Imam Tirmidzi : 1101
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا عَامِرٌ الْأَحْوَلُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَذْرَ لِابْنِ آدَمَ فِيمَا لَا يَمْلِكُ وَلَا عِتْقَ لَهُ فِيمَا لَا يَمْلِكُ وَلَا طَلَاقَ لَهُ فِيمَا لَا يَمْلِكُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَجَابِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ أَحْسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ رُوِيَ ذَلِكَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَالْحَسَنِ وَسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَعَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَشُرَيْحٍ وَجَابِرِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ قَالَ فِي الْمَنْصُوبَةِ إِنَّهَا تَطْلُقُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ وَالشَّعْبِيِّ وَغَيْرِهِمَا مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ قَالُوا إِذَا وَقَّتَ نُزِّلَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ أَنَّهُ إِذَا سَمَّى امْرَأَةً بِعَيْنِهَا أَوْ وَقَّتَ وَقْتًا أَوْ قَالَ إِنْ تَزَوَّجْتُ مِنْ كُورَةِ كَذَا فَإِنَّهُ إِنْ تَزَوَّجَ فَإِنَّهَا تَطْلُقُ وَأَمَّا ابْنُ الْمُبَارَكِ فَشَدَّدَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَالَ إِنْ فَعَلَ لَا أَقُولُ هِيَ حَرَامٌ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ تَزَوَّجَ لَا آمُرُهُ أَنْ يُفَارِقَ امْرَأَتَهُ و قَالَ إِسْحَقُ أَنَا أُجِيزُ فِي الْمَنْصُوبَةِ لِحَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَإِنْ تَزَوَّجَهَا لَا أَقُولُ تَحْرُمُ عَلَيْهِ امْرَأَتُهُ وَوَسَّعَ إِسْحَقُ فِي غَيْرِ الْمَنْصُوبَةِ وَذُكِرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ رَجُلٍ حَلَفَ بِالطَّلَاقِ أَنَّهُ لَا يَتَزَوَّجُ ثُمَّ بَدَا لَهُ أَنْ يَتَزَوَّجَ هَلْ لَهُ رُخْصَةٌ بِأَنْ يَأْخُذَ بِقَوْلِ الْفُقَهَاءِ الَّذِينَ رَخَّصُوا فِي هَذَا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِنْ كَانَ يَرَى هَذَا الْقَوْلَ حَقَّا مِنْ قَبْلِ أَنْ يُبْتَلَى بِهَذِهِ الْمَسْأَلَةِ فَلَهُ أَنْ يَأْخُذَ بِقَوْلِهِمْ فَأَمَّا مَنْ لَمْ يَرْضَ بِهَذَا فَلَمَّا ابْتُلِيَ أَحَبَّ أَنْ يَأْخُذَ بِقَوْلِهِمْ فَلَا أَرَى لَهُ ذَلِكَ
Һөйләне беҙгә [Әхмәт бин Маниғ] һөйләне беҙгә [Хөсәйем] һөйләне [Әмир Әл Әхүәл] [Әмру бин Сыуғәйб] [атаһынан] [олатаһынан] ул әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Әҙәм балаһына үҙендә булмаған нәмә өсөн нарзар юҡ, булмаған нәмә өсөн -термин- азат итеүсе юҡ, булмаған нәмә өсөн талаҡ юҡ». Ул әйтте; Был осраҡта Ғәли, Мөәҙ бин Джабал, Джәбир, Ибн Ғәббәс һәм Әғисәнән ошондай уҡ хәҙистәр бар. Әбү Иса әйтте; Ғабдуллаһ бин Әмрү хәҙисе хәсән шаһих хәҙис, был сүрәләге иң яҡшы хәҙис. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан башҡа күпселек ғалимдар был фекерҙә. Шулай уҡ Ғәли бин Әбү Талибтан, Ибнү Аббастан, Джәбир бин Абдуллаһтан, Сәғит бин Әл Мөсәййәбтән, Әл Хәсәндән, Сәғид бин Джүбәйерҙән, Ғәли бин Әл Хөсәйендән, Сүрәихтән, Джәбир бин Зәйрҙән һәм башҡа бик күп табиғин фуҡаһаларҙан да риүәйәт ителгән, был һүҙҙәрҙе Әш Сәфиғи әйткән. Ибн Мәсғүдтән риүәйәт ителә: «Әл-мәншүбә» мәсьәләһендә ул былай тигән. шунан һуң тәләҡ төшә. Ибраһим Ән Нахаиҙан, Әш Сяфииҙан һәм улар икеһенән башҡа ғалимдарҙан риүәйәт ителгән: улар әйткән; Әгәр ҙә ул никах ваҡытын билдәләһә, тимәк, уның талаҡ төшәсәк. Был фекерҙә Суфьян Ац Цаури һәм Малик бин Әнәс; Кемдер буласаҡ ҡатынының исемен теүәл әйтә йәки уның никах ваҡытын билдәләй, йәки ул әйтә; Әгәр мин был ауыл ҡатынына өйләнһәм, әгәр ул ысынлап та кейәүгә сыҡһа, тимәк, уның талағы төшәсәк. Ибнул Мөбәрәк был сүрәлә һыҙыҡ өҫтөнә алғанса, ул; Әгәр ҙә ул никахты тормошҡа ашыра икән, ҡатын уға харам тип уйламайым. Шул арала Әхмәт әйтте; Әгәр ҙә ул никахты тамамлаһа, мин уға ҡатынын айырырға ҡушмаясаҡмын. Исхаҡ әйтте; Мин уға Ибн Мәсғүт хәҙисенә таянып билдәләнгән ҡатынға өйләнергә рөхсәт итәм, әгәр ул шул ҡатынға өйләнһә, тимәк, ҡатыны уның өсөн харам тип уйламайым. Исхаҡ, ысынлап та, ҡатынға өйләнешеү мәсьәләһендә ташламалар яһаны – быға тиклем айырылышҡан тип әйтелгән – ул аныҡламаған. Ғабдулла бин Әл Мөбәрәктән әйтелгәнсә, унан тәләҡ һүҙҙәре менән ант иткән кеше тураһында һорағандар, ул өйләнмәйәсәк. Шул саҡта өйләнешеү теләге тыуа, был мәсьәләлә рөхсәт иткән юристарҙың фекерен алыуҙа еңеллек бармы? Шунан һуң Ибнул Мөбәрәк яуап бирә; Әгәр ул был фекерҙе дөрөҫ тип һанай, был мәсьәлә менән бәйле булғанға тиклем, тимәк, ул юристар фекерен алырға мөмкин. Ә был фекер менән килешмәгән кешегә килгәндә, тимәк, был проблема менән осрашҡанда, ул фуҡаһаның фекерен ала, шуға күрә мин уның шул фекерҙе алыуы менән килешмәйем.
Imam Tirmidzi : 1102
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُظَاهِرُ بْنُ أَسْلَمَ قَالَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ طَلَاقُ الْأَمَةِ تَطْلِيقَتَانِ وَعِدَّتُهَا حَيْضَتَانِقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى و حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَنْبَأَنَا مُظَاهِرٌ بِهَذَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُظَاهِرِ بْنِ أَسْلَمَ وَمُظَاهِرٌ لَا نَعْرِفُ لَهُ فِي الْعِلْمِ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Яхъя Ән Найсабури] беҙгә [Әбү Әшим] [Ибн Джүрәйждән] һөйләне, ул әйтте; миңә [Мөжәһир бин Әсләмгә] әйткән, ул әйткән; миңә [Әл-Ҡосим] [Әл-Ҡосим] [Әл-Ҡосим] һөйләгән: Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Ҡол ҡатын өсөн талаҡтар һаны ике тапҡыр, ә уның идда осоро ике айлыҡ». Мөхәммәт бин Яхъя беҙгә Әбү Әшимде әйткән һәм һөйләгән; Мөжәһир беҙгә ошо хәҙис менән хәбәр итте. Ул әйтте; Был осраҡта Абдулла бин Ғүмәрҙән дә ошоға оҡшаш хәҙис бар. Әбү Иса әйтте; Әйсиә хәҙисе – Мөжәһир бин Әсләм хәҙисенән башҡа мәрфүҙә риүәйәт ителгәнен белмәгән ғәриб хәҙис һәм Мөжәһирҙең был хәҙистән башҡа риүәйәт иткәнен белмәйбеҙ. Был хәҙис пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ғалимдар фекеренсә, саҙаҡа өсөн йүнәлеш булып тора һәм уларҙан тыш, Суфьян Ац Цаури, Әш Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере шулай.
Imam Tirmidzi : 1103
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَجَاوَزَ اللَّهُ لِأُمَّتِي مَا حَدَّثَتْ بِهِ أَنْفُسَهَا مَا لَمْ تَكَلَّمْ بِهِ أَوْ تَعْمَلْ بِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا حَدَّثَ نَفْسَهُ بِالطَّلَاقِ لَمْ يَكُنْ شَيْءٌ حَتَّى يَتَكَلَّمَ بِهِ
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйбә] беҙгә [Әбү Әүәнә] [Ҡатада] [Зүрәрә бин Әүфә] [Әбү Һүрәйрә]-нән [Әбү Һүрәйрә]-нән һөйләне, тине; Рәсүлуллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Аллаһ минең өммәтемде йөрәктәрендә әйтелгәндәрҙән ғәфү итә, улар әйтмәһә һәм эшләмәһә генә». Әбү Иса әйтте; Был хәҙис сахих һәм ғалимдар буйынса саҙаҡаға юл күрһәткесе булып тора, кемдер күңелендә талаҡ тиһә, талаҡ әйтмәйенсә төшмәйәсәк.
Imam Tirmidzi : 1104
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَرْدَكَ الْمَدَنِيِّ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ مَاهَكَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ جِدُّهُنَّ جِدٌّ وَهَزْلُهُنَّ جِدٌّ النِّكَاحُ وَالطَّلَاقُ وَالرَّجْعَةُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ هُوَ ابْنُ حَبِيبِ بْنِ أَرْدَكَ الْمَدَنِيُّ وَابْنُ مَاهَكَ هُوَ عِنْدِي يُوسُفُ بْنُ مَاهَكَ
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйба] беҙгә [Хәтим бин Исмәғил] [Ғәбдүррәхмән бин Әрҙәк Әл-Мәҙәниҙән] [Әтәһә]-нән [Ибн Мәһәк] [Әбү Һүрәйрә]-нән һөйләне, ул әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Өс нәмә бар, улар ысын мәғәнәһендә дөрөҫ, шаяртыуҙар дөрөҫ; Никах, талаҡ һәм ярашыу''. Әбү Иса әйтте; Был хәҙис хәсән ғәриб һәм ғалимдар буйынса саҙаҡа өсөн йүнәлеш булып тора, пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләре араһынан һәм уларҙан башҡа. Әбү Иса әйтте; Абдуррахман - Ибнү Хәбиб бин Арҙаҡ Әл Мәҙәни, ә Ибнү Маһаҡ, минеңсә, Йософ бин Маһаҡ.
Imam Tirmidzi : 1105
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ أَنْبَأَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَهُوَ مَوْلَى آلِ طَلْحَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ بْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا اخْتَلَعَتْ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ أُمِرَتْ أَنْ تَعْتَدَّ بِحَيْضَةٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ الصَّحِيحُ أَنَّهَا أُمِرَتْ أَنْ تَعْتَدَّ بِحَيْضَةٍ
Һөйләне беҙгә [Мәхмүт бин Ғайлан] беҙгә һөйләне [Әл Фәҙәл бин Муса] [Суфьян] беҙгә һөйләне [Мөхәммәт бин Абдуррахман], тип, ул элекке ҡол булған Талха ғаиләһе [Сөләймән бин Ясар] [Әр Рубаййи' бинт Му'әүфрасе`файлд бин өсөн ул ' Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, шунан пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уға бойорған йәки уға бойоролған - риүәйәтсе икеләнеп тора - бер айҙа идда ҡылырға. Ул әйтте; Был осраҡта Ибн Аббастан да ошоға оҡшаш хәҙис бар. Әбү Иса әйтте; Әр Рубәйи бинт Мөғәүиҙҙең дөрөҫ хәҙистәре; Бер айлыҡ менән идда ҡылырға ҡушылған тип.
Imam Tirmidzi : 1106
أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ الْبَغْدَادِيُّ أَنْبَأَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ أَنْبَأَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ امْرَأَةَ ثَابِتِ بْنِ قَيْسٍ اخْتَلَعَتْ مِنْ زَوْجِهَا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تَعْتَدَّ بِحَيْضَةٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي عِدَّةِ الْمُخْتَلِعَةِ فَقَالَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِنَّ عِدَّةَ الْمُخْتَلِعَةِ عِدَّةُ الْمُطَلَّقَةِ ثَلَاثُ حِيَضٍ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِنَّ عِدَّةَ الْمُخْتَلِعَةِ حَيْضَةٌ قَالَ إِسْحَقُ وَإِنْ ذَهَبَ ذَاهِبٌ إِلَى هَذَا فَهُوَ مَذْهَبٌ قَوِيٌّ
Был беҙгә хәбәр ителде [Мөхәммәт бин Абдуррахман Әл Бағдади] беҙгә хәбәр итте [Әли бин Бахр] беҙгә хәбәр итте [Хисем бин Йософ] [Мәғмәр] [Әмру бин Мөслим] [Икримә] [Ибн Аббас] ҡатыны Сабит бин дипхенд уның ире ваҡытынан ғариза биргән саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, шунан пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уға шулай ҡушты. бер айлыҡ өсөн идда. Әбү Иса әйтте; Был хәҙис хәсән ғәриб, ғалимдар айырылышыу тураһында ғариза биргән ҡатын-ҡыҙҙар иддаһы тураһында риза түгел. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан башҡа күпселек ғалимдар был фекерҙә; Айырылышыу тураһында ғариза биргән ҡатындың иддаһы айырылышҡан ҡатындың иддаһы кеүек, йәғни өс тапҡыр айлыҡ. Был Суфьян Ац Цаури һәм Куффа халҡының фекере, шулай уҡ Әхмәт менән Исхаҡтың фекере. Шул уҡ ваҡытта пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан башҡа ҡайһы бер ғалимдар был фекерҙә; Айырылышыу тураһында ғариза биргән ҡатындың иддаһы бер айлыҡ осоро тип. Исхаҡ әйтте; Әгәр был фекер менән килешкән кешеләр бар икән, тимәк, был көслө фекер.
Imam Tirmidzi : 1107
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا مُزَاحِمُ بْنُ ذَوَّادِ بْنِ عُلْبَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ لَيْثٍ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُخْتَلِعَاتُ هُنَّ الْمُنَافِقَاتُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ وَرُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ اخْتَلَعَتْ مِنْ زَوْجِهَا مِنْ غَيْرِ بَأْسٍ لَمْ تَرِحْ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ
Һөйләне [Әбү Ҡурайб] беҙгә [Мөзәһим бин Дзәүүәд бин Өлбәх] [атаһынан] [Ләйтстән] [Әбү Әл Хатсхабтан] [Әбү Зүрғәттән] [Әбү Иҙрис] [Цәүбандан] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте. ҡатын-ҡыҙҙар'. Әбү Иса әйтте; Был хәҙис ошо юлдан ғәриб һәм сәнәд көслө түгел. Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителә: «Ире менән сәбәпһеҙ айырылышыу тураһында ғариза биргән ҡатын ожмах еҫен һиҙмәҫ».
Imam Tirmidzi : 1108
أَنْبَأَنَا بِذَلِكَ بُنْدَارٌ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ أَنْبَأَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ ثَوْبَانَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ سَأَلَتْ زَوْجَهَا طَلَاقًا مِنْ غَيْرِ بَأْسٍ فَحَرَامٌ عَلَيْهَا رَائِحَةُ الْجَنَّةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَيُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ
беҙгә хәбәр итте [Бундар] беҙгә хәбәр итте [Ғәбдел Ваһһаб] беҙгә [Әйүп] [Әбү Ҡилаба] Цаубандан хәҙис еткергән кешенән хәбәр итте, тип, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Ниндәй ҙә булһа ҡатын-ҡыҙ үҙенең ирен ниндәй ҙә булһа сәбәп менән айырылышыу өсөн судҡа биргән. Әбү Иса әйтте; Был хәҙис хәсән һәм был хәҙис Әйүптән Әбү Ҡилабанан [Әбү Әсмә`ҙән] [Цәүбандан] риүәйәт ителгән һәм ҡайһы бер риүәйәтселәр Әйүптән ошо сәнәд менән риүәйәт иткән, әммә ул уны тәфсир итмәгән.
Imam Tirmidzi : 1109
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَرْأَةَ كَالضِّلَعِ إِنْ ذَهَبْتَ تُقِيمُهَا كَسَرْتَهَا وَإِنْ تَرَكْتَهَا اسْتَمْتَعْتَ بِهَا عَلَى عِوَجٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَسَمُرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَإِسْنَادُهُ جَيِّدٌ
Һөйләне беҙгә [Ғабдулла бин Әбү Зияд] һөйләне беҙгә [Йәғҡүб бин Ибраһим бин Сәғд] һөйләне беҙгә минең ҡоҙаса [Ибну Шиһаб] [уның абзыйынан] [Сәғит бин Әл Мусаййабтан] [Әбү Һүрәйрә]нән ул әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Ысынлап та, ҡатын-ҡыҙҙар ҡабырға кеүек; Әгәр һеҙ уны тура килтерергә теләйһегеҙ икән, һеҙ уны өҙөп, әгәр һеҙ уны яңғыҙ ҡалдырһағыҙ, һеҙ уның менән күңел асырға мөмкин, әммә ул һаман да эйелгән’. Ул әйтте; Әле лә шул уҡ сүрәлә Әбү Дзаррҙан, Самура һәм Әйсиәнән риүәйәт ителә. Әбү Иса әйтте; Әбү Һүрәйрәнең хәҙистәре был юлдан хәсән шаһих ғәриб хәҙистәр әммә сәнәд яҡшы. Һөйләне беҙгә Абдулла бин Әбү Зияд һөйләне беҙгә Яҡуп бин Ибраһим бин Сәғд һөйләне беҙгә минең племянник Ибну Шиһаб абзыйынан Сәғит бин Әл Мусаййабтан Әбү Һүрәйрәнән ул әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Ысынлап та, ҡатын-ҡыҙҙар ҡабырға кеүек; Әгәр һеҙ уны тура килтерергә теләйһегеҙ икән, һеҙ уны өҙөп, әгәр һеҙ уны яңғыҙ ҡалдырһағыҙ, һеҙ уның менән күңел асырға мөмкин, әммә ул һаман да эйелгән’. Ул әйтте; Әле лә шул уҡ сүрәлә Әбү Дзаррҙан, Самура һәм Әйсиәнән риүәйәт ителә. Әбү Иса әйтте; Әбү Һүрәйрәнең хәҙистәре был юлдан хәсән шаһих ғәриб хәҙистәр әммә сәнәд яҡшы.
Imam Tirmidzi : 1110
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَنْبَأَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَتْ تَحْتِي امْرَأَةٌ أُحِبُّهَا وَكَانَ أَبِي يَكْرَهُهَا فَأَمَرَنِي أَبِي أَنْ أُطَلِّقَهَا فَأَبَيْتُ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ طَلِّقْ امْرَأَتَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ إِنَّمَا نَعْرِفَهُ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ
Беҙгә [Әхмәт бин Мөхәммәт] әйтте [Ибнул Мөбәрәк] беҙгә [Ибн Әбү Дзиғб] [Әл Хәрис бин Абдуррахмандан] [Хәмзә бин Абдулла бин Ғүмәрҙән] [Ибн Ғүмәрҙән] әйтте; Минең ҡасандыр яратҡан ҡатыным бар ине, әммә атайым уны нәфрәт итте, шунан атайым айырылышырға ҡушты, мин баш тарттым. Шунан мин быны пәйғәмбәргә саллаллаһу ғәләйһис-сәләмгә һөйләнем, ул: «Эй, Ғабдуллаһ бин Ғүмәр, ҡатыныңды айыр», — тине. Әбү Иса әйтте; Был хәҙис дөрөҫ, ысынында беҙ уны Ибн Әбү Дзи`б хәҙисенән генә беләбеҙ.
Imam Tirmidzi : 1111
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْأَلْ الْمَرْأَةُ طَلَاقَ أُخْتِهَا لِتَكْفِئَ مَا فِي إِنَائِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә әйтелгән [Ҡотәйбә] беҙгә [Суфьян бин Өйәйнә] [Әз Зөһриҙән] [Сәғит бин Әл Мусаййабтан] [Әбү Һүрәйрә] тиклем Пәйғәмбәребеҙгә тиклем әйтте, ул әйтте: «Ҡатын-ҡыҙ һорамаһын -кемдәндер- уны -уның- кемгәлер- кәрәк, тип, уның ҡатыны менән айырылышырға мөмкин-'. Ул әйтте; Әле лә был сүрәлә Өммө Сәләмәнән риүәйәт ителә. Әбү Иса әйтте; Әбү Һөрәйрәнең хәҙисе – хәсән сахих хәҙис.
Imam Tirmidzi : 1112
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ أَنْبَأَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ طَلَاقٍ جَائِزٌ إِلَّا طَلَاقَ الْمَعْتُوهِ الْمَغْلُوبِ عَلَى عَقْلِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَطَاءِ بْنِ عَجْلَانَ وَعَطَاءُ بْنُ عَجْلَانَ ضَعِيفٌ ذَاهِبُ الْحَدِيثِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ طَلَاقَ الْمَعْتُوهِ الْمَغْلُوبِ عَلَى عَقْلِهِ لَا يَجُوزُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَعْتُوهًا يُفِيقُ الْأَحْيَانَ فَيُطَلِّقُ فِي حَالِ إِفَاقَتِهِ
Һөйләне беҙгә [Мөхәммәт бин Ғәбдел Әғлә Әш Шәнғәни] беҙгә [Мәрүән бин Мөғәвия Әл Фәзәри] [Әтәһә бин Әжлән] [Икримә бин Халид Әл Мәхзуми] [Әбү Һүрәйрә] нән әйтте; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм: «Аҡылдан яҙған кешеләрҙең айырылышыуынан башҡа һәр айырылышыу рөхсәт ителә», — тигән. Әбү Иса әйтте; Был хәҙистең мәрфүлә риүәйәт ителгәнен беҙ Әсә бин Әжлән хәҙисенән башҡа белмәйбеҙ һәм Әсә бин Әжлән хәҙистәрҙе ятламаған зәғиф булған. Ә был хәҙис пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан башҡа ғалимдар фекеренсә, саҙаҡа өсөн йүнәлеш булып тора, йәғни аҡылы юғалған кеше өсөн айырылышыу дөрөҫ түгел, әгәр ҙә ул ҡайһы саҡта шифа кисермәһә һәм ул шифа кисергәндә айырылышһа.
Imam Tirmidzi : 1113
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ شَبِيبٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّاسُ وَالرَّجُلُ يُطَلِّقُ امْرَأَتَهُ مَا شَاءَ أَنْ يُطَلِّقَهَا وَهِيَ امْرَأَتُهُ إِذَا ارْتَجَعَهَا وَهِيَ فِي الْعِدَّةِ وَإِنْ طَلَّقَهَا مِائَةَ مَرَّةٍ أَوْ أَكْثَرَ حَتَّى قَالَ رَجُلٌ لِامْرَأَتِهِ وَاللَّهِ لَا أُطَلِّقُكِ فَتَبِينِي مِنِّي وَلَا آوِيكِ أَبَدًا قَالَتْ وَكَيْفَ ذَاكَ قَالَ أُطَلِّقُكِ فَكُلَّمَا هَمَّتْ عِدَّتُكِ أَنْ تَنْقَضِيَ رَاجَعْتُكِ فَذَهَبَتْ الْمَرْأَةُ حَتَّى دَخَلَتْ عَلَى عَائِشَةَ فَأَخْبَرَتْهَا فَسَكَتَتْ عَائِشَةُ حَتَّى جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَتْهُ فَسَكَتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نَزَلَ الْقُرْآنُ{ الطَّلَاقُ مَرَّتَانِ فَإِمْسَاكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسَانٍ }قَالَتْ عَائِشَةُ فَاسْتَأْنَفَ النَّاسُ الطَّلَاقَ مُسْتَقْبَلًا مَنْ كَانَ طَلَّقَ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ طَلَّقَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ يَعْلَى بْنِ شَبِيبٍ
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйбә] беҙгә [Йәғлә бин Сәбиб] [Хисәм бин Уруахтан] [атаһынан] [Әисәхтән] һөйләне, ул әйтте; Элек кешеләр, бигерәк тә ир-егеттәр, ҡатындарын үҙ теләге менән айырылышҡан, уны айырыуҙа әммә ул уның ҡатыны булып ҡала, әгәр ул уның менән ярашһа, тимәк, ул шулай эшләгән идда осоронда хатта ул уны йөҙ тапҡыр айырылған йәки хатта күберәк ир ҡатынына әйткәнсе; Аллаһ менән ант итәм, һин минән китмәйенсә айырылмайым һәм шулай уҡ һиңә мәңгелеккә йәшәргә урын бирмәйем. Ҡатыны һораны; Нисек килеп сыҡты? Ул яуап бирҙе; Мин һине айырырмын, шунан идда осороң тамамланған һайын һинең менән ярашырмын. Шунан ҡатыны Әйсәне ҡаршы алырға барып, уға һөйләй. Ғәйшә пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм килгәнсе һәм уға хәбәр ителгәнсе өндәшмәне, әммә пәйғәмбәребеҙ Ҡөрьән аяттары төшкәнсе өндәшмәне: -Тәләк - уға мөрәжәғәт итергә мөмкин - ике тапҡыр, унан һуң яҡшы юл менән яңынан ярашырға мөмкин йәки айырылышыу. А`исах дауам итте; Тимәк, кешеләр айырылышыуҙы баштан уҡ һанай башлай, айырылышҡандар ҙа, айырылышмағандар ҙа. Һөйләне беҙгә [Әбү Ҡурайб Мөхәммәт бин Әл Ғәлә`] беҙгә [Ғабдулла бин Иҙрис] [Хисйәм бин Урвахтан] [атаһынан] был хәҙис кеүек мәғәнәһе менән һөйләне, әммә ул уны телгә алманы Ә`исә. Әбү Иса әйтте; Һәм был Йәғлә бин Сябибтың хәҙисенән дә дөрөҫөрәк.
Imam Tirmidzi : 1114
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِي السَّنَابِلِ بْنِ بَعْكَكٍ قَالَوَضَعَتْ سُبَيْعَةُ بَعْدَ وَفَاةِ زَوْجِهَا بِثَلَاثَةٍ وَعِشْرِينَ أَوْ خَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ يَوْمًا فَلَمَّا تَعَلَّتْ تَشَوَّفَتْ لِلنِّكَاحِ فَأُنْكِرَ عَلَيْهَا فَذُكِرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنْ تَفْعَلْ فَقَدْ حَلَّ أَجَلُهَاحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ مَنْصُورٍ نَحْوَهُ و قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي السَّنَابِلِ حَدِيثٌ مَشْهُورٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَلَا نَعْرِفُ لِلْأَسْوَدِ سَمَاعًا مِنْ أَبِي السَّنَابِلِ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ لَا أَعْرِفُ أَنَّ أَبَا السَّنَابِلِ عَاشَ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْحَامِلَ الْمُتَوَفَّى عَنْهَا زَوْجُهَا إِذَا وَضَعَتْ فَقَدْ حَلَّ التَّزْوِيجُ لَهَا وَإِنْ لَمْ تَكْنِ انْقَضَتْ عِدَّتُهَا وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ تَعْتَدُّ آخِرَ الْأَجَلَيْنِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәни] һөйләне [Хөсәйен бин Мөхәммәт] беҙгә [Сәйибан] [Мансурҙан] [Ибраһимдан] [Әл Әсүәдтән] [Әбү Әс Сәнәбил бин Бәҡәктән] һөйләне, ул әйтте; Сүбәйә егерме өс-егерме биш көн эсендә ире вафат булғандан һуң бала тапты. Саф булғанда - нифастан - шул саҡта кейәүгә кейенә. Шунан кемдер инҡар итте, был Пәйғәмбәребеҙгә еткерелде, ул: «Әгәр ҙә инҡар итһә, тимәк, уның иддаһ осоро тамамланды», — тип яуап бирҙе. Беҙгә [Әхмәт бин Мәни] әйткән [Әл Хәсән бин Муса] беҙгә [Сәйбән] [Мансурҙан] шулай тип әйткән. – тине ул. Был осраҡта Өммө Сәләмәнән дә шундай уҡ хәҙис бар. Әбү Иса әйтте; Әбү Әс Сәнәбилдең хәҙистәре был юлдан мәшһүр ғәриб хәҙистәре ләкин беҙ Әл Әсүәдтең Әбү Әс Сәнәбилдән ишетелгән хәҙистәре барлығын белмәнек һәм мин Мөхәммәттең әйткәнен ишеттем; Мин Әбү Әс Сәнәбилдең Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсәлламдан һуң йәшәгәнен белмәнем. Был хәҙис, пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан башҡа күпселек ғалимдар фекеренсә, саҙаҡа өсөн йүнәлеш булып тора, әгәр ҙә ире үлгән ауырлы ҡатын бала тапһа, идда осоро әле тамамланмаһа ла, кейәүгә сығыуы хәләл. Был фекерҙә Суфьян Ац Цаури, Аш Сяфии, Әхмәт һәм Исхаҡ. Шул уҡ ваҡытта пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан башҡа ҡайһы бер ғалимдар был фекерҙә; Ул иддаһын ике идда дәүеренең һуңғыһы - иң оҙайлы - ире үлгән ҡатындың идда осоронда, ауырлы ҡатындың идда осоронда үтәй, әммә беренсе фекер дөрөҫөрәк.
Imam Tirmidzi : 1115
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ وَابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِتَذَاكَرُوا الْمُتَوَفَّى عَنْهَا زَوْجُهَا الْحَامِلَ تَضَعُ عِنْدَ وَفَاةِ زَوْجِهَا فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ تَعْتَدُّ آخِرَ الْأَجَلَيْنِ وَقَالَ أَبُو سَلَمَةَ بَلْ تَحِلُّ حِينَ تَضَعُ وَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَا مَعَ ابْنِ أَخِي يَعْنِي أَبَا سَلَمَةَ فَأَرْسَلُوا إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ قَدْ وَضَعَتْ سُبَيْعَةُ الْأَسْلَمِيَّةُ بَعْدَ وَفَاةِ زَوْجِهَا بِيَسِيرٍ فَاسْتَفْتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهَا أَنْ تَتَزَوَّجَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Ҡотәйбә] беҙгә [Әл-Ләйтс] [Яхъя бин Сәғиттән] [Сөләймән бин Ясарҙан] әйтелде, Әбү Һүрәйрә, Ибн Аббас һәм Әбү Сәләмә бин Абдуррахман бер-береһе менән ауырлы ҡатын тураһында фекер алышты, уның ире тыуғандан һуң үлде. Ибн Ғәббәс тә әйткән; Ул иддаһын ике идда осороноң һуңғыһы - иң оҙайлы - осоронда башҡара. Әбү Сәләмә әйтте; Ысынында ул бала тапҡанда хәләл булған. Ә Әбү Һөрәйрә әйткән; Ағайымдың улы Әбү Сәләмә менән килешәм. Шулай итеп, улар пәйғәмбәребеҙҙең ҡатыны [Өммө Сәләмәгә] берәүҙе ебәрҙеләр, ул әйтте; Сүбәйә Әл Әсләмиә ире үлгәндән һуң ҡыҫҡа ваҡыт үткәс бала тапҡан, пәйғәмбәребеҙҙән фәтүә һораған, шунан ул уға кейәүгә сығырға ҡушҡан. Әбү Иса әйтте; Был хәҙис дөрөҫ.
Imam Tirmidzi : 1116
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى أَنْبَأَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ نَافِعٍ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ بِهَذِهِ الْأَحَادِيثِ الثَّلَاثَةِقَالَتْ زَيْنَبُ دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ أَبُوهَا أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍ فَدَعَتْ بِطِيبٍ فِيهِ صُفْرَةٌ خَلُوقٌ أَوْ غَيْرُهُ فَدَهَنَتْ بِهِ جَارِيَةً ثُمَّ مَسَّتْ بِعَارِضَيْهَا ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ تُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ إِلَّا عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا
Һөйләне беҙгә [Әл-Әнсари] һөйләне [Мәғн бин Ғайса] беҙгә [Мәлик бин Әнәс] [Ғабдулла бин Әбү Бәкер бин Мөхәммәт бин Әмру бин Хәзмдән] [Хөмәйд бин Нәфиғ] [Зәйнәб бин Әбү Сәләмә] уға был өс хадиҙы вәғәзләгәнен һөйләне. Зәйнәб әйтте; Мин өйөнә индем [Өммө Хәбибә], ҡатыны пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, атаһы, Әбү Суфьян бин Хәрб, вафат булғанда, һуңынан ул һары май һораны, ҡатыштырып, Зәғфәрән майы йәки башҡа нәмә, һуңынан ул бәләкәй ҡыҙҙы майлап, уның ике sheek уны һөртөп әйтте; Аллаһ менән ант итәм, мин хушбуй мохтажлыҡтан кеймәйем, башҡа Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдең: «Аллаһҡа һәм Ҡиәмәт көнөнә иман килтергән ҡатынға үлемде өс көндән артыҡ ҡайғыртыу хәләл түгел, тик ире үлгәндән башҡа, был дүрт ай һәм ун көн».
Imam Tirmidzi : 1117
قَالَتْ زَيْنَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حِينَ تُوُفِّيَ أَخُوهَا فَدَعَتْ بِطِيبٍ فَمَسَّتْ مِنْهُ ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي فِي الطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّيسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ تُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ إِلَّا عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا
[Зәйнәп] әйтте; Мин [Зәйнәб бинт Джахси] өйөнә индем, һеңлеһе үлгәс, шунан ул хушбуй һорап, өҫтөнә һөртөп, шунан ул әйтте; Аллаһ менән ант итәм, мин хушбуйҙы кәрәклектән кеймәйем, сөнки Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдең: «Аллаһҡа һәм Ҡиәмәт көнөнә ышанған ҡатынға үлемде өс төндән артыҡ ҡайғыртыу хәләл түгел, тик ире үлгәндән башҡа, был дүрт ай һәм тин».
Imam Tirmidzi : 1118
قَالَتْ زَيْنَبُ وَسَمِعْتُ أُمِّي أُمَّ سَلَمَةَ تَقُولُجَاءَتْ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنَتِي تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا وَقَدْ اشْتَكَتْ عَيْنَيْهَا أَفَنَكْحَلُهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ لَا ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا هِيَ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا وَقَدْ كَانَتْ إِحْدَاكُنَّ فِي الْجَاهِلِيَّةِ تَرْمِي بِالْبَعْرَةِ عَلَى رَأْسِ الْحَوْلِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ فُرَيْعَةَ بِنْتِ مَالِكٍ أُخْتِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَحَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْنَبَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْمُتَوَفَّى عَنْهَا زَوْجُهَا تَتَّقِي فِي عِدَّتِهَا الطِّيبَ وَالزِّينَةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
[Зәйнәп] әйтте; Мин дә әсәйемдең [Өммө Сәләмәтең] әйткәнен ишеттем; Бер ҡатын пәйғәмбәребеҙгә килеп, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән; Йә Рәсүлуллаһ, ысынлап та ҡыҙым ирен юғалтты һәм ике күҙе лә ауырый, күҙҙәренә подводка һалырға мөмкинме? Шулай итеп, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм яуап бирҙе: «Ярамағыҙ». Ике-өс тапҡыр әйтте, һәр һорауға: “Юҡ”, – тип яуап бирҙе. Шунан: «Ысынлап та, идда дүрт ай ун көн, джаһиллек осоронда һеҙҙең берегеҙ йыл аҙағында дөйә тиҙәге ташлап ҡайғыра», — тигән. Ул әйтте; Был осраҡта Әбү Сәғит Әл Худри һәм Хафшах бинт Ғүмәрҙең һеңлеһе Фүрәйә бинт Мәликтән дә ошоға оҡшаш хәҙис бар. Әбү Иса әйтте; Зәйнәб хәҙис — хәсән сахих хәҙис һәм пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләре һәм уларҙан башҡалар буйынса саҙаҡа өсөн йүнәлеш булып тора, ире үлгән ҡатын идда осоронда хушбуйҙан һәм биҙәүестәрҙән баш тартырға тейеш. Һәм был Суфьян Ац Цаури, Мәлик бин Әнәс, Асы Сяфии, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере.
Imam Tirmidzi : 1119
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ صَخْرٍ الْبَيَاضِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمُظَاهِرِ يُوَاقِعُ قَبْلَ أَنْ يُكَفِّرَ قَالَ كَفَّارَةٌ وَاحِدَةٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ وَمَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا وَاقَعَهَا قَبْلَ أَنْ يُكَفِّرَ فَعَلَيْهِ كَفَّارَتَانِ وَهُوَ قَوْلُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ
Һөйләне беҙгә [Әбү Сәғит Әл Асьядж] беҙгә һөйләне [Ғабдуллаһ бин Иҙрис] [Мөхәммәт бин Исхаҡтан] [Мөхәммәт бин Әмру бин Аса`] [Сөләймән бин Ясар] [Сәләмә бин Шәхр Әл Баяҙи тураһында] һәм пәйғәмбәребеҙ проблемаһы тураһында һөйләне. һуңынан каффарат түләр алдынан ҡатындары менән енси мөнәсәбәткә инһәләр, ул: «Бер каффарат түләргә бурыслы», — тип яуап бирә. Әбү Иса әйтте; Был хәҙис хәсән ғәриб һәм күпселек ғалимдар буйынса саҙаҡа өсөн йүнәлеш булып тора. Һәм был Суфьян, Мәлик, Әш Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере. Шулай ҙа ҡайһы берҙәре бәхәсләшә; Әгәр ул ҡатыны менән кәфәрәт түләр алдынан енси мөнәсәбәткә инһә, тимәк, ул ике кәфәрәт түләргә бурыслы, был фекерҙә Абдуррахман бин Мәһди.
Imam Tirmidzi : 1120
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ أَبَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ ظَاهَرَ مِنْ امْرَأَتِهِ فَوَقَعَ عَلَيْهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ ظَاهَرْتُ مِنْ زَوْجَتِي فَوَقَعْتُ عَلَيْهَا قَبْلَ أَنْ أُكَفِّرَ فَقَالَ وَمَا حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ يَرْحَمُكَ اللَّهُ قَالَ رَأَيْتُ خَلْخَالَهَا فِي ضَوْءِ الْقَمَرِ قَالَ فَلَا تَقْرَبْهَا حَتَّى تَفْعَلَ مَا أَمَرَكَ اللَّهُ بِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ
Һөйләне беҙгә [Әбү Әммәр Әл Хөсәйен бин Һүрәйтс] беҙгә һөйләне [Әл Фәҙәл бин Муса] [Мәғмәр] [Әл Хакам бин Абан] [Икримә] [Ибн Аббас] тип, бер кеше булған, тип, пәйғәмбәребеҙҙе күрергә килгән саллаллаһу ғәләйһи үсәлләм, тип, ул әйткән, тип, был һүҙҙәрҙе әйткән; Йә, Аллаһ Рәсүле, мин ҡатыныма жиһар һүҙен әйттем, әммә каффарат түләр алдынан уның менән енси мөнәсәбәткә индем. Шунан һуң ул: «Һине быға нимә этәрҙе, Аллаһ һиңә рәхмәтле булһын?» Ул яуап бирҙе; Ай яҡтыһында тояҡ кейемен күрҙем. Ул: «Аллаһ ҡушҡанды үтәмәйенсә, уның менән енси мөнәсәбәткә инеүегеҙҙе танымағыҙ», — тине. Әбү Иса әйтте; Был хәҙис хәсән ғәриб сахих.