Yusuf Al Azraq] [Sufyan]-engandik [Ubaidullah bin Umar]-engandik [Nafi'-rengandik] [Ibn Umar]-engandik esan zuen; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i aurkeztu ninduten tropa batean sartzeko, garai hartan hamalau urte nituen, baina ez ninduen onartu. Gero, hurrengo urtean aurkeztu ninduten tropa batean sartzeko, garai hartan hamabost urte nituen, beraz, onartu ninduen. Nafi'-k esan zuen; Eta hadith hau Umar bin Abdul Azizi esan nion eta esan zuen; Hau da txikia eta handia izatearen arteko muga, gero hamabost urte bete dituzten haurrei derrigorrezko praktikak egiteko esleitzen dizkie. Esan digu [Ibn Abu Umarrek] [Sufyan bin Uyainahk] [Ubaidullah bin Umarrengandik] [Nafi'rengandik] [Ibn Umarrengandik], sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, hadith hau gustatzen zitzaigula, baina ez zuen aipatu bertan Umar bin Abdul Azizek esan zuenik: Hau da txikia izatearen eta handia izatearen arteko muga. Eta Ibn Uyainahk bere hadithean aipatu zuen: Nafi'k esan zuen: Orduan, hau Umar bin Abdul Azizi esan genion, eta hark esan zuen: Hau da ondorengoen eta gerran sartu daitezkeen pertsonen arteko muga. Abu Isak esan zuen: Hadith hau benetakoa da. Hadith hau karitaterako jarraibide bat da ulamaren arabera, eta honekin batera Sufyan Ats Tsauri, Ibnu Al Mubarak, Asy Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-ek uste dute: Haur batek hamabost urte betetzen baditu, orduan ezartzen zaion legea heldu baten legea dela. Eta hamabost urte bete baino lehen junub-az amesten badu, orduan ezartzen zaion legea helduen legea da. Ahmad eta Ishaq-ek uste dute pubertaroan hiru gradu daudela: pubertaroa pertsona batek hamabost urte betetzen dituenean edo sexu-moral bihurtzeko ametsa duenean gertatzen da. Sexu-moral bihurtzeko adina edo ametsa ezezaguna bada, ilearen hazkuntzak zehaztu dezake, hain zuzen ere genitalen inguruko ilea.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1282
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَمَرَّ بِي خَالِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ نِيَارٍ وَمَعَهُ لِوَاءٌ فَقُلْتُ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةَ أَبِيهِ أَنْ آتِيَهُ بِرَأْسِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ قُرَّةَ الْمُزَنِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْبَرَاءِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ عَدِيٍّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْبَرَاءِ عَنْ أَبِيهِ وَرُوِي عَنْ أَشْعَثَ عَنْ عَدِيٍّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْبَرَاءِ عَنْ خَالِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Esan digu [Abu Sa'id Al Asyajj-ek], esan digu [Hafsh bin Ghiyats] [Ash'ats]-engandik ['Adi bin Thabit]-engandik [Al Bara`]-tik esan zigun; Nire osaba [Abu Burdah bin Niyar] nire aurretik pasa zen bandera bat eskuan. Beraz, galdetu nion: Nora zoazte? Erantzun zuen; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek bidali nau bere aitaren emaztearekin ezkondu zen norbaitengana etortzeko eta burua mozteko. Esan zuen; Kasu honetan, antzeko hadith bat dago Qurrah Al Muzani-tik. Abu Isak esan zuen; Al Bara`-ren haditha gharib hadith bat da eta [Muhammad bin Ishaq-ek] hadith hau narratu du ['Adi bin Thabit]-engandik [Abdullah bin Yazid]-engandik [Al Bara`-tik]. Hadith hau ere narratu zen [Ash'ath]-engandik ['Adi]-rengandik [Yazid bin Al Bara`-rengandik] [bere aita]-rengandik]. Eta [Asy'ats-engandik] ere narratu zen, ['Adi]-engandik [Yazid bin Al Bara`-rengandik [bere osaba]-rengandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarengandik.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1283
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الْأَنْصَارِيُّ سَرِّحْ الْمَاءَ يَمُرُّ فَأَبَى عَلَيْهِ فَاخْتَصَمُوا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلزُّبَيْرِ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلْ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ فَغَضِبَ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا زُبَيْرُ اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَحْسِبُ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِي ذَلِكَ{ فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الزُّبَيْرِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ وَرَوَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ اللَّيْثِ وَيُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ نَحْوَ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ
[Qutaibah]-ek kontatu zigun, [Al-Layth]-ek [Ibn Shihab]-engandik [Urwah]-engandik kontatu zigun, eta hark kontatu ziola [Abdullah bin Az-Zubayr]-ek kontatu ziola Ansar bat zegoela Az-Zubayr-ekin eztabaidan aritu zena Alaren Mezulariaren (bakea eta Alaren bedeinkapena beraren gainean) goi-lurretatik datilak ureztatzeko erabiltzen zuten uraren inguruan. Ansarrek esan zuen: Bidali ur korrontea, baina hark uko egin zion. Beraz, Alaren Mezulariaren (bakea eta Alaren bedeinkapena beraren gainean) aurrean eztabaidan aritu ziren, eta Alaren Mezulariak (bakea eta Alaren bedeinkapena beraren gainean) Az-Zubayr-i esan zion: "Ureztatu, Zubair, eta gero ureztatu zure bizilagunarentzat". Orduan, Ansarrek haserretu egin ziren eta esan zuten: Alaren Mezularia, zure izebaren semea delako al da?" Beraz, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en aurpegia gorritu egin zen eta gero esan zuen: 'Ihinztatu eta gero eutsi ura banaketa-hormara itzuli arte'. Orduan Az Zubairrek esan zuen: Allahgatik, ez nuen espero bertso hau gai horri buruz etortzea: -Beraz, zure Rabbgatik, funtsean, ez dute sinesten eztabaidatzen ari diren gaiaren epaile izendatu arte. Orduan, ez dute bihotzean inolako eragozpenik sentitzen ematen duzun erabakiaren aurka, eta guztiz onartzen dute-. Abu Isak esan zuen: Hadith hau benetakoa da eta [Syu'aib bin Abu Hamzah-ek] [Az Zuhri]-rengandik [Urwah bin Az Zubair]-engandik [Az Zubair]-engandik narratu zuen, baina ez zuen Abdullah bin Az Zubair aipatu bertan. Eta [Abdullah bin Wahbek] ere [Al Laits]-etik eta [Yunusek] [Az Zuhri]-tik [Urwah]-etik [Abdullah bin Az Zubair]-etik ere narratu zuen, lehenengo haditharen erredakzioa bezala.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1284
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ أَعْتَقَ سِتَّةَ أَعْبُدٍ لَهُ عِنْدَ مَوْتِهِ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُمْ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ قَوْلًا شَدِيدًا ثُمَّ دَعَاهُمْ فَجَزَّأَهُمْ ثُمَّ أَقْرَعَ بَيْنَهُمْ فَأَعْتَقَ اثْنَيْنِ وَأَرَقَّ أَرْبَعَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ يَرَوْنَ اسْتِعْمَالَ الْقُرْعَةِ فِي هَذَا وَفِي غَيْرِهِ وَأَمَّا بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَغَيْرِهِمْ فَلَمْ يَرَوْا الْقُرْعَةَ وَقَالُوا يُعْتَقُ مِنْ كُلِّ عَبْدٍ الثُّلُثُ وَيُسْتَسْعَى فِي ثُلُثَيْ قِيمَتِهِ وَأَبُو الْمُهَلَّبِ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْجَرْمِيُّ وَهُوَ غَيْرُ أَبِي قِلَابَةَ وَيُقَالُ مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو وَأَبُو قِلَابَةَ الْجَرْمِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ
Esan digu [Qutaibah]-k, esan digu [Hammad bin Zaid]-ek [Ayyub-ek] [Abu Qilabah-ek] [Abu Al Muhallab-ek] [Imran bin Hushain-ek], Ansar batek bere sei esklabo askatu zituela hiltzear zegoela, baina ez zuela haietaz gain beste ondasunik, beraz, hau Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i jakinarazi zitzaion, gero hitz gogorrak esan zituen, gero deitu eta beren zatiak eman zizkien, ondoren zozketa egin zuen haien artean. Bi pertsona askatu eta beste lau esklabo egin zituen. Esan zuen: Kasu honetan, Abu Hurairah-en antzeko hadith bat dago. Abu Isak esan zuen: Imran bin Hushain-en haditha hasan hadith autentikoa da eta Imran bin Hushain-en beste bide batetik kontatu da. Hadith hau karitaterako jarraibide bat da, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren lagunen artean dauden jakintsuen arabera, eta haietatik aparte, hau da Malik, Ash Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia, zozketa erabiltzea baimentzen dute gai honetan eta beste batzuetan. Kufako eta haietatik kanpoko jakintsu batzuek ez dute zozketarik onartzen, iritzi hau dute: heren bat eman zitzaion esklabo bakoitzari eta bere prezioaren heren batekin enplegatu zen. Abu Al Muhallaben izena Abdurrahman bin Amr Al Jarmi da, ez da Abu Qilabah, batzuetan Mu'awiyah bin Amr deitzen zaio. Abu Qilabah Al Jarmi Abdullah bin Zaid deitzen zen.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1285
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْجُمَحِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَلَكَ ذَا رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَهُوَ حُرٌّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ مُسْنَدًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عُمَرَ شَيْئًا مِنْ هَذَا
Esan digute [Abdullah bin Mu'awiyah Al Jumahi Al Bashri], esan digute [Hammad bin Salamah] [Qatadah]-ek [Al Hasan]-ek [Samurah]-ek] Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela: 'Senide den esklabo bat duenak, esklabo hori libre da'. Abu Isak esan zuen: Ez dakigu hadith honen sanad-a Hammad bin Salamah-ren hadith-etik izan ezik, eta horietako batzuek hadith hau [Qatadah]-ek [Al Hasan]-ek [Umar]-ek kontatu zuten honi buruzko zerbaiti buruz.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1286
حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ الْبَصْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ الْبُرْسَانِيُّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ وَعَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَلَكَ ذَا رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَهُوَ حُرٌّقَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَاصِمًا الْأَحْوَلَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ غَيْرَ مُحَمَّدِ بْنِ بَكْرٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَلَكَ ذَا رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَهُوَ حُرٌّ رَوَاهُ ضَمْرَةُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُتَابَعْ ضَمْرَةُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ وَهُوَ حَدِيثٌ خَطَأٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ
Guri [Uqbah bin Mukram Al 'Ammi Al Bashri] eta beste batzuei esan digute, esan zuten; [Muhammad bin Bakr Al Bursanik] esan digu [Hammad bin Salamah-engandik] [Qatadah-tik] eta ['Ashim Al Ahwal-engandik] [Al Hasan-engandik] [Samurah-engandik] sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik, esan zuenean: 'Senide den esklabo bat duena, orduan - esklabo hori - libre da'. Abu Isak esan zuen: Ez dakigu hadith honetan Hammad bin Salamah-ren 'Ashim Al Ahwal' aipatzen duen inor Muhammad bin Bakr izan ezik. Hadith hau karitaterako jarraibide bat da ulamaren arabera eta [Ibn Umar-engandik] narratu da sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik, esan zuenean: 'Senide den esklabo bat duena, orduan - esklabo hori - libre da'. [Dlamrah bin Rabi'ah-ek] hadith hau [Ats Tsauri]-rengandik [Abdullah bin Dinar]-engandik [Ibn Umar]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik, kontatu zuen, baina Dlamrah ez zen hadith honetan sartu, beraz, hadith hau okerra da haditharen jakintsuen arabera.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1287
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ النَّخَعِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ زَرَعَ فِي أَرْضِ قَوْمٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَلَيْسَ لَهُ مِنْ الزَّرْعِ شَيْءٌ وَلَهُ نَفَقَتُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَالَ لَا أَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا مِنْ رِوَايَةِ شَرِيكٍ قَالَ مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا مَعْقِلُ بْنُ مَالِكٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ الْأَصَمِّ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Esan digute [Qutaibah], esan digute [Syarik bin Abdullah An Nakha'i] [Abu Ishaq-ek] ['Atha`]-ek [Rafi' bin Khadij-ek] esan zigutela, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Herri baten baimenik gabe soroetan landatzen duenak ez du landatzeko inolako eskubiderik, baina emaitzen eskubidea du'. Abu Isak esan zuen: Ez dakigu Hasan Gharib-en hadith hau Abu Ishaq-en hadithetik, Syarik bin Abdullah-en haditheko lerro honetatik izan ezik. Hadith hau karitaterako jarraibide bat da jakintsu batzuen arabera eta hau da Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Muhammad bin Isma'ili hadith honi buruz galdetu nion, eta erantzun zuen: Hasan hadith bat da hori. Eta esan zuen ere: Ez dakit Abu Ishaq-en hadith-ari buruz, Sharik-en historiatik izan ezik. [Muhammad] esan zuen; Esan digu [Ma'qil bin Malik Al Bashri]-k [Uqbah bin Al Asham]-ek ['Atha`-tik] [Rafi' bin Khadij-etik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak horrela esan digula.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1288
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ يُحَدِّثَانِ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ أَبَاهُ نَحَلَ ابْنًا لَهُ غُلَامًا فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُشْهِدُهُ فَقَالَ أَكُلَّ وَلَدِكَ نَحَلْتَهُ مِثْلَ مَا نَحَلْتَ هَذَا قَالَ لَا قَالَ فَارْدُدْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ التَّسْوِيَةَ بَيْنَ الْوَلَدِ حَتَّى قَالَ بَعْضُهُمْ يُسَوِّي بَيْنَ وَلَدِهِ حَتَّى فِي الْقُبْلَةِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ يُسَوِّي بَيْنَ وَلَدِهِ فِي النُّحْلِ وَالْعَطِيَّةِ يَعْنِي الذَّكَرُ وَالْأُنْثَى سَوَاءٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَقَالَ بَعْضُهُمْ التَّسْوِيَةُ بَيْنَ الْوَلَدِ أَنْ يُعْطَى الذَّكَرُ مِثْلَ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ مِثْلَ قِسْمَةِ الْمِيرَاثِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Esan digu [Nashr bin Ali] eta [Sa'id bin Abdurrahman Al Makhzumi] esanahi bakarrarekin, biek esan zuten; Esan digute [Sufyan]-ek [Az Zuhri]-rengandik [Humaid bin Abdurrahman]-engandik eta [Muhammad bin An Nu'man bin Basyir-engandik]. Biek [An Nu'man bin Basyir-ek] esan zioten bere aitak behin esklabo bat eman ziola bere semeari. Orduan, sallallaahu 'alaihi wasallam profetarekin topo egin zuen eta testigantza eman zion. Galdetu zion, gainera: 'Zure seme-alaba guztiak eman zenituen?' Hark erantzun zuen: Ez. Belaiu-k esan zuen: 'Eraman ezazu berriro'. Abu Isak esan zuen; Hadith hau benetakoa da eta An Nu'man bin Basyir-en lerro honekin batera kontatu da. Hadith hau karitaterako jarraibide bat da jakintsu batzuen arabera, beren seme-alabak parekatzen dituzte zeharkako emateari eta emateari dagokionez, hau da, gizonen eta emakumeen zatia berdina da. Hau da Sufyan Ats Tsauri-ren iritzia, baina batzuek uste dute; Haurren arteko berdintasuna da mutilei bi zati eman behar zaizkiela herentziaren banaketa bezala, hau da Ahmaden eta Ishaq-en iritzia.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1289
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَارُ الدَّارِ أَحَقُّ بِالدَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الشَّرِيدِ وَأَبِي رَافِعٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَرُوِيَ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثُ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ وَلَا نَعْرِفُ حَدِيثَ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عِيسَى بْنِ يُونُسَ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطَّائِفِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَى إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدًا يَقُولُ كِلَا الْحَدِيثَيْنِ عِنْدِي صَحِيحٌ
Esan digu [Ali bin Hujr]-ek [Isma'il bin 'Ulayyah]-ek [Sa'id]-engandik [Qatadah]-tik [Al Hasan]-engandik [Samurah]-tik esan duela; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Bizilagun baten etxeak eskubide gehiago ditu bere bizilagunaren etxearen gainean -bizilagunen shuf'ah eskubideak daudelako-'. Esan zuen; Kasu honetan, antzeko hadithak daude Ash Syarid, Abu Rafi' eta Anas-engandik. Abu Isak esan zuen: Samurah haditha hasan hadith autentikoa da eta [Isa bin Yunus-ek] narratu zuen [Sa'id bin Abu 'Arubah-engandik] [Qatadah]-tik [Anas]-engandik sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik horrela. Eta baita ere narratu zen [Sa'id]-engandik [Qatadah]-tik [Al Hasan]-engandik [Samurah]-tik sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik. Jakintsuen arabera, benetakoa Samurah-eko Al Hasanen haditha da, eta ez dakigu Anas-en Qatadah-en hadithaz, Isa bin Yunus-en haditha izan ezik. Abdullah bin Abdurrahman Ath Tha'ifi-ren haditha, berriz, Amr bin Asy Sharid-engandik, bere aita Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, kasu honetan Hasan-en haditha da, eta Ibrahim bin Maisarah-ek Amr bin Asy Sharid-engandik, Abu Rafi-rengandik, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik kontatua. Esan zuen: Muhammad-ek esaten entzun dut; uste dut bi hadith-ak benetakoak direla.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1290
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيُّ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَارُ أَحَقُّ بِشُفْعَتِهِ يُنْتَظَرُ بِهِ وَإِنْ كَانَ غَائِبًا إِذَا كَانَ طَرِيقُهُمَا وَاحِدًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ غَيْرَ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ مِنْ أَجْلِ هَذَا الْحَدِيثِ وَعَبْدُ الْمَلِكِ هُوَ ثِقَةٌ مَأْمُونٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا تَكَلَّمَ فِيهِ غَيْرَ شُعْبَةَ مِنْ أَجْلِ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَوَى وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ هَذَا الْحَدِيثَ وَرُوِي عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ قَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ مِيزَانٌ يَعْنِي فِي الْعِلْمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الرَّجُلَ أَحَقُّ بِشُفْعَتِهِ وَإِنْ كَانَ غَائِبًا فَإِذَا قَدِمَ فَلَهُ الشُّفْعَةُ وَإِنْ تَطَاوَلَ ذَلِكَ
[Qutaibah-ek] esan digu, [Khalid bin Abdullah Al Wasithi-k] [Abdul Malik bin Abu Sulaiman-engandik] ['Atha`-tik] [Jabir-etik] esan digu; Allahren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Bizilagunak eskubide gehiago du bere shuf'ah-rako - bizilaguna bizilagunari -, oraindik ere zain dago han ez egon arren, biek hartzen duten bidea bat bada'. Abu Isak esan zuen; Hadith hau gharib da eta ez dugu ezagutzen hadith hau kontatu duen inor Abdul Malik bin Abu Sulaiman Jabir-eko 'Atha`-tik izan ezik, Shu'bah-ek Abdul Malik bin Abu Sulaiman-i buruzko iruzkinak egin dituen bitartean hadith honetatik. Abdul Malik tsiqah bat da eta fidagarria hadith-aren jakintsuen arabera, baina ez dugu ezagutzen hadith honetatik Shu'bah-ez beste inor iruzkindu duenik. [Waki'-k] hadith hau [Syu'bah]-engandik [Abdul Malik bin Abu Sulaiman]-engandik narratu du eta Ibn Al Mubarak-engandik Sufyan Ats Tsauri-rengandik narratu da; Abdul Malik bin Abu Sulaiman orekatua da, batez ere ezagutza kontuetan. Hadith hau ekintza onetarako jarraibide bat da jakintsuen arabera, pertsona batek bere syuf'ah-aren gaineko eskubide handiagoa duela bertan ez egon arren, etortzen bada, orduan berarentzat syuf'ah-a denbora luzez bada ere.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1291
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَقَعَتْ الْحُدُودُ وَصُرِّفَتْ الطُّرُقُ فَلَا شُفْعَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ مُرْسَلًا عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ وَبِهِ يَقُولُ بَعْضُ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ مِثْلَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَغَيْرِهِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مِنْهُمْ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ وَرَبِيعَةُ بْنُ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا يَرَوْنَ الشُّفْعَةَ إِلَّا لِلْخَلِيطِ وَلَا يَرَوْنَ لِلْجَارِ شُفْعَةً إِذَا لَمْ يَكُنْ خَلِيطًا وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ الشُّفْعَةُ لِلْجَارِ وَاحْتَجُّوا بِالْحَدِيثِ الْمَرْفُوعِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَارُ الدَّارِ أَحَقُّ بِالدَّارِ وَقَالَ الْجَارُ أَحَقُّ بِسَقَبِهِ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ
Esan digu [Abdu bin Humaid], esan digu [Abdurrazaq] eta esan digu [Ma'marrek] [Az Zuhri]-tik [Abu Salamah bin Abdurrahman]-etik [Jabir bin Abdullah]-tik esan zuela; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Murrizketak egon badira eta errepideak aldatu badira, orduan ez dago syuf'ah-rako eskubiderik'. Abu Isak esan zuen: Hadith hau benetakoa da eta batzuek Abu Salamah-en mursal-ean kontatu dute sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-tik. Hadith hau karitaterako jarraibide bat da sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-ren lagunen artean dauden jakintsu batzuen arabera, horien artean; Umar bin Al Khaththab eta Uthman bin 'Affan, baita tabi'in-en artean dauden fuqaha batzuek ere esan zuten; Umar bin Abdul Aziz eta beste batzuek. Hau da Medinako jakintsuen iritzia, horien artean; Yahya bin Sa'id Al Ansari, Rabi'ah bin Abu Abdurrahman eta Malik bin Anasek, baita Ash Syafi'ik, Ahmadek eta Ishaqek ere esan zuten ez dutela shuf'ah eskubiderik onartzen aliantzak izan ezik, ezta bizilagunei shuf'ah eskubiderik onartzen aliatuak ez badira. Bitartean, sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren lagunen artean eta haietatik kanpo dauden jakintsu batzuek uste dute Syuf'ah bizilagunaren eskubidea dela, sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren marfu haditharekin arrazoitu zuten, esan zuen: 'Etxeko bizilagunak eskubide gehiago ditu etxearen gainean'. Halaber, esan zuen: 'Bizilagunek eskubide gehiago dituzte beren bizilagun hurbilek baino'. Hau da Ats Tsauri, Ibnu Al Mubarak eta Kufa ulamaren iritzia.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1292
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّرِيكُ شَفِيعٌ وَالشُّفْعَةُ فِي كُلِّ شَيْءٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ مِثْلَ هَذَا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَهَذَا أَصَحُّ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ مِثْلَ هَذَا لَيْسَ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي حَمْزَةَ وَأَبُو حَمْزَةَ ثِقَةٌ يُمْكِنُ أَنْ يَكُونَ الْخَطَأُ مِنْ غَيْرِ أَبِي حَمْزَةَ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ و قَالَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنَّمَا تَكُونُ الشُّفْعَةُ فِي الدُّورِ وَالْأَرَضِينَ وَلَمْ يَرَوْا الشُّفْعَةَ فِي كُلِّ شَيْءٍ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الشُّفْعَةُ فِي كُلِّ شَيْءٍ وَالْقَوْلُ أَصَحُّ
Esan digu [Yusuf bin Isak], esan digu [Al Fadlal bin Musak] [Abu Hamzah As Sukkari-rengandik] [Abdul Aziz bin Rufai'-rengandik] [Ibnu Abu Awalkah-rengandik] [Ibnu Abbas-engandik] esan zuen; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Aliatu bat lagun bat da, eta syuf'ah denari aplikatzen zaio'. Abu Isak; Ez dugu hadith hau ezagutzen Abu Hamzah As Sukkari-ren hadith-etik izan ezik, eta askok kontatu dute hadith hau Abdul Aziz bin Rufai'-rengandik Ibn Abu Awalkah-rengandik Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik modu mursal batean, baina hadith hau benetakoagoa da. Esan digute [Hannadek] [Abu Bakr bin 'Ayyasy] esan digula [Abdul Aziz bin Rufai'-rengandik] [Ibn Abu Awalkah]-rengandik, sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, bere esanahiarekin, baina ez dago Ibn Abbasen narraziorik. Eta beraz, asko dira Abdul Aziz bin Rufai'-rengandik horrela kontatzen dutenak, ez dago Ibn Abbasen narraziorik bertan, baina hau Abu Hamzah-ren haditha baino benetakoagoa da. Abu Hamzah tsiqah Abu Hamzah-ez gain beste akatsak egin zituen tsiqah bat da. Esan digu [Hannadek] [Abu Al Ahwash] esan digula [Abdul Aziz bin Rufai'-rengandik] [Ibn Abu Awalkah]-rengandik, sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, Abu Bakr bin 'Ayyasy-ren haditha bezala. Jakintsu gehienen iritzia da; Izan ere, syuf'ah etxe eta lurzoruei bakarrik aplikatzen zaie, ez dute syuf'ah ezeri aplikatzen uzten. Bitartean, jakintsu batzuek argudiatzen dute; Syuf'ah edozeri aplika dakioke, iritzi hau benetakoagoa da.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1293
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَوِعَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ فَقَالَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ فَقَالَ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْإِبِلِ قَالَ فَغَضِبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ أَوْ احْمَرَّ وَجْهُهُ فَقَالَ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا حَتَّى تَلْقَى رَبَّهَاحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَحَدِيثُ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ
Esan digute [Qutaibah-ek], [Isma'il bin Ja'far-ek] [Rabi'ah bin Abu Abdurrahman-ek] [Yazid]-ek, Al Munba'itsen esklabo ohi batek, [Zaid bin Khalid Al Juhani-k] esan digu norbaitek Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-i aurkitutako objektuari buruz galdetu ziola, eta hark erantzun zuen: "Iragarri urtebetez, eta gero iragarri uhala, ontzia eta bere edukia. Ondoren, gastatu, baina jabea etortzen bada, eman iezaiozu". Orduan galdetu zion: Allahren Mezularia, ahuntz galdu bat da. Beraz, erantzun zuen: "Egia esan, zurea da, zure anaiarena edo otsoarena". Berriro galdetu zuen: Allahren Mezularia, zer gertatzen da gamelu galduarekin? Esan zuen; Orduan, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, haserretu egin zen masailak gorritu edo aurpegia gorritu arte, eta esan zuen: 'Ez da zurea, eta berarentzat oinetakoak eta edaria ekarri zituen jabea ezagutu arte'. Zaid bin Khaliden haditha benetako Hasan hadith bat da eta beste bide batetik kontatu da beragandik, Yaziden haditha, Al Munba'its esklabo ohia, Zaid bin Khalidena, berriz, benetako Hasan hadith bat da, eta beste bide batetik kontatu da beragandik.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1294
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ أَبُو النَّضْرِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ اعْتُرِفَتْ فَأَدِّهَا وَإِلَّا فَاعْرِفْ وِعَاءَهَا وَعِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا وَعَدَدَهَا ثُمَّ كُلْهَا فَإِذَا جَاءَ صَاحِبُهَا فَأَدِّهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالْجَارُودِ بْنِ الْمُعَلَّى وَعِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ وَجَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ هَذَا الْحَدِيثُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَرَخَّصُوا فِي اللُّقَطَةِ إِذَا عَرَّفَهَا سَنَةً فَلَمْ يَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا أَنْ يَنْتَفِعَ بِهَا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يُعَرِّفُهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا تَصَدَّقَ بِهَا وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ لَمْ يَرَوْا لِصَاحِبِ اللُّقَطَةِ أَنْ يَنْتَفِعَ بِهَا إِذَا كَانَ غَنِيًّا و قَالَ الشَّافِعِيُّ يَنْتَفِعُ بِهَا وَإِنْ كَانَ غَنِيًّا لِأَنَّ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ أَصَابَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُرَّةً فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعَرِّفَهَا ثُمَّ يَنْتَفِعَ بِهَا وَكَانَ أُبَيٌّ كَثِيرَ الْمَالِ مِنْ مَيَاسِيرِ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعَرِّفَهَا فَلَمْ يَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَأْكُلَهَا فَلَوْ كَانَتْ اللُّقَطَةُ لَمْ تَحِلَّ إِلَّا لِمَنْ تَحِلُّ لَهُ الصَّدَقَةُ لَمْ تَحِلَّ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ لِأَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ أَصَابَ دِينَارًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَرَّفَهُ فَلَمْ يَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهُ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَكْلِهِ وَكَانَ لَا يَحِلُّ لَهُ الصَّدَقَةُ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَتْ اللُّقَطَةُ يَسِيرَةً أَنْ يَنْتَفِعَ بِهَا وَلَا يُعَرِّفَهَا و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ دُونَ دِينَارٍ يُعَرِّفُهَا قَدْرَ جُمْعَةٍ وَهُوَ قَوْلُ إِسْحَقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ
Esan digu [Muhammad bin Basysyarrek], esan digu [Abu Bakr bin Al Hanafik] esan digu [Adl Dlahhak bin Uthmanek] esan dit [Salim Abu An Nadlr] [Busr bin Sa'id]-ek [Zaid bin Khalid Al Juhani]-ek] esan didala Allahren Mezulariari, sallallaahu 'alaihi wasallam, aurkitutako gauzei buruz galdetu ziotela behin, eta orduan erantzun zuela: 'Iragarri itzazu urtebetez, baldin badaude. Onartzen baduzue, eman itzazue, baina bat ere ez badago, jakinarazi ontzia, edukia, uhala eta kantitatea. Gero jan ezazue, jabea etortzen bada, eman ezazue'. Esan zuen; Kasu honetan, antzeko hadithak daude Ubay bin Ka'b, Abdullah bin Amru, Al Jarud bin Al Mu'alla, 'Iyadl bin Himar eta Jarir bin Abdullah-engandik. Abu Isak esan zuen: Zaid bin Khaliden haditha lerro honetako hasan shahih gharib hadith bat da. Ahmad bin Hambalek uste du; Kasu honetan hadith autentikoena hadith hau da, eta beste bide batetik kontatu da bertatik. Hadith hau karitaterako jarraibide bat da, sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren lagunen artean eta haietatik aparte dauden jakintsuen arabera, baina aurkitutako ondasunak erabiltzea baimentzen dute, urtebetez iragarri badute baina inork onartzen ez badu. Hau da Ash Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren lagunen artean eta haietatik aparte dauden jakintsu batzuek iritzi hau dute: Urtebetez iragarri behar du jabea iritsi arte, baina hala ez bada, karitateari eman behar dio. Hau da Sufyan Ats Tsauri eta Abdullah bin Al Mubarak-en iritzia eta baita Kufa ulamaren iritzia ere, baina uste dute ez dela zilegi aurkitutako elementuen asmatzaileak erabiltzea aberatsa bada. Hala ere, Ash Syafi'i-k iritzi hau du: Aberatsa izan arren erabil dezake, zeren Ubay bin Ka'b-ek, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en garaian, ehun dinar zituen poltsa bat aurkitu zuen behin, orduan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek iragartzeko eta gero erabiltzeko agindu zion, nahiz eta Ubay jende aberatsen artean gizon aberatsa izan zen Rasulullah sallallaahulula' compagnien artean. wasallam. Orduan, sallallahu 'alaihi wasallam profetak iragartzeko agindu zion baina inork ez zuen aitortu, beraz, sallallahu 'alaihi wasallam profetak jateko agindu zion. Aurkitutako elementua halal ez bada, limosna jasotzeko eskubidea duten pertsonentzat izan ezik, orduan ez da halal Ali bin Abu Talibentzat, Ali bin Abu Talibek dinarrak aurkitu zituelako behin Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en garaian, gero iragarri egin zuen baina inork ez zuen aitortu, beraz, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek jateko agindu zion, limosna jasotzeko eskubiderik ez zuen pertsona izan arren. Jakintsu batzuek aurkitutako elementuen erabilera baimendu dute, hutsalak badira, iragarri beharrik gabe. Hala ere, batzuek argudiatzen dute aurkitutako elementua dinar bat ez bada, ostiral baterako iragarri behar dela. Hori Ishaq bin Ibrahim-i aplikatzen zaio.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1295
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ قَالَخَرَجْتُ مَعَ زَيْدِ بْنِ صُوحَانَ وَسَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ فَوَجَدْتُ سَوْطًا قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ فَالْتَقَطْتُ سَوْطًا فَأَخَذْتُهُ قَالَا دَعْهُ فَقُلْتُ لَا أَدَعُهُ تَأْكُلْهُ السِّبَاعُ لَآخُذَنَّهُ فَلَأَسْتَمْتِعَنَّ بِهِ فَقَدِمْتُ عَلَى أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ وَحَدَّثْتُهُ الْحَدِيثَ فَقَالَ أَحْسَنْتَ وَجَدْتُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُرَّةً فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِهَا فَقَالَ لِي عَرِّفْهَا حَوْلًا فَعَرَّفْتُهَا حَوْلًا فَمَا أَجِدُ مَنْ يَعْرِفُهَا ثُمَّ أَتَيْتُهُ بِهَا فَقَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا آخَرَ فَعَرَّفْتُهَا ثُمَّ أَتَيْتُهُ بِهَا فَقَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا آخَرَ وَقَالَ أَحْصِ عِدَّتَهَا وَوِعَاءَهَا وَوِكَاءَهَا فَإِنْ جَاءَ طَالِبُهَا فَأَخْبَرَكَ بِعِدَّتِهَا وَوِعَائِهَا وَوِكَائِهَا فَادْفَعْهَا إِلَيْهِ وَإِلَّا فَاسْتَمْتِعْ بِهَاقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digu [Al Hasan bin Ali Al Khallal], esan digu [Abdullah bin Numair] eta [Yazid bin Harun] [Sufyan Ats Tsauri]-rengandik [Salamah bin Kuhail]-engandik [Suwaid bin Ghaflah]-engandik; Behin Zaid bin Shuhan eta Salamah bin Rabi'ah-rekin atera nintzen, eta gero zigor bat lortu nuen. Ibn Numair-ek bere hadith-ean esan zuen; Orduan zigor bat aurkitu nuen eta hartu nuen, biek esan zuten: Utzi bakean. Esan nuen; Ez dut utziko, animalia basatiek jango baitute, hartu eta erabiliko dut. Orduan [Ubay bin Ka'b-engana] joan nintzen eta horri buruz galdetu nion eta hadith bat esan nion. Erantzun zuen; Ondo, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en garaian behin ehun dinar zituen poltsa bat lortu nuen. Jarraitu zuen; Orduan ekarri nion, eta esan zidan: 'Iragarri urtebeterako'. Gero, urtebeterako iragarri nuen, baina inork ez zuen onartu, gero itzuli nion, eta esan zidan: 'Iragarri beste urte baterako'. Iragarri nuen eta gero berriro joan nintzen harengana. Oraindik ere esan zidan: 'Iragarri beste urte baterako'. Eta esan zuen: 'Kenbatu ontzien eta haien soken kopurua. Jabea eskatzera etortzen bada, esan iezaiozu ontzien eta haien soken kopurua, eta eman iezaiozu. Baina inork ez baditu onartzen, erabili itzazu'. Esan zuen: Hadith hau hasan sahih da.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1296
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَنْبَأَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَأَصَابَ عُمَرُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ مَالًا بِخَيْبَرَ لَمْ أُصِبْ مَالًا قَطُّ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ فَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ إِنْ شِئْتَ حَبَسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ أَنَّهَا لَا يُبَاعُ أَصْلُهَا وَلَا يُوهَبُ وَلَا يُورَثُ تَصَدَّقَ بِهَا فِي الْفُقَرَاءِ وَالْقُرْبَى وَالرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَالضَّيْفِ لَا جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ أَوْ يُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِقَالَ فَذَكَرْتُهُ لِمُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ فَقَالَ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالًا قَالَ ابْنُ عَوْنٍ فَحَدَّثَنِي بِهِ رَجُلٌ آخَرُ أَنَّهُ قَرَأَهَا فِي قِطْعَةِ أَدِيمٍ أَحْمَرَ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالًا قَالَ إِسْمَعِيلُ وَأَنَا قَرَأْتُهَا عِنْدَ ابْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَكَانَ فِيهِ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ لَا نَعْلَمُ بَيْنَ الْمُتَقَدِّمِينَ مِنْهُمْ فِي ذَلِكَ اخْتِلَافًا فِي إِجَازَةِ وَقْفِ الْأَرَضِينَ وَغَيْرِ ذَلِكَ
Esan digu [Ali bin Hujr-ek], esan digu [Isma'il bin Ibrahim]-ek [Ibn 'Aun-ek] [Nafi'-k] [Ibn Umar-ek] esan zigun; Umarrek behin lurzati bat lortu zuen Khaibarren, galdetu zuen; Allahren Mezularia, altxorra lortu dut Khaibarren, inoiz ez dut horrelako altxorrik izan, beraz, zer agintzen didazu - altxor honi buruz -? Erantzun zuen: 'Nahi baduzu, gorde nagusia eta eman limosna', beraz, Umarrek limosna eman zion, ez zuen bere jabetza saldu, ez zuen eman, eta ez zuen oinordetzan jaso, eta aberastasun horretatik limosna eman zien pobreei, bere senideei, bai gertukoei bai urrunekoei, fi sabilillah, ibn sabil eta gonbidatuei. Ez dago ezer txarrik - ez da bekatu - jabetza zaintzen dutenentzat modu onean - arrazoizkoan - jateko hartzen badute, edo lagunei ematen badiete saldu gabe - abantaila materiala hartu gabe. Tirmidhik esan zuen: «[Muhammad bin Sirini] aipatu nion, eta hark 'ghairu muta`atstsil maalan' esan zuen». [Ibnu 'Aunek] esan zuen: «Beste norbaitek hadith honi buruz esan zidan 'fi qith'ati adimin ahmar ghair muta`atstsil maalan' irakurri zuela». [Ismailek] esan zuen: «Eta [Ibnu Ubaidullah bin Umarri] irakurri nion, beraz, hadithean 'ghair muta`atstsil maalan' dago». Abu Isak esan zuen: «Hadith hau benetakoa da, eta karitatearen oinarria da, sallallaahu 'alaihi wa sallam profetaren eta haietatik kanpo dauden beste batzuen artean dauden ezagutza-adituek diotenaren arabera, eta ez dugu aurreko jakintsuen artean eztabaidarik aurkitu lurren waqf-aren eta beste gauza batzuen baimentzeari buruz».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1297
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثٍ صَدَقَةٌ جَارِيَةٌ وَعِلْمٌ يُنْتَفَعُ بِهِ وَوَلَدٌ صَالِحٌ يَدْعُو لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digute [Ali bin Hujr], esan digute [Isma'il bin Ja'far]-ek [Al 'Ala` bin Abdurrahman]-ek [bere aita]-ek [Abu Hurairah]-ek [Alak pozik egon dadin berarekin] Ala-ren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela: 'Pertsona bat hiltzen bada, bere egintzak moztuta daude hiru gauza izan ezik: limosna ematea, erabiltzen den ezagutza eta horren alde otoitz egiten duten seme-alaba jainkozaleak'. Abu Isak esan zuen: Hadith hau benetakoa da.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1298
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَجْمَاءُ جَرْحُهَا جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيِّ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ عَنْ مَعْنٍ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَتَفْسِيرُ حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَجْمَاءُ جَرْحُهَا جُبَارٌ يَقُولُ هَدَرٌ لَا دِيَةَ فِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَعْنَى قَوْلِهِ الْعَجْمَاءُ جَرْحُهَا جُبَارٌ فَسَّرَ ذَلِكَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا الْعَجْمَاءُ الدَّابَّةُ الْمُنْفَلِتَةُ مِنْ صَاحِبِهَا فَمَا أَصَابَتْ فِي انْفِلَاتِهَا فَلَا غُرْمَ عَلَى صَاحِبِهَا وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ يَقُولُ إِذَا احْتَفَرَ الرَّجُلُ مَعْدِنًا فَوَقَعَ فِيهِ إِنْسَانٌ فَلَا غُرْمَ عَلَيْهِ وَكَذَلِكَ الْبِئْرُ إِذَا احْتَفَرَهَا الرَّجُلُ لِلسَّبِيلِ فَوَقَعَ فِيهَا إِنْسَانٌ فَلَا غُرْمَ عَلَى صَاحِبِهَا وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ وَالرِّكَازُ مَا وُجِدَ فِي دَفْنِ أَهْلِ الْجَاهِلِيَّةِ فَمَنْ وَجَدَ رِكَازًا أَدَّى مِنْهُ الْخُمُسَ إِلَى السُّلْطَانِ وَمَا بَقِيَ فَهُوَ لَهُ
Esan digu [Ahmad bin Mani'-k], esan digu [Sufyan'ek] [Az Zuhri]-tik [Sa'id bin Al Musayyib-etik] [Abu Hurairah]-tik esan zuen; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: '-Abereek eragindako kalteak ez daude bermatuta -ez daude estalita-, -putzuak zulatzeko gunean gertatzen diren lanetatik sortutako istripuak ez daude bermatuta -ez daude estalita-, eta rikaz aktiboetan -aurkitutako altxorretan- zakat-aren bosten bat ordaintzen da'. Esan digu [Qutaibah-k], esan digu [Laits]-ek, [Ibn Shihab]-etik, [Said bin al-Musayyib]-etik eta [Abu Salamah]-etik [Abu Hurairah]-tik, sallallaahu 'alaihi wasallam-en hadithak bezalakoak, kapitulu honetan Jabir eta Amr bin Auf Al Muzani eta Ubadah bin Ash Shamit-etik esan zituen. Abu Isak esan zuen, Abu Hirairah-ren hadith hau hasan sahih dela. Al Ansarik Ma'n-etik esan zigun, esan zuen, Malik bin Anasek eta Profetaren haditharen interpretazioak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) jakinarazi zuen "abereek eragindako kaltea ez dagoela bermatuta -ez dagoela estalita-", esan zuen, hau da, alferrik galtzen dela eta ez dagoela zigorrik horregatik. Abu Isak esan zuen, Profetaren "abereek eragindako kaltea ez dagoela bermatuta -ez dagoela estalita-" esamoldearen esanahia jakintsu batzuek interpretatzen dutela, haien arabera al-ajma`-k - abereak - zer esan nahi duen jabearengandik galtzen den -galdutako - animalia bat da, beraz, gertatzen dena - animaliaren ihesagatik gertatzen den kaltea - ez dago zigorrik bere jabearentzat. Esan zuen, '-guneko lanaren ondoriozko istripuak - putzuak zulatzea ez dago bermatuta -ez daude estalita-', esan zuen, norbaitek meategi bat zulatzen badu eta norbait bertan erortzen bada, orduan ez dago isunik berarentzat, gauza bera gertatzen da putzuekin, norbaitek bidaiarientzako putzu bat zulatzen badu eta norbait bertan erortzen bada, orduan ez dago isunik berarentzat -putzu-zulatzailearentzat-. Eta esan zuen 'eta rikaz altxorren gainean - aurkitutako altxorren gainean - zakat-aren bostena ordaintzen da', rikaz lurperatuta dauden ezjakinen gorpuzkietatik aurkitutako altxorra da, beraz, rikaz aurkitzen dutenentzat rikaz altxorraren bostenaren balioko zakat ordaindu behar du eta agintariari eman behar dio, gainerakoa berea bihurtzen den bitartean.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1299
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحْيَى أَرْضًا مَيِّتَةً فَهِيَ لَهُ وَلَيْسَ لِعِرْقٍ ظَالِمٍ حَقٌّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا لَهُ أَنْ يُحْيِيَ الْأَرْضَ الْمَوَاتَ بِغَيْرِ إِذْنِ السُّلْطَانِ وَقَدْ قَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ لَهُ أَنْ يُحْيِيَهَا إِلَّا بِإِذْنِ السُّلْطَانِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيِّ جَدِّ كَثِيرٍ وَسَمُرَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ سَأَلْتُ أَبَا الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيَّ عَنْ قَوْلِهِ وَلَيْسَ لِعِرْقٍ ظَالِمٍ حَقٌّ فَقَالَ الْعِرْقُ الظَّالِمُ الْغَاصِبُ الَّذِي يَأْخُذُ مَا لَيْسَ لَهُ قُلْتُ هُوَ الرَّجُلُ الَّذِي يَغْرِسُ فِي أَرْضِ غَيْرِهِ قَالَ هُوَ ذَاكَ
Esan digu [Muhammad bin Basysyarrek], esan digu [Abdul Wahhab Ats Tsaqafik] esan digu [Ayyub-ek] [Hisyam bin Urwah-engandik] [bere aitagandik] [Sa'id bin Zaid-engandik] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik, esan zuela: 'Lur hilari bizitza ematen dionak - lur berria irekitzen du - orduan lurra berari dagokio, eta ez dago lurra legalki duenarentzat eskubiderik. gaizkile'. Abu Isak esan zuen: Hadith hau hasan gharib da eta horietako batzuk Hisyam bin Urwah-engandik kontatu dira bere aitagandik sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik mursal-en. Hadith hau karitaterako jarraibide bat da sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta lagunen artean dauden jakintsu batzuen arabera eta haietatik aparte, hau da Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Hauek argudiatzen dute: Lur hila berpiztu dezake agintariaren baimenik gabe, jakintsu batzuk iritzi duten bitartean; Ezin du piztu agintarien baimena lortu ezean. Lehenengo iritzia baliozkoagoa da. Esan zuen; Kasu honetan, antzeko hadith bat dago Jabir, Amr bin 'Auf Al Muzani, Katsir eta Samurah-ren aitona-amonarena. Abu Musa Muhammad bin Al Mutsanna-k esan zigun; Abu Al Walid Ath Thayalisiri galdetu nion bere hitzei buruz: 'Ez dago eskubiderik lurra bidegabeki jabetzen dutenentzat'. Erantzun zuen; Gaizkilea jabea lapurtzen duena da, berari ez dagokion zerbait hartzen duena. Galdetu nion; Beste pertsonen lurretan landatzen duen norbait al da? Erantzun zuen; Bera da.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1300
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحْيَى أَرْضًا مَيِّتَةً فَهِيَ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digute [Muhammad bin Basysyarrek], esan digute [Abdul Wahhabek] [Ayyubek] [Hisyam bin Urwah-ek] [Wahb bin Kaisan-ek] [Jabir bin Abdullah]-ek sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuela: 'Lur hilari bizitza ematen dionak - lur berria irekitzen du - orduan lurra harena da'. Abu Isak esan zuen: Hadith hau benetakoa da.
