Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 101

حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ فَعَلْتُهُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاغْتَسَلْنَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ

A fɔra an ye [Abu Musa Muhamadu bin Al Mutsana] ko; a y’a fɔ an ye ko [Ali Walid bin Muslim] bɔra [Ali Auza’i] la ka bɔ [Abdurrahman bin Al Kosim] la ka bɔ [a facɛ] la ka bɔ [‘Aisyah] la a ko; ‘Ni kɛnɛkɛnɛli bɛ bɛn ni kɛnɛkɛnɛli ye, o tuma na, a ka kan ka ko. N y’o kɛ siɲɛ kelen ni kira sallallaahu alayihi wasallam ye, o kɔ, an ye junub ko. A ko; ‘Nin sapitiri kɔnɔ, tariki dɔ fana be yen min bɔra Abu Huraira, Abdullah bin Umar ani Rafi’ bin Khadij fɛ’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 102

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ وَجَبَ الْغُسْلُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَعَلِيٌّ وَعَائِشَةُ وَالْفُقَهَاءِ مِنْ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا الْتَقَى الْخِتَانَانِ وَجَبَ الْغُسْلُ

a y’a fɔ an ye ko [Hanadi] ko; a y’a fɔ an ye [Waki’] ka bɔ [Sufyan] ka bɔ [Ali bin Zaid] ka bɔ [Sa’id bin Al Musayib] ka bɔ [‘Aisyah] la a ko; 'Nabi sallallaahu a ko: 'Ni kɛnɛkɛnɛli ka ca ni kɛnɛkɛnɛli ye, o tuma na, ghusl ye wajibi ye'. Abu Isa ko; 'Nin hadisi 'Aisyah ye hasan lakika ye'. A ko; ‘Nin hadisi lakalira ka bɔ Aisyah fɛ cogo caman na, o ye hadisi ye min b’a fɔ ko ‘ni kɛnɛkɛnɛli ka ca ni kɛnɛkɛnɛli ye, o tuma na, ghusl ye wajibi ye’. O ye lɔnnikɛlaw fanba ka miiriya ye minw bɔra cira sallallahu a teriw cɛma, i n’a fɔ Abu Bakri, Umar, Usman, Ali ani Aisyah. Ani ka bɔ tabi’in fuqahaw cɛma ani mɔgɔw minw be u kɔ i n’a fɔ Sufyan Ats Tsauri, Siyafi’i, Ahmadu ani Ishaq. O ko; ‘Ni kɛnɛkɛnɛli be bɛn ni kɛnɛkɛnɛli ye, o tuma na, wajibi lo ka ko’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 103

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَإِنَّمَا كَانَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ رُخْصَةً فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ ثُمَّ نُهِيَ عَنْهَاحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا كَانَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ ثُمَّ نُسِخَ بَعْدَ ذَلِكَ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَرَافِعُ بْنُ خَدِيجٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّهُ إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ فِي الْفَرْجِ وَجَبَ عَلَيْهِمَا الْغُسْلُ وَإِنْ لَمْ يُنْزِلَا

a y’a fɔ an ye ko [Amadu bin Mani’] ko; a y’a fɔ an ye ko [Abdullah bin Al Mubarak] ko; a y’a fɔ an ye [Yunus bin Yazid] ka bɔ [Az Zuhri] ka bɔ [Sahl bin Sa’d] ka bɔ [Ubai bin Ka’ab] la a ko; ‘Koji ka kɛ yen bari muso ka ji tun ye lafiya ye fɔlɔ silamɛya daminɛ na, o kɔfɛ a tun balila’. A y’a fɔ an ye ko [Amadu bin Mani’] ko; a y’a fɔ an ye ko [Abdullah bin Al Mubarak] ko; a y’an [Ma’mar] lalɔnniya ka bɔ [Az Zuhri] la ni nin sanad ye, i n’a fɔ hadisi kɔnɔ’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye, jii sɔrɔli sababu ye ko jii tun be silamɛya daminɛ na dɔrɔn, o kɔfɛ a banna’. I n’a fɔ nin cogo la, mɔgɔ damadɔ ye nin hadisi lakali ka bɔ cira sallallahu alayihi wasallam ka tɔɲɔgɔnw fɛ, u dɔw ye Ubai bin Ka’ab ni Rafi’ bin Khudij ye. Lɔnnikɛla caman b’o hadisi labato, ko ni cɛɛ y’a muso lajɛn a cɛnimusoko la, o tuma na, a ka kan ka ko hali ni muso ma bɔ’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 104

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْجَحَّافِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ فِي الِاحْتِلَامِقَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَمْ نَجِدْ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا عِنْدَ شَرِيكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو الْجَحَّافِ اسْمُهُ دَاوُدُ بْنُ أَبِي عَوْفٍ وَيُرْوَى عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَحَّافِ وَكَانَ مَرْضِيًّا قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَالزُّبَيْرِ وَطَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ

a y’a fɔ an ye ko [Ali bin Hujr] ko; a ye waajuli kɛ an ye [Sharik] ka bɔ [Abu Al Hajaf] ka bɔ [Ikrimah] ka bɔ [Ibn Abas] fɛ a ko; ‘Ji -ko- be yen jii -jii- kosɔn siko la’. Abu Isa ko; ‘N y’a mɛn ko Al Jarud b’a fɔra ko; ‘N y’a mɛn Waki’ ko; ‘An ma nin hadisi sɔrɔ ni Sharik tɛ’. Abu Isa ko; ‘Abu Ali Jahafu tɔgɔ tun ye Dawudi bin Abu Aufu’. Nin hadisi fana fɔra ka bɔ Sufyan Ats Tsauri fɛ. A ko; ‘An y’a fɔ Abu Al Jahhaf ye, a ye mɔgɔ bonyalen ye’. Abu Isa ko; 'Nin sapitiri kɔnɔ, lakali dɔ fana be yen min bɔra Usman bin Affan, Ali bin Abu Talib, Az Zubair, Thalhah, Abu Ayyub ani Abu Sa'id fɛ ka bɔ kira sallallaahu alayihi wasallam fɛ, ko a ko: 'Koji be sɔrɔ muso ka jii la.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 105

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ هُوَ الْعُمَرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلَا يَذْكُرُ احْتِلَامًا قَالَ يَغْتَسِلُ وَعَنْ الرَّجُلِ يَرَى أَنَّهُ قَدْ احْتَلَمَ وَلَمْ يَجِدْ بَلَلًا قَالَ لَا غُسْلَ عَلَيْهِ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَرَى ذَلِكَ غُسْلٌ قَالَ نَعَمْ إِنَّ النِّسَاءَ شَقَائِقُ الرِّجَالِقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ حَدِيثَ عَائِشَةَ فِي الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلَا يَذْكُرُ احْتِلَامًا وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ فِي الْحَدِيثِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ إِذَا اسْتَيْقَظَ الرَّجُلُ فَرَأَى بِلَّةً أَنَّهُ يَغْتَسِلُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِنَّمَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْغُسْلُ إِذَا كَانَتْ الْبِلَّةُ بِلَّةَ نُطْفَةٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ وَإِذَا رَأَى احْتِلَامًا وَلَمْ يَرَ بِلَّةً فَلَا غُسْلَ عَلَيْهِ عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ

a y’a fɔ an ye ko [Amadu bin Mani’] ko; a y’a fɔ an ye ko [Hamadu bin Khalid Al Khayyath] ka bɔ [Abdullah bin Umar] -o ye Al Umari ye- ka bɔ [Ubaidullah bin Umar] ka bɔ [Ali Qasim bin Muhamadu] ka bɔ [‘Aisyah] la a ko; 'Ala ka ciden ɲiningara loon dɔ la cɛɛ dɔ koo la min jigira nka a hakili ma jigi n'a be siko la, a y'a jaabi ko: 'A ka kan ka ko'. Ani u y’a ɲininga fana cɛɛ dɔ koo la min be siko kɛra nka a ma foyi jigi -semen-, a y’a jaabi ko: ‘A man kan ka ko’. Ummu Salamah y’a ɲininga ko: ‘E Ala ka ciden, ni muso ye siko kɛ ten, yala a ka kan ka ko fana wa?’. a ko: ‘Ɔnhɔn, bari musow ye balimaw ye’. Abu Isa ko; ‘Min ye nin hadisi lakali, o ye hadisi ye min be kuma mɔgɔ dɔ koo la min ye fɛɛn dɔ jigi, nka a hakili ma jigi n’a be siko kɛra, o ye Abdullah bin Umar ye min bɔra Ubadidullah bin Umar la. Nka, Yahya bin Sa’id ye Abdullah bin Umar barika dɔgɔya a ka hadisi marali la. Nin ye lɔnnikɛla caman ka miiriya ye ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ani tabi’in ka tɔɲɔgɔnw fɛ, ko ni mɔgɔ kununa ka fɛɛn dɔ sɔrɔ min jigira, o tuma na a ka kan ka ko’. O miiriya tun be Sufyan Ats Tsauri ni Ahmad fana fɛ. Ani lɔnnikɛla dɔw minw bɔra tabi’inw cɛma, olu b’a fɔ ko mɔgɔ ka kan ka ko ni jii be sɔrɔ jii la. O ye Shafi’i ni Ishaq ka miiriya ye. Ni mɔgɔ dɔ ye siko kɛ nka a ma fɛɛn jiman ye - muso ka ji - o tuma na, a man kan ka ko'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 106

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو السَّوَّاقُ الْبَلْخِيُّ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَلِيٍّ قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمَذْيِ فَقَالَ مِنْ الْمَذْيِ الْوُضُوءُ وَمِنْ الْمَنِيِّ الْغُسْلُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ مِنْ الْمَذْيِ الْوُضُوءُ وَمِنْ الْمَنِيِّ الْغُسْلُ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Amru I n’a fɔ Sawwaq Al Balkhi y’a fɔ cogo min na]; a y’a fɔ an ye [Husiyayimu] ka bɔ [Yazidi bin Abu Ziyadi] fɛ, ani a ko; a y’a fɔ an ye ko [Mahmudu bin Gayilan] ko; a y’a fɔ an ye ko [Husain Al Ju’fi] bɔra [Za’ida] la ka bɔ [Yazid bin Abu Ziyad] la ka bɔ [Abdurrahman bin Abu Laila] la ka bɔ [Ali] la a ko; ‘N ye kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ɲininga madzi koo la, o la, a y’a jaabi ko: ‘Ka bɔ madzi kɔnɔ, o be ko wajibiya, ka muso ka ji bɔ, o be ko wajibiya’. A ko; ‘Nin sapitiri kɔnɔ, tariki dɔ fana be yen min bɔra Al Miqdad bin Al Aswad ani Ubai bin Ka’ab fɛ’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye. Nin hadisi fana fɔra ka bɔ Ali bin Abu Talib fɛ, ka bɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ ka bɔ sira wɛrɛ la, o ye hadisi ye min b’a fɔ ko ‘Ka bɔ madzi la, o be ko, ka bɔ muso kɔnɔ, o be ko’. O ye lɔnnikɛlaw fanba ka miiriya ye ka bɔ cira sallallaahu alayihi wasallam, tabi’in ani u kɔmɔgɔw ka tɔɲɔgɔnw cɛma. O miiriya nin, Sufyan, Siyafi, Ahmadu ani Ishaq fana y’o miiriya ta.

Hadith

Imam Tirmidzi : 107

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عُبَيْدٍ هُوَ ابْنُ السَّبَّاقِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ كُنْتُ أَلْقَى مِنْ الْمَذْيِ شِدَّةً وَعَنَاءً فَكُنْتُ أُكْثِرُ مِنْهُ الْغُسْلَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَأَلْتُهُ عَنْهُ فَقَالَ إِنَّمَا يُجْزِئُكَ مِنْ ذَلِكَ الْوُضُوءُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ بِمَا يُصِيبُ ثَوْبِي مِنْهُ قَالَ يَكْفِيكَ أَنْ تَأْخُذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَتَنْضَحَ بِهِ ثَوْبَكَ حَيْثُ تَرَى أَنَّهُ أَصَابَ مِنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فِي الْمَذْيِ مِثْلَ هَذَا وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَذْيِ يُصِيبُ الثَّوْبَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا يُجْزِئُ إِلَّا الْغَسْلُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ يُجْزِئُهُ النَّضْحُ و قَالَ أَحْمَدُ أَرْجُو أَنْ يُجْزِئَهُ النَّضْحُ بِالْمَاءِ

a y’a fɔ an ye ko [Hanadi] ko; a y’a fɔ an ye [Abda] ka bɔ [Muhamadu bin Ishaq] ka bɔ [Sa’id bin Ubaid] la - o ye Ibn As Sabbaq ye, ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [Sahl bin Hunaif] la a ko; ‘N’ be to ka Madzi bɔ kɛnɛma sabu n’ sɛgɛnin lo, o kama n’ be to ka ko o kosɔn. O kɔ, n ye maana lakali, n ye kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ɲininga o koo la, a y’a jaabi ko: ‘I ka koɲɛ bɔ, o be bɔ i la’. O kɔ, n y’a ɲininga tugun ko: ‘E Ala ka ciden, fani min tɔɔrɔla, o be cogo di?’ A y’a jaabi ko: ‘I ka jii nɔgɔnin dɔ ta, k’a fɛnsɛ yɔrɔ min banana’, o be bɔ i la’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye. Ani an t’o hadisi lɔn fo ni Muhamadu bin Ishaq ka hadisi min be kuma madzi koo la. Lɔnnikɛlaw bele tɛ bɛn madzi kan faniko la, u dɔw ko; ‘Ka kan ka ko’. O ye Shafi’i ni Ishaq ka miiriya ye. K’a sɔrɔ dɔw ko: ‘Aw ye jii dɔrɔn kɛ a kan’. Ayiwa, Ayamadu ko; ‘Ne jigi b’a kan ko a be yɛlɛma ni jii ye ka ban’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 108

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ ضَافَ عَائِشَةَ ضَيْفٌ فَأَمَرَتْ لَهُ بِمِلْحَفَةٍ صَفْرَاءَ فَنَامَ فِيهَا فَاحْتَلَمَ فَاسْتَحْيَا أَنْ يُرْسِلَ بِهَا وَبِهَا أَثَرُ الِاحْتِلَامِ فَغَمَسَهَا فِي الْمَاءِ ثُمَّ أَرْسَلَ بِهَا فَقَالَتْ عَائِشَةُ لِمَ أَفْسَدَ عَلَيْنَا ثَوْبَنَا إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيهِ أَنْ يَفْرُكَهُ بِأَصَابِعِهِ وَرُبَّمَا فَرَكْتُهُ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصَابِعِي قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا فِي الْمَنِيِّ يُصِيبُ الثَّوْبَ يُجْزِئُهُ الْفَرْكُ وَإِنْ لَمْ يُغْسَلْ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى أَبُو مَعْشَرٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ وَحَدِيثُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ

a y’a fɔ an ye ko [Hanadi] ko; a y’a fɔ an ye [Abu Mu’awiya] ka bɔ [Ali A’masi] la ka bɔ [Ibrahima] la ka bɔ [Hamamu bin Al Hariti] la a ko; ‘Janan dɔ nana Aisyah ka soo, o kɔ, Aisyah y’a fɔ a ye ko a ka sinɔgɔ ni birifani nɛrɛmuguman ye, o la, a sinɔgɔra n’o birifani ye. Dunan ye siko jiman dɔ kɛ, maloya y’a minɛ ka birifani segi a ma sabu muso ka ji tun b’a la, o kama a y’a su jii la. O kɔ dɔrɔn, a y’a segi ka na ‘Aisyah ma. O la, [‘Aisha] ko: ‘Mun na a y’an ka fani tiɲɛ -ka jigi? Hali ni a tun be se ka tagamasiɲɛw sɔgɔ n’a bolokunnadenw ye, n’ ye cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka fani sɔgɔ n’ bolokunnadenw ye loon dɔ la’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye. Nin ye cira sallallaahu alayihi wasallam, tabi’in ani mɔgɔ minw be u kɔ ka bɔ fuqahaw cɛma, olu ka miiriya ye. I n’a fɔ Sufyan Ats Sauri, Siyafi, Ahmadu ani Ishaki. U b’a fɔ fani kan jii koo la ko: ‘A ka ɲi k’a sɔgɔ, hali n’a m’a ko’. A lakalira cogo min na ka bɔ [Mansur] fɛ ka bɔ [Hammam bin Al Harith] fɛ ka bɔ [‘Aisyah] fɛ, o filɛ nin ye. I n’a fɔ Al A’masy ka tariki. [Abu Ma’syar] ye nin hadisi lakali ka bɔ [Ibrahima] fɛ ka bɔ [Al Aswad] fɛ ka bɔ [Aisyah] fɛ. Ani Al A’masy ka hadisi ye tiɲɛn ye ka tɛmɛ.

Hadith

Imam Tirmidzi : 109

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا غَسَلَتْ مَنِيًّا مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ عَائِشَةَ أَنَّهَا غَسَلَتْ مَنِيًّا مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْفَرْكِ لِأَنَّهُ وَإِنْ كَانَ الْفَرْكُ يُجْزِئُ فَقَدْ يُسْتَحَبُّ لِلرَّجُلِ أَنْ لَا يُرَى عَلَى ثَوْبِهِ أَثَرُهُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ الْمَنِيُّ بِمَنْزِلَةِ الْمُخَاطِ فَأَمِطْهُ عَنْكَ وَلَوْ بِإِذْخِرَةٍ

a y’a fɔ an ye ko [Amadu bin Mani’] ko; y’a fɔ an ye [Abu Mu’awiya] ka bɔ [Amru bin Maimun bin Mihran] ka bɔ [Suliman bin Yasar] ka bɔ [‘Aisyah] la ko a ye muso ka jikuruw ko loon dɔ la ciden ka faniw kan. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye. Nin sapitiri kɔnɔ, tariki dɔ fana be sɔrɔ Ibn Abbas fɛ. O wagati la, Aisyah ka hadisi min b’a fɔ ko a tun ye muso ka musoya tagamasiɲɛw ko siɲɛ kelen, kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka fani kan, o tɛ sɔsɔli don sɔgɔli hadisi la. Sabu hali ni sɔgɔli be se ka kɛ, tuma dɔw la, n’a tagamasiɲɛw be fani kan, o t’a diya cɛɛ ye. Ibnu Abbas ko; ‘Mani be komi nɔgɔ, o la, a k’a fili hali ni idzkhir -yiri-’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 110

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُ وَهُوَ جُنُبٌ وَلَا يَمَسُّ مَاءً حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفِيانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَغَيْرِهِ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَتَوَضَّأُ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ وَقَدْ رَوَى عَنْ أَبِي إِسْحَقَ هَذَا الْحَدِيثَ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ وَيَرَوْنَ أَنَّ هَذَا غَلَطٌ مِنْ أَبِي إِسْحَقَ

a y’a fɔ an ye ko [Hanadi] ko; a y’a fɔ an ye [Abu Bakri bin Ayyasi] ka bɔ [Ali A’masi] ka bɔ [Abu Ishaq] ka bɔ [Ali Aswad] ka bɔ [Ayisi] la a ko; 'Ala ka ciden tun be sinɔgɔra siɲɛ kelen junub kɔnɔ, a ma maga jii la'. A y’a fɔ an ye [Waki’] ka bɔ [Sufyan] ka bɔ [Abu Ishaq] la ten. Abu Isa ko; ‘Nin ye Sayidi bin Al Musayib ni mɔgɔ wɛrɛw ka kuma ye’. Nin hadisi ma fɔ mɔgɔ kelen dɔrɔn fɛ, ka bɔ Al Aswad fɛ, ka bɔ ‘Aisyah fɛ, ka bɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, ko a ye koɲɛw kɛ sanni a ka sinɔgɔ. Ani nin ye tiɲɛ ye ka tɛmɛ Abu Ishaq ka hadisi kan min bɔra Al Aswad la. Nin hadisi fana fɔra ka bɔ Abu Ishaq fɛ, Syu’nah, Ats Tsauri ani mɔgɔ wɛrɛw fɛ minw tɛ olu ye. U y’a ye fana ko nin ye Abu Ishaq’ ka fili ye.

Hadith

Imam Tirmidzi : 111

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَأَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَنَامُ أَحَدُنَا وَهُوَ جُنُبٌ قَالَ نَعَمْ إِذَا تَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمَّارٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا إِذَا أَرَادَ الْجُنُبُ أَنْ يَنَامَ تَوَضَّأَ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ

a y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Al Mutsana] ko; y’a fɔ an ye [Yahya bin Sa’id] ka bɔ [Ubaidullah bin Umar] ka bɔ [Nafi’] ka bɔ [Ibn Umar] ka bɔ [Umar] la ko a ye kira ɲininga loon dɔ la ko: ‘Yala an kelen be se ka sinɔgɔ junub cogoya la wa?’. A y’a jaabi ko: ‘Ɔnhɔn, n’a y’a yɛrɛ ko’. A ko; ‘Nin sapitiri kɔnɔ, lakalitaw fana be sɔrɔ ‘Amar, ‘Aisyah, Jabir, Abu Sa’id ani Ummu Salamah fɛ’. Abu Isa ko; Umar ka hadisi le ka fisa ni tiɲɛ ye nin sapitiri kɔnɔ, o miiriya ta Sufyan Ats Tausri, bin Al Mubarak, Ahmad ani Ishaq fɛ. O ko; ‘Ni junub b’a fɛ ka sinɔgɔ, a ka ko’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 112

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقِيَهُ وَهُوَ جُنُبٌ قَالَ فَانْبَجَسْتُ أَيْ فَانْخَنَسْتُ فَاغْتَسَلْتُ ثُمَّ جِئْتُ فَقَالَ أَيْنَ كُنْتَ أَوْ أَيْنَ ذَهَبْتَ قُلْتُ إِنِّي كُنْتُ جُنُبًا قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ لَا يَنْجُسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ حُذَيْفَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى قَوْلِهِ فَانْخَنَسْتُ يَعْنِي تَنَحَّيْتُ عَنْهُ وَقَدْ رَخَّصَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي مُصَافَحَةِ الْجُنُبِ وَلَمْ يَرَوْا بِعَرَقِ الْجُنُبِ وَالْحَائِضِ بَأْسًا

a y’a fɔ an ye ko [Ishaq bin Mansur] ko; a y’a fɔ an ye ko [Yaya bin Sayidi Al Katan] ko; a y’a fɔ an ye [Humaid Ath Thawil] ka bɔ [Bakr bin Abdullah Al Muzani] ka bɔ [Abu Rafi’] ka bɔ [Abu Huraira] fɛ ko kira y’a kunbɛn k’a to junub cogoya la. Abu Hurayira ko; ‘O kɔ, n dogora ka ko, o kɔ dɔrɔn n nana tugun’. A y’a ɲininga ko: ‘I be min?’ walama a ko: ‘I be taga min?’ N y’a jaabi ko: ‘Tiɲɛ na, ne be junub cogoya la,’ a ko: ‘Silamɛw tɛ nɔgɔ ye’. A ko; ‘Nin sapitiri kɔnɔ, tariki dɔ fana be yen min bɔra Hudzaifah ni Ibn Abbas fɛ’. Abu Isa ko; ‘Abu Huraira ka hadisi nin ye hasan lakika ye. ‘N’ be dogo’ kɔrɔ ye ‘n’ be n’ yɛrɛ mabɔ a la’. Ani, ulamaw dɔrɔn tɛ lafiya di ka bolo minɛ ni junub mɔgɔw ye, ani u tɛ bali foyi ye junub mɔgɔw ka wɔsi walima muso minw be kalo la’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 113

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْجَاءَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ بِنْتُ مِلْحَانَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّ فَهَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَعْنِي غُسْلًا إِذَا هِيَ رَأَتْ فِي الْمَنَامِ مِثْلَ مَا يَرَى الرَّجُلُ قَالَ نَعَمْ إِذَا هِيَ رَأَتْ الْمَاءَ فَلْتَغْتَسِلْ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ قُلْتُ لَهَا فَضَحْتِ النِّسَاءَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا رَأَتْ فِي الْمَنَامِ مِثْلَ مَا يَرَى الرَّجُلُ فَأَنْزَلَتْ أَنَّ عَلَيْهَا الْغُسْلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سُلَيْمٍ وَخَوْلَةَ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ

a y’a fɔ an ye ko [Ibn Abu Umar] ko; a y’a fɔ an ye ko [Sufyan bin Uyaina] bɔra [Hisyam bin Urwah] la ka bɔ [A fa] la ka bɔ [Zayina bin Abu Salama] la ka bɔ [Umu Salama] la a ko; Ummu Sulayimu binti Milhan nana cira sallallaahu a ko; 'E Ala ka ciden, tiɲɛ na, Ala ma maloya tiɲɛ na, yala muso fana ka kan ka ko n'a ye siko kɛ i n'a fɔ cɛɛ be siko kɛ cogo min na wa?' A y’a jaabi ko: ‘Ɔnhɔn, n’a ye jii ye, a ka kan ka ko’. Ummu Salama ko; ‘N ye Ummu Sulayimu ɲininga ko: ‘I ye musow ka gundow bɔ kɛnɛ kan, e Ummu Sulayimu!’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye. Fuqaha fanba ka miiriya ye nin ye, ko ni muso ye siko kɛ i n’a fɔ cɛɛ be siko kɛ cogo min na, fɔɔ a ka ooze, o tuma na a ka kan ka ko. O miiriya fana bɔra Sufyan Ats Tsauri ni Syafi’i’ fɛ. A ko; ‘Nin sapitiri kɔnɔ, tariki dɔ fana be yen min bɔra Ummu Sulaim, Khaulah, ‘Aisyah ani Anas’ fɛ.

Hadith

Imam Tirmidzi : 114

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حُرَيْثٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْرُبَّمَا اغْتَسَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْجَنَابَةِ ثُمَّ جَاءَ فَاسْتَدْفَأَ بِي فَضَمَمْتُهُ إِلَيَّ وَلَمْ أَغْتَسِلْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ بِإِسْنَادِهِ بَأْسٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ وَالتَّابِعِينَ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا اغْتَسَلَ فَلَا بَأْسَ بِأَنْ يَسْتَدْفِئَ بِامْرَأَتِهِ وَيَنَامَ مَعَهَا قَبْلَ أَنْ تَغْتَسِلَ الْمَرْأَةُ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

a y’a fɔ an ye ko [Hanadi] ko; a y’a fɔ an ye ko [Waki’] bɔra [Huraits] la ka bɔ [Ash Sya’bi] la ka bɔ [Masruq] la ka bɔ [‘Aisyah] la a ko; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam ko junub kɔnɔ o kɔfɛ a nana a farikolo kalaya, o la n y'a minɛ k'a sɔrɔ n ma ko'. Abu Isa ko; ‘Gɛlɛya foyi tɛ nin hadisi la. Nin ye mɔgɔ caman ka miiriya ye ka bɔ lɔnnikɛlaw la, ka bɔ kira sallallaahu ‘alayihi wasallam ni tabi’in tɔɲɔgɔnw cɛma, u ko; ‘Ni cɛɛ ko, o tuma na, kojugu si t’a la n’a b’a farikolo kalaya a muso ma, ka la n’a ye sanni a ka ko’. O ye Sufyan Ats Sauri, Siyafi, Ahmadu ani Ishaq ka miiriya ye.

Hadith

Imam Tirmidzi : 115

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ بُجْدَانَ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ طَهُورُ الْمُسْلِمِ وَإِنْ لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ عَشْرَ سِنِينَ فَإِذَا وَجَدَ الْمَاءَ فَلْيُمِسَّهُ بَشَرَتَهُ فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌو قَالَ مَحْمُودٌ فِي حَدِيثِهِ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ وَضُوءُ الْمُسْلِمِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ بُجْدَانَ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَامِرٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَلَمْ يُسَمِّهِ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ أَنَّ الْجُنُبَ وَالْحَائِضَ إِذَا لَمْ يَجِدَا الْمَاءَ تَيَمَّمَا وَصَلَّيَا وَيُرْوَى عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ كَانَ لَا يَرَى التَّيَمُّمَ لِلْجُنُبِ وَإِنْ لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ وَيُرْوَى عَنْهُ أَنَّهُ رَجَعَ عَنْ قَوْلِهِ فَقَالَ يَتَيَمَّمُ إِذَا لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Basiyar] ani [Mahmudu bin Gailan] u ko; a y’a fɔ an ye ko [Abu Ahmadu Az Zubayiri] ko; a y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Khalid Al Hadzdza`] ka bɔ [Abu Qilabah] ka bɔ [‘Amru bin Bujdan] ka bɔ [Abu Dzar] la ko Ala ka ciden ko: ‘Buguri ɲuman ye silamɛ ka fɛɛrɛ ye k’a yɛrɛ saniya hali n’a ma jii sɔrɔ saan caaman kɔnɔ te kama. O la, n’a ye jii sɔrɔ, a k’a mɔn n’a fari ye bari o lo ka fisa’. Mahmud y’a fɔ a ka hadisi kɔnɔ ko: ‘Buguri ɲuman ye silamɛ ka saniyalan ye’. A ko; ‘Nin sapitiri kɔnɔ, tariki dɔ fana be yen min bɔra Abu Hurayira, Abdullah bin Amru ani Imran bin Hushain fɛ’. Abu Isa ko; 'I n'a fɔ nin, mɔgɔ kelen dɔrɔn ma lakali ka bɔ Khalid Al Hadzdza` fɛ ka bɔ Abu Qilabah fɛ, ka bɔ 'Amru bin Bujdan fɛ ka bɔ Abu Dzar fɛ'. [Ayyub] ye nin hadisi lakali ka bɔ [Abu Kilabah] fɛ ka bɔ [cɛ dɔ fɛ min bɔra Bani Amir la] ka bɔ [Abu Dharr] fɛ, nka a m’a tɔgɔ fɔ. A ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye. Fuqaha fanba b’a fɔ nin ye, ko ni mɔgɔ min be junub la, n’a be kalolabɔ la, n’a ma jii sɔrɔ, a ka kan ka tayamum kɛ ka tila ka delili kɛ. A fɔra fana ka bɔ Ibn Mas’ud fɛ ko junub tɛ se ka tayamum kɛ hali n’a ma jii sɔrɔ. Nka a fɔra a ye ko a y’a ka miiriya bɔ, o kɔ, a ko; ‘A tɛ se ka tayamum kɛ n’a ma jii sɔrɔ’. O miiriya bɔra Sufyan Ats Sauri, Malik, Siyafi, Ahmadu ani Ishaki fɛ.

Hadith

Imam Tirmidzi : 116

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَعَبْدَةُ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ قَالَ لَا إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ وَلَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ وَصَلِّيقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ فِي حَدِيثِهِ وَقَالَ تَوَضَّئِي لِكُلِّ صَلَاةٍ حَتَّى يَجِيءَ ذَلِكَ الْوَقْتُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ أَنَّ الْمُسْتَحَاضَةَ إِذَا جَاوَزَتْ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا اغْتَسَلَتْ وَتَوَضَّأَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ

a y’a fɔ an ye ko [Hanadi] ko; a y’a fɔ an ye [Waki’] ni [Abda] ni [Abu Mu’awiya] ka bɔ [Hisyam bin Urwah] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [‘Aisyah] la a ko; Fatima bint Hubaisi nana cira s.a.w., o kɔ, a ko; ‘E Ala ka ciden, n be istihadlah joli bɔ, fɔɔ n ka nɔgɔ. O la, yala n’ be se ka delili dabila wa?’ a ko: ‘Ɔn ɔn, bana joli dɔrɔn lo, kalo joli tɛ. Ni kalo joli nana, i ka delili to yen, n’a banna, i ka ko ani ka joli ko, o kɔ, i ka delili kɛ.’ Abu Mu’awiyah y’a fɔ a ka hadisi kɔnɔ ko: ‘Aw ka koɲɛw kɛ seli bɛɛ la fo o wagati ka se’. A ko; ‘Nin sapitiri kɔnɔ, tariki dɔ fana be yen min bɔra Ummu Salamah la’. Abu Isa ko; ‘Aisyah ka hadisi ye hasan lakika ye. Nin ye lɔnniya lɔnbaga kelen dɔrɔn ka miiriya ye min bɔra kira sallallaahu ‘alayihi wasallam ni tabi’in ka tɔɲɔgɔnw cɛma. O miiriya fana be Sufyan Ats Tsauri, Malik, bin Al Mubarak ani Syafi’i fɛ, ko muso min mustahadlah be tɛmɛ a ka kalolabɔ loonw na, a ka kan ka ko ani ka ko tuma o tuma n’a be delili kɛra’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 117

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا الَّتِي كَانَتْ تَحِيضُ فِيهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتَتَوَضَّأُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَتَصُومُ وَتُصَلِّيحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شُرَيْكٌ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ قَدْ تَفَرَّدَ بِهِ شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقُلْتُ عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ جَدُّ عَدِيٍّ مَا اسْمُهُ فَلَمْ يَعْرِفْ مُحَمَّدٌ اسْمَهُ وَذَكَرْتُ لِمُحَمَّدٍ قَوْلَ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّ اسْمَهُ دِينَارٌ فَلَمْ يَعْبَأْ بِهِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِنْ اغْتَسَلَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ هُوَ أَحْوَطُ لَهَا وَإِنْ تَوَضَّأَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ أَجْزَأَهَا وَإِنْ جَمَعَتْ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ أَجْزَأَهَا

a y’a fɔ an ye ko [Kutaba] ko; a y’a fɔ an ye [Sharik] ka bɔ [Abu Al Yaqzhan] fɛ ka bɔ [Adi bin Thabit] fɛ ka bɔ [n’ fa] fɛ ka bɔ [a bɛnba] fɛ ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, ko a y’a fɔ musow koo la minw be lafiɲɛna ko: ‘A ka to ka seli to yen loon minw na a be kalolabɔ, o kɔ, a ka kan ka ko ani ka delili kɛ.’ [Ali bin Hujr] y’a fɔ an ye ko [Sharik] ye hadisi dɔ waaju an ye min kɔrɔ bɔnin be ɲɔgɔn ma’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi lakali Sharik kelen lo fɛ, Abu Al Yaqzhan tɛ’. A ko; ‘N ye Muhamadu ɲininga nin hadisi nin na, n ko : ‘Adi bin Sabit, ka bɔ a fa fɛ, ka bɔ a bɛnba la, a bɛnba tɔgɔ ye mun ye?’. Nka Muhamadu tun t’a tɔgɔ lɔn. O kɔ, Yahya bin Ma’in y’a fɔ ko ale tɔgɔ ko Dinar, n’ y’o fɔ Muhamadu ye, nka a m’a janto o la.’ Ahmad ni Ishaq y’a fɔ muso dɔ koo la min be istihadlah kɛ, n’a be ko seli wagati bɛɛ la, o ka fisa a ma, n’a be koli kɛ seli wagati bɛɛ la, o be se ka kɛ a ye ka ban, n’a ye seli fila fara ɲɔgɔn kan ni ko kelen ye, o fana be se ka kɛ a ye’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 118

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامَرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَمِّهِ عِمْرَانَ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أُمِّهِ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ قَالَتْكُنْتُ أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْتَفْتِيهِ وَأُخْبِرُهُ فَوَجَدْتُهُ فِي بَيْتِ أُخْتِي زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَمَا تَأْمُرُنِي فِيهَا قَدْ مَنَعَتْنِي الصِّيَامَ وَالصَّلَاةَ قَالَ أَنْعَتُ لَكِ الْكُرْسُفَ فَإِنَّهُ يُذْهِبُ الدَّمَ قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَتَلَجَّمِي قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَاتَّخِذِي ثَوْبًا قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ إِنَّمَا أَثُجُّ ثَجًّا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَآمُرُكِ بِأَمْرَيْنِ أَيَّهُمَا صَنَعْتِ أَجْزَأَ عَنْكِ فَإِنْ قَوِيتِ عَلَيْهِمَا فَأَنْتِ أَعْلَمُ فَقَالَ إِنَّمَا هِيَ رَكْضَةٌ مِنْ الشَّيْطَانِ فَتَحَيَّضِي سِتَّةَ أَيَّامٍ أَوْ سَبْعَةَ أَيَّامٍ فِي عِلْمِ اللَّهِ ثُمَّ اغْتَسِلِي فَإِذَا رَأَيْتِ أَنَّكِ قَدْ طَهُرْتِ وَاسْتَنْقَأْتِ فَصَلِّي أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً أَوْ ثَلَاثًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَأَيَّامَهَا وَصُومِي وَصَلِّي فَإِنَّ ذَلِكِ يُجْزِئُكِ وَكَذَلِكِ فَافْعَلِي كَمَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَكَمَا يَطْهُرْنَ لِمِيقَاتِ حَيْضِهِنَّ وَطُهْرِهِنَّ فَإِنْ قَوِيتِ عَلَى أَنْ تُؤَخِّرِي الظُّهْرَ وَتُعَجِّلِي الْعَصْرَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ حِينَ تَطْهُرِينَ وَتُصَلِّينَ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ تُؤَخِّرِينَ الْمَغْرِبَ وَتُعَجِّلِينَ الْعِشَاءَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ وَتَجْمَعِينَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ فَافْعَلِي وَتَغْتَسِلِينَ مَعَ الصُّبْحِ وَتُصَلِّينَ وَكَذَلِكِ فَافْعَلِي وَصُومِي إِنْ قَوِيتِ عَلَى ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَعْجَبُ الْأَمْرَيْنِ إِلَيَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو الرَّقِّيُّ وَابْنُ جُرَيْجٍ وَشَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَمِّهِ عِمْرَانَ عَنْ أُمِّهِ حَمْنَةَ إِلَّا أَنَّ ابْنَ جُرَيجٍ يَقُولُ عُمَرُ بْنُ طَلْحَةَ وَالصَّحِيحُ عِمْرَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِذَا كَانَتْ تَعْرِفُ حَيْضَهَا بِإِقْبَالِ الدَّمِ وَإِدْبَارِهِ وَإِقْبَالُهُ أَنْ يَكُونَ أَسْوَدَ وَإِدْبَارُهُ أَنْ يَتَغَيَّرَ إِلَى الصُّفْرَةِ فَالْحُكْمُ لَهَا عَلَى حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍ وَإِنْ كَانَتْ الْمُسْتَحَاضَةُ لَهَا أَيَّامٌ مَعْرُوفَةٌ قَبْلَ أَنْ تُسْتَحَاضَ فَإِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَتُصَلِّي وَإِذَا اسْتَمَرَّ بِهَا الدَّمُ وَلَمْ يَكُنْ لَهَا أَيَّامٌ مَعْرُوفَةٌ وَلَمْ تَعْرِفْ الْحَيْضَ بِإِقْبَالِ الدَّمِ وَإِدْبَارِهِ فَالْحُكْمُ لَهَا عَلَى حَدِيثِ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ و قَالَ الشَّافِعِيُّ الْمُسْتَحَاضَةُ إِذَا اسْتَمَرَّ بِهَا الدَّمُ فِي أَوَّلِ مَا رَأَتْ فَدَامَتْ عَلَى ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا فَإِذَا طَهُرَتْ فِي خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا أَوْ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا أَيَّامُ حَيْضٍ فَإِذَا رَأَتْ الدَّمَ أَكْثَرَ مِنْ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا فَإِنَّهَا تَقْضِي صَلَاةَ أَرْبَعَةَ عَشَرَ يَوْمًا ثُمَّ تَدَعُ الصَّلَاةَ بَعْدَ ذَلِكَ أَقَلَّ مَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَهُوَ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي أَقَلِّ الْحَيْضِ وَأَكْثَرِهِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَقَلُّ الْحَيْضِ ثَلَاثَةٌ وَأَكْثَرُهُ عَشَرَةٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَبِهِ يَأْخُذُ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَرُوِيَ عَنْهُ خِلَافُ هَذَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ أَقَلُّ الْحَيْضِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ وَأَكْثَرُهُ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالْأَوْزَاعِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَأَبِي عُبَيْدٍ

a y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Basiyar] ko; a y’a fɔ an ye ko [Abu Amir Al Aqadi] ko; a y’a fɔ an ye [Zuhair bin Muhamadu] ka bɔ [Abdullah bin Muhamadu bin Aqil] ka bɔ [Ibrayima bin Muhamadu bin Talhah] ka bɔ a belencɛ [Imran bin Talhah] ka bɔ a bamuso [Hamnah bin Jahsy] la a ko; ‘N’ ka kalolabɔ joli tun ka ca ani a tun ka gwɛlɛ, o la n’ tagara kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ ka kibaruya di a ma ani ka fatwa ɲini a fɛ. N y’a sɔrɔ n balimamuso ka soo, Zainab bint Jahsy, o kɔ, n ko; 'E Ala ka ciden, tiɲɛ na, ne joli be bɔra ka caya ani ka caya, o lo ye n bali ka delili kɛ ani ka sunɔgɔ, o la, i be mun lo yamaruya di n ma nin koo nin na?' a ko: ‘Aw ye kɔri di, bari a be joli bɔ,’ a ko; ‘Joli ka ca n’o ye wa?’ a ko: ‘Aw k’a siri ni fɛɛn dɔ ye min be se ka joli bali ka bɔ,’ a ko ten; ‘Joli tun ka ca kosɔbɛ’. A ko: ‘Aw ye fani dɔ ta; ‘Joli ka ca ani a ka gwɛlɛ,’ o kɔ, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Ne bena fɛɛn fila yamaruya di aw ma, aw be min kɛ, o bena bɔ. Ani n’i be se k’o fila bɛɛ kɛ, o tuma na i b’a lɔn ka ɲɛ’. A ko: ‘Tiɲɛ na, o ye Sutana ka bugɔli ye, o la, aw ka tile wɔɔrɔ walima tile wolonfila kɛ ka kɛɲɛ ni Ala ka lɔnniya ye, o kɔ, aw ka ko. N’i ​​y’a ye ko i saniyanin lo ani i saniyanin lo o tuma na, i ka suu mugan ni naani walima tile mugan ni suu mugan ni saba delili kɛ, i ka sunɔgɔ ani ka delili kɛ bari o be bɔ i la. O cogo kelen na, i n’a fɔ muso minw be kalo la, aw k’u yɛrɛ saniya u ka kalo la ani u ka kalo senumanw na. N’i ​​fanga sera ka tilefɛ seli ban, ka wulafɛ seli teliya, o kɔ, i be ko n’i saniyara, o kɔ, i be tilera seli kɛ ani wulafɛ seli. O kɔ, i be magaribu seli ban ani ka Isha seli teliya, o kɔ, i be ko ani ka seli fila nunu fara ɲɔgɔn kan o kɔ, i b’o kɛ. Ni i be ko fajiri fɛ, i k’o kɛ. O la, a kɛ. Ani, aw ka sunɔgɔ n’aw barika ka bon’. O kɔfɛ, cira sallallahu ko: 'Nin ye fɛn fila ye minw ka di ne ye ka tɛmɛ fɛn bɛɛ kan'. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye. [Ubaidullah bin Amru Ar Raqi] ani [Ibn Juraij] ani [Syarik] y’o lakali ka bɔ [Abdullah bin Muhamadu bin Aqil] fɛ ka bɔ [Ibrahima bin Muhamadu bin Talhah] fɛ ka bɔ a belencɛ [Imran] fɛ ka bɔ a bamuso [Hamnah] fɛ. O ye ko Ibn Juraij ye Umar bin Talhah tɔgɔ fɔ dɔrɔn. Tiɲɛn lo ko Imran bin Talha lo. A ko; ‘N ye Muhamadu ɲininga nin hadisi koo la, o la, a y’a ɲininga ko: ‘Hadisi hasan shahih’. O cogo kelen na, Ahmad bin Hanbal fana y’a fɔ ko: ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye.’ Ahmad ni Ishaq y’a fɔ muso dɔ koo la min be mustahadlah kɛ, n’a y’a ka kalolabɔ lɔn..........o tuma na, sariya be i n’a fɔ a fɔra cogo min na Fatimah bint Abu Hubaisy ka hadisi kɔnɔ. Ni muso min be Istihadlah kɛra, ale ye tile dɔw lɔn ka kɔn Istihadlah ɲɛ, o tuma na, a ka kan ka delili to yen a ka kalosara loonw na. O kɔ, a be ko ani ka koli kɛ delili bɛɛ kɔ, o kɔ, a be se ka delili kɛ. Ni joli be bɔra hali bi, n’a ma tile lɔn, walima n’a ma kalo lɔn joli bɔli fɛ, o sariya min bɛnnin lo a ma, o ye Hamnah bint Jahsy ka hadisi ye. Abu Ubaid fana y’o lo fɔ. Shafi’i ko; ‘Ni muso ye Istihadlah sɔrɔ, a joli be bɔ tuma bɛɛ n’a y’a ye fɔlɔ ani a be taga ɲɛ ten, o tuma na, a ka kan ka delili dabila o wagatiw cɛ tile tan ni duuru kɔnɔ. Nka, n’a saniyanin lo tile tan ni duuru kɔnɔ wala ka kɔn o ɲɛ, o tuma na, a ka kalolabɔ loonw fana be don o la. Ni muso ye joli ye ka tɛmɛ tile tan ni duuru kan, o tuma na, a ka kan ka tile tan ni naani ka delili sara. O kɔ, o kɔ, a ye delili dabila kalolabɔ wagati surunnin na ka kɛɲɛ ni wa . Nita, o kɔrɔ, tile kelen ni suu kelen’. Abu Isa ko; Ulamaw ka miiriya tɛ kelen ye kalolabɔ wagati surun ni wagati jan koo la. Lɔnnikɛla dɔw ko; ‘Kalolabɔ min ka teli, o ye tile saba ye, min ka jan, o ye tile tan ye’. O ye Sufyan Ats Sauri ka miiriya ye, min ye bin Al Mubaraki ye ani min siginin be Kufa dugu la. Ani lɔnnikɛla dɔw i n’a fɔ ‘Atha bin Abu Rabah’ y’a fɔ ko: ‘Waati min ka teli, o ye tile ni suu kelen ye, min ka jan, o ye tile tan ni duuru ye. O ye Malik, Al Auza’i, Siyafi’i, Ahmadu, Ishaq ani Abu Ubaid’ ka miiriya ye.

Hadith

Imam Tirmidzi : 119

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْاسْتَفْتَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ ابْنَةُ جَحْشٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ فَقَالَ لَا إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ فَاغْتَسِلِي ثُمَّ صَلِّي فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍقَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ اللَّيْثُ لَمْ يَذْكُرْ ابْنُ شِهَابٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أُمَّ حَبِيبَةَ أَنْ تَغْتَسِلَ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَكِنَّهُ شَيْءٌ فَعَلَتْهُ هِيَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَيُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ اسْتَفْتَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمُسْتَحَاضَةُ تَغْتَسِلُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَرَوَى الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ

a y’a fɔ an ye ko [Kutaba] ko; a y’a fɔ an ye [Al Laits] ka bɔ [Ibn Shihab] ka bɔ [Urwah] ka bɔ [‘Aisyah] la ko a ko; Ummu Habiba bint Jahsy ye fatwa dɔ ɲini Rasulullah fɛ, a ko; ‘Tiɲɛ na, n’ ye istihadlah sɔrɔ, fɔɔ n’ kɛra mɔgɔ nɔgɔnin ye, o la, yala n’ ka ɲi ka delili dabila wa?’ A ko: ‘Ɔn ɔn, bana joli dɔrɔn lo, i ka kan ka ko ka delili kɛ’. O kama, Ummu Habiba tun be ko tuma bɛɛ n’a be taga delili kɛ.’ Kutayiba ko; ‘Ali Layiti ko; 'Ibn Shihab ma fɔ ko Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam y'a fɔ Ummu Habiba ye ko a ka ko tuma o tuma n'a be delili kɛra, nka o tun ye koo ye a tun be to ka min kɛ.' Abu Isa ko; ‘Nin hadisi fana fɔra ka bɔ Az Zuhri fɛ, ka bɔ Amrah fɛ, ka bɔ ‘Aisyah fɛ, a ko; Ummu Habiba bint Jahasy ye fatwa dɔ ɲini Rasulullah fɛ. Ani lɔnnikɛla dɔw b’a fɔ ko muso minw be istihadlah kɛ, u ka ɲi ka ko tuma o tuma n’u be delili kɛra. [Al Auza’i] ye [Az Zuhri] lakali ka bɔ [Urwa] la ani [Amrah] ka bɔ [Aisyah] la.

Hadith

Imam Tirmidzi : 120

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مُعَاذَةَأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ عَائِشَةَ قَالَتْ أَتَقْضِي إِحْدَانَا صَلَاتَهَا أَيَّامَ مَحِيضِهَا فَقَالَتْ أَحَرُورِيَّةٌ أَنْتِ قَدْ كَانَتْ إِحْدَانَا تَحِيضُ فَلَا تُؤْمَرُ بِقَضَاءٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ أَنَّ الْحَائِضَ لَا تَقْضِي الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ لَا اخْتِلَافَ بَيْنَهُمْ فِي أَنَّ الْحَائِضَ تَقْضِي الصَّوْمَ وَلَا تَقْضِي الصَّلَاةَ

a y’a fɔ an ye ko [Kutaba] ko; y’a fɔ an ye [Hamadu bin Zaid] ka bɔ [Ayyub] ka bɔ [Abu Kilabah] ka bɔ [Mu’adza] la ko muso dɔ ye [Aisyah] ɲininga, a ko; ‘Yala an kelen ka ɲi k’a ka deliliw dafa kalosara wagati la wa?’ o kɔ, a y’a jaabi ko: ‘Ele ye Haruri -khawarij- ye wa? Tiɲɛ na, an cɛma - kira musow - mɔgɔ dɔw be yen minw be kalolabɔ sɔrɔ, nka u ma yamaruya sɔrɔ k’o sara’. Abu Isa ko; ‘Nin hadisi ye hasan lakika ye, mɔgɔ dɔw fana be yen minw y’a lakali ka bɔ ‘Aisyah la, a ma bɔ nin layidu nin na, ko muso min be kalolabɔ la, o ma kan ka a ka seliw sara. O ye sariyatigiw fanba ka miiriya ye, sɔsɔli tɛ u ni ɲɔgɔn cɛ ko muso min be kalolabɔ la, o ka kan ka sunɔgɔ sara, a kana delili sara’.