Imam Tirmidzi : 1201
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ زَيْدٍ الصَّنْعَانِيُّ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَكْلِ الْهِرِّ وَثَمَنِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَعُمَرُ بْنُ زَيْدٍ لَا نَعْرِفُ كَبِيرَ أَحَدٍ رَوَى عَنْهُ غَيْرَ عَبْدِ الرَّزَّاقِ
Безгә [Яхья бин Муса] сөйләде, безгә [Абдурразак] сөйләде, безгә [Гомәр бин Зәйд Әш-Шән'ани] әйтте, [Әбу әз-Зүбәйр] әйтте, [Җәбир] әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам мәчеләрне ашаудан һәм аларны сатудан тапкан акчадан тыйды. Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис гариб, һәм без Гомәр бин Зәйд турында белмибез, шул исәптән аны аннан риваять иткән кешеләрнең берсе дә Абдурразактан башка белми.
Imam Tirmidzi : 1202
أَخْبَرَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَزِّمِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَنَهَى عَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ إِلَّا كَلْبَ الصَّيْدِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا يَصِحُّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو الْمُهَزِّمِ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ سُفْيَانَ وَتَكَلَّمَ فِيهِ شُعْبَةُ بْنُ الْحَجَّاجِ وَضَعَّفَهُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوُ هَذَا وَلَا يَصِحُّ إِسْنَادُهُ أَيْضًا
Безгә [Әбу Курайб] хәбәр итте, безгә [Ваки] хәбәр итте, ул [Хәммәд бин Сәламнән], [Әбу Әл Мөхәззимнән], [Әбу Һөрәйрәдән] ул әйтте: Ул этләрне акчага сатуны тыйды, ау этләреннән кала. Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис бу юлдан дөрес түгел. Әбу Әл Мөхәззим Язид бин Суфьян исемле, Сюъбә бин Әл Хәҗҗәҗ аңа аңлатма бирде һәм раслады. Бу хакта Җәбирдән Пәйгамбәрдән (салләллаһу галәйһи вәссәлам) шулай риваять ителде, ләкин иснад та дөрес түгел.
Imam Tirmidzi : 1203
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ أَخْبَرَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَبِيعُوا الْقَيْنَاتِ وَلَا تَشْتَرُوهُنَّ وَلَا تُعَلِّمُوهُنَّ وَلَا خَيْرَ فِي تِجَارَةٍ فِيهِنَّ وَثَمَنُهُنَّ حَرَامٌ فِي مِثْلِ هَذَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ وَمِنْ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أُمَامَةَ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِثْلَ هَذَا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ وَضَعَّفَهُ وَهُوَ شَامِيٌّ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Бәкр бин Мудлар]дан [Убәйдуллаһ бин Зәхр]дан [Али бин Язид]дан [Әл Косим]дан [Әбу Умама]дан Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнән ул болай диде: «Кол кызларны сатмагыз, аларны сатып алмагыз һәм өйрәтмәгез, аларның сәүдәсендә файда юк, һәм аларны сатудан кергән акча харам». Мондый очракларда аять иңде: «Кешеләр арасында — белемсез рәвештә кешеләрне Аллаһ юлыннан адаштыру һәм аны Аллаһ юлына әйләндерү өчен файдасыз сүзләр кулланалар — ... аять ахырына кадәр». Ул болай диде: «Бу очракта Гомәр бин Әл-Хәстәбтән охшаш хәдис бар». Әбу Гайсә болай диде: «Чынлыкта, без Әбу Умаманың мондый хәдисен бу юлдан беләбез, ләкин кайбер галимнәр Али бин Язид турында фикерләрен белдерделәр һәм аның Сүриядән булуын расладылар».
Imam Tirmidzi : 1204
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الشَّيْبَانِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي حُيَيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الْوَالِدَةِ وَوَلَدِهَا فَرَّقَ اللَّهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ أَحِبَّتِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Безгә [Гомәр бин Хафш Аси Сяйбани] сөйләде, безгә [Габдуллаһ бин Ваһб] әйтте ул болай диде; миңа [Хуяй бин Габдуллаһ] [Әбу Абдуррахман Әл-Хубули] [Әбу Әйюб] әйтте ул болай диде: Мин Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен ишеттем: "Кем ата-анасын һәм балаларын аерса, Аллаһ аны һәм аның сөйгәнен Кыямәт көнендә аерыр". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб".
Imam Tirmidzi : 1205
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ قَزَعَةَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ عَلِيٍّ قَالَوَهَبَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُلَامَيْنِ أَخَوَيْنِ فَبِعْتُ أَحَدَهُمَا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَلِيُّ مَا فَعَلَ غُلَامُكَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ رُدَّهُ رُدَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ التَّفْرِيقَ بَيْنَ السَّبْيِ فِي الْبَيْعِ وَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي التَّفْرِيقِ بَيْنَ الْمُوَلَّدَاتِ الَّذِينَ وُلِدُوا فِي أَرْضِ الْإِسْلَامِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ وَرُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ فَرَّقَ بَيْنَ وَالِدَةٍ وَوَلَدِهَا فِي الْبَيْعِ فَقِيلَ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي قَدْ اسْتَأْذَنْتُهَا بِذَلِكَ فَرَضِيَتْ
Безгә [Әл Хәсән бин Каза'а] сөйләде, безгә [Абдуррахман бин Мәһди] әйтте, ул [Хәммәд бин Сәләмә] әйтте, ул [Әл Хаҗҗаҗ] әйтте, ул [Әл Хәкам] әйтте, ул [Мәймунә бин Әбу Сябиб] әйтте, ул әйтте: Аллаһның пәйгамбәре миңа ике кол абый бирде, һәм мин аларның берсен саттым, аннары Аллаһның пәйгамбәре миңа әйтте: "Әй, Әли, син колың белән нәрсә эшләдең?" Мин аңа әйттем, аннары ул әйтте: "Аны кире кайтар, кире кайтар", диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб, һәм Пәйгамбәрнең сәхабәләреннән кайбер галимнәр, ә кайберләре сатып алу-сатуда сабийлар арасындагы аерманы карыйлар, ләкин кайбер галимнәр Ислам җирендә туган балалар арасындагы аерманы рөхсәт итәләр. Беренче фикер дөресрәк һәм Ибраһим ән-Нәхәидән ул сатып алу-сатуда ана белән баланы аерган дип риваять ителә, аннары аңа бу хакта әйтелгәч, ул җавап бирде: Чынлыкта, мин аның әнисеннән рөхсәт сорадым, һәм ул рөхсәт бирде.
Imam Tirmidzi : 1206
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ وَأَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مَخْلَدِ بْنِ خُفَافٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى أَنَّ الْخَرَاجَ بِالضَّمَانِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
[Мөхәммәд ибн Әл-Мусанна] безгә [Госман ибн Гомәр] һәм [Әбу Әмир Әл-Акади] [Ибн Әбу Зигъб]дан [Мөхләд ибн Хуфаф]дан [Урва]дан [Аишә]дән Аллаһның Рәсүле салләллаһу галәйһи вәссәламнең табышның зыянга каршы гарантия белән бәйле булуын шарт итеп куйганын сөйләде. Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән-сәхих. Бу хәдис башка юллар белән дә китерелгән һәм галимнәр фикеренчә, изге гамәлләр өчен күрсәтмә булып тора.
Imam Tirmidzi : 1207
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ الْمُقَدَّمِيُّ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى أَنَّ الْخَرَاجَ بِالضَّمَانِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى مُسْلِمُ بْنُ خَالِدٍ الزَّنْجِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ وَرَوَاهُ جَرِيرٌ عَنْ هِشَامٍ أَيْضًا وَحَدِيثُ جَرِيرٍ يُقَالُ تَدْلِيسٌ دَلَّسَ فِيهِ جَرِيرٌ لَمْ يَسْمَعْهُ مِنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ وَتَفْسِيرُ الْخَرَاجِ بِالضَّمَانِ هُوَ الرَّجُلُ يَشْتَرِي الْعَبْدَ فَيَسْتَغِلُّهُ ثُمَّ يَجِدُ بِهِ عَيْبًا فَيَرُدُّهُ عَلَى الْبَائِعِ فَالْغَلَّةُ لِلْمُشْتَرِي لِأَنَّ الْعَبْدَ لَوْ هَلَكَ هَلَكَ مِنْ مَالِ الْمُشْتَرِي وَنَحْوُ هَذَا مِنْ الْمَسَائِلِ يَكُونُ فِيهِ الْخَرَاجُ بِالضَّمَانِ قَالَ أَبُو عِيسَى اسْتَغْرَبَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ حَدِيثِ عُمَرَ بْنِ عَلِيٍّ قُلْتُ تَرَاهُ تَدْلِيسًا قَالَ لَا
Безгә [Әбу Сәләмә Яхъя бин Хәләф], безгә [Гомәр бин Али Әл-Мөкаддәми], [Хисьям бин Урва], [аның әтисе], [Аишә], Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам табышның югалтуларга караганда гарантияләргә бәйле булуын билгеләгәнен сөйләде. Ул болай диде: "Бу хәдис Хәсьям бин Урва хәдисеннән хәсән-шәһих гариб." Әбу Гайсә болай диде: "Һәм [Мөслим бин Халид әз-Зәнҗи] бу хәдисне [Хисьям бин Урва]дан риваять итте, һәм [Җәрир] аны [Хисьямнан] риваять итте, ә Җәрирнең хәдисе тадлис хәдис дип әйтелә, Җәрир алдау эшләгән, ул хәдисне Хәсьям бин Урвадан ишетмәгән. "Табыш гарантияләргә бәйле - югалтуларга каршы -" хәдиснең аңлатмасы шундый: кемдер кол сатып ала, аннары нәтиҗәләрен сорый, аннары анда кимчелек таба, аннары аны сатучыга кире кайтара. Шулай итеп, табыш сатып алучыга карый, чөнки кол һәлак булса, ул сатып алучының милкен юк итәчәк." Менә шулай табыш белән бәйле проблемалар гарантияләр белән бәйле - югалтуларга каршы. Әбү Гайсә болай диде: Мөхәммәд бин Исмәгыйль бу хәдисне Гомәр бин Али хәдисеннән белмәгән. Мин: "Сез аның хәдисне ялганлаган дип уйлыйсызмы?" - дип сорыйм. Ул: "Юк", - дип җавап бирде.
Imam Tirmidzi : 1208
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ دَخَلَ حَائِطًا فَلْيَأْكُلْ وَلَا يَتَّخِذْ خُبْنَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبَّادِ بْنِ شُرَحْبِيلَ وَرَافِعِ بْنِ عَمْرٍو وَعُمَيْرٍ مَوْلَى آبِي اللَّحْمِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سَلِيمِ وَقَدْ رَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لِابْنِ السَّبِيلِ فِي أَكْلِ الثِّمَارِ وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ إِلَّا بِالثَّمَنِ
Безгә [Мөхәммәд бин Габдел Мәлик бин Әбү Әш Сявариб] безгә [Яхья бин Сәләйм] сөйләгән, ул [Убәйдулла бин Гомәр]дән [Нәфи]дән [Ибн Гомәр]дән Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: "Кем бакчага керсә, анда ашарга тиеш һәм аны - бакча җимешләрен - киемнәренә яшермәскә тиеш". Ул болай дигән: "Бу очракта Габдулла бин Әмр, Әббәд бин Сюрахбил, Рафиъ бин Әмр, Әбү әл-Ләһмнең элеккеге колы Өмәйр һәм Әбү Һөрәйрәдән охшаш хәдисләр бар. Әбү Гайсә болай дигән: "Ибн Гомәрнең хәдисе - гариб хәдис, без аны бу юлдан Яхья бин Сәләйм хәдисеннән генә беләбез, һәм кайбер галимнәр аны юлдагы кешеләргә җимеш ашарга рөхсәт иткәннәр, ә кайберләре аны акча түләп кенә кабул ителми торган хәлгә китергәннәр."
Imam Tirmidzi : 1209
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ الْخُزَاعِيُّ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ صَالِحِ بْنِ أَبِي جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَافِعِ بْنِ عَمْرٍو قَالَكُنْتُ أَرْمِي نَخْلَ الْأَنْصَارِ فَأَخَذُونِي فَذَهَبُوا بِي إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَافِعُ لِمَ تَرْمِي نَخْلَهُمْ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْجُوعُ قَالَ لَا تَرْمِ وَكُلْ مَا وَقَعَ أَشْبَعَكَ اللَّهُ وَأَرْوَاكَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әбу Аммар Әл Хөсәен бин Һурайс Әл Хузаи], безгә [Әл Фадлал бин Муса], [Салих бин Әбу Җүбәйр], [аның әтисе], [Рафиъ бин Әмр], ул болай диде: "Бервакыт мин ансарларның хөрмә агачын ыргыттым, һәм алар мине тотып алып Пәйгамбәребез саллаһу галәйһи вәссәлам янына алып бардылар, ул сорады: "Әй Рафи, ни өчен син аларның хөрмә агачын ыргыттың?" Ул дәвам итте; мин җавап бирдем: "Әй Аллаһның Илчесе, мин моны ач булганга эшләдем". Ул әйтте: "Ташлама, төшкәнне аша, Аллаһ сине туйганчы туендырсын". Бу хәдис хәсән гариб, ышанычлы.
Imam Tirmidzi : 1210
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الثَّمَرِ الْمُعَلَّقِ فَقَالَ مَنْ أَصَابَ مِنْهُ مِنْ ذِي حَاجَةٍ غَيْرَ مُتَّخِذٍ خُبْنَةً فَلَا شَيْءَ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Кутайбә безгә, әл-Ләйс безгә Ибн Әҗланнан, Әмр ибн Шугаибтан, аның әтисеннән, аның бабасыннан риваять кылды: Пәйгамбәрдән (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) әле дә асылынып торган хөрмә агачлары турында сораганнар. Ул болай дип җавап бирде: "Кем мәҗбүри рәвештә ашарга мәҗбүр булса, аларны киемнәренә яшермәскә тиеш, моның бернинди дә начарлыгы юк". Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән.
Imam Tirmidzi : 1211
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ قَالَ أَخْبَرَنِي سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْمُحَاقَلَةِ وَالْمُزَابَنَةِ وَالْمُخَابَرَةِ وَالثُّنْيَا إِلَّا أَنْ تُعْلَمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ
[Зияд бин Аюб Аль Багдади] безгә әйтте, [Аббад бин Аль Аввам] безгә әйтте; ] Абу Иса әйтте; Бу хәдис - бу маршруттан hasанус бин Убайд хәдисеннән Ябирдан "Ата" дан.
Imam Tirmidzi : 1212
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ ابْتَاعَ طَعَامًا فَلَا يَبِعْهُ حَتَّى يَسْتَوْفِيَهُقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَأَحْسِبُ كُلَّ شَيْءٍ مِثْلَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا بَيْعَ الطَّعَامِ حَتَّى يَقْبِضَهُ الْمُشْتَرِي وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِيمَنْ ابْتَاعَ شَيْئًا مِمَّا لَا يُكَالُ وَلَا يُوزَنُ مِمَّا لَا يُؤْكَلُ وَلَا يُشْرَبُ أَنْ يَبِيعَهُ قَبْلَ أَنْ يَسْتَوْفِيَهُ وَإِنَّمَا التَّشْدِيدُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الطَّعَامِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Кутайбә безгә сөйләгән, Хәммәд бин Зәйд безгә Әмр бин Динардан, ул Сәвүстан, ул Ибн Аббастан, Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигән: "Кем ризык сатса, аны алганчы сатмасын - ул аның белән, ул аныкы". Ибн Аббас болай дигән: "Минемчә, барысы да аңа охшаш". Ул болай дигән: "Бу очракта Җәбир, Ибн Гомәр һәм Әбу Һөрәйрәдән охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә болай дигән: "Ибн Аббасның хәдисе - хәсән-сәхих хәдис һәм күпчелек галимнәр фикеренчә, яхшы эшләр өчен күрсәтмә. Алар сатып алучы аны алганчы ризык сатуны карыйлар, ләкин кайбер галимнәр үлчәнмәгән яки үлчәнмәгән, ашалмаган яки эчелмәгән әйберне саткан кешегә аны алганчы сатарга рөхсәт итәләр. Чыннан да, галимнәр фикеренчә, басым ризыкка юнәлтелгән, бу Әхмәд һәм Исхак фикере.
Imam Tirmidzi : 1213
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَلَا يَخْطُبْ بَعْضُكُمْ عَلَى خِطْبَةِ بَعْضٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا يَسُومُ الرَّجُلُ عَلَى سَوْمِ أَخِيهِ وَمَعْنَى الْبَيْعِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ هُوَ السَّوْمُ
Кутайбә безгә, әл-Ләйс безгә Нафидан, Ибн Гомәрдән, Пәйгамбәрдән (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын): "Кайберләрегез кайберләрегез каршы торган әйберне сатмасын, һәм кайберләрегез кайберләрегез каршы торган хатынга тәкъдим ясамасын", - диде. Ул әйтте: "Бу очракта Әбү Һөрәйрә һәм Самурадан охшаш хәдис бар. Әбү Гайсә әйтте: "Ибн Гомәрнең хәдисе - хәсән-сәхих хәдис һәм Пәйгамбәрдән (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын): "Кеше үзенең кардәше каршы торган әйбер өчен сәүдә итәргә тиеш түгел", - дип риваять ителгән. Һәм галимнәр фикеренчә, Пәйгамбәрдән (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) бу хәдистә сатуның мәгънәсе сәүдә итү дигәнне аңлата.
Imam Tirmidzi : 1214
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ لَيْثًا يُحَدِّثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَأَنَّهُ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنِّي اشْتَرَيْتُ خَمْرًا لِأَيْتَامٍ فِي حِجْرِي قَالَ أَهْرِقْ الْخَمْرَ وَاكْسِرْ الدِّنَانَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي طَلْحَةَ رَوَى الثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا طَلْحَةَ كَانَ عِنْدَهُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ
Безгә [Хөмәйд бин Мәсәдә] сөйләде, безгә [Әл-Мөгътәмир бин Сөләйман] әйтте: Мин [Ләйтс]нең [Яхья бин Әббәд]дән [Әнәс]дән [Әбу Талха] хәдис китергәнен ишеттем, ул болай диде: "Әй, Нәбиуллаһ, мин чыннан да үзем карамагындагы ятимнең хамрын саттым". Ул җавап бирде: "Шәрабны түгеп, савытны ват", - диде. Ул әйтте: "Бу очракта Җәбир, 'Аишә, Әбу Сәгыйд, Ибн Мәсгуд, Ибн Гомәр һәм Әнәстән охшаш хәдисләр бар". Әбу Гайсә әйтте: "Әбу Талханың хәдисе - [Әс-Цаури] тарафыннан [Әс-Суди]дән [Яхья бин Әббәд]дән [Әнәс]гә [Әбу Талханың] хамр ия булуы турындагы хәдис, бу Әл-Ләйтс хәдисеннән ышанычлырак".
Imam Tirmidzi : 1215
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُتَّخَذُ الْخَمْرُ خَلًّا قَالَ لَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басияр] сөйләде, безгә [Яхья бин Сәид] сөйләде, безгә [Суфиян] сөйләде, [Әс-Суди] әйтте, [Яхья бин Аббад] әйтте, [Әнәс бин Мәлик] әйтте: Пәйгамбәрдән (салләллаһу галәйһи вәссәлам) бервакыт сорадылар: "Хамрны серкәгә әйләндереп буламы?" Ул: "Юк", - дип җавап бирде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы".
Imam Tirmidzi : 1216
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا عَاصِمٍ عَنْ شَبِيبِ بْنِ بِشْرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْخَمْرِ عَشْرَةً عَاصِرَهَا وَمُعْتَصِرَهَا وَشَارِبَهَا وَحَامِلَهَا وَالْمَحْمُولَةُ إِلَيْهِ وَسَاقِيَهَا وَبَائِعَهَا وَآكِلَ ثَمَنِهَا وَالْمُشْتَرِي لَهَا وَالْمُشْتَرَاةُ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә [Абдуллаһ бин Мөнир] сөйләде ул болай диде: Мин [Әбу Әшим]дән [Сәбиб бин Бисир]дән [Әнәс бин Мәлик] ишеттем ул болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам хамр белән туган ун кешене ләгънәтләде: аны сыгучыны, сыгырга сораучыны, эчүчене, йөртүчене, аңа китерүчене, куючыны, сатучыны, продуктны ашаучыны, сатып алучыны һәм аны сатып алырга сораучыны. Әбу Гайсә: Бу хәдис Әнәс хәдисеннән гариб. Һәм шундый хәдис Ибн Аббас, Ибн Мәсгуд һәм Ибн Гомәрдән Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән риваять ителгән.
Imam Tirmidzi : 1217
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ عَلَى مَاشِيَةٍ فَإِنْ كَانَ فِيهَا صَاحِبُهَا فَلْيَسْتَأْذِنْهُ فَإِنْ أَذِنَ لَهُ فَلْيَحْتَلِبْ وَلْيَشْرَبْ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِيهَا أَحَدٌ فَلْيُصَوِّتْ ثَلَاثًا فَإِنْ أَجَابَهُ أَحَدٌ فَلْيَسْتَأْذِنْهُ فَإِنْ لَمْ يُجِبْهُ أَحَدٌ فَلْيَحْتَلِبْ وَلْيَشْرَبْ وَلَا يَحْمِلْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ سَمَاعُ الْحَسَنِ مِنْ سَمُرَةَ صَحِيحٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي رِوَايَةِ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ وَقَالُوا إِنَّمَا يُحَدِّثُ عَنْ صَحِيفَةِ سَمُرَةَ
Безгә [Әбу Сәләмә Яхъя бин Хәләф], безгә [Габдел Ә'лә], [Сәгыйд], [Катада], [Әл Хәсән], [Сәмура бин Җүндәб] пәйгамбәрнең болай дигәнен әйттеләр: "Әгәр сезнең берәрегез терлеккә килсә, хуҗасы булса, рөхсәт сорасын, әгәр ул рөхсәт бирсә, аны сөт белән эчә ала. Әгәр беркем дә булмаса, өч тапкыр кычкырып рөхсәт сорасын. Әгәр берәү җавап бирсә, рөхсәт сорасын, ләкин беркем дә җавап бирмәсә, ул сөтне савып эчә ала, ләкин үзе белән алып йөрмәскә тиеш". Ул болай диде: "Бу очракта Гомәр һәм Әбу Сәгыйдтән охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә болай диде: "Сәмура хәдисе - хәсән гариб ышанычлы хәдис һәм кайбер галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә, бу шулай ук Әхмәт һәм Исхакның фикере. Әбу Гайсә болай диде: Әли бин Әл Мәдине болай диде: Самурадан килгән әл-Хәсәннең ышанычлы булуын ишеткәч, кайбер хәдис галимнәре Самурадан килгән әл-Хәсәннең тарихы турында фикер йөртәләр һәм: "Чынлыкта, әл-Хәсән Самура китабыннан гына хәдис җиткергән", - диләр.
Imam Tirmidzi : 1218
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْفَتْحِ وَهُوَ بِمَكَّةَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ حَرَّمَ بَيْعَ الْخَمْرِ وَالْمَيْتَةِ وَالْخِنْزِيرِ وَالْأَصْنَامِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ شُحُومَ الْمَيْتَةِ فَإِنَّهُ يُطْلَى بِهَا السُّفُنُ وَيُدْهَنُ بِهَا الْجُلُودُ وَيَسْتَصْبِحُ بِهَا النَّاسُ قَالَ لَا هُوَ حَرَامٌ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ عَلَيْهِمْ الشُّحُومَ فَأَجْمَلُوهُ ثُمَّ بَاعُوهُ فَأَكَلُوا ثَمَنَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
Кутайбә безгә, Әл-Ләйс безгә Язид бин Әбу Хәбибтән, Әта бин Әбу Рабаһтан, Җәбир бин Абдуллаһтан Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) Мәккә яулап алынган елны болай дигәнен ишеткәнен сөйләде: "Чыннан да, Аллаһ һәм Аның Илчесе алкоголь, үлгән хайваннар, дуңгызлар һәм потлар сатуны тыйдылар". Аннары сорадылар: "Әй Аллаһның Илчесе, үлгән хайваннарның мае турында нәрсә әйтеп була, чөнки ул корабларны буяу, тире майлау өчен кулланыла һәм кешеләр тарафыннан кулланыла?" Ул җавап бирде: "Юк, ул тыелган". Аннары Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) әйтте: "Аллаһ яһүдләрне үтерсен; Аллаһ аларга майны тыйды, ләкин алар аны косметика максатларында кулланалар, аннары саталар һәм акчаларын ашыйлар". Ул әйтте: "Бу яктан Гомәр һәм Ибн Аббастан охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә әйтте: Җәбирнең хәдисе - хәсән-сәхих хәдис һәм галимнәр фикеренчә, изге гамәлләр өчен күрсәтмә.
Imam Tirmidzi : 1219
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ لَنَا مَثَلُ السُّوءِ الْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْكَلْبِ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ
Безгә [Әхмәд бин Абда Әдл Длабби] әйттеләр, безгә [Габдел Ваһһаб Әс Сакафи] безгә [Әййуб]дан [Икримә]дән [Ибн Аббастан] радиаллаһү ганһүмәдән Аллаһның Рәсүле саллаһу галейһи вәссәламнең болай дигәнен әйттеләр: "Бүләген кире алып, ләкин косынкысын ялаган эт кебек булган кешегә безнең бернинди үрнәгебез юк".
Imam Tirmidzi : 1220
قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا يَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ يُعْطِيَ عَطِيَّةً فَيَرْجِعَ فِيهَا إِلَّا الْوَالِدَ فِيمَا يُعْطِي وَلَدَهُحَدَّثَنَا بِذَلِكَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ أَنَّهُ سَمِعَ طَاوُسًا يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ يَرْفَعَانِ الْحَدِيثَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا مَنْ وَهَبَ هِبَةً لِذِي رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَلَيْسَ لَهُ أَنْ يَرْجِعَ فِيهَا وَمَنْ وَهَبَ هِبَةً لِغَيْرِ ذِي رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَلَهُ أَنْ يَرْجِعَ فِيهَا مَا لَمْ يُثَبْ مِنْهَا وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ لَا يَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ يُعْطِيَ عَطِيَّةً فَيَرْجِعَ فِيهَا إِلَّا الْوَالِدَ فِيمَا يُعْطِي وَلَدَهُ وَاحْتَجَّ الشَّافِعِيُّ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ يُعْطِيَ عَطِيَّةً فَيَرْجِعَ فِيهَا إِلَّا الْوَالِدَ فِيمَا يُعْطِي وَلَدَهُ
Ул болай диде: "Бу очракта [Ибн Гомәрдән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең охшаш хәдисе бар: ул болай диде: "Бүләк биреп, аннары аны кире алу хәләл түгел, аны балаларына биргән ата-аналардан кала". Бу хакта безгә [Мөхәммәд бин Басияр] безгә [Ибн Әбу Ади]дән [Хөсәен Әл-Мөәллим]дән [Әмр бин Сюайб] үзенең [Тәүс]нең [Ибн Гомәрдән] хәдис сөйләгәнен ишеткәнен һәм [Ибн Аббас] икесе дә бу хәдисне Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламгә сөйләгәннәрен сөйләделәр. Әбу Гайсә болай диде: "Ибн Аббасның, Аллаһ аннан риза булсын, хәдисе хәсән-игътибарлы хәдис, һәм бу хәдис Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләре һәм алардан башка галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә булып тора. Алар бәхәсләшәләр; Кем дә булса туганнарына берәр нәрсә бирсә, аны кире алырга хакы юк, ләкин кем дә булса туганыннан башка кешегә берәр нәрсә бирсә, аны кире ала ала, ләкин бүләге өчен савап алмаячак. Бу Әтс Цаури фикере, ә Аси Сяфии фикерендә; Ата-анадан кала беркемгә дә баласына бирелгән нәрсә турында кире алу хәләл түгел. Әш Сяфии Абдуллаһ бин Гомәрнең Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән килгән хәдисенә каршы килде, ул болай диде: "Берәр кешегә берәр нәрсә биреп, аннары аны кире алу хәләл түгел, ата-аналардан кала - алар баласына биргән нәрсәләрен кире алалар".