Imam Tirmidzi : 101
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ فَعَلْتُهُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاغْتَسَلْنَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ
Be seli e kɛ [Abu Musa Muhamɛdi bin Al Mutsanna] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Al Walid bin Muslim] m’ɔ fin [Al Auza’i] m’ɔ fin [Abdurrahman bin Al Qosim] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin [‘Aisyah] m’ɔ fin [‘Aisyah]’n, ɔ seli kɛ; ‘Sɛ klɛn wlalɛ’n nin klɛn wlalɛ’n be kɔ likawlɛ’n, nn ɔ fata kɛ be wunnzin. Cɛn kun’n, e nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n e yoli sɔ, kpɛkun e wunnzinnin junub. Ɔ seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, ndɛ kun o lɛ wie m'ɔ fin Abu Hurairah, nin Abdolla bin Omar, ɔ nin Rafi' bin Khadij'.
Imam Tirmidzi : 102
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ وَجَبَ الْغُسْلُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَعَلِيٌّ وَعَائِشَةُ وَالْفُقَهَاءِ مِنْ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا الْتَقَى الْخِتَانَانِ وَجَبَ الْغُسْلُ
ɔ seli e kɛ [Annad] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Waki’] m’ɔ fin [Sufyan] m’ɔ fin [Ali bin Zaid] m’ɔ fin [Sa’id bin Al Musayyib] m’ɔ fin [‘Aisyah] m’ɔ seli kɛ; 'Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam seli kɛ: 'Sɛ klɛn wlalɛ'n tra klɛn wlalɛ'n, nn ghusl ti cinnjin'. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ‘Aisyah ti hasan nanwlɛfuɛ’. Ɔ seli kɛ; 'Be kannin hadith sɔ'n i ndɛ 'Aisyah su wafa kpanngban, yɛle kɛ hadith, 'Sɛ klɛn wlalɛ'n tra klɛn wlalɛ'n, nn ghusl ti cinnjin'. I sɔ yɛ fluwa sifuɛ nga be fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be nun’n, kɛ Abu Bakr, nin Omar, nin Otman, nin Ali, ɔ nin Aisyah sa’n, be nun sunman be bu ɔ. Asa ekun’n, be fin tabi’in fuqaha nin sran nga be sinnin be sin’n be nun kɛ Sufyan Ats Tsauri, nin Syafi’i, nin Ahmad, ɔ nin Ishaq sa. Be seli kɛ; ‘Sɛ klɛn wlalɛ’n nin klɛn wlalɛ’n be kɔ likawlɛ’n, nn ɔ fata kɛ be wunnzin’.
Imam Tirmidzi : 103
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَإِنَّمَا كَانَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ رُخْصَةً فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ ثُمَّ نُهِيَ عَنْهَاحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا كَانَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ ثُمَّ نُسِخَ بَعْدَ ذَلِكَ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَرَافِعُ بْنُ خَدِيجٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّهُ إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ فِي الْفَرْجِ وَجَبَ عَلَيْهِمَا الْغُسْلُ وَإِنْ لَمْ يُنْزِلَا
ɔ seli e kɛ [Ahmad bin Mani’] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Abdula bin Al Mubarak] seli kɛ; ɔ kannin ndɛ kleli e [Yunus bin Yazid] m’ɔ fin [Az Zuhri] m’ɔ fin [Sahl bin Sa’d] m’ɔ fin [Ubai bin Ka’ab] m’ɔ seli kɛ; ‘Nzue nga be fa wunnzin sran’n i olɛ’n, afin i bo bolɛ nun’n, bla’n i mmoja’n ti like kun mɔ be fa uka sran’n, Izlaɛlifuɛ’m be blɛ su’n, i sin’n, be tanninnin i yolɛ’. Ɔ seli e kɛ [Ahmad bin Mani’] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Abdula bin Al Mubarak] seli kɛ; ɔ fali sanad sɔ’n kleli e [Ma’mar] m’ɔ fin [Az Zuhri]’n, kɛ nga hadith’n fa kan’n sa. Abu Isa seli kɛ; 'Hadith sɔ'n ti hasan authentic, nzue'n i olɛ'n ti kɛ nzue'n wo Izlaɛlifuɛ'm be bo bolɛ nun cɛ, i sin'n be tanninnin i'. Kɛ ngalɛ sa’n, sran kpanngban kpa be kannin hadith sɔ’n i ndɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be sa nun, be nun wie yɛle Ubai bin Ka’ab nin Rafi’ bin Khudij. Fluwa sifuɛ kpanngban be nanti hadith sɔ’n su, be waan sɛ yasua kun yi i yi’n i wunnɛn’n nun’n, nn ɔ fata kɛ ɔ wunnzin kannzɛ bɔbɔ bla’n i mmoja’n w’a fiteman’n’.
Imam Tirmidzi : 104
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْجَحَّافِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ فِي الِاحْتِلَامِقَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَمْ نَجِدْ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا عِنْدَ شَرِيكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو الْجَحَّافِ اسْمُهُ دَاوُدُ بْنُ أَبِي عَوْفٍ وَيُرْوَى عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَحَّافِ وَكَانَ مَرْضِيًّا قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَالزُّبَيْرِ وَطَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ
ɔ seli e kɛ [Ali bin Hujr] seli kɛ; ɔ boli jasin fɛ’n kleli e [Sharik] m’ɔ fin [Abu Al Hajjaf] m’ɔ fin [Ikrimah] m’ɔ fin [Ibn Abbas] m’ɔ seli kɛ; 'Nzue -wunnzin- o lɛ nzue -semen- ti laliɛ nun'. Abu Isa seli kɛ; ‘N tili kɛ Al Jarud seli kɛ; ‘N tili kɛ Waki’ seli kɛ; ‘E ɲanman hadith sɔ’n saan Sharik’. Abu Isa seli kɛ; ‘Be flɛ Abu Al Jahhaf kɛ Dawud bin Abu Auf’. Hadith sɔ’n, Sufyan Ats Tsauri kusu yɛ ɔ kannin ɔn. Ɔ seli kɛ; 'E seli Abu Al Jahhaf kɛ, ɔ ti sran mɔ be bu i sran'. Abu Isa seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, ndɛ kun o lɛ ekun m'ɔ fin Otman bin 'Affan, nin Ali bin Abu Talib, nin Az Zubair, nin Thalhah, nin Abu Ayyub, ɔ nin Abu Sa'id mɔ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ'n kannin'n, ɔ seli kɛ: 'Nzue nga be fa wunnzin sran'n, ɔ fin bla'n i mmoja'n.'
Imam Tirmidzi : 105
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ هُوَ الْعُمَرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلَا يَذْكُرُ احْتِلَامًا قَالَ يَغْتَسِلُ وَعَنْ الرَّجُلِ يَرَى أَنَّهُ قَدْ احْتَلَمَ وَلَمْ يَجِدْ بَلَلًا قَالَ لَا غُسْلَ عَلَيْهِ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَرَى ذَلِكَ غُسْلٌ قَالَ نَعَمْ إِنَّ النِّسَاءَ شَقَائِقُ الرِّجَالِقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ حَدِيثَ عَائِشَةَ فِي الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلَا يَذْكُرُ احْتِلَامًا وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ فِي الْحَدِيثِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ إِذَا اسْتَيْقَظَ الرَّجُلُ فَرَأَى بِلَّةً أَنَّهُ يَغْتَسِلُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِنَّمَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْغُسْلُ إِذَا كَانَتْ الْبِلَّةُ بِلَّةَ نُطْفَةٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ وَإِذَا رَأَى احْتِلَامًا وَلَمْ يَرَ بِلَّةً فَلَا غُسْلَ عَلَيْهِ عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ
ɔ seli e kɛ [Ahmad bin Mani’] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Hammad bin Khalid Al Khayyath] m’ɔ fin [Abdulla bin Omar] -m’ɔ ti Al Umari- m’ɔ fin [Ubaidullah bin Omar] m’ɔ fin [Al Qasim bin Muhammad] m’ɔ fin [‘Aisyah] i nun’n, ɔ seli kɛ; 'Cɛn kun'n, be usali Allah i janunfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam bian kun m'ɔ tɔli nzue'n i su kosan sanngɛ i wla w'a fiman su kɛ ɔ su lafi, ɔ tɛli su kɛ: 'Ɔ fata kɛ ɔ wunnzin'. Yɛ kɛ be usɛli i bian kun m’ɔ su lafi sanngɛ ɔ ɲanman like fi m’ɔ ti nzue’n -semen-, ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɔ fataman kɛ ɔ wunnzin’. Umm Salamah usali kɛ: ‘?O Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n, sɛ bla kun lafi kɛ ngalɛ’n sa’n, ɔ fata kɛ ɔ wunnzin wie?’ ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɛɛn, afin bla’m be ti aniaan mɔ be ti kun’n’. Abu Isa seli kɛ; ‘Sran ng’ɔ kannin hadith sɔ’n, yɛle kɛ ‘Aisyah hadith’n m’ɔ kan sran kun m’ɔ ɲannin like m’ɔ tɔli’n i ndɛ’n, sanngɛ sɛ ɔ su lafi’n, i wla w’a fiman su’n, yɛle Abdullah bin Umar m’ɔ fin Ubadidullah bin Umar’n. Sanngɛ, kɛ be se kɛ be fa i hadith’n be sie i ti nun’n, Yahya bin Sa’id yoli maan Abdolla bin Omar i wunmiɛn’n wieli. I sɔ’n ti’n, fluwa sifuɛ kpanngban mɔ be fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam nin tabi’in be janvuɛ’m be nun’n, be bu i kɛ sɛ sran kun jaso naan ɔ wun like kun m’ɔ ti nzue’n, ɔ fata kɛ ɔ wunnzin’. Sufyan Ats Tsauri nin Ahmad be fali akunndan sɔ’n wie. Yɛ fluwa sifuɛ wie mɔ be o tabi’n nun’n, be waan sɛ nzue’n ti kɛ bla’n i mmoja sa’n, ɔ fata kɛ sran kun wunnzin. I sɔ yɛ Shafi’i nin Ishaq be bu ɔ. Sɛ sran kun lafi sanngɛ ɔ wunman like fi m’ɔ ti nzue’n - bla’n i mmoja’n - nn ɔ fataman kɛ ɔ wunnzin’.
Imam Tirmidzi : 106
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو السَّوَّاقُ الْبَلْخِيُّ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَلِيٍّ قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمَذْيِ فَقَالَ مِنْ الْمَذْيِ الْوُضُوءُ وَمِنْ الْمَنِيِّ الْغُسْلُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ مِنْ الْمَذْيِ الْوُضُوءُ وَمِنْ الْمَنِيِّ الْغُسْلُ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Amru Kɛ nga Sawwaq Al Balkhi fa kannin’n sa’n]; ɔ kannin [Husyaim] i ndɛ kleli e [Yazid bin Abu Ziyad], kpɛkun ɔ seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Mahmudu bin Ghailan] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Husain Al Ju’fi] m’ɔ fin [Za`ida] m’ɔ fin [Yazid bin Abu Ziyad] m’ɔ fin [Abdurrahman bin Abu Laila] m’ɔ fin [Ali] i ndɛ’n, ɔ seli kɛ; 'N usali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam madzi i su ndɛ, ɔ maan ɔ tɛli su kɛ: 'Sɛ sran kun waan ɔ́ fíte madzi nun’n, ɔ fata kɛ ɔ wunnzin i wun, yɛ sɛ ɔ waan ɔ́ fíte bla’n i nun’n, ɔ fata kɛ ɔ wunnzin i. Ɔ seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, ndɛ kun o lɛ wie m'ɔ fin Al Miqdad bin Al Aswad nin Ubai bin Ka'ab'. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ti hasan nanwlɛfuɛ. Hadith sɔ’n, ɔ fin Ali bin Abu Talib, ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam m’ɔ fin atin uflɛ’n, yɛle hadith’n, ‘Madzi nun fitelɛ’n ɔ fata kɛ be wunnzin i, yɛ sperme nun fitelɛ’n ɔ fata kɛ be wunnzin i’. I sɔ yɛ fluwa sifuɛ dandan nga be fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be nun’n, ɔ nin tabi’in nin be nga be sinnin be sin’n be bu ɔ. I sɔ akunndan’n, Sufyan, nin Syafi’i, nin Ahmad, ɔ nin Ishaq’ be fali wie.
Imam Tirmidzi : 107
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عُبَيْدٍ هُوَ ابْنُ السَّبَّاقِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ كُنْتُ أَلْقَى مِنْ الْمَذْيِ شِدَّةً وَعَنَاءً فَكُنْتُ أُكْثِرُ مِنْهُ الْغُسْلَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَأَلْتُهُ عَنْهُ فَقَالَ إِنَّمَا يُجْزِئُكَ مِنْ ذَلِكَ الْوُضُوءُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ بِمَا يُصِيبُ ثَوْبِي مِنْهُ قَالَ يَكْفِيكَ أَنْ تَأْخُذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَتَنْضَحَ بِهِ ثَوْبَكَ حَيْثُ تَرَى أَنَّهُ أَصَابَ مِنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فِي الْمَذْيِ مِثْلَ هَذَا وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَذْيِ يُصِيبُ الثَّوْبَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا يُجْزِئُ إِلَّا الْغَسْلُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ يُجْزِئُهُ النَّضْحُ و قَالَ أَحْمَدُ أَرْجُو أَنْ يُجْزِئَهُ النَّضْحُ بِالْمَاءِ
ɔ seli e kɛ [Annad] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Abda] fin [Muhammad bin Ishaq] ɔ fin [Sa’id bin Ubaid] - yɛle kɛ Ibn As Sabbaq, ɔ fin [i baba] ɔ fin [Sahl bin Hunaif] ɔ seli kɛ; ‘Blɛ sunman’n, kɛ mɔ n fɛ’n ti’n, n fa Madzi n fite lɔ, ɔ maan blɛ sunman’n, i sɔ’n ti’n, n wunnzin min wun. I sin’n, n kannin ndɛ’n, kpɛkun n usali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam ndɛ sɔ’n, ɔ tɛli min su kɛ: ‘Ɔ ti su kɛ a yo ɔ wunnzin’. Kpɛkun n usali i ekun kɛ: ‘?Ɔo, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n, tralɛ nga tukpacɛ’n tɔli i su’n li?’ Ɔ tɛli i su kɛ: ‘Sɛ a fa nzue ng’ɔ o ijre’n i nzɔliɛ like kun nun’n, kpɛkun a fa gua lika nga tukpacɛ’n o su’n, ɔ ti su’. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ti hasan nanwlɛfuɛ. Yɛ e siman hadith sɔ’n i su ndɛ saan Muhammad bin Ishaq i hadith ng’ɔ kan madzi ndɛ’n. Fluwa sifuɛ’m be te nuan sɛman madzi su tralɛ’n i su, be nun wie’m be waan; ‘Ɔ fata kɛ be douche’. I sɔ yɛ Shafi’i nin Ishaq be bu ɔ. Kɛ wie’m be seli kɛ, ‘An fa nzue gua su sa ngbɛn’. Yɛ Ahmad seli kɛ; ‘N lafi su kɛ be fa nzue be gua su lele’.
Imam Tirmidzi : 108
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ ضَافَ عَائِشَةَ ضَيْفٌ فَأَمَرَتْ لَهُ بِمِلْحَفَةٍ صَفْرَاءَ فَنَامَ فِيهَا فَاحْتَلَمَ فَاسْتَحْيَا أَنْ يُرْسِلَ بِهَا وَبِهَا أَثَرُ الِاحْتِلَامِ فَغَمَسَهَا فِي الْمَاءِ ثُمَّ أَرْسَلَ بِهَا فَقَالَتْ عَائِشَةُ لِمَ أَفْسَدَ عَلَيْنَا ثَوْبَنَا إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيهِ أَنْ يَفْرُكَهُ بِأَصَابِعِهِ وَرُبَّمَا فَرَكْتُهُ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصَابِعِي قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا فِي الْمَنِيِّ يُصِيبُ الثَّوْبَ يُجْزِئُهُ الْفَرْكُ وَإِنْ لَمْ يُغْسَلْ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى أَبُو مَعْشَرٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ وَحَدِيثُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ
ɔ seli e kɛ [Annad] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Abu Mu’awiyah] m’ɔ fin [Al A’masy] m’ɔ fin [Ibrahim] m’ɔ fin [Hammam bin Al Harith] m’ɔ seli kɛ; ‘Aofuɛ kun bali Aisyah i awlo lɔ, kpɛkun Aisyah seli i kɛ ɔ fa tanngannin ufue kun la, ɔ maan ɔ la tralɛ sɔ’n su. Aofuɛ’n lafili laliɛ m’ɔ ti nzue’n, kpɛkun ɲannzuɛn kunnin i kɛ ɔ fa tanngannin’n sɛ i sin afin ɔ le bla’n i mmoja’n, ɔ maan ɔ fɛli i wlali nzue nun. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, yɛ ɔ fɛli i ko mannin ‘Aisyah ɔ. Ɔ maan [‘Aisha] seli kɛ: ‘?Ngue ti yɛ ɔ sacili -yoli nzue- e tralɛ’n niɔn? Kannzɛ bɔbɔ ɔ ti su kɛ ɔ fɛ i sa mma’m be kpɛ nzɔliɛ’m be su’n, sanngɛ cɛn kun’n, n fali min sa mma’m be kpɛli Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam’ i tralɛ’n. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ti hasan nanwlɛfuɛ. I sɔ’n ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ kpanngban mɔ be fin fuqaha’m be nun’n, ɔ nin tabi’in nin sran nga be sinnin be sin’n be akunndan. Kɛ Sufyan Ats Tsauri, nin Siyafi, nin Ahmad, ɔ nin Ishaq sa. Be se kɛ, kɛ be kan tannin’n i su nzue’n i ndɛ’n, ‘sɛ ɔ wunnzinmɛn i bɔbɔ’n, ɔ ti su kɛ ɔ kpɛkpɛ nun’. I sɔ yɛ be kannin ndɛ’n [Mansur] m’ɔ fin [Hammam bin Al Harith] m’ɔ fin [‘Aisyah] nun’n niɔn. Kɛ Al A’masy i su ndɛ’n sa. Yɛ [Abu Ma’syar] kannin hadith sɔ’n [Ibrahim] i ndɛ [Al Aswad] i ndɛ [‘Aisyah] i ndɛ. Yɛ Al A’masy i hadith’n ti nanwlɛ kpa.
Imam Tirmidzi : 109
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا غَسَلَتْ مَنِيًّا مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ عَائِشَةَ أَنَّهَا غَسَلَتْ مَنِيًّا مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْفَرْكِ لِأَنَّهُ وَإِنْ كَانَ الْفَرْكُ يُجْزِئُ فَقَدْ يُسْتَحَبُّ لِلرَّجُلِ أَنْ لَا يُرَى عَلَى ثَوْبِهِ أَثَرُهُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ الْمَنِيُّ بِمَنْزِلَةِ الْمُخَاطِ فَأَمِطْهُ عَنْكَ وَلَوْ بِإِذْخِرَةٍ
ɔ seli e kɛ [Ahmad bin Mani’] seli kɛ; Ɔ seli e kɛ [Abu Mu’awiyah] m’ɔ fin [Amru bin Maimun bin Mihran] m’ɔ fin [Sulaiman bin Yasar] m’ɔ fin [‘Aisyah]’n, ɔ wunnzinnin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i tralɛ’m be su nzɔliɛ’m be su cɛn kun. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ti hasan nanwlɛfuɛ. Ndɛ tre nga nun’n, ndɛ kun m’ɔ fin Ibn Abbas’n, ɔ o lɛ wie. I sɔ nun’n, hadith nga Aisyah kannin’n, m’ɔ se kɛ cɛn kun’n, ɔ wunnzinnin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam i tralɛ’n su’n, ɔ nin hadith nga be flɛ i kɛ scraping’n be kɔman likawlɛ. Afin kannzɛ bɔbɔ sɛ be kpɛ tralɛ’n su’n, ɔ ti su’n, sanngɛ wie liɛ’n, sɛ nzɔliɛ nga be o tralɛ’n su’n be te o lɛ’n, ɔ yomɛn i fɛ. Ibn Abbas seli kɛ; ‘Mani ti kɛ snot sa, ɔ maan maan ɔ to i nglo bɔbɔ nin idzkhir -waka-’.
Imam Tirmidzi : 110
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُ وَهُوَ جُنُبٌ وَلَا يَمَسُّ مَاءً حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفِيانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَغَيْرِهِ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَتَوَضَّأُ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ وَقَدْ رَوَى عَنْ أَبِي إِسْحَقَ هَذَا الْحَدِيثَ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ وَيَرَوْنَ أَنَّ هَذَا غَلَطٌ مِنْ أَبِي إِسْحَقَ
ɔ seli e kɛ [Annad] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Abu Bakr bin Ayyasy] m’ɔ fin [Al A’masy] m’ɔ fin [Abu Ishaq] m’ɔ fin [Al Aswad] m’ɔ fin [Aisyah] m’ɔ fin [Aisyah] i nun’n, ɔ seli kɛ; 'Cɛn kun’n, kɛ ɔ́ yó junub’n, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n lafili, w’a kanman nzue’. Ɔ seli e [Waki’] m’ɔ fin [Sufyan] m’ɔ fin [Abu Ishaq] kɛ ngalɛ’n sa. Abu Isa seli kɛ; ‘Sa’id bin Al Musayyib nin sran uflɛ’m be ndɛ yɛ ɔ o lɛ ɔ’. Nán sran kunngba yɛ ɔ kannin hadith sɔ’n niɔn, ɔ fin Al Aswad, ɔ fin ‘Aisyah, ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam, kɛ ɔ yoli wunnzinlɛ ka naan w’a lafi’n. Yɛ ndɛ sɔ’n ti nanwlɛ tra Abu Ishaq m’ɔ fin Al Aswad’n i hadith’n. Hadith sɔ’n, Syu’nah, nin Ats Tsauri, ɔ nin sran uflɛ nga be timan be’n, be kannin ndɛ sɔ’n Abu Ishaq lɔ wie. Yɛ be wunnin kɛ ndɛ sɔ’n ti Abu Ishaq’ i fɔnlɛ.
Imam Tirmidzi : 111
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَأَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَنَامُ أَحَدُنَا وَهُوَ جُنُبٌ قَالَ نَعَمْ إِذَا تَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمَّارٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا إِذَا أَرَادَ الْجُنُبُ أَنْ يَنَامَ تَوَضَّأَ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ
ɔ seli e kɛ [Mohamɛdi bin Al Mutsanna] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Yahya bin Sa’id] m’ɔ fin [Ubaidullah bin Omar] m’ɔ fin [Nafi’] m’ɔ fin [Ibn Omar] m’ɔ fin [Omar] i sa nun’n, ɔ usali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n kɛ cɛn kun’n, ɔ usali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n kɛ: ‘?E nun kun kwla lafi junub nun?’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɛɛn, sɛ ɔ yo ablution’n’. Ɔ seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, ndɛ nga be fin 'Ammar, 'Aisyah, 'Jabir, Abu Sa'id nin Umm Salamah' be o lɛ wie. Abu Isa seli kɛ; Ɔmar i hadith’n yɛ ɔ ti ndɛ tre nga nun kpafuɛ’n, ɔ nin ndɛ nanwlɛ’n niɔn, akunndan sɔ’n, Sufyan Ats Tausri, nin bin Al Mubarak, nin Ahmad, ɔ nin Ishaq be fali. Be seli kɛ; ‘Sɛ junub kun kunndɛ kɛ ɔ́ láfi’n, maan ɔ yo ablution’.
Imam Tirmidzi : 112
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقِيَهُ وَهُوَ جُنُبٌ قَالَ فَانْبَجَسْتُ أَيْ فَانْخَنَسْتُ فَاغْتَسَلْتُ ثُمَّ جِئْتُ فَقَالَ أَيْنَ كُنْتَ أَوْ أَيْنَ ذَهَبْتَ قُلْتُ إِنِّي كُنْتُ جُنُبًا قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ لَا يَنْجُسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ حُذَيْفَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى قَوْلِهِ فَانْخَنَسْتُ يَعْنِي تَنَحَّيْتُ عَنْهُ وَقَدْ رَخَّصَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي مُصَافَحَةِ الْجُنُبِ وَلَمْ يَرَوْا بِعَرَقِ الْجُنُبِ وَالْحَائِضِ بَأْسًا
ɔ seli e kɛ [Ishaki bin Mansur] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Yahya bin Sa’id Al Kattan] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Humaid Ath Thawil] m’ɔ fin [Bakr bin Abdullah Al Muzani] m’ɔ fin [Abu Rafi’] m’ɔ fin [Abu Hurairah] i nun’n, ɔ seli e kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n nin i be yiali i nun m’ɔ o junub lika’n nun’n. Abu Hurairah seli kɛ; ‘Kpɛkun n fiali n fali nzue, i sin yɛ n bali ekun’. Ɔ usali kɛ: ‘?A o nin?’ Ɔ usali kɛ: ‘? annzɛ kusu ɔ seli kɛ: ‘?Nin yɛ a su kɔ ɔ?’ N tɛli i su kɛ: ‘Nanwlɛ, n o junub lika nun,’ ɔ seli min kɛ: ‘Mizilɛmufuɛ’m be timan fiɛn’. Ɔ seli kɛ; ‘Ndɛ tre nga nun’n, Hudzaifah nin Ibn Abbas be su ndɛ kun o lɛ wie’. Abu Isa seli kɛ; ‘Abu Hurairah i hadith sɔ’n ti hasan nanwlɛfuɛ. ‘N fiɛ’ i bo’n yɛle kɛ ‘n fa min wun mantan i’. Yɛ nán ulama’m be ngunmin yɛ be man sran’m be fanngan kɛ be nin junubfuɛ’m be sa nun’n, yɛ be wunman kɛ be tannin junubfuɛ’m be nvɛɛ’n annzɛ bla nga be wun aɲanbeun’n be ndɛ’n’.
Imam Tirmidzi : 113
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْجَاءَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ بِنْتُ مِلْحَانَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّ فَهَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَعْنِي غُسْلًا إِذَا هِيَ رَأَتْ فِي الْمَنَامِ مِثْلَ مَا يَرَى الرَّجُلُ قَالَ نَعَمْ إِذَا هِيَ رَأَتْ الْمَاءَ فَلْتَغْتَسِلْ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ قُلْتُ لَهَا فَضَحْتِ النِّسَاءَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا رَأَتْ فِي الْمَنَامِ مِثْلَ مَا يَرَى الرَّجُلُ فَأَنْزَلَتْ أَنَّ عَلَيْهَا الْغُسْلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سُلَيْمٍ وَخَوْلَةَ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ
ɔ seli e kɛ [Ibn Abu Omar] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Sufyan bin Uyaina] m’ɔ fin [Hisyam bin Urwah] m’ɔ fin [I baba] m’ɔ fin [Zaina bint Abu Salamah] m’ɔ fin [Ummu Salamah] m’ɔ seli kɛ; Ɔm Sulaim bint Milhan bali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i wun lɔ, kpɛkun ɔ seli kɛ; 'O Allah i janunfuɛ, nanwlɛ, Allah wunman nanwlɛ ndɛ'n i ɲannzuɛn, bla kun kusu sɛ ɔ lafi kɛ yasua sa'n, ɔ fata kɛ ɔ wunnzin?' Ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɛɛn, sɛ ɔ wun nzue’n, ɔ fata kɛ ɔ wunnzin’. Ummu Salama seli kɛ; ‘N usali Ummu Sulaim kɛ: ‘A yili bla’m be su ndɛ’m be nglo, ɔ Ummu Sulaim!’ Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ti hasan nanwlɛfuɛ. Fuqaha’m be dan lika be akunndan’n yɛ ɔ o lɛ ɔ, sɛ bla kun lafi kɛ yasua kun lafi’n sa’n, lele naan w’a tɔ nzue’n nun’n, nn ɔ fata kɛ ɔ wunnzin. Akunndan sɔ’n, Sufyan Ats Tsauri nin Syafi’i’ be fali wie. Ɔ seli kɛ; ‘Ndɛ tre nga nun’n, ndɛ kun o lɛ wie m’ɔ fin Umm Sulaim, nin Khaulah, nin ‘Aisyah, ɔ nin Anas’.
Imam Tirmidzi : 114
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حُرَيْثٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْرُبَّمَا اغْتَسَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْجَنَابَةِ ثُمَّ جَاءَ فَاسْتَدْفَأَ بِي فَضَمَمْتُهُ إِلَيَّ وَلَمْ أَغْتَسِلْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ بِإِسْنَادِهِ بَأْسٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ وَالتَّابِعِينَ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا اغْتَسَلَ فَلَا بَأْسَ بِأَنْ يَسْتَدْفِئَ بِامْرَأَتِهِ وَيَنَامَ مَعَهَا قَبْلَ أَنْ تَغْتَسِلَ الْمَرْأَةُ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ɔ seli e kɛ [Annad] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Waki’] fin [Huraits] fin [Ash Sya’bi] fin [Masruq] fin [‘Aisyah] ɔ seli kɛ; 'Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam wunnzinnin junub nun kpɛkun ɔ bali kɛ ɔ́ fá i wunnɛn’n kɔ́ lika, ɔ maan n fali i aunnvuɛ blɛ mɔ m’an wunnzinman'. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n i su ndɛ fi nunman lɛ. I sɔ’n ti sran kpanngban mɔ be fin fluwa sifuɛ dandan’m be akunndan’n, mɔ be fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam nin tabi’in be janvuɛ’m be nun’n, be waan; ‘Sɛ yasua kun w’a wunnzin’n, nn sɛ ɔ do i wunnɛn’n i yi’n i wun naan ɔ nin i be la ka naan w’a wunnzin’n, ɔ timan tɛ’. I sɔ’n ti Sufyan Ats Tsauri, nin Syafi’i, nin Ahmad, ɔ nin Ishaq’ be akunndan.
Imam Tirmidzi : 115
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ بُجْدَانَ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ طَهُورُ الْمُسْلِمِ وَإِنْ لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ عَشْرَ سِنِينَ فَإِذَا وَجَدَ الْمَاءَ فَلْيُمِسَّهُ بَشَرَتَهُ فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌو قَالَ مَحْمُودٌ فِي حَدِيثِهِ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ وَضُوءُ الْمُسْلِمِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ بُجْدَانَ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَامِرٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَلَمْ يُسَمِّهِ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ أَنَّ الْجُنُبَ وَالْحَائِضَ إِذَا لَمْ يَجِدَا الْمَاءَ تَيَمَّمَا وَصَلَّيَا وَيُرْوَى عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ كَانَ لَا يَرَى التَّيَمُّمَ لِلْجُنُبِ وَإِنْ لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ وَيُرْوَى عَنْهُ أَنَّهُ رَجَعَ عَنْ قَوْلِهِ فَقَالَ يَتَيَمَّمُ إِذَا لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Basyyar] nin [Mahmud bin Ghailan] be seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Abu Ahmad Az Zubairi] seli kɛ; Ɔ seli e kɛ [Sufyan] m’ɔ fin [Khalid Al Hadzdza`] m’ɔ fin [Abu Qilabah] m’ɔ fin [Amru bin Bujdan] m’ɔ fin [Abu Dzar] i nun’n, ɔ seli e kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Kannzɛ bɔbɔ w’a ɲanman nzue w’a diman afuɛ kpanngban’n, sanngɛ aunmuan kpa’n ti mizilɛmufuɛ’m be like ng’ɔ fa yo be wun sanwun’n. Ɔ maan sɛ ɔ le nzue’n, maan ɔ fa tɛtɛ i kplo’n su afin i sɔ’n ti kpa’. Mahmud seli i hadith nun kɛ, ‘Aunmuan kpa’n ti mizilɛmufuɛ’m be sanwun yolɛ like’. Ɔ seli kɛ; 'Ndɛ tre nga nun'n, ndɛ kun o lɛ wie m'ɔ fin Abu Hurairah, nin Abdolla bin Amru, ɔ nin Imran bin Hushain'. Abu Isa seli kɛ; ’ Kɛ ngalɛ sa’n, nán sran kunngba cɛ yɛ ɔ kannin ndɛ’n niɔn, ɔ fin Khalid Al Hadzdza` m’ɔ fin Abu Qilabah’n, ɔ nin ‘Amru bin Bujdan m’ɔ fin Abu Dzar’. [Ayyub] kannin hadith sɔ’n [Abu Qilabah] i ndɛ kleli [sran kun m’ɔ fin Bani Amir’n] m’ɔ fin [Abu Dharr], sanngɛ w’a bomɛn i dunman. Ɔ seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ti hasan nanwlɛfuɛ. I sɔ yɛ fuqaha’m be dan lika be kan ɔn, sɛ sran ng’ɔ ti junub’n, m’ɔ su wun bla’n, ɔ ɲanman nzue’n, ɔ fata kɛ ɔ yo tayamum, kpɛkun ɔ srɛ Ɲanmiɛn. Ibn Mas’ud kannin ndɛ wie kɛ sɛ junub kun ɲanman nzue bɔbɔ’n, ɔ kwlá yoman tayamum. Sanngɛ be kannin ndɛ kleli i kɛ ɔ yili i akunndan’n, i sin’n, ɔ seli kɛ; ‘Sɛ ɔ ɲanman nzue’n, ɔ kwlá yoman tayamum’. I sɔ akunndan’n, Sufyan Ats Tsauri, nin Malik, nin Syafi’i, nin Ahmad, ɔ nin Ishaq’ be fali akunndan sɔ’n.
Imam Tirmidzi : 116
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَعَبْدَةُ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ قَالَ لَا إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ وَلَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ وَصَلِّيقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ فِي حَدِيثِهِ وَقَالَ تَوَضَّئِي لِكُلِّ صَلَاةٍ حَتَّى يَجِيءَ ذَلِكَ الْوَقْتُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ أَنَّ الْمُسْتَحَاضَةَ إِذَا جَاوَزَتْ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا اغْتَسَلَتْ وَتَوَضَّأَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ
ɔ seli e kɛ [Annad] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Waki’] nin [Abdah] nin [Abu Mu’awiyah] be fin [Hsyam bin Urwah] be fin [i baba] be fin [‘Aisyah] ɔ seli kɛ; ’Fatima bint Hubaisy bali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i wun lɔ, kpɛkun ɔ seli kɛ; ‘O Allah i janunfuɛ’n, n gua istihadlah, lele m’ɔ́ fá jú kɛ n yo fiɛn. ?Ɔ maan n kwla yaci Ɲanmiɛn srɛlɛ?’ ɔ seli kɛ: ‘Tʃɛtʃɛ, tukpacɛ’n i mmoja ngunmin yɛ ɔ o lɛ ɔ, nán bla’n i anglo’n i mmoja’n niɔn. Sɛ bla’n i aɲinsiɛ’n i nun mmoja’n ju’n, amun yaci srɛlɛ’n, kɛ ɔ ko wie’n, amun wunnzin amun wun, kpɛkun amun wunnzin mmoja’n, i sin’n amun srɛ.’ Abu Mu’awiyah seli i hadith nun kɛ, ‘An yo ablution srɛlɛ kwlaa nun lele naan blɛ sɔ’n w’a ju’. Ɔ seli kɛ; ‘Ndɛ tre nga nun’n, ndɛ kun m’ɔ fin Umm Salamah’n, ɔ o lɛ wie’. Abu Isa seli kɛ; ‘Aisyah i hadith’n ti hasan nanwlɛfuɛ. Nán like sifuɛ kunngba cɛ m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be nun’n, yɛ ɔ bu sɔ ɔ. I sɔ akunndan’n, Sufyan Ats Tsauri, nin Malik, nin bin Al Mubarak, ɔ nin Syafi’i be kusu be bu i kɛ bla kun m’ɔ ti mustahadlah’n, ɔ fata kɛ ɔ wunnzin i wun, kpɛkun ɔ yo i wun wunnzinlɛ blɛ kwlaa ng’ɔ́ srɛ́’n’.
Imam Tirmidzi : 117
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا الَّتِي كَانَتْ تَحِيضُ فِيهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتَتَوَضَّأُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَتَصُومُ وَتُصَلِّيحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شُرَيْكٌ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ قَدْ تَفَرَّدَ بِهِ شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقُلْتُ عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ جَدُّ عَدِيٍّ مَا اسْمُهُ فَلَمْ يَعْرِفْ مُحَمَّدٌ اسْمَهُ وَذَكَرْتُ لِمُحَمَّدٍ قَوْلَ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّ اسْمَهُ دِينَارٌ فَلَمْ يَعْبَأْ بِهِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِنْ اغْتَسَلَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ هُوَ أَحْوَطُ لَهَا وَإِنْ تَوَضَّأَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ أَجْزَأَهَا وَإِنْ جَمَعَتْ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ أَجْزَأَهَا
ɔ seli e kɛ [Qutaiba] seli kɛ; ɔ kannin ndɛ kleli e [Sharik] m’ɔ fin [Abu Al Yaqzhan] m’ɔ fin [Adi bin Thabit] m’ɔ fin [min si] m’ɔ fin [i nannan’n] m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam’n, kɛ ɔ kannin bla nga be su lo wunmiɛn’n be ndɛ kɛ: ‘Maan ɔ yaci srɛlɛ’n cɛn nga ɔ wun aɲinsiɛ’n, kɛ ɔ ko yo sɔ’n, ɔ fata kɛ ɔ wunnzin, kpɛkun ɔ yo srɛlɛ kwlaa.’ [Ali bin Hujr] seli e kɛ [Sharik] boli hadith kun m’ɔ nin i bo’n be ti kun’n i jasin fɛ’n kleli e’. Abu Isa seli kɛ; 'Sharik ngunmin yɛ ɔ kannin hadith sɔ'n niɔn, nán Abu Al Yaqzhan yɛ ɔ kannin ɔn'. Ɔ seli kɛ; ?N usali Muhammad hadith sɔ’n i su ndɛ, n seli i kɛ: ‘Adi bin Thabit, ɔ fin i baba, ɔ fin i nannan, i nannan’n i dunman’n yɛle benin?’ Sanngɛ Mohamɛdi simɛn i dunman’n. Kpɛkun, n kannin ndɛ nga Yahya bin Ma’in seli kɛ be flɛ i kɛ Dinar’n i ndɛ n kleli Mohamɛdi, sanngɛ w’a faman su.’ Ahmad nin Ishaq be kannin bla kun m’ɔ ti istihadlah’n i ndɛ seli kɛ: ‘Sɛ ɔ wunnzin srɛlɛ blɛ kwlaa nun’n, nn ɔ ti ngwlɛlɛfuɛ kpa mɛn i, sɛ ɔ yo ablution srɛlɛ blɛ kwlaa nun’n, nn ɔ ti kpa mɛn i, yɛ sɛ ɔ fa srɛlɛ nɲɔn nin wunnzinlɛ blɛ kwlaa nun’n, nn i sɔ’n ti kpa mɛn i wie’.
Imam Tirmidzi : 118
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامَرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَمِّهِ عِمْرَانَ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أُمِّهِ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ قَالَتْكُنْتُ أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْتَفْتِيهِ وَأُخْبِرُهُ فَوَجَدْتُهُ فِي بَيْتِ أُخْتِي زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَمَا تَأْمُرُنِي فِيهَا قَدْ مَنَعَتْنِي الصِّيَامَ وَالصَّلَاةَ قَالَ أَنْعَتُ لَكِ الْكُرْسُفَ فَإِنَّهُ يُذْهِبُ الدَّمَ قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَتَلَجَّمِي قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَاتَّخِذِي ثَوْبًا قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ إِنَّمَا أَثُجُّ ثَجًّا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَآمُرُكِ بِأَمْرَيْنِ أَيَّهُمَا صَنَعْتِ أَجْزَأَ عَنْكِ فَإِنْ قَوِيتِ عَلَيْهِمَا فَأَنْتِ أَعْلَمُ فَقَالَ إِنَّمَا هِيَ رَكْضَةٌ مِنْ الشَّيْطَانِ فَتَحَيَّضِي سِتَّةَ أَيَّامٍ أَوْ سَبْعَةَ أَيَّامٍ فِي عِلْمِ اللَّهِ ثُمَّ اغْتَسِلِي فَإِذَا رَأَيْتِ أَنَّكِ قَدْ طَهُرْتِ وَاسْتَنْقَأْتِ فَصَلِّي أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً أَوْ ثَلَاثًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَأَيَّامَهَا وَصُومِي وَصَلِّي فَإِنَّ ذَلِكِ يُجْزِئُكِ وَكَذَلِكِ فَافْعَلِي كَمَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَكَمَا يَطْهُرْنَ لِمِيقَاتِ حَيْضِهِنَّ وَطُهْرِهِنَّ فَإِنْ قَوِيتِ عَلَى أَنْ تُؤَخِّرِي الظُّهْرَ وَتُعَجِّلِي الْعَصْرَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ حِينَ تَطْهُرِينَ وَتُصَلِّينَ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ تُؤَخِّرِينَ الْمَغْرِبَ وَتُعَجِّلِينَ الْعِشَاءَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ وَتَجْمَعِينَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ فَافْعَلِي وَتَغْتَسِلِينَ مَعَ الصُّبْحِ وَتُصَلِّينَ وَكَذَلِكِ فَافْعَلِي وَصُومِي إِنْ قَوِيتِ عَلَى ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَعْجَبُ الْأَمْرَيْنِ إِلَيَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو الرَّقِّيُّ وَابْنُ جُرَيْجٍ وَشَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَمِّهِ عِمْرَانَ عَنْ أُمِّهِ حَمْنَةَ إِلَّا أَنَّ ابْنَ جُرَيجٍ يَقُولُ عُمَرُ بْنُ طَلْحَةَ وَالصَّحِيحُ عِمْرَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِذَا كَانَتْ تَعْرِفُ حَيْضَهَا بِإِقْبَالِ الدَّمِ وَإِدْبَارِهِ وَإِقْبَالُهُ أَنْ يَكُونَ أَسْوَدَ وَإِدْبَارُهُ أَنْ يَتَغَيَّرَ إِلَى الصُّفْرَةِ فَالْحُكْمُ لَهَا عَلَى حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍ وَإِنْ كَانَتْ الْمُسْتَحَاضَةُ لَهَا أَيَّامٌ مَعْرُوفَةٌ قَبْلَ أَنْ تُسْتَحَاضَ فَإِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَتُصَلِّي وَإِذَا اسْتَمَرَّ بِهَا الدَّمُ وَلَمْ يَكُنْ لَهَا أَيَّامٌ مَعْرُوفَةٌ وَلَمْ تَعْرِفْ الْحَيْضَ بِإِقْبَالِ الدَّمِ وَإِدْبَارِهِ فَالْحُكْمُ لَهَا عَلَى حَدِيثِ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ و قَالَ الشَّافِعِيُّ الْمُسْتَحَاضَةُ إِذَا اسْتَمَرَّ بِهَا الدَّمُ فِي أَوَّلِ مَا رَأَتْ فَدَامَتْ عَلَى ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا فَإِذَا طَهُرَتْ فِي خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا أَوْ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا أَيَّامُ حَيْضٍ فَإِذَا رَأَتْ الدَّمَ أَكْثَرَ مِنْ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا فَإِنَّهَا تَقْضِي صَلَاةَ أَرْبَعَةَ عَشَرَ يَوْمًا ثُمَّ تَدَعُ الصَّلَاةَ بَعْدَ ذَلِكَ أَقَلَّ مَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَهُوَ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي أَقَلِّ الْحَيْضِ وَأَكْثَرِهِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَقَلُّ الْحَيْضِ ثَلَاثَةٌ وَأَكْثَرُهُ عَشَرَةٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَبِهِ يَأْخُذُ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَرُوِيَ عَنْهُ خِلَافُ هَذَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ أَقَلُّ الْحَيْضِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ وَأَكْثَرُهُ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالْأَوْزَاعِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَأَبِي عُبَيْدٍ
ɔ seli e kɛ [Mohamɛdi bin Basiyar] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Abu Amir Al Aqadi] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Zuhair bin Muhammad] m’ɔ fin [Abdulla bin Mohammad bin Aqil] m’ɔ fin [Ibrahim bin Muhammad bin Talhah] m’ɔ fin i tonton [Imran bin Talhah] m’ɔ fin i nin [Hamnah bin Jahsy] i ndɛ’n, ɔ seli kɛ; 'N ɲannin mmoja kpanngban kpa m'ɔ ti kekle kpa'n, ɔ maan n ɔli Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam i wun lɔ naan n ko kan ndɛ n kle i, naan n srɛ i kɛ ɔ man min fatwa. N wunnin i min niaan bla Zainab bint Jahsy i awlo lɔ, kpɛkun n seli kɛ; 'O Allah i janunfuɛ, nanwlɛ, min mmoja’n su tu dan kpa, i sɔ’n ti’n, m’an kwlá srɛman Ɲanmiɛn, m’an kwlá srɛman, ɔ maan ngue yɛ a se min kɛ n yo ndɛ sɔ’n nun ɔn?' ɔ seli kɛ: ‘An man fɔkɔ, afin ɔ́ yí mmoja’n,’ ɔ seli kɛ; ?Moja’n tra sɔ? ɔ seli kɛ: ‘An fa like kun m’ɔ kwla yo maan mmoja’n w’a fiteman’n, amun fa tɛtɛ i; ‘Moja’n yoli kekle kpa’. Ɔ seli kɛ: ‘Amun fa tralɛ kun; ‘Moja’n ti dan kpa yɛ ɔ ti kekle kpa,’ i sin’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Nán n se amun kɛ amun yo ninnge nɲɔn, like kwlaa nga amun yo’n, ɔ́ jú amun su. Yɛ sɛ amun kwla yo ninnge nɲɔn sɔ mun’n, nn amun si kpa’. Ɔ seli kɛ: ‘Nanwlɛ, Satan i ɲinma’n ti, ɔ maan kɛ nga Allah fa si’n sa’n, amun wunnzin amun wun cɛn ba nsiɛn annzɛ nso, i sin’n, amun wunnzin. Sɛ amun bu i kɛ amun ti sanwun naan amun ti sanwun’n, amun srɛ kɔnguɛ ablaɔn-nin-nnan annzɛ cɛn ba ablaɔn-nin-nsan, amun kpɛ srɛ nun yɛ amun srɛ afin i sɔ’n ti amun liɛ. I wafa kunngba’n, amun yo kɛ bla nga be wun aɲinsiɛ’n be fa yo’n sa, yɛ amun yo be wun sanwun be aɲinsiɛ’n nin be sanwun blɛ’n nun. Sɛ amun le wunmiɛn naan amun a wie midi su srɛlɛ’n i di naan amun a yo nnɔsua nun srɛlɛ’n ndɛndɛ’n, kpɛkun kɛ amun ko yo sanwun’n, amun wunnzin, kpɛkun amun srɛ midi su srɛlɛ’n, ɔ nin nnɔsua nun srɛlɛ’n. Kɛ ɔ ko yo sɔ’n, amun wie Maghrib srɛlɛ’n i bo kpɛkun amun yo Isha srɛlɛ’n ndɛndɛ, kpɛkun amun wunnzin amun wun kpɛkun amun bo srɛlɛ nɲɔn’m be bo nun kpɛkun amun yo. Sɛ amun wunnzin amun wun nglɛmun nun’n, amun yo sɔ. Ɔ maan, yo i. Yɛ amun srɛ sɛ amun le wunmiɛn’. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Ninnge nɲɔn sɔ’m be yɛ n klo be kpa’n niɔn’. Abu Isa seli kɛ; ‘Hadith sɔ’n ti hasan nanwlɛfuɛ. [Ubaidula bin Amru Ar Raqi] nin [Ibn Juraij] nin [Syarik] be kannin ndɛ’n [Abdulla bin Muhamɛdi bin Aqil] i ndɛ’n [Ibrahim bin Mohamɛdi bin Talhah] i ndɛ’n, i tonton [Imran] i nin [Hamnah] i ndɛ’n nun. Ɔ ti kɛ Ibn Juraij kannin dunman Omar bin Talhah i ndɛ sa ngbɛn. Nanwlɛ, Imran bin Talha. Ɔ seli kɛ; ‘N usali Mohamɛdi hadi sɔ’n i su kosan, ɔ maan ɔ usali kɛ, ‘Hadi hasan shahih’. I wafa kunngba’n, Ahmad bin Hanbal seli kɛ: ‘Hadith sɔ’n ti hasan nanwlɛfuɛ.’ Ahmad nin Ishaq be kannin bla kun m’ɔ mustahadlah’n i ndɛ kɛ, ‘Sɛ ɔ si i aɲinsiɛ’n i su ndɛ’n..........nn mmla’n ti kɛ nga Fatimah bint Abu Hubaisy i hadith’n fa kan’n sa. Sɛ bla ng’ɔ su wun Istihadlah’n, ɔ si cɛn wie mun ka naan Istihadlah w’a ju’n, nn ɔ fata kɛ ɔ yaci Ɲanmiɛn srɛlɛ cɛn ng’ɔ́ wá wún i wun’n be nun. Kpɛkun, kɛ ɔ ko wie srɛlɛ kwlaa yo’n, ɔ wunnzin, kpɛkun ɔ wunnzin i wun, i sin’n, ɔ kwla srɛ. Sɛ mmoja’n te fite naan ɔ leman cɛn nga be si i’n, annzɛ mmoja’n i balɛ nin i kɔlɛ’n ti’n, ɔ siman bla’n i blɛ’n, nn mmla ng’ɔ nin i fata’n yɛle Hamnah bint Jahsy i hadith’n. Abu Ubaid kusu seli sɔ wie. Shafi’i seli kɛ; ‘Sɛ bla kun wun Istihadlah’n, kɛ ɔ́ wún i kpɛ klikli’n, i mmoja’n w’a tɔ titi, kpɛkun ɔ kɔ i ɲrun sɔ, nn ɔ fata kɛ ɔ yaci srɛlɛ blɛ sɔ’m be afiɛn cɛn ba blu-nin-nun. Sanngɛ, sɛ ɔ ti sanwun lele cɛn ba blu-nin-nun annzɛ ka naan w’a ju sɔ’n, nn cɛn ng’ɔ wun bla’n, ɔ o nun wie. Sɛ bla’n wun mmoja’n, ɔ tra cɛn blu-nin-nun’n, nn ɔ fata kɛ ɔ yo srɛlɛ’m be kalɛ cɛn blu-nin-nnan. Kpɛkun kɛ ɔ yoli sɔ’n, ɔ yacili srɛlɛ blɛ kpe kan kpafuɛ’n nun naan w’a ju wa . Nita, yɛle kɛ cɛn kun nin kɔnguɛ kun’. Abu Isa seli kɛ; ‘Ulama’m be akunndan’n ti fanunfanun bla’n i blɛ ng’ɔ ti kpe kan’n, ɔ nin ng’ɔ ti tɛnndɛn kpa’n be su. Fluwa sifuɛ wie’m be waan; ‘Blɛ ng’ɔ ti ndɛndɛ kpa’n, ɔ ti cɛn nsan yɛ ng’ɔ ti tɛnndɛn kpa’n, ɔ ti cɛn blu’. I sɔ akunndan’n yɛle Sufyan Ats Tsauri m’ɔ ti bin Al Mubarak m’ɔ tran Kufa lɔ’n. Yɛ fluwa sifuɛ wie mun ekun kɛ ‘Atha bin Abu Rabah sa’n be seli kɛ, ‘Blɛ ng’ɔ ti ndɛndɛ kpa’n yɛle cɛn ba kun nin kɔnguɛ kun, yɛ blɛ ng’ɔ ti tɛnndɛn kpa’n yɛle cɛn ba blu-nin-nun. I sɔ’n ti Malik, nin Al Auza’I, nin Syafi’i, nin Ahmad, nin Ishaq, ɔ nin Abu Ubaid’ be akunndan.
Imam Tirmidzi : 119
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْاسْتَفْتَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ ابْنَةُ جَحْشٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ فَقَالَ لَا إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ فَاغْتَسِلِي ثُمَّ صَلِّي فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍقَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ اللَّيْثُ لَمْ يَذْكُرْ ابْنُ شِهَابٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أُمَّ حَبِيبَةَ أَنْ تَغْتَسِلَ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَكِنَّهُ شَيْءٌ فَعَلَتْهُ هِيَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَيُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ اسْتَفْتَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمُسْتَحَاضَةُ تَغْتَسِلُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَرَوَى الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ
ɔ seli e kɛ [Qutaiba] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Al Laits] m’ɔ fin [Ibn Shihab] m’ɔ fin [Urwah] m’ɔ fin [‘Aisyah]’n, ɔ seli kɛ; Ɔ maan, kɛ be se kɛ be fa fatwa’n, be se kɛ: “Kɛ be se kɛ be fa fatwa kun be man Rasulullah’n, ɔ se kɛ; ?Nanwlɛ, n wunnin istihadlah, ɔ maan n kacili fiɛn, ɔ maan ɔ fata kɛ n yaci srɛlɛ?’ Ɔ seli kɛ: ‘Tʃɛtʃɛ, tukpacɛ’n i mmoja’n i ngunmin yɛ ɔ o lɛ ɔ, ɔ fata kɛ amun wunnzin amun srɛ’. Ɔ maan kɛ Umm Habibah kɔ́ srɛlɛ’n, ɔ wunnzin i titi.’ Kutaiba seli kɛ; ‘Al Laiti seli kɛ; 'Ibn Shihab w'a kanman kɛ Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam seli Umm Habibah kɛ ɔ wunnzin blɛ kwlaa ng'ɔ́ srɛ́ Ɲanmiɛn'n, sanngɛ i sɔ yɛ ɔ yo titi ɔ.' Abu Isa seli kɛ; 'Hadith sɔ'n kusu be kannin Az Zuhri, Amrah, 'Aisyah, ɔ seli kɛ; Ɔ maan, kɛ be se kɛ be fa fatwa’n, be se kɛ be fa fatwa kun be man Rasulullah. Yɛ fluwa sifuɛ wie’m be waan blɛ kwlaa nga bla nga be yo istihadlah’n, ɔ fata kɛ be wunnzin be wun. [Al Auza’i] kannin ndɛ’n [Az Zuhri] m’ɔ fin [Urwah]’n, ɔ nin [Amrah] m’ɔ fin [Aisyah] i ndɛ’n.
Imam Tirmidzi : 120
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مُعَاذَةَأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ عَائِشَةَ قَالَتْ أَتَقْضِي إِحْدَانَا صَلَاتَهَا أَيَّامَ مَحِيضِهَا فَقَالَتْ أَحَرُورِيَّةٌ أَنْتِ قَدْ كَانَتْ إِحْدَانَا تَحِيضُ فَلَا تُؤْمَرُ بِقَضَاءٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ أَنَّ الْحَائِضَ لَا تَقْضِي الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ لَا اخْتِلَافَ بَيْنَهُمْ فِي أَنَّ الْحَائِضَ تَقْضِي الصَّوْمَ وَلَا تَقْضِي الصَّلَاةَ
ɔ seli e kɛ [Qutaiba] seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Hammad bin Zaid] m’ɔ fin [Ayyub] m’ɔ fin [Abu Qilabah] m’ɔ fin [Mu’adzah] kɛ bla kun usali [Aisyah], ɔ seli kɛ; ‘?Ɔ fata kɛ e nun kun yo i srɛlɛ’m be nuan blɛ ng’ɔ wun bla’n i blɛ nun’n?’ I sin’n, ɔ tɛli su kɛ: ‘?A ti Haruri -khawarij-? Nanwlɛ, e nun - Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i yi mun - be nun wie’m be wun bla’m be blɛ mɔ be wunman be wun’n, sanngɛ be seman be kɛ be kaci i sɔ’n’. Abu Isa seli kɛ; 'Hadith sɔ'n ti hasan authentic, be wie'm be o lɛ ekun mɔ be kannin ndɛ'n 'Aisyah, nán line nga nun, kɛ bla ng'ɔ su wun aɲanbeun'n, ɔ fataman kɛ ɔ yo i srɛlɛ'm be nuan. I sɔ akunndan’n yɛ mmla sifuɛ’m be dan lika be bu ɔ, yɛ akplowa fi nunman be afiɛn kɛ bla ng’ɔ su wun bla’n, ɔ fata kɛ ɔ di srɛ nun ninnge mun, nán maan ɔ di srɛlɛ’n i kalɛ’.