Imam Tirmidzi : 1081
حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبِي نَصْرٍ عَنْ مُسَاوِرٍ الْحِمْيَرِيِّ عَنْ أُمِّهِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ مَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَنْهَا رَاضٍ دَخَلَتْ الْجَنَّةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
U hi byerile [Washil bin Abdul A’la], u hi byerile [Muhammad bin Fudlail] ku suka eka [Abdullah bin Abdurrahman, Abu Nadlr] ku suka eka [Musawir Al Himyari] ku suka eka [mana wa yena] ku suka eka [Umu Salamah] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te, ‘Wansati un’wana na un’wana loyi a faka naswona nuna wa yena a n’wi tsakela, hakunene u ta nghena etilweni’. Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith ya hasan gharib'.
Imam Tirmidzi : 1082
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا وَخِيَارُكُمْ خِيَارُكُمْ لِنِسَائِهِمْ خُلُقًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
hi byerile [Abu Kuraib], u hi byerile [‘Abdah bin Sulayman] ku suka eka [Muhammad bin ‘Amr], u hi byerile [Abu Salamah] ku suka eka [Abu Hurairah] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Mupfumeri loyi a nga na ripfumelo leri hetisekeke swinene hi yena loyi a nga na mahanyelo lamanene. Lavanene eka n'wina hi lava va nga ni musa eka vasati va vona'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi nga na nhlamuselo swinene yi hlamuseriwe kusuka eka Aisyah na Ibn Abbas'. U engeterile; 'Hadith ya Abu Hurairah i hadith ya ntiyiso ya Hasan'.
Imam Tirmidzi : 1083
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِيأَنَّهُ شَهِدَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَذَكَّرَ وَوَعَظَ فَذَكَرَ فِي الْحَدِيثِ قِصَّةً فَقَالَ أَلَا وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا فَإِنَّمَا هُنَّ عَوَانٌ عِنْدَكُمْ لَيْسَ تَمْلِكُونَ مِنْهُنَّ شَيْئًا غَيْرَ ذَلِكَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا أَلَا إِنَّ لَكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ حَقًّا وَلِنِسَائِكُمْ عَلَيْكُمْ حَقًّا فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ فَلَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ وَلَا يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمْ لِمَنْ تَكْرَهُونَ أَلَا وَحَقُّهُنَّ عَلَيْكُمْ أَنْ تُحْسِنُوا إِلَيْهِنَّ فِي كِسْوَتِهِنَّ وَطَعَامِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى قَوْلِهِ عَوَانٌ عِنْدَكُمْ يَعْنِي أَسْرَى فِي أَيْدِيكُمْ
Swi byeriwe hina [Al Hasan bin Ali Al Khallal], swi byeriwe eka [Al Husain bin Ali Al Ju’fi] ku suka eka [Za`idah] ku suka eka [Syabib bin Gharqadah] ku suka eka [Sulaiman bin Amr bin Al Ahwash] u te; U ndzi byerile [tatana] leswaku u endle hajj wada’ na Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. U khongerile no dzunisa Allah, u nyikele switsundzuxo na switsundzuxo. U hlamusele xitori lexi eka hadith ya yena, kutani a ku: ‘Tivani, va ni musa eka vavasati, hikuva i vabohiwa va n’wina. A wu na mfanelo eka vona ku tlula sweswo, handle ka loko va endla swiendlo swo nyenyetsa hakunene. Loko va endla tano, tshama ekule na vona emubedweni ivi u va ba hi xibakele lexi nga vavisiki. Loko kutani va ku yingisa, kutani u nga lavi tindlela to va karhata. Tiva ntsena; U na timfanelo eka nsati wa wena kasi nsati wa wena u na timfanelo eka wena. Mfanelo ya wena eka nsati wa wena hi leswaku a nge nghenisi munhu loyi u n’wi vengaka emubedweni wa wena. A swi pfumeleriwi ku amukela munhu loyi u n’wi vengaka emakaya ya n’wina. Tivani leswaku vasati va wena va na mfanelo eka wena leswaku u va khoma kahle hi ku va nyika swiambalo na swakudya. Abu Isa u te, "Leyi i hadith ya hasan sahih. Nhlamuselo ya 'Awaanun' hi leswaku; i makhumbi ya n'wina."
Imam Tirmidzi : 1084
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عِيسَى بْنِ حِطَّانَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ قَالَأَتَى أَعْرَابِيٌّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ مِنَّا يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ فَتَكُونُ مِنْهُ الرُّوَيْحَةُ وَيَكُونُ فِي الْمَاءِ قِلَّةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَسَا أَحَدُكُمْ فَلْيَتَوَضَّأْ وَلَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَعْجَازِهِنَّ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ لَا أَعْرِفُ لِعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ الْوَاحِدِ وَلَا أَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ حَدِيثِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ السُّحَيْمِيِّ وَكَأَنَّهُ رَأَى أَنَّ هَذَا رَجُلٌ آخَرُ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى وَكِيعٌ هَذَا الْحَدِيثَ
hi byerile [Ahmad bin Mani’] na [Hannad] u te; Swi byeriwe hina [Abu Mu’awiyah] ku suka eka [’Ashim Al Ahwal] ku suka eka [Isa bin Hithan] ku suka eka [Muslim bin Sallam] ku suka eka [Ali bin Thalq] u te; 'Mubedouin u hlangane na Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam kutani a ku; 'Oho Murhumiwa wa Allah, wanuna exikarhi ka hina u le mananga lamakulu, kutani a humesa moya wutsongo - a rhurhumela - naswona u na mati matsongo ntsena? ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u te: 'Loko un'wana wa n'wina a hundza moya, kutani endlani ku hlamba. U nga endli timhaka ta masangu na wansati hi ku tirhisa xitombo xa yena. Allah a nga khomiwi hi tingana hi leswi lulameke''. Abu Isa u te; 'Hadith yi hlamuseriwe kusuka eka Umar, Khuzaimah bin Thabit, Ibn Abbas na Abu Hurairah'. U engeterile; 'Leyi i hadith ya Hasan.' Ndzi twe Muhammad a ku; "A ndzi yi tivi hadith leyi ku suka eka Ali ibn Thalq, ku suka eka Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena). Nakambe a ndzi tivi loko hadith leyi yi huma eka hadith ya Thalq ibn Ali As-Suhaimi. Muhammad u vone leswaku munhu loyi ku vulavuriwaka hi yena a ku ri munhu un'wana, un'wana wa vanghana va Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena). Waki' na yena u hlamuserile leswi." hadith."
Imam Tirmidzi : 1085
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مُسْلِمٍ وَهُوَ ابْنُ سَلَّامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَسَا أَحَدُكُمْ فَلْيَتَوَضَّأْ وَلَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَعْجَازِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى وَعَلِيٌّ هَذَا هُوَ عَلِيُّ بْنُ طَلْقٍ
[Qutaibah] ni van’wana va hi hlamuserile; [Waki’] u hi hlamuserile ku suka eka [Abdul Malik bin Muslim], ku nga Ibn Sallam ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Ali] loyi a nga te; Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena) u te: ‘Loko un’wana wa n’wina a hundza gasi, kutani endlani ku hlamba, naswona mi nga endli timhaka ta masangu na vasati va n’wina hi ku tirhisa switombo swa vona.’ Abu Isa u te: 'Ali loyi ku vulavuriwaka ha yena i Ali bin Talq.'
Imam Tirmidzi : 1086
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَى رَجُلٍ أَتَى رَجُلًا أَوْ امْرَأَةً فِي الدُّبُرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
U hi byerile [Abu Sa’id Al Asyaj], u hi byerile [Abu Khalid Al Ahmar] ku suka eka [Adl Dlahak bin ‘Uthman] ku suka eka [Makhramah bin Sulaiman] ku suka eka [Kuraib] ku suka eka [Ibn Abbas] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Allah a nge voni wanuna loyi a endlaka timhaka ta masangu na wanuna un’wana - wa vusodoma - kumbe - a endla timhaka ta masangu - na wansati ku suka eka xitombo xa yena’. Abu Isa u te; 'Leyi i hadith ya hasan gharib'.
Imam Tirmidzi : 1087
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ مَيْمُونَةَ بِنْتِ سَعْدٍ وَكَانَتْ خَادِمًا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الرَّافِلَةِ فِي الزِّينَةِ فِي غَيْرِ أَهْلِهَا كَمَثَلِ ظُلْمَةِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا نُورَ لَهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ وَمُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ وَهُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ وَلَمْ يَرْفَعْهُ
hi byerile [Ali bin Khasyram], u hi byerile [Isa bin Yunus] ku suka eka [Musa bin 'Ubaidah] ku suka eka [Ayyub bin Khalid] ku suka eka [Maimunah bint Sa'ad] a a ri nandza wa Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, u te; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u te: 'Xikombiso xa wansati wo tikukumuxa no tikukumuxa loyi a khomaka -a kombisa- vuhlalu bya yena eka van'wana handle ka nuna wa yena xi fana na munyama hi Siku ra ku Pfuka, a ku na ku vonakala nyana eka yena'. Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith leyi hi nga yi tiviki handle ka ku suka eka hadith ya Musa bin 'Ubaidah, hambi leswi Musa bin Ubaidah a yi hlamuseleke hi ku ya hi langutelo ra ku nhlokohata ka yena, kambe a a tshembekile.' Syu'bah na Ats Tsauri va hlamusele ku suka eka yena. Vativi van’wana va hadith va hlamusele ku suka eka Musa bin Ubaidah kambe a va swi twisisanga.
Imam Tirmidzi : 1088
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حَبِيبٍ عَنْ الْحَجَّاجِ الصَّوَّافِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَغَارُ وَالْمُؤْمِنُ يَغَارُ وَغَيْرَةُ اللَّهِ أَنْ يَأْتِيَ الْمُؤْمِنُ مَا حَرَّمَ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحٌ وَالْحَجَّاجُ الصَّوَّافُ هُوَ الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي عُثْمَانَ وَأَبُو عُثْمَانَ اسْمُهُ مَيْسَرَةُ وَالْحَجَّاجُ يُكْنَى أَبَا الصَّلْتِ وَثَّقَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْعَطَّارُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ سَأَلْتَ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ الْقَطَّانَ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ فَقَالَ ثِقَةٌ فَطِنٌ كَيِّسٌ
hi byerile [Humaid bin Mas’adah], u hi byerile [Sufyan bin Habaib] ku suka eka [Al Hajjaj Ash Shawaf] ku suka eka [Yahya bin Abu Kathir] ku suka eka [Abu Salamah] ku suka eka [Abu Hurairah] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Allah u na mavondzo naswona vapfumeri na vona va na mavondzo. Mavondzo ya Allah loko mupfumeri a endla leswi a swi yiriseke. Abu Isa u te; 'Hadith leyi nga na nhlamuselo swinene yi hlamuseriwe kusuka eka Aisyah na Abdullah bin Umar'. U engeterile; Hadith ya Abu Hurairah i hadith ya hasan gharib. Hadith leyi yi hlamuseriwe ku suka eka [Yahya bin Abu Kathir] ku suka eka [Abu Salamah] ku suka eka ['Urwah] ku suka eka [Asma` bint Abu Bakr] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Tihadith leti timbirhi ta tirha. Al Hajjaj Tanihi Shawaf i Al Hajjaj bin Abu 'Uthman. Vito ra Abu 'Uthman i Maisarah. na Al Hajjaj u hlafuna - vito ra xirhangiso - Abu As Shalt, Yahya bin Sa'id mensiqahkan yena. U hi byerile Abu Bakr Al 'Athar ku suka eka Ali bin Al Madini u te; Ndzi vutisile Yahya bin Sa’id Al Qathan eka Hajjaj As Shawaf, u hlamurile; tsiqah na vutlhari'.
Imam Tirmidzi : 1089
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ تُسَافِرَ سَفَرًا يَكُونُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَصَاعِدًا إِلَّا وَمَعَهَا أَبُوهَا أَوْ أَخُوهَا أَوْ زَوْجُهَا أَوْ ابْنُهَا أَوْ ذُو مَحْرَمٍ مِنْهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا تُسَافِرُ الْمَرْأَةُ مَسِيرَةَ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ إِلَّا مَعَ ذِي مَحْرَمٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَكْرَهُونَ لِلْمَرْأَةِ أَنْ تُسَافِرَ إِلَّا مَعَ ذِي مَحْرَمٍ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَرْأَةِ إِذَا كَانَتْ مُوسِرَةً وَلَمْ يَكُنْ لَهَا مَحْرَمٌ هَلْ تَحُجُّ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَجِبُ عَلَيْهَا الْحَجُّ لِأَنَّ الْمَحْرَمَ مِنْ السَّبِيلِ لِقَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا }فَقَالُوا إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا مَحْرَمٌ فَلَا تَسْتَطِيعُ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَ الطَّرِيقُ آمِنًا فَإِنَّهَا تَخْرُجُ مَعَ النَّاسِ فِي الْحَجِّ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ
hi byerile [Ahmad bin Mani’], u hi byerile [Abu Mu’awiyah] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Abu Salih] ku suka eka [Abu Sa’id Al Khudri] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘A swi le nawini leswaku wansati loyi a pfumelaka eka Allah na Siku ro Hetelela ku famba masiku manharhu kumbe ku tlula handle ka loko a ri na tata wa yena, kumbe vamakwavo, kumbe nuna wa yena, kumbe vana va yena, kumbe un’wana wa mahram ya yena’. Hadith leyi yi hlamuseriwe ku suka eka Abu Hurairah, Ibn Abbas na Ibn Umar. Abu Isa u te; 'Leyi i hadith ya ntiyiso ya Hasan.' Swi hlamuseriwe eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘U nga pfumeleli wansati ku famba siku na vusiku handle ka loko a ri na mahram ya yena’. Lawa i mavonelo ya va-ulama, va venga vavasati lava yaka eka riendzo handle ka loko va ri na mahram ya vona. Swidyondzi a swi pfumelelani hi wansati loyi a fuweke hambileswi a nga riki na mahram; Xana u fanele a endla Hajj? Van'wana va vona va hlamula; a nga boheki ku endla Hajj hikuva mahram yi katsiwile eka nhlamuselo ya ‘as sabil’ - ndlela -, leyi sekeriweke eka rito ra Allah ‘azza wajalla: ‘Loyi a kotaka ku teka riendzo ro ya eNdlwini’. Va ku; 'Loko angari na mahram, anga swikoti ku teka riendzo'. Leri na rona i vonelo ra Sufyan Ats Tsauri na vanhu va le Kufa. Swidyondzi swin’wana swi te; 'Loko riendzo ri hlayisekile, u boheka ku huma na vanhu'. Leri i vonelo ra Malik na Syafi'i.
Imam Tirmidzi : 1090
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُسَافِرُ امْرَأَةٌ مَسِيرَةَ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ إِلَّا وَمَعَهَا ذُو مَحْرَمٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
hi byerile [Al Hasan bin Ali Al Khallal], u hi byerile [Bisyr bin Umar] u hi byerile [Malik bin Anas] ku suka eka [Sa’id bin Abu Sa’id] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abu Hurairah] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘A swi pfumeleriwi leswaku wansati a famba siku na vusiku handle ka loko a ri na mahram ya yena’. Abu Isa u te; 'Leyi i hadith ya ntiyiso ya Hasan'.
Imam Tirmidzi : 1091
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِيَّاكُمْ وَالدُّخُولَ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَرَأَيْتَ الْحَمْوَ قَالَ الْحَمْوُ الْمَوْتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا مَعْنَى كَرَاهِيَةِ الدُّخُولِ عَلَى النِّسَاءِ عَلَى نَحْوِ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ إِلَّا كَانَ ثَالِثَهُمَا الشَّيْطَانُ وَمَعْنَى قَوْلِهِ الْحَمْوُ يُقَالُ هُوَ أَخُو الزَّوْجِ كَأَنَّهُ كَرِهَ لَهُ أَنْ يَخْلُوَ بِهَا
Swi byeriwe hina [Qutaibah], swi byeriwe hina [Laits] ku suka eka [Yazid bin Abu Habib] ku suka eka [Abu Al Khair] ku suka eka [’Uqbah bin ‘Amir] leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Mi nga hlangana na vavasati’. Ansar un’wana u vutisile; 'Oho Murhumiwa wa Allah, xana u ehleketa yini hi makwavo wa wena wa xinuna?' U hlamurile a ku: 'Makwavo wa xinuna i rifu'. Abu Isa u te; 'Hadith yi hlamuseriwe kusuka eka Umar, Jabir na 'Amr bin Al Ash'. U engeterile; Hadith ya 'Uqbah bin 'Amir i hadith ya ntiyiso ya Hasan. Nhlamuselo ya rivengo ra yena ro hlangana na vavasati i tani hi leswi swi hlamuseriweke eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘A hi wanuna ku va a ri yexe na wansati handle ka loko hinkwavo vanharhu va ri mademona’. Nhlamuselo ya makwavo wa xinuna, ku nga makwavo wa nuna, u n'wi venga ku va a ri yexe na nsati wa yena.
Imam Tirmidzi : 1092
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَابِرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَلِجُوا عَلَى الْمُغِيبَاتِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنْ أَحَدِكُمْ مَجْرَى الدَّمِ قُلْنَا وَمِنْكَ قَالَ وَمِنِّي وَلَكِنَّ اللَّهَ أَعَانَنِي عَلَيْهِ فَأَسْلَمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُهُمْ فِي مُجَالِدِ بْنِ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ و سَمِعْت عَلِيَّ بْنَ خَشْرَمٍ يَقُولُ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ فِي تَفْسِيرِ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنَّ اللَّهَ أَعَانَنِي عَلَيْهِ فَأَسْلَمُ يَعْنِي أَسْلَمُ أَنَا مِنْهُ قَالَ سُفْيَانُ وَالشَّيْطَانُ لَا يُسْلِمُ وَلَا تَلِجُوا عَلَى الْمُغِيبَاتِ وَالْمُغِيبَةُ الْمَرْأَةُ الَّتِي يَكُونُ زَوْجُهَا غَائِبًا وَالْمُغِيبَاتُ جَمَاعَةُ الْمُغِيبَةِ
Swi byeriwe hina [Nashr bin Ali], swi byeriwe hina [Isa bin Yunus] ku suka eka [Mujalid] ku suka eka [Ash Sya’bi] ku suka eka [Jabir] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Mi nga hlangana na vanhu lava mindyangu ya vona yi va siyeke. Sathana u khulukela eka n'wina hinkwenu a landzela ku khuluka ka ngati'. Hi vutisa; 'Na wena u kona?' A hlamula; 'Ina, kambe Allah u ndzi pfunile.' Kutani ndzi hlayisekile'. Abu Isa u te; 'Leyi i hadith ya gharib ku suka endleleni leyi.' Van’wana va vona va vulavule hi Mujalid bin Sa’id ku suka emianakanyweni ya yena. Ndzi twe Ali bin Khusyram a ku; Sufyan bin 'Uyainah u vule mayelana na nhlamuselo ya marito ya Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam; 'Kambe Allah u ndzi pfunile eka diyavulosi leswaku ndzi hlayiseka'. Sufyan u te; 'Sathana a nge hundzukeli eka Vuislem.' U nga hlangana na al mughibat. Ku nga wansati loyi nuna wa yena a nga riki kona. Al mughibaat i vunyingi bya al mughibah'.
Imam Tirmidzi : 1093
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُوَرِّقٍ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَرْأَةُ عَوْرَةٌ فَإِذَا خَرَجَتْ اسْتَشْرَفَهَا الشَّيْطَانُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
hi byerile [Muhammad bin Basyar], u hi byerile ['Amr bin 'Ashim] u hi byerile [Hammam] ku suka eka [Qatadah] ku suka eka [Muwarriq] ku suka eka [Abu Al Ahwash] ku suka eka [Abdullah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u te: 'Wansati i aurat.' Loko a huma, Sathana u ta n'wi sasekisa emahlweni ka vanhu'. Abu Isa u te; 'Leyi i hadith ya hasan gharib'.
Imam Tirmidzi : 1094
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُؤْذِي امْرَأَةٌ زَوْجَهَا فِي الدُّنْيَا إِلَّا قَالَتْ زَوْجَتُهُ مِنْ الْحُورِ الْعِينِ لَا تُؤْذِيهِ قَاتَلَكِ اللَّهُ فَإِنَّمَا هُوَ عِنْدَكَ دَخِيلٌ يُوشِكُ أَنْ يُفَارِقَكِ إِلَيْنَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَرِوَايَةُ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ الشَّامِيِّينَ أَصْلَحُ وَلَهُ عَنْ أَهْلِ الْحِجَازِ وَأَهْلِ الْعِرَاقِ مَنَاكِيرُ
Swi byeriwe hina [Al Hasan bin ‘Arafah], swi hi byeriwile hi [Isma’i bin Ayyasy] ku suka eka [Bahir bin Sa’ad] ku suka eka [Khalid bin Ma’dan] ku suka eka [Katsir bin Murrah Al Hadlrami] ku suka eka [Mu’adz bin Jabal] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te, ‘A ku na nsati loyi a vavisaka nuna wa yena eka misava handle ka loko nsati wa yena a huma eka tintsumi ta le tilweni a ku: ‘U nga n’wi vavisi. Onge Allah a nga ku hakela. I muendzi wa wena, loyi a nga ta ku siya ku nga ri khale a ta eka hina''. Abu 'Isa u te; 'Leyi i hadith ya hasan gharib.' A hi tivi nchumu handle ka ku suka eka ndlela leyi. Matimu ya Isma’il bin Ayyasy kusuka eka vanhu va Syria ya antswa, utlhela ari na ti hadiths to biha leti hlamuseriweke kusuka eka vanhu va Hijaz na Iraq’.
Imam Tirmidzi : 1095
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنْ رَجُلٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَقَالَ هَلْ تَعْرِفُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَإِنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَسَأَلَ عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهُ أَنْ يُرَاجِعَهَا قَالَ قُلْتُ فَيُعْتَدُّ بِتِلْكَ التَّطْلِيقَةِ قَالَ فَمَهْ أَرَأَيْتَ إِنْ عَجَزَ وَاسْتَحْمَقَ
hi byerile [Qutaibah], u hi byerile [Hammad bin Zaid] ku suka eka [Ayyub] ku suka eka [Muhammad bin Sirrin] ku suka eka [Yunus bin Jubair] u te; 'Ndzi vutisile [Ibn Umar] hi wanuna loyi a dlayeke vukati na nsati wa yena loko a ri karhi a ya enkarhini.' A hlamula; 'Xana wa n'wi tiva Abdullah bin Umar.' U tshame a dlaya vukati na nsati wa yena loko a ri karhi a ya enkarhini. Kutani Umar u kombele Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, kutani a n’wi byela leswaku a tlhelela eka swona. Yunus bin Jubair u vutisile; 'Xana u endle 'iddah hi ku dlaya vukati?' a hlamula; 'Hikokwalaho ka yini. -xana a swi hlayi njhani-? Xana wa swi tiva hambi leswi a tsanile naswona a nga xiphukuphuku'.
Imam Tirmidzi : 1096
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَوْلَى آلِ طَلْحَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ فِي الْحَيْضِ فَسَأَلَ عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ لِيُطَلِّقْهَا طَاهِرًا أَوْ حَامِلًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَكَذَلِكَ حَدِيثُ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ طَلَاقَ السُّنَّةِ أَنْ يُطَلِّقَهَا طَاهِرًا مِنْ غَيْرِ جِمَاعٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ طَلَّقَهَا ثَلَاثًا وَهِيَ طَاهِرٌ فَإِنَّهُ يَكُونُ لِلسُّنَّةِ أَيْضًا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا تَكُونُ ثَلَاثًا لِلسُّنَّةِ إِلَّا أَنْ يُطَلِّقَهَا وَاحِدَةً وَاحِدَةً وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَإِسْحَقَ وَقَالُوا فِي طَلَاقِ الْحَامِلِ يُطَلِّقُهَا مَتَى شَاءَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُطَلِّقُهَا عِنْدَ كُلِّ شَهْرٍ تَطْلِيقَةً
[Hannad] u hi hlamuserile ku suka eka [Waki’] ku suka eka [Sufyan] ku suka eka [Muhammad ibn Abdurrahman], khale ka hlonga ra ndyangu wa ka Talhah, ku suka eka [Salim] ku suka eka [tata wa yena] leswaku u dlaye vukati na nsati wa yena hi nkarhi wa ku ya enkarhini. Umar u vutisile Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam. U hlamurile; 'N'wi lerise leswaku a vuyelelana, a n'wi dlaya vukati loko a basile kumbe a tikile.' Abu Isa u te; 'Hadith ya Yunus ibn Jubayr ku suka eka Ibn 'Umar i hadith ya hasan sahih. Hilaha ku fanaka, hadith ya Salim leyi humaka eka Ibn ‘Umar. Hadith leyi yi hlamuseriwe ku suka eka swihlovo swo tala, ku suka eka Ibn 'Umar ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Hadith leyi a yi endliwa hi swidyondzi leswi humaka exikarhi ka vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam na van’wana. Sweswo; Ku dlaya vukati hi ku landza sunnah ku dlaya vukati hi nkarhi wa xiyimo xa ku basa loko ku nga si endliwa timhaka ta masangu. Van’wana va vona va te; Loko a n’wi dlaya vukati kanharhu a ha basile, swi fambisana na Sunnah. Leri i vonelo ra Shafi’i na Ahmad bin Hanbal. Van’wana va vona va vula leswaku hi ku ya hi Sunnah a ku na ku dlaya vukati kanharhu, kambe ku dlaya vukati nkarhi na nkarhi ntsena. Leri i vonelo ra Sufyan Ats Tsauri na Ishaq. Va vula leswaku mayelana na ku dlaya vukati - loku nyikiwaka - wansati la tikeke, a nga n'wi dlaya vukati nkarhi wun'wana na wun'wana loko a swi lava. Leri i vonelo ra Shafi’i, Ahmad na Ishaq. Van’wana va vona va vula leswaku u fanele a n’wi dlaya vukati kan’we hi n’hweti.
Imam Tirmidzi : 1097
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ رُكَانَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي طَلَّقْتُ امْرَأَتِيَ الْبَتَّةَ فَقَالَ مَا أَرَدْتَ بِهَا قُلْتُ وَاحِدَةً قَالَ وَاللَّهِ قُلْتُ وَاللَّهِ قَالَ فَهُوَ مَا أَرَدْتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ فِيهِ اضْطِرَابٌ وَيُرْوَى عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رُكَانَةَ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثَلَاثًا وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ فِي طَلَاقِ الْبَتَّةِ فَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ جَعَلَ الْبَتَّةَ وَاحِدَةً وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ جَعَلَهَا ثَلَاثًا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِيهِ نِيَّةُ الرَّجُلِ إِنْ نَوَى وَاحِدَةً فَوَاحِدَةٌ وَإِنْ نَوَى ثَلَاثًا فَثَلَاثٌ وَإِنْ نَوَى ثِنْتَيْنِ لَمْ تَكُنْ إِلَّا وَاحِدَةً وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ فِي الْبَتَّةِ إِنْ كَانَ قَدْ دَخَلَ بِهَا فَهِيَ ثَلَاثُ تَطْلِيقَاتٍ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ نَوَى وَاحِدَةً فَوَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ وَإِنْ نَوَى ثِنْتَيْنِ فَثِنْتَانِ وَإِنْ نَوَى ثَلَاثًا فَثَلَاثٌ
hi byerile [Hannad], u hi byerile [Qabishah] ku suka eka [Jarir bin Hazim] ku suka eka [Zubair bin Sa’id] ku suka eka [Abdullah bin Yazid bin Rukanah] [Tata wa yena] ku suka eka [kokwa wa yena] u te; 'Ndzi tile eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam.' Ndzi te: ‘Oho Murhumiwa wa Allah! Ndzi dlaye vukati na nsati wa mina hi marito manharhu ya ku dlaya vukati'. U vutisile: ‘Xana a wu kunguhate yini? ' Ndzi hlamurile ndzi ku: 'Ndzi kunguhate kan'we ntsena'. U vutisile: ‘Hi Allah? ' Ndzi hlamurile ndzi ku: 'Hi Allah'. U te: 'Kutani, ku avanyisa ku ya hi leswi a wu swi kunguhate''. Abu 'Isa u te: 'Hadith leyi a hi nga yi tivi handle ka hi ndlela leyi. Ndzi vutisile Muhammad hi hadith leyi, u hlamurile: 'Eka hadith leyi ku na idlthirab.' Nakambe ku hlamuseriwa eka Ikrimah ku suka eka Ibn Abbas leswaku Rukanah u dlaye vukati kanharhu hi nkarhi wun’we. Swidyondzi leswi humaka exikarhi ka vanghana va Muprofeta (ku rhula ni mikateko ya Allaah a swi ve na yena) ni van’wana a swi hambana malunghana ni ku dlaya vukati loku phindhiweke kanharhu. Ku hlamuseriwa eka Umar ibn al-Khattab leswaku u swi teke ku dlaya vukati kun’we. Naswona ku hlamuseriwa ku suka eka Ali leswaku u swi endle ku dlaya vukati kanharhu. Swidyondzi swin’wana, ku katsa na Sufyan Ats Thauri na vanhu va le Kufa, swi vule leswaku swi titshege hi xikongomelo xa munhu loyi a dlayeke vukati. Loko a kunguhate kan’we, swi hlayiwa tanihi ku dlaya vukati kun’we. Loko a kunguhate kanharhu, swi hlayiwa tanihi ku dlaya vukati kanharhu. Loko a kunguhate kambirhi, swi hlayiwa tanihi ku dlaya vukati kun’we ntsena. Hi nkarhi wolowo, Malik ibn Anas u vule leswaku loko se a etlele na yena, swi hlayiwa tanihi ku dlaya vukati kanharhu. Shafi’i u vule leswaku loko a kunguhate kan’we, swi hlayiwa tanihi ku dlaya vukati kun’we, naswona ku vuyelelana ka koteka. Loko a kunguhate kambirhi, swi hlayiwa tanihi ku dlaya vukati kambirhi, kasi loko a kunguhate ku dlaya vukati kanharhu, swi hlayiwa tanihi ku dlaya vukati kanharhu.
Imam Tirmidzi : 1098
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ قُلْتُ لِأَيُّوبَ هَلْ عَلِمْتَ أَنَّ أَحَدًا قَالَ فِي أَمْرُكِ بِيَدِكِ إِنَّهَا ثَلَاثٌ إِلَّا الْحَسَنَ فَقَالَ لَا إِلَّا الْحَسَنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ غَفْرًا إِلَّا مَا حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ كَثِيرٍ مَوْلَى بَنِي سَمُرَةَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ قَالَ أَيُّوبُ فَلَقِيتُ كَثِيرًا مَوْلَى بَنِي سَمُرَةَ فَسَأَلْتُهُ فَلَمْ يَعْرِفْهُ فَرَجَعْتُ إِلَى قَتَادَةَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ نَسِيَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ حَرْبٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ بِهَذَا وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَوْقُوفٌ وَلَمْ يُعْرَفْ حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ مَرْفُوعًا وَكَانَ عَلِيُّ بْنُ نَصْرٍ حَافِظًا صَاحِبَ حَدِيثٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي أَمْرُكِ بِيَدِكِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ هِيَ وَاحِدَةٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ و قَالَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ الْقَضَاءُ مَا قَضَتْ و قَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا جَعَلَ أَمْرَهَا بِيَدِهَا وَطَلَّقَتْ نَفْسَهَا ثَلَاثًا وَأَنْكَرَ الزَّوْجُ وَقَالَ لَمْ أَجْعَلْ أَمْرَهَا بِيَدِهَا إِلَّا فِي وَاحِدَةٍ اسْتُحْلِفَ الزَّوْجُ وَكَانَ الْقَوْلُ قَوْلَهُ مَعَ يَمِينِهِ وَذَهَبَ سُفْيَانُ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ إِلَى قَوْلِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ وَأَمَّا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ فَقَالَ الْقَضَاءُ مَا قَضَتْ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَأَمَّا إِسْحَقُ فَذَهَبَ إِلَى قَوْلِ ابْنِ عُمَرَ
hi byerile [Ali bin Nasr bin Ali], u hi byerile [Sulaiman bin Harb], u hi byerile [Hammad bin Zaid] u te; 'Ndzi vutisile [Ayyub]: 'Xana wa swi tiva handle ka Hasan loyi a vuleke leswaku munhu loyi a byelaka nsati wa yena: 'timhaka ta wena ti le mavokweni ya wena' i talaq ya tinharhu? Ayyab u hlamurile; 'E-e, Hasan ntsena'. U khongerile: O Allah, rivalela handle ka leswi ndzi byeriweke swona hi [Qatadah] ku suka eka [Katsir] khale ka hlonga ra Bani Samurah, ku suka eka [Abu Salamah] ku suka eka [Abu Hurairah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Nchumu wolowo wu hlayiwile kanharhu’. Ayyub u te: Ndzi hlangane na Katsir, khale ka hlonga ra Bani Samurah. Ndzi n’wi vutisile, kambe a nga swi tivi. Ndzi tlhelele eQatadah, kutani ndzi n’wi byela hi Katsir. A hlamula; 'Katsir u rivele'. Abu Isa u te; 'Leyi i hadith ya gharib.' Leswi a hi swi tivi handle ka hadith ya Sulaiman bin Harb ku suka eka Hammad bin Zaid. Ndzi vutise Muhammad hi hadith leyi. A hlamula; u hi byerile Sulaiman bin Harb ku suka eka Hammad bin Zaid hi hadith leyi. Hadith leyi entiyisweni yi hlamuseriwe ku suka eka Abu Hurairah hi mauquf naswona a yi tiviwi leswaku yi hlamuseriwe ku suka eka Abu Hurairah hi marfu’. Ali bin Nashr a a ri mutivi wa hafizh na hadith. Swidyondzi a swi pfumelelani mayelana na xivuriso lexi nge: ‘Timhaka ta wena ti le mavokweni ya wena’. Swidyondzi swin’wana kusuka exikarhi ka vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam na handle ka vona, ku katsa na Umar bin Khaththab na Abdullah bin Mas’ud, va na vonelo ra leswaku: yi hlayiwa kan’we. Leri nakambe i vonelo ra swidyondzi leswi humaka exikarhi ka Vatabi’in ni le ndzhaku ka vona. Hi nkarhi wolowo, Uthman bin Affan na Zaid bin Thabit va ni vonelo leri nge: Swi titshege hi xikongomelo. Ibn Umar u te: Loko a nyika nsati wa yena matimba yo n’wi dlaya, ivi a n’wi dlaya kanharhu, kambe nuna a kaneta leswaku u nyikile nsati wa yena matimba yo n’wi dlaya vukati naswona a vula leswaku a nga n’wi nyikanga nchumu handle ka ku dlaya vukati kan’we, kutani nuna u komberiwa ku hlambanya. Lexi amukeriwaka i xitatimende xa yena, kun’we ni xihlambanyo xa yena. Sufyan Ats Thauri na vanhu va Kufa va pfumelelanile na Umar na Abdullah, kasi Malik ibn Anas u te: Swi titshege hi xikongomelo. Leri na rona i vonelo ra Ahmad. Ishaq u namarhele vonelo ra Ibn Umar.
Imam Tirmidzi : 1099
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَرْنَاهُ أَفَكَانَ طَلَاقًاحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ بِمِثْلِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْخِيَارِ فَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُمَا قَالَا إِنْ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَوَاحِدَةٌ بَائِنَةٌ وَرُوِيَ عَنْهُمَا أَنَّهُمَا قَالَا أَيْضًا وَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ وَإِنْ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَلَا شَيْءَ وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ قَالَ إِنْ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَوَاحِدَةٌ بَائِنَةٌ وَإِنْ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَوَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ و قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ إِنْ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَوَاحِدَةٌ وَإِنْ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَثَلَاثٌ وَذَهَبَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَالْفِقْهِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَى قَوْلِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَأَمَّا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فَذَهَبَ إِلَى قَوْلِ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Yi hi byerile [Muhammad bin Basyar], yi hi byerile [Abdurrahman bin Mahdi], yi hi byerile [Sufyan] ku suka eka [Isma’il bin Abu Khalid] ku suka eka [Ash Sya’bi] ku suka eka [Masruq] ku suka eka [Aisyah] u te; 'Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u hi byerile leswaku hi hlawula, kutani hina - vasati va Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam - ha ha n'wi hlawurile. Xana sweswo i ku dlaya vukati?’ U hi byerile [Muhammad bin Basyar], u hi byerile [Abdurrahman bin Mahdi], u hi byerile [Sufyan] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Abu Adl Dluha] ku suka eka [Masruq] ku suka eka [Aisyah] tanihi laha henhla. Abu Isa u te; 'Leyi i hadith ya ntiyiso ya Hasan.' Swidyondzi a swi pfumelelani emhakeni ya khiyar. Ku hlamuseriwa ku suka eka Umar na Abdullah bin Mas’ud, havumbirhi bya vona va te; loko a tihlawulela kutani swi tekiwa tanihi talaq ba`in. Ku hlamuseriwa eka vona havambirhi, a ku; sweswo i ku dlaya vukati naswona swa ha nga vuyelelana. Loko a hlawula nuna wa yena, kutani a swi tekiwi tanihi ku dlaya vukati. Ku hlamuseriwa ku suka eka Ali, u te; loko a hlawula ku dlaya vukati kutani nawu i triple talaq. Loko a hlawula ku tlhelela eka nuna wa yena kutani nawu i ku dlaya vukati. Zaid bin Thabit u te; loko a hlawula nuna wa yena, nawu i ku dlaya vukati kun’we. Loko a hlawula talaq kutani nawu i triple talaq. Vunyingi bya ti ulama na fuqaha` kusuka exikarhi ka vanghana va Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam na endzhaku ka vona eka mhaka leyi va landzele mavonelo ya Umar na Abdullah. Leri i vonelo ra Ats Tsauri na vaaki va le Kufa. Ahmad bin Hanbal u landzele vonelo ra Ali Radliyallah 'anhu.
Imam Tirmidzi : 1100
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ قَالَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍطَلَّقَنِي زَوْجِي ثَلَاثًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا سُكْنَى لَكِ وَلَا نَفَقَةَقَالَ مُغِيرَةُ فَذَكَرْتُهُ لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ قَالَ عُمَرُ لَا نَدَعُ كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِقَوْلِ امْرَأَةٍ لَا نَدْرِي أَحَفِظَتْ أَمْ نَسِيَتْ وَكَانَ عُمَرُ يَجْعَلُ لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا حُصَيْنٌ وَإِسْمَعِيلُ وَمُجَالِدٌ قَالَ هُشَيْمٌ وَحَدَّثَنَا دَاوُدُ أَيْضًا عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَسَأَلْتُهَا عَنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقَالَتْ طَلَّقَهَا زَوْجُهَا الْبَتَّةَ فَخَاصَمَتْهُ فِي السُّكْنَى وَالنَّفَقَةِ فَلَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةً وَفِي حَدِيثِ دَاوُدَ قَالَتْ وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَدَّ فِي بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَعَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيُّ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالُوا لَيْسَ لِلْمُطَلَّقَةِ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةٌ إِذَا لَمْ يَمْلِكْ زَوْجُهَا الرَّجْعَةَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ إِنَّ الْمُطَلَّقَةَ ثَلَاثًا لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَهَا السُّكْنَى وَلَا نَفَقَةَ لَهَا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَاللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا جَعَلْنَا لَهَا السُّكْنَى بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخْرُجْنَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ }قَالُوا هُوَ الْبَذَاءُ أَنْ تَبْذُوَ عَلَى أَهْلِهَا وَاعْتَلَّ بِأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ لَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السُّكْنَى لِمَا كَانَتْ تَبْذُو عَلَى أَهْلِهَا قَالَ الشَّافِعِيُّ وَلَا نَفَقَةَ لَهَا لِحَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قِصَّةِ حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ
hi byerile [Hannad] ku suka eka [Jarir] ku suka eka [Mughirah] ku suka eka [Ash Sha’bi] u te; [Fathimah bint Qais] u te; 'Nuna wa mina u ndzi xanise kanharhu hi nkarhi wa Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam.' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u te: 'A wu na mfanelo ya ndhawu yo tshama na ku tihanyisa''. Mughirah u te; 'Ndzi hundzisele sweswo eka Ibrahim, u hlamuserile; Umar u te; 'A hi nge tshiki buku ya Allah na sunnah ya Muprofeta wa hina sallallaahu 'alaihi wasallam hikwalaho ka marito ya wansati loyi hi nga tiviki loko a ha nhlokohata kumbe a rivele'. Umar u ye emahlweni a nyika vutumbelo ni ku tihanyisa eka vanhu lava dlayeke vukati kanharhu. U hi byerile [Ahmad bin Mani’] u hi byerile [Husyaim], u hi byerile [Hushain], [Isma’il] na [Mujalid] [Husyaim] va te; naswona u hi byerile [David] na yena ku suka eka [Ash Sya’bi] u te; ‘Ndzi hlangane na [Fatimah bint Qais]. Ndzi n’wi vutisile hi xiboho xa Murhumiwa wa Allah (ku rhula ni mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena). U hlamule leswaku nuna wa yena u n’wi dlaye vukati kanharhu, kutani a n’wi vilela hi vutshamo ni ku n’wi hlayisa. Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena) a nga endlanga xiboho xa vutshamo na ku hlayisiwa.' Eka hadith ya Davhida, Fatima u te; 'U ndzi lerisile ku heta 'iddah endlwini ya Ibn Umm Maktum.' Abu Isa u te; 'Leyi i hadith ya hasan sahih.' Leri i vonelo ra swidyondzi swin’wana. Exikarhi ka vona; Al Hasan Al Basri, ‘Atha` bin Abu Rabah na Ash Sya’bi, va vulavula hi ku rhula. Leri na rona i vonelo ra Ahmad na Ishaq. Va ku; 'A ku na vutshamo na vuhlayiseki bya munhu loyi a dlayeke vukati, loko nuna a nga ha ri na mfanelo yo vuyelelana.' Swidyondzi swin’wana leswi humaka exikarhi ka vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, ku katsa na Umar na Abdullah, a va ri na vonelo ra leswaku vavasati lava nyikiweke ku dlaya vukati kanharhu va nyikiwa ndhawu yo tshama ni ku tihanyisa. Leri i vonelo ra Malik bin Anas, Laits bin Sa’ad na Syafi’i. Leri nakambe i vonelo leri hlawuriweke hi Sufyan Ats Tsauri na vaaki va le Kufa. Van’wana va kanetana; u kume ndhawu yo tshama eka yona kambe a nga kumanga ndhawu yo tshama eka yona. Leri i vonelo leri tlhelaka ri tirhisiwa hi Malik bin Anas, Laits bin Sa’ad na Syafi’i. Shafi'i u te; 'Hi veka ndhawu yo tshama eka yona hi ku ya hi buku ya Allah.' Allah Ta'ala u ri: '..U nga va hlongoli emakaya ya vona naswona u nga va pfumeleli ku huma ehandle handle ka loko va endla swiendlo leswi nyenyetsaka leswi nga erivaleni.'. Va ku; Leswi Al Badza a a vula swona a ku ri marito ya tihanyi eka nuna wa yena naswona u vule leswaku Fatima bint Qais a nga nyikiwanga ndhawu yo tshama hi Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam hikuva u vule marito ya tihanyi eka nuna wa yena. Shafi'i u te; a nga kumi mali yo tihanyisa hikuva - hi ku ya hi - hadith ya Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam mayelana na xitori xa Fatima bin Qais.