Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 101

حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ فَعَلْتُهُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاغْتَسَلْنَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ

Kitugambirwe [Abu Musa Muhammad bin Al Mutsanna] akagira ati; atugambiire [Al Walid bin Muslim] kuruga ahari [Al Auza’i] kuruga ahari [Abdurrahman bin Al Qosim] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [‘Aisyah] akagira ati; ‘Okusharwa kwaba nikuhikaana n’okusharwa obwo nikiba kiri eky’obujunaanizibwa okwoga. Obwire obumwe nkakikora na nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, bwanyima twayoga junub. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Abu Hurairah, Abdullah bin Umar na Rafi’ bin Khadij’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 102

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ وَجَبَ الْغُسْلُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَعَلِيٌّ وَعَائِشَةُ وَالْفُقَهَاءِ مِنْ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا الْتَقَى الْخِتَانَانِ وَجَبَ الْغُسْلُ

atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Sufyan] kuruga ahari [Ali bin Zaid] kuruga ahari [Sa’id bin Al Musayyib] kuruga ahari [‘Aisyah] akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Okusharwa kwaba nikukira okusharwa, obwo ghusl n'ey'obujunaanizibwa'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi 'Aisyah ni hasan ey'amazima'. Akagira ati; 'Hadiisi egi egambirweho kuruga ahari 'Aisyah omu miringo mingi, niyo hadiisi, 'Okusharwa kwaba nikukira okusharwa, obwo ghusl n'ey'obujunaanizibwa'. Eki nikyo kiteekateeko ky’abanyabwengye abaingi kuruga omu banywani ba nabi saw.al.w., nka Abu Bakr, Umar, Uthman, Ali na ‘Aisyah. Kandi kuruga omu bafuqaha ba tabi’i n’abantu abakuratsireho nka Sufyan Ats Tsauri, Syafi’i, Ahmad na Ishaq. Bakagira bati; 'Okusharwa kwaba nikuhikaana n'okusharwa obwo nikiba kiri eky'obujunaanizibwa okwoga'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 103

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَإِنَّمَا كَانَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ رُخْصَةً فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ ثُمَّ نُهِيَ عَنْهَاحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا كَانَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ ثُمَّ نُسِخَ بَعْدَ ذَلِكَ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَرَافِعُ بْنُ خَدِيجٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّهُ إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ فِي الْفَرْجِ وَجَبَ عَلَيْهِمَا الْغُسْلُ وَإِنْ لَمْ يُنْزِلَا

atugambiire [Ahmad bin Mani’] akagira ati; atugambiire [Abdullah bin Al Mubarak] akagira ati; atugambiire [Yunus bin Yazid] kuruga ahari [Az Zuhri] kuruga ahari [Sahl bin Sa’d] kuruga ahari [Ubai bin Ka’ab] akagira ati; 'Okubaho kw'amaizi g'okwoga ahabw'okuba amaizi g'ekihama gakaba gari ag'okuhuumuza omu biro by'okubanza eby'obusiraamu, bwanyima y'ekyo gakazibirwa'. Atugambiire [Ahmad bin Mani’] akagira ati; atugambiire [Abdullah bin Al Mubarak] akagira ati; atumanyiise [Ma’mar] kuruga [Az Zuhri] na sanad egi, nk’oku kiri omu hadiisi’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima, okubaho kw’amaizi n’ahabw’okuba amaizi gakaba gari aha kutandika kw’obusiraamu kwonka, bwanyima y’ekyo gakazibirwa’. Nk’oku kiri, abantu bakye munonga nibo bagambire hadiisi egi kuruga omu banywani ba nabi saw.w., omuri abo harimu Ubai bin Ka’ab na Rafi’ bin Khudij. Abanyabwengye baingi nibakora hadiisi egi, ngu omushaija ku arikuteerana omukazi we omu bicweka bye by’ekihama, obwo naaba aine obujunaanizibwa bw’okwoga n’obu haakubaho amaizi g’ekihama’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 104

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْجَحَّافِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ فِي الِاحْتِلَامِقَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَمْ نَجِدْ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا عِنْدَ شَرِيكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو الْجَحَّافِ اسْمُهُ دَاوُدُ بْنُ أَبِي عَوْفٍ وَيُرْوَى عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَحَّافِ وَكَانَ مَرْضِيًّا قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَالزُّبَيْرِ وَطَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ

atugambiire [Ali bin Hujr] akagira ati; atubuuriire [Sharik] kuruga ahari [Abu Al Hajjaf] kuruga ahari [Ikrimah] kuruga ahari [Ibn Abbas] akagira ati; 'Hariho amaizi -okwoga- ahabw'amaizi -amaizi g'ekihama- omu kirooto'. Abu Isa akagira ati; ‘Nkahurira Al Jarud arikugira ati; ‘Nkahurira Waki’ arikugira ati; ‘Hadiisi egi titukagitungire okwihaho Sharik’. Abu Isa akagira ati; 'Eiziina rya Abu Al Jahhaf rikaba riri Dawudi bin Abu Auf'. Hadiisi egi nayo egambirwe kuruga ahari Sufyan Ats Tsauri. Akagira ati; 'Tugambiire Abu Al Jahhaf, n'omuntu orikuheebwa ekitiinisa'. Abu Isa akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'okushoborora kuruga ahari Uthman bin 'Affan, Ali bin Abu Talib, Az Zubair, Thalhah, Abu Ayyub na Abu Sa'id kuruga ahari nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, ngu akagira ati: 'Amaizi g'okwoga n'ahabw'amaizi g'ekihama.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 105

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ هُوَ الْعُمَرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلَا يَذْكُرُ احْتِلَامًا قَالَ يَغْتَسِلُ وَعَنْ الرَّجُلِ يَرَى أَنَّهُ قَدْ احْتَلَمَ وَلَمْ يَجِدْ بَلَلًا قَالَ لَا غُسْلَ عَلَيْهِ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَرَى ذَلِكَ غُسْلٌ قَالَ نَعَمْ إِنَّ النِّسَاءَ شَقَائِقُ الرِّجَالِقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ حَدِيثَ عَائِشَةَ فِي الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلَا يَذْكُرُ احْتِلَامًا وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ فِي الْحَدِيثِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ إِذَا اسْتَيْقَظَ الرَّجُلُ فَرَأَى بِلَّةً أَنَّهُ يَغْتَسِلُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِنَّمَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْغُسْلُ إِذَا كَانَتْ الْبِلَّةُ بِلَّةَ نُطْفَةٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ وَإِذَا رَأَى احْتِلَامًا وَلَمْ يَرَ بِلَّةً فَلَا غُسْلَ عَلَيْهِ عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ

atugambiire [Ahmad bin Mani’] akagira ati; akatugambira [Hammad bin Khalid Al Khayyath] kuruga ahari [Abdullah bin Umar] -niwo kugira ngu Al Umari- kuruga ahari [Ubaidullah bin Umar] kuruga ahari [Al Qasim bin Muhammad] kuruga ahari [‘Aisyah] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akabuuzibwa rimwe aha mushaija owaabaire aine amaizi kwonka taraijukire yaaba naaroota, akagarukamu ati: 'Aine kwoga'. Kandi akabuuzibwa n'aha mushaija orikurota kwonka ataine ki arikutunga ekirimu amaizi -amaizi g'ekihama-, akagarukamu ati: 'Taine kwoga'. Umm Salamah akabuuza ati: Iwe Mutumwa wa Allah, omukazi ku araabe yaaroota atyo, nawe ashemerire kwoga? akagarukamu ati: ‘Eego, ahabw’okuba abakazi n’ab’eishe-emwe’ baringana’. Abu Isa akagira ati; 'Owagambire hadiisi egi, nikwo kugira ngu hadiisi ya Aisyah erikukwata aha mushaija owatungire ekintu ekiine amaizi, kwonka atarikwijuka yaaba naaroota, akaba ari Abdullah bin Umar kuruga Ubadidullah bin Umar. Kwonka Yahya bin Sa’id akamara amaani Abdullah bin Umar omu nshonga y’okuta hadiisi ye omu mutwe. Eki n’ekiteekateeko ky’abanyabwengye baingi kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam na tabi’in, ngu omuntu ku arikwimuka akashanga ekintu ekirimu amaizi obwo naaba aine obujunaanizibwa bw’okwoga’. Ekiteekateeko eki nakyo kikatwarwa Sufyan Ats Tsauri na Ahmad. Kandi abanyabwengye abamwe kuruga omu ba tabi’in nibagira ngu omuntu aine kwoga obutagatsi bwaba buri omu muringo gw’amaizi g’ekihama. Eki n’ekiteekateeko kya Shafi’i na Ishaq. Omuntu ku araroote kwonka atarikureeba ekintu kyona ekirimu amaizi - amaizi g'ekihama - obwo tarikwetenga kwoga'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 106

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو السَّوَّاقُ الْبَلْخِيُّ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَلِيٍّ قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمَذْيِ فَقَالَ مِنْ الْمَذْيِ الْوُضُوءُ وَمِنْ الْمَنِيِّ الْغُسْلُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ مِنْ الْمَذْيِ الْوُضُوءُ وَمِنْ الْمَنِيِّ الْغُسْلُ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

atugambiire [Muhammad bin ‘Amru Nk’oku Sawwaq Al Balkhi yaagizire; atugambiire [Husyaim] kuruga ahari [Yazid bin Abu Ziyad], kandi akagira ati; atugambiire [Mahmud bin Ghailan] akagira ati; akatugambira [Husain Al Ju’fi] kuruga ahari [Za`idah] kuruga ahari [Yazid bin Abu Ziyad] kuruga ahari [Abdurrahman bin Abu Laila] kuruga ahari [Ali] akagira ati; 'Nkabuuza nabi sallallaahu 'alaihi wasallam aha bya madzi, yagarukamu ati: 'Okuruga omu madzi nikyetengyesa okunaaba, kandi okuruga omu nshaho y'ekihama nikyetengyesa okwoga'. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Al Miqdad bin Al Aswad na Ubai bin Ka’ab’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima. Hadiisi egi nayo ekagambwaho kuruga ahari Ali bin Abu Talib, kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam kuruga omu muhanda ogundi, nigwo hadiisi, ‘Okuruga omu madzi nikyetengyesa okunaaba, kandi okuruga omu nkari nikyetengyesa okwoga’. Eki n’ekiteekateeko ky’abanyasayansi abaingi kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, tabi’in n’abo abakuratsireho. Ekiteekateeko eki nakyo kikatwarwa Sufyan, Syafi’i, Ahmad na Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 107

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عُبَيْدٍ هُوَ ابْنُ السَّبَّاقِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ كُنْتُ أَلْقَى مِنْ الْمَذْيِ شِدَّةً وَعَنَاءً فَكُنْتُ أُكْثِرُ مِنْهُ الْغُسْلَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَأَلْتُهُ عَنْهُ فَقَالَ إِنَّمَا يُجْزِئُكَ مِنْ ذَلِكَ الْوُضُوءُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ بِمَا يُصِيبُ ثَوْبِي مِنْهُ قَالَ يَكْفِيكَ أَنْ تَأْخُذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَتَنْضَحَ بِهِ ثَوْبَكَ حَيْثُ تَرَى أَنَّهُ أَصَابَ مِنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فِي الْمَذْيِ مِثْلَ هَذَا وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَذْيِ يُصِيبُ الثَّوْبَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا يُجْزِئُ إِلَّا الْغَسْلُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ يُجْزِئُهُ النَّضْحُ و قَالَ أَحْمَدُ أَرْجُو أَنْ يُجْزِئَهُ النَّضْحُ بِالْمَاءِ

atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Abdah] kuruga ahari [Muhammad bin Ishaq] kuruga ahari [Sa’id bin Ubaid] - nikwo kugira ngu Ibn As Sabbaq, kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Sahl bin Hunaif] akagira ati; ‘Ninkira kutwara Madzi aheeru ahabw’okugira ngu nruhire, n’ahabw’ekyo ninkira kunaaba ahabw’ekyo. Bwanyima nkagamba ekitebyo kandi naabuuza nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ahari eki, yangarukamu ati: ‘Nikimara ngu okore okunaaba’. Reero naagaruka naabuuza nti: Iwe Mutumwa wa Allah, kandi shi ekijwaro ekikwatsirweho? Akagarukamu ati: ‘Nikimara ngu otware ekikopo ky’omuti gw’omukindo ekiijwire amaizi, reero okashukyeera aha kicweka ekiine obuhuta’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima. Kandi titurikumanya ahari hadiisi egi okwihaho kuruga omu hadiisi ya Muhammad bin Ishaq erikukwata ahari madzi. Abanyabwengye na hati tibarikwikirizana aha madzi aha bikwatiraine n’ekijwaro, abamwe nibagira ngu; 'Oine kunaaba'. Eki n’ekiteekateeko kya Shafi’i na Ishaq. Kandi abandi bakagira ngu, 'Okishukyeere amaizi gonka'. Kandi Ahmad akagira ati; 'Nyine amatsiko ngu kishukirwe amaizi garikumara'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 108

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ ضَافَ عَائِشَةَ ضَيْفٌ فَأَمَرَتْ لَهُ بِمِلْحَفَةٍ صَفْرَاءَ فَنَامَ فِيهَا فَاحْتَلَمَ فَاسْتَحْيَا أَنْ يُرْسِلَ بِهَا وَبِهَا أَثَرُ الِاحْتِلَامِ فَغَمَسَهَا فِي الْمَاءِ ثُمَّ أَرْسَلَ بِهَا فَقَالَتْ عَائِشَةُ لِمَ أَفْسَدَ عَلَيْنَا ثَوْبَنَا إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيهِ أَنْ يَفْرُكَهُ بِأَصَابِعِهِ وَرُبَّمَا فَرَكْتُهُ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصَابِعِي قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا فِي الْمَنِيِّ يُصِيبُ الثَّوْبَ يُجْزِئُهُ الْفَرْكُ وَإِنْ لَمْ يُغْسَلْ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى أَبُو مَعْشَرٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ وَحَدِيثُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ

atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Abu Mu’awiyah] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Ibrahim] kuruga ahari [Hammam bin Al Harith] akagira ati; 'Omugyenyi akaija omuka ya 'Aisyah, reero 'Aisyah yamugira ngu abyame n'ekitambaara kya kyenju, mbwenu akabyama n'ekitambaara ekyo. Omugyenyi akarota ekirooto ky'amaizi, kandi akakwatwa enshoni z'okugarurayo obutambaara ahabw'okuba bukaba burimu amaizi g'ekihama, atyo yaagata omu maizi. Bwanyima y’ekyo kyonka akagigarura ahari ‘Aisyah. Mbwenu [‘Aisha] akagira ati, ‘Ahabw’enki yashiisha -akakora amaizi- ekijwaro kyaitu? N’obu kiraabe kyabaire nikimara kumusharaho obubonero n’enkumu ze, rimwe nkasharaho ekijwaro kya nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’enkumu zangye’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima. Eki n’ekiteekateeko kya banywani batari bamwe na bamwe ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, aba tabi’in n’abantu abakuratsireho kuruga omu ba fuqaha. Nk’oku Sufyan Ats Tsauri, Syafi’i, Ahmad na Ishaq. Nibagira aha bikwatiraine n’amaizi g’ekihama aha kijwaro, ‘nikimara ngu agishare, n’obu yaakuba atagayozya’. Oku nikwo kyagambirwe kuruga ahari [Mansur] kuruga ahari [Hammam bin Al Harith] kuruga ahari [‘Aisyah]. Nk’ebyafaayo bya Al A’masy. Kandi [Abu Masyar] akashoboorora hadiisi egi kuruga ahari [Ibrahimu] kuruga ahari [Al Aswad] kuruga ahari [‘Aisyah]. Kandi hadiisi ya Al A’masy niyo erikukirayo kuba ey’amazima.

Hadith

Imam Tirmidzi : 109

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا غَسَلَتْ مَنِيًّا مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ عَائِشَةَ أَنَّهَا غَسَلَتْ مَنِيًّا مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْفَرْكِ لِأَنَّهُ وَإِنْ كَانَ الْفَرْكُ يُجْزِئُ فَقَدْ يُسْتَحَبُّ لِلرَّجُلِ أَنْ لَا يُرَى عَلَى ثَوْبِهِ أَثَرُهُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ الْمَنِيُّ بِمَنْزِلَةِ الْمُخَاطِ فَأَمِطْهُ عَنْكَ وَلَوْ بِإِذْخِرَةٍ

atugambiire [Ahmad bin Mani’] akagira ati; akatugambira [Abu Mu’awiyah] kuruga ahari [Amru bin Maimun bin Mihran] kuruga ahari [Sulaiman bin Yasar] kuruga ahari [‘Aisyah] ngu rimwe akayozya obubonero bw’enkari aha bijwaro bya nabi saw. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima. Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Ibn Abbas. Omubwire obwo, hadiisi ya Aisyah, ngu rimwe akayozya obubonero bw’enkari aha kijwaro kya nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, terikuhakanisa hadiisi y’okushara. Ahabw'okuba n'obu okushara kuraabe nikumara, obumwe omushaija tarikukunda obubonero oburi aha ruhu bwaba nibukyareebeka. Ibn Abbas akagira ati; 'Mani ni nk'omucuucu, n'ahabw'ekyo reka aginaga n'obu yaakuba aine idzkhir -embaaho-'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 110

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُ وَهُوَ جُنُبٌ وَلَا يَمَسُّ مَاءً حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفِيانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَغَيْرِهِ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَتَوَضَّأُ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ وَقَدْ رَوَى عَنْ أَبِي إِسْحَقَ هَذَا الْحَدِيثَ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ وَيَرَوْنَ أَنَّ هَذَا غَلَطٌ مِنْ أَبِي إِسْحَقَ

atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Abu Bakr bin Ayyasy] kuruga [Al A’masy] kuruga [Abu Ishaq] kuruga [Al Aswad] kuruga [Aisyah] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam rimwe akagwejegyera ari junub, kandi akaba atakwata aha maizi'. Atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Sufyan] kuruga ahari [Abu Ishaq] nk’ogwo. Abu Isa akagira ati; ‘Eki n’ekigambo kya Sa’id bin Al Musayyib n’abandi’. Hadiisi egi ekagambwaho ti muntu omwe wenka, kuruga ahari Al Aswad, kuruga ahari ‘Aisyah, kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ngu akakora okunaaba atakabyamire. Kandi eki nikikira hadiisi ya Abu Ishaq kuruga Al Aswad. Hadiisi egi nayo egambirweho kuruga ahari Abu Ishaq na Syu’nah, Ats Tsauri n’abandi abatari bo. Kandi bakareeba ngu egi n’enshobi eyakozirwe Abu Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 111

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَأَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَنَامُ أَحَدُنَا وَهُوَ جُنُبٌ قَالَ نَعَمْ إِذَا تَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمَّارٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا إِذَا أَرَادَ الْجُنُبُ أَنْ يَنَامَ تَوَضَّأَ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ

atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna] akagira ati; akatugambira [Yahya bin Sa’id] kuruga ahari [Ubaidullah bin Umar] kuruga ahari [Nafi’] kuruga ahari [Ibn Umar] kuruga ahari [Umar] ngu rimwe akabuuza nabi saw. Akagarukamu ati: ‘Eego, kasita akora okunaaba’. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebitebyo kuruga ahari Ammar, Aisyah, Jabir, Abu Sa’id na Umm Salamah’. Abu Isa akagira ati; Hadiisi ya Umar niyo erikukirayo oburungi kandi ehikire omu shuura egi, ekiteekateeko eki kikatwarwa Sufyan Ats Tausri, Bin Al Mubarak, Ahmad na Ishaq. Bakagira bati; 'Omu junub ku araabe naayenda kubyama, akore ablution'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 112

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقِيَهُ وَهُوَ جُنُبٌ قَالَ فَانْبَجَسْتُ أَيْ فَانْخَنَسْتُ فَاغْتَسَلْتُ ثُمَّ جِئْتُ فَقَالَ أَيْنَ كُنْتَ أَوْ أَيْنَ ذَهَبْتَ قُلْتُ إِنِّي كُنْتُ جُنُبًا قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ لَا يَنْجُسُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ حُذَيْفَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى قَوْلِهِ فَانْخَنَسْتُ يَعْنِي تَنَحَّيْتُ عَنْهُ وَقَدْ رَخَّصَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي مُصَافَحَةِ الْجُنُبِ وَلَمْ يَرَوْا بِعَرَقِ الْجُنُبِ وَالْحَائِضِ بَأْسًا

atugambiire [Ishaq bin Mansur] akagira ati; atugambiire [Yahya bin Sa’id Al Qaththan] akagira ati; akatugambira [Humaid Ath Thawil] kuruga ahari [Bakr bin Abdullah Al Muzani] kuruga ahari [Abu Rafi’] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu nabi akabugana nawe obu yaabaire ari omu mbeera ya junub. Abu Hurairah akagira ati; 'Bwanyima nkeshereka naayoga, obwo bwonka nkagaruka naija'. Akabuuza ati: ‘Ori nkahi?’ nari akagira ati: Nooza nkahi? Nkagarukamu nti, ‘Buzima ndi omu mbeera ya junub,’ yagira ati: ‘Abasiraamu tibashemeire’. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Hudzaifah na Ibn Abbas’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi eya Abu Hurairah n’ey’amazima. Amakuru ga ‘ninshereka’ ni ‘ninguma hare nawe’. Kandi ti ba ulama bonka abarikuha obusingye aha bikwatiraine n’okwikirizibwa kw’okukwaata omu ngaro n’abantu ba junub, kandi tibarikureeba okuzibirwa kwona aha bikwatiraine n’entutu y’abantu ba junub nari abakazi abari omu micwe’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 113

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْجَاءَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ بِنْتُ مِلْحَانَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّ فَهَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَعْنِي غُسْلًا إِذَا هِيَ رَأَتْ فِي الْمَنَامِ مِثْلَ مَا يَرَى الرَّجُلُ قَالَ نَعَمْ إِذَا هِيَ رَأَتْ الْمَاءَ فَلْتَغْتَسِلْ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ قُلْتُ لَهَا فَضَحْتِ النِّسَاءَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا رَأَتْ فِي الْمَنَامِ مِثْلَ مَا يَرَى الرَّجُلُ فَأَنْزَلَتْ أَنَّ عَلَيْهَا الْغُسْلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سُلَيْمٍ وَخَوْلَةَ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ

atugambiire [Ibn Abu Umar] akagira ati; akatugambira [Sufyan bin Uyainah] kuruga ahari [Hsyam bin Urwah] kuruga ahari [Ishe] kuruga ahari [Zainah bint Abu Salamah] kuruga ahari [Ummu Salamah] akagira ati; Umm Sulaim bint Milhan akaija ahari nabi saww yagira ati; 'Iwe Mutumwa wa Allah, buzima Allah tarikushwaara amazima, omukazi nawe aine obujunaanizibwa bw'okwoga yaaba naaroota nk'oku omushaija arikurota?' Akagarukamu ati: ‘Eego, ku araareebe amaizi obwo aine kwoga’. Ummu Salamah akagira ati; 'Nkabuuza Ummu Sulaim nti, 'Oshohoize ebihama by'abakazi, iwe Ummu Sulaim!' Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima. Eki nikyo kiteekateeko ky'abafuqaha abaingi, ngu omukazi ku arikuroota nk'oku omushaija arikuroota, kuhitsya obu arikusheeshasheesha, obwo aine kwoga. Ekiteekateeko eki nakyo kikatwarwa Sufyan Ats Tsauri na Syafi’i’. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Ummu Sulaim, Khaulah, ‘Aisyah na Anas’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 114

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حُرَيْثٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْرُبَّمَا اغْتَسَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْجَنَابَةِ ثُمَّ جَاءَ فَاسْتَدْفَأَ بِي فَضَمَمْتُهُ إِلَيَّ وَلَمْ أَغْتَسِلْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ بِإِسْنَادِهِ بَأْسٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ وَالتَّابِعِينَ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا اغْتَسَلَ فَلَا بَأْسَ بِأَنْ يَسْتَدْفِئَ بِامْرَأَتِهِ وَيَنَامَ مَعَهَا قَبْلَ أَنْ تَغْتَسِلَ الْمَرْأَةُ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Huraits] kuruga ahari [Ash Sya’bi] kuruga ahari [Masruq] kuruga ahari [‘Aisyah] akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akayoga omu junub reero yaija yayotsya omubiri gwe, mbwenu nkamunywegyera obwo ntakayogyeire'. Abu Isa akagira ati; ‘Tihariho buremeezi oburi omu hadiisi egi. Eki n’ekiteekateeko ky’abantu baingi kuruga omu bakugu omu bya sayansi, kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam na tabi’in, nibagira ngu; 'Omushaija ku araabe yaayoga, obwo tihaine kibi ekirikumureetera kwotsya omubiri gwe aha mukazi we n'okubyama nawe atakayogyeire'. Eki n’ekiteekateeko kya Sufyan Ats Tsauri, Syafi’i, Ahmad na Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 115

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ بُجْدَانَ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ طَهُورُ الْمُسْلِمِ وَإِنْ لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ عَشْرَ سِنِينَ فَإِذَا وَجَدَ الْمَاءَ فَلْيُمِسَّهُ بَشَرَتَهُ فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌو قَالَ مَحْمُودٌ فِي حَدِيثِهِ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ وَضُوءُ الْمُسْلِمِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ بُجْدَانَ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَامِرٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَلَمْ يُسَمِّهِ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ أَنَّ الْجُنُبَ وَالْحَائِضَ إِذَا لَمْ يَجِدَا الْمَاءَ تَيَمَّمَا وَصَلَّيَا وَيُرْوَى عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ كَانَ لَا يَرَى التَّيَمُّمَ لِلْجُنُبِ وَإِنْ لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ وَيُرْوَى عَنْهُ أَنَّهُ رَجَعَ عَنْ قَوْلِهِ فَقَالَ يَتَيَمَّمُ إِذَا لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

atugambiire [Muhammad bin Basyyar] na [Mahmud bin Ghailan] bakagira ngu; atugambiire [Abu Ahmad Az Zubairi] akagira ati; atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [Khalid Al Hadzdza`] kuruga ahari [Abu Qilabah] kuruga ahari [‘Amru bin Bujdan] kuruga ahari [Abu Dzar] ngu Omutumwa wa Allah akagira ati: ‘Omucuucu murungi n’omuringo gw’omusiraamu ogw’okweshemeza n’obu araabe atwire aine amaizi g’okunywa emyaka mingi. Mbwenu ku araabe aine amaizi, agasiige aha ruhu rwe ahabw'okuba ekyo nikyo kirungi'. Mahmud akagira omu hadiisi ye ati, ‘Omucuucu murungi n’ekikwato ky’okweza omusiraamu’. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebyafaayo kuruga ahari Abu Hurairah, Abdullah bin Amru na Imran bin Hushain'. Abu Isa akagira ati; 'Nk'oku, ti muntu omwe wenka owaagambire kuruga ahari Khalid Al Hadzdza` kuruga ahari Abu Qilabah, kuruga ahari 'Amru bin Bujdan kuruga ahari Abu Dzar'. [Ayyub] akashoborora hadiisi egi kuruga ahari [Abu Qilabah] kuruga ahari [omushaija kuruga ahari Bani Amir] kuruga ahari [Abu Dharr], kwonka taragambire eiziina rye. Akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima. Eki nikyo abafuqaha abaingi barikugira, ngu omuntu ori omu junub kandi ari omu micwe yaaba atatungire maizi, akore tayamum reero ashabe. Kandi nikigambwa kuruga ahari Ibn Mas’ud ngu junub tarikubaasa kukora tayamum n’obu yaakuba atatungire maizi. Kwonka kikagambwaho kuruga ahariwe ngu akagarurayo ekiteekateeko kye, bwanyima yagira ati; 'Tarikubaasa kukora tayamum yaaba atatungire maizi'. Ekiteekateeko eki kikatwarwa Sufyan Ats Tsauri, Malik, Syafi’i, Ahmad na Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 116

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَعَبْدَةُ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ قَالَ لَا إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ وَلَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ وَصَلِّيقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ فِي حَدِيثِهِ وَقَالَ تَوَضَّئِي لِكُلِّ صَلَاةٍ حَتَّى يَجِيءَ ذَلِكَ الْوَقْتُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ أَنَّ الْمُسْتَحَاضَةَ إِذَا جَاوَزَتْ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا اغْتَسَلَتْ وَتَوَضَّأَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ

atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Waki’] na [Abdah] na [Abu Mu’awiyah] kuruga ahari [Hsyam bin Urwah] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [‘Aisyah] akagira ati; 'Fatimah bint Hubaisy akaija kureeba nabi saw, reero yagira ati; 'Ei Mutumwa wa Allah, ninsheesha eshagama ya istihadlah, kuhisya obu ndikushemezibwa. Mbwenu shi nimbaasa kureka okushaba?’ akagira ati: ‘Ngaaha, n’eshagama y’endwara yonka, ti y’okuza omu micwe. Eshagama y’omu micwe ku eraabe yaahika reero osigaho okushaba, ku eraahwe reero oyogye kandi onaabe eshagama, bwanyima y’ekyo oshabe.’ Abu Mu’awiyah akagira omu hadiisi ye ati, ‘Mukorere buri kushaba okuhisya obu obwire obwo buraije’. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Umm Salamah’. Abu Isa akagira ati; Hadiisi ya Aisyah ni hasan ey’amazima. Eki n’ekiteekateeko ky’omuhangu omwe wenka omu by’okumanya kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam na tabi’in. Ekiteekateeko eki nakyo nikikwatwaho Sufyan Ats Tsauri, Malik, bin Al Mubarak na Syafi’i, ngu omukazi mustahadlah arikuraba omu biro bye by’okuza omu micwe, ashemerire kwoga n’okunaaba buri kushaba’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 117

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا الَّتِي كَانَتْ تَحِيضُ فِيهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتَتَوَضَّأُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَتَصُومُ وَتُصَلِّيحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شُرَيْكٌ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ قَدْ تَفَرَّدَ بِهِ شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقُلْتُ عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ جَدُّ عَدِيٍّ مَا اسْمُهُ فَلَمْ يَعْرِفْ مُحَمَّدٌ اسْمَهُ وَذَكَرْتُ لِمُحَمَّدٍ قَوْلَ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّ اسْمَهُ دِينَارٌ فَلَمْ يَعْبَأْ بِهِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِنْ اغْتَسَلَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ هُوَ أَحْوَطُ لَهَا وَإِنْ تَوَضَّأَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ أَجْزَأَهَا وَإِنْ جَمَعَتْ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ أَجْزَأَهَا

atugambiire [Qutaibah] akagira ati; akatugambira [Sharik] kuruga ahari [Abu Al Yaqzhan] kuruga ahari [Adi bin Thabit] kuruga ahari [taata] kuruga ahari [ishekuru] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ngu akagamba aha bakazi abarikuhuumura ati: ‘Reka arekye okushaba omu biro ebi arikuza omu micwe, bwanyima y’ekyo buri kushaba akore aha kushaba, kandi ashemererwe.’ [Ali bin Hujr] akatugira ngu [Sharik] akatubuurira hadiisi erikushushana omu makuru’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi ekagambwa Sharik wenka, ti Abu Al Yaqzhan’. Akagira ati; 'Nkabuuza Muhammad ahari hadiisi egi, nkagira nti, 'Adi bin Thabit, kuruga ahari ishe, kuruga ahari ishekuru, ishekuru akaba nayetwa ki?' Kwonka Muhammad akaba atarikumanya eiziina rye. Bwanyima nkagambira Muhammad eki Yahya bin Ma’in yaagambire ngu eiziina rye ni Dinar, kwonka akakigaya.’ Ahmad na Ishaq bakagira aha mukazi orikukora istihadlah ngu, ‘Ku araabe naayoga buri bwire bw’okushaba obwo nikiba kiri eky’obwengye ahariwe, ku araabe naakora ablution buri bwire bw’okushaba obwo nikiba kyaheza kumuhikiirira, kandi ku araabe naagaita eshaara ibiri n’okwoga kumwe obwo ekyo nakyo nikiba kiri eky’omugasho ahariwe’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 118

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامَرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَمِّهِ عِمْرَانَ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أُمِّهِ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ قَالَتْكُنْتُ أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْتَفْتِيهِ وَأُخْبِرُهُ فَوَجَدْتُهُ فِي بَيْتِ أُخْتِي زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَمَا تَأْمُرُنِي فِيهَا قَدْ مَنَعَتْنِي الصِّيَامَ وَالصَّلَاةَ قَالَ أَنْعَتُ لَكِ الْكُرْسُفَ فَإِنَّهُ يُذْهِبُ الدَّمَ قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَتَلَجَّمِي قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَاتَّخِذِي ثَوْبًا قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ إِنَّمَا أَثُجُّ ثَجًّا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَآمُرُكِ بِأَمْرَيْنِ أَيَّهُمَا صَنَعْتِ أَجْزَأَ عَنْكِ فَإِنْ قَوِيتِ عَلَيْهِمَا فَأَنْتِ أَعْلَمُ فَقَالَ إِنَّمَا هِيَ رَكْضَةٌ مِنْ الشَّيْطَانِ فَتَحَيَّضِي سِتَّةَ أَيَّامٍ أَوْ سَبْعَةَ أَيَّامٍ فِي عِلْمِ اللَّهِ ثُمَّ اغْتَسِلِي فَإِذَا رَأَيْتِ أَنَّكِ قَدْ طَهُرْتِ وَاسْتَنْقَأْتِ فَصَلِّي أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً أَوْ ثَلَاثًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَأَيَّامَهَا وَصُومِي وَصَلِّي فَإِنَّ ذَلِكِ يُجْزِئُكِ وَكَذَلِكِ فَافْعَلِي كَمَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَكَمَا يَطْهُرْنَ لِمِيقَاتِ حَيْضِهِنَّ وَطُهْرِهِنَّ فَإِنْ قَوِيتِ عَلَى أَنْ تُؤَخِّرِي الظُّهْرَ وَتُعَجِّلِي الْعَصْرَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ حِينَ تَطْهُرِينَ وَتُصَلِّينَ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ تُؤَخِّرِينَ الْمَغْرِبَ وَتُعَجِّلِينَ الْعِشَاءَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ وَتَجْمَعِينَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ فَافْعَلِي وَتَغْتَسِلِينَ مَعَ الصُّبْحِ وَتُصَلِّينَ وَكَذَلِكِ فَافْعَلِي وَصُومِي إِنْ قَوِيتِ عَلَى ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَعْجَبُ الْأَمْرَيْنِ إِلَيَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو الرَّقِّيُّ وَابْنُ جُرَيْجٍ وَشَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَمِّهِ عِمْرَانَ عَنْ أُمِّهِ حَمْنَةَ إِلَّا أَنَّ ابْنَ جُرَيجٍ يَقُولُ عُمَرُ بْنُ طَلْحَةَ وَالصَّحِيحُ عِمْرَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِذَا كَانَتْ تَعْرِفُ حَيْضَهَا بِإِقْبَالِ الدَّمِ وَإِدْبَارِهِ وَإِقْبَالُهُ أَنْ يَكُونَ أَسْوَدَ وَإِدْبَارُهُ أَنْ يَتَغَيَّرَ إِلَى الصُّفْرَةِ فَالْحُكْمُ لَهَا عَلَى حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍ وَإِنْ كَانَتْ الْمُسْتَحَاضَةُ لَهَا أَيَّامٌ مَعْرُوفَةٌ قَبْلَ أَنْ تُسْتَحَاضَ فَإِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَتُصَلِّي وَإِذَا اسْتَمَرَّ بِهَا الدَّمُ وَلَمْ يَكُنْ لَهَا أَيَّامٌ مَعْرُوفَةٌ وَلَمْ تَعْرِفْ الْحَيْضَ بِإِقْبَالِ الدَّمِ وَإِدْبَارِهِ فَالْحُكْمُ لَهَا عَلَى حَدِيثِ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ و قَالَ الشَّافِعِيُّ الْمُسْتَحَاضَةُ إِذَا اسْتَمَرَّ بِهَا الدَّمُ فِي أَوَّلِ مَا رَأَتْ فَدَامَتْ عَلَى ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَدَعُ الصَّلَاةَ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا فَإِذَا طَهُرَتْ فِي خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا أَوْ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا أَيَّامُ حَيْضٍ فَإِذَا رَأَتْ الدَّمَ أَكْثَرَ مِنْ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا فَإِنَّهَا تَقْضِي صَلَاةَ أَرْبَعَةَ عَشَرَ يَوْمًا ثُمَّ تَدَعُ الصَّلَاةَ بَعْدَ ذَلِكَ أَقَلَّ مَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَهُوَ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي أَقَلِّ الْحَيْضِ وَأَكْثَرِهِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَقَلُّ الْحَيْضِ ثَلَاثَةٌ وَأَكْثَرُهُ عَشَرَةٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَبِهِ يَأْخُذُ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَرُوِيَ عَنْهُ خِلَافُ هَذَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ أَقَلُّ الْحَيْضِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ وَأَكْثَرُهُ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالْأَوْزَاعِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَأَبِي عُبَيْدٍ

atugambiire [Muhammad bin Basyyar] akagira ati; atugambiire [Abu Amir Al Aqadi] akagira ati; atugambiire [Zuhair bin Muhammad] kuruga ahari [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] kuruga ahari [Ibrahim bin Muhammad bin Thalhah] kuruga ahari ishento [Imran bin Thalhah] kuruga ahari nyina [Hamnah bint Jahsy] akagira ati; 'Nkaba nyine eshagama nyingi y'okuruga omu micwe erikuremera kandi erikweyongyera, mbwenu nkaza owa nabi sallallaahu 'alaihi wasallam kumuha amakuru n'okumushaba fatwa. Nkamushanga owa munyanyazi, Zainab bint Jahsy, reero nagira nti; 'Iwe Mutumwa wa Allah, buzima ninsheesha eshagama nyingi kandi nyingi, eki kindemeise kushaba n'okusiiba, mbwenu noragiira kukora ki omu nshonga egi?' ati: 'Muhe pamba, ahabw'okuba neija kwihaho eshagama,' ati; ‘Hariho eshagama erikukira ahari egyo?’ akagira ati: ‘Mumukingire ekintu ekirikubaasa kuzibira eshagama kurugamu,’ akagira ati; 'Eshagama ekaba neeremera munonga'. Akagira ati: ‘Twara ekijwaro,’ akagira ati; ‘Eshagama neekira kuba nyingi kandi neeremeera,’ obwo nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Ninza kukuragiira ebintu bibiri, kyona eki oraakore nikiija kuba nikimara. Kandi ku oraabe noobaasa kukora byombi obwo nooba noomanya gye’. Akagira ati: Buzima n’ekifuba kuruga ahari sitaane, n’ahabw’ekyo muze omu micwe ebiro mukaaga nari mushanju nk’oku Allah arikumanya, bwanyima y’ekyo mwogye. Ku oraabe noohurira ngu oshemeire kandi oshemeire mbwenu shaba ekiro makumi abiri na bina nari ebiro makumi abiri na bishatu n’ekiro, osiibe kandi oshabe ahabw’okuba ekyo nikikumara. Nikyo kimwe, kora nk’oku abakazi abari omu micwe barikukora kandi oyeshemeze omu bwire bw’okuza omu micwe n’omu bwire oburikwera. Ku orikuba oine amaani g’okuheza okushaba kwa ihangwe n’okurahutsya okushaba kw’omu mwabazyo, reero oyoga waaba oshemeire, reero oshaba eshaara ya ihangwe n’eya ihangwe. Bwanyima y'ekyo, nohendera okushaba kwa Maghrib kandi oyanguhize okushaba kwa Isha, reero oyoga okakwatanisa n'eshaara ibiri reero okikore. Ku oraabe nooyoga omu kasheeshe obwo okikore. Mbwenu, kikore. Kandi osiibe waaba oine amaani'. Bwanyima y’ekyo omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Ebyo n’ebintu bibiri ebi nkunda munonga’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima. [Ubaidullah bin Amru Ar Raqi] na [Ibn Juraij] na [Syarik] bakashoboororwa kuruga ahari [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] kuruga ahari [Ibrahimu bin Muhammad bin Thalhah] kuruga ahari ishento [Imran] kuruga ahari nyina [Hamnah]. Nikyo kimwe ngu Ibn Juraij akagamba eiziina Umar bin Talhah. Amazima ni Imran bin Talhah. Akagira ati; ‘Nkabuuza Muhammad aha hadiisi egi, n’ahabw’ekyo akabuuza ati, ‘Hadiisi hasan shahih’. Nikyo kimwe na Ahmad bin Hanbal, akagira ati: Hadiisi egi n’ey’amazima. Ahmad na Ishaq bakagira aha mukazi orikukora mustahadlah ngu, ‘Ku araabe naamanya aha kuza omu micwe ye.......... obwo ebiragiro biri nk’oku biri omu hadiisi ya Fatimah bint Abu Hubaisy. Omukazi orikutunga Istihadlah ku araabe yaamanyire ebiro ebi Istihadlah etakatandikire, obwo ashemerire kurekyera aho kushaba ebiro by’okuza omu micwe. Reero ayoga kandi akore ablution bwanyima ya buri kushaba, obwo nibwo abaasa kushaba. Eshagama ku eraabe neekirugayo kandi ataine biro ebimanyirwe, nari atamanyire okuza omu micwe ahabw’okuza n’okuruga kw’eshagama, obwo ekiragiro ekihikire ahariwe ni hadiisi ya Hamnah bint Jahsy. Abu Ubaid nawe nikwo yaagizire. Shafi’i akagira ati; ‘Omukazi ku arikutunga Istihadlah, eshagama ye neeguma neesheesheka ku arikubanza kureeba kandi akagumizamu atyo, obwo aine kureka okushaba ahagati y’ebiro ebi kumara ebiro ikumi n’etaano. Kwonka ku araabe ari omushemeire kumara ebiro ikumi n’etaano nari bitakahikire, obwo ekyo nikitwariramu n’ebiro bye by’okuza omu micwe. Omukazi ku araareebe eshagama kumara ebiro ebirikurenga ikumi na bitaano, obwo aine kugaruza eshaara ebiro ikumi na bina. Reero bwanyima y’ekyo akareka okushaba omu bwire bukye bw’okuza omu micwe ahabw’obuhango bwa wa . Nita, nikwo kugira ngu, omushana n’ekiro’. Abu Isa akagira ati; Aba Ulama nibataana omu biteekateeko aha bwire bw’okuza omu micwe obukye n’oburaingwa. Abanyabwengye abamwe nibagira ngu; 'Obwire bw'okuza omu micwe oburikukirayo kurahuka n'ebiro bishatu kandi oburaingwa n'ebiro ikumi'. Eki nikyo kiteekateeko kya Sufyan Ats Tsauri, Bin Al Mubarak kandi omuturagye wa Kufa. Kandi abandi bamwe abamanyi nka ‘Atha bin Abu Rabah bakagira bati ‘Obwire oburikukirayo kurahuka n’ekiro n’ekiro, kandi oburaingwa n’ebiro ikumi n’etaano. Eki n’ekiteekateeko kya Malik, Al Auza’I, Syafi’i, Ahmad, Ishaq na Abu Ubaid’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 119

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْاسْتَفْتَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ ابْنَةُ جَحْشٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ فَقَالَ لَا إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ فَاغْتَسِلِي ثُمَّ صَلِّي فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍقَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ اللَّيْثُ لَمْ يَذْكُرْ ابْنُ شِهَابٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أُمَّ حَبِيبَةَ أَنْ تَغْتَسِلَ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَكِنَّهُ شَيْءٌ فَعَلَتْهُ هِيَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَيُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ اسْتَفْتَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمُسْتَحَاضَةُ تَغْتَسِلُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَرَوَى الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ

atugambiire [Qutaibah] akagira ati; atugambiire [Al Laits] kuruga ahari [Ibn Shihab] kuruga ahari [Urwah] kuruga ahari [‘Aisyah] ngu akagira ati; Umm Habibah bint Jahsy akashaba fatwa kuruga ahari Rasulullah, yagira ati; ‘Buzima nkatunga istihadlah, n’ahabw’ekyo nkaba ntashemeire, mbwenu shi nshemerire kureka okushaba?’. Akagira ati: ‘Ngaaha, n’eshagama y’endwara yonka, oshemerire kwoga okashaba’. Nahabwekyo Umm Habibah akaba ayoga butoosha ku arikuza kushaba.’ Qutaibah akagira ati; ‘Al Laits akagira ati; 'Ibn Shihab taragambire ngu Rasulullah akaragiira Umm Habibah kwoga buri kushaba, kwonka ekyo kikaba kiri ekintu eki yaabaire akira kukora.' Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi nayo ekagambwaho kuruga ahari Az Zuhri, kuruga ahari Amrah, kuruga ahari ‘Aisyah, akagira ati; 'Umm Habibah bint Jahasy akashaba fatwa kuruga ahari Rasulullah Sallallahu 'Alaihi Wasallam'. Kandi abanyabwengye abamwe nibagira ngu abakazi abarikutunga istihadlah bashemerire kwoga buri kushaba. [Al Auza’i] akashoboorora kuruga ahari [Az Zuhri] kuruga ahari [Urwah] na [Amrah] kuruga ahari [‘Aisyah].

Hadith

Imam Tirmidzi : 120

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مُعَاذَةَأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ عَائِشَةَ قَالَتْ أَتَقْضِي إِحْدَانَا صَلَاتَهَا أَيَّامَ مَحِيضِهَا فَقَالَتْ أَحَرُورِيَّةٌ أَنْتِ قَدْ كَانَتْ إِحْدَانَا تَحِيضُ فَلَا تُؤْمَرُ بِقَضَاءٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ أَنَّ الْحَائِضَ لَا تَقْضِي الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ لَا اخْتِلَافَ بَيْنَهُمْ فِي أَنَّ الْحَائِضَ تَقْضِي الصَّوْمَ وَلَا تَقْضِي الصَّلَاةَ

atugambiire [Qutaibah] akagira ati; atugambiire [Hammad bin Zaid] kuruga [Ayyub] kuruga [Abu Qilabah] kuruga [Mu’adzah] ngu omukazi akabuuza [‘Aisyah], akagira ati; ‘Omwe omuriitwe ashemerire kuhikiiriza eshaara ze omu bwire bw’okuza omu micwe?’ bwanyima akagarukamu ati: Iwe ori Haruriya -khawarij-? Buzima, omuriitwe - abakazi ba nabi - harimu abarikutunga okuza omu micwe, kwonka tibaragiirwe kukigaruza’. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi n'eya hasan ey'amazima, hariho n'abagigambireho kuruga ahari 'Aisyah, ti kuruga omu runyiriri oru, ngu omukazi ori omu micwe taine kuhikiiriza eshaara ze. Eki nikyo kiteekateeko ekirikutwarwa abanyabiragiro abaingi, kandi tihaine okuhakana ahagati yaabo ngu omukazi ori omu micwe ashemerire kugaruzaho okusiiba beitu kutari kugaruzaho okushaba’.