Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 1081
حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبِي نَصْرٍ عَنْ مُسَاوِرٍ الْحِمْيَرِيِّ عَنْ أُمِّهِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ مَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَنْهَا رَاضٍ دَخَلَتْ الْجَنَّةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Безгә [Вәшил бин Габдел Әгълә] сөйләде, безгә [Мөхәммәд бин Фудләйл] сөйләде, ул [Абдулла бин Габдрахман, Әбу Нәдлр] әйтте, ул [Мусавир Әл-Химьяри] әйтте, ул [аның әнисе] әйтте, ул [Уму Сәләмә] әйтте: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Ире аннан канәгать булган хатын-кыз үлсә, ул һичшиксез җәннәткә керәчәк". Әбү Гайсә әйтте: "Бу - хәсән-гариб хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1082
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا وَخِيَارُكُمْ خِيَارُكُمْ لِنِسَائِهِمْ خُلُقًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әбу Курайб] сөйләде, безгә ['Әбдә бин Сөләйман] сөйләде, [Мөхәммәд бин Әмр] әйтте, безгә [Әбу Сәлам] әйтте, [Әбу Һөрәйрә] әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Иң камил иманлы мөэмин - иң яхшы әхлаклы кеше. Сезнең иң яхшыларыгыз - хатыннарына иң яхшы булган кешеләр". Әбу Гайсә әйтте: "Иң мәгънәле хәдис Гайшә һәм Ибн Аббастан риваять ителгән". Ул өстәде: "Әбу Һөрәйрәнең хәдисе - ышанычлы Хәсән хәдисе".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1083
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِيأَنَّهُ شَهِدَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَذَكَّرَ وَوَعَظَ فَذَكَرَ فِي الْحَدِيثِ قِصَّةً فَقَالَ أَلَا وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا فَإِنَّمَا هُنَّ عَوَانٌ عِنْدَكُمْ لَيْسَ تَمْلِكُونَ مِنْهُنَّ شَيْئًا غَيْرَ ذَلِكَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا أَلَا إِنَّ لَكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ حَقًّا وَلِنِسَائِكُمْ عَلَيْكُمْ حَقًّا فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ فَلَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ وَلَا يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمْ لِمَنْ تَكْرَهُونَ أَلَا وَحَقُّهُنَّ عَلَيْكُمْ أَنْ تُحْسِنُوا إِلَيْهِنَّ فِي كِسْوَتِهِنَّ وَطَعَامِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى قَوْلِهِ عَوَانٌ عِنْدَكُمْ يَعْنِي أَسْرَى فِي أَيْدِيكُمْ
Безгә [Әл Хәсән бин Али Әл Хәлләл]гә [Әл Хөсәен бин Али Әл Джу'фи]га [Зәйдә]дән [Сәбиб бин Гаркада]дан [Сөләйман бин Әмр бин Әл Әһвәш] болай диде: "Ул миңа [әтием] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам белән хаҗ вәдасын кылганын сөйләде. Ул дога кылды, Аллаһка мактаулар әйтте, искәртүләр һәм киңәшләр бирде. Ул бу хәлне үзенең хәдисендә сөйләде, аннары болай диде: "Белегез, хатын-кызларга мәрхәмәтле булыгыз, чөнки алар сезнең тоткыннарыгыз. Аларда сезнең моңардан башка хокукыгыз юк, әгәр алар чыннан да явыз гамәлләр кылмасалар. Әгәр алар шулай эшләсәләр, алардан түшәктә ерак торыгыз һәм аларга авырттырмаслык сугыгыз. Әгәр алар сезгә буйсынсалар, аларны борчыр өчен юллар эзләмәгез. Белегез: Сезнең хатыныгыз өстендә, хатыныгыз өстендә дә хокукларыгыз бар. Хатыныгыз өстендә сезнең хакларыгыз шунда ки, ул сезнең нәфрәт иткән кешене сезнең түшәгегезгә кертә алмый. Сез нәфрәт иткән кешене өегезгә кертү рөхсәт ителми". Хатыннарыгызның сезнең өстегездә хаклары барлыгын белегез, аларга кием-салым һәм ризык биреп, яхшы мөгамәләдә булыгыз. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәсән-сәхих хәдис. "Әвәнун"ның мәгънәсе: алар сезнең әсирләрегез".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1084
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عِيسَى بْنِ حِطَّانَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ قَالَأَتَى أَعْرَابِيٌّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ مِنَّا يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ فَتَكُونُ مِنْهُ الرُّوَيْحَةُ وَيَكُونُ فِي الْمَاءِ قِلَّةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَسَا أَحَدُكُمْ فَلْيَتَوَضَّأْ وَلَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَعْجَازِهِنَّ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ لَا أَعْرِفُ لِعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ الْوَاحِدِ وَلَا أَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ حَدِيثِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ السُّحَيْمِيِّ وَكَأَنَّهُ رَأَى أَنَّ هَذَا رَجُلٌ آخَرُ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى وَكِيعٌ هَذَا الْحَدِيثَ
Безгә [Әхмәд бин Мани] һәм [Хәннәд] болай диде: "Безгә [Әбу Муавия] болай диде: ['Ашим Әл Әһвәл], [Гайсә бин Хитхан], [Мөслим бин Сәлләм], [Али бин Талк] болай диде: "Бер бәдәви Пәйгамбәр галәйһиссәлам белән очрашып: "Әй Аллаһның Илчесе, безнең арабызда бер кеше зур чүлдә була, аннары ул бераз җил чыгара - газ чыгара - һәм аның бераз гына суы бар?" - дип сорады. Рәсүл галәйһиссәлам болай диде: "Әгәр сезнең берәрегез җил чыгарса, тәһарәт алыгыз. Хатын-кыз белән аның анусы аша җенси мөнәсәбәттә булмагыз. Аллаһ дөрес булганнан оялмый". Әбу Гайсә болай диде: "Хәдис Гомәрдән, Хузайма бин Сабиттан, Ибн Аббастан һәм Әбу Һөрәйрәдән риваять ителгән". Ул өстәде: "Бу - Хәсән хәдис. Мин Мөхәммәднең болай дигәнен ишеттем:" "Мин бу хәдисне Али ибн Талктан, Пәйгамбәрдән (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) белмим. Шулай ук бу хәдис Талк ибн Али Әс-Суһаймий хәдисеннәнме, юкмы икәнен дә белмим. Мөхәммәд сүздәге кешенең башка кеше, Пәйгамбәрнең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) сәхабәләренең берсе икәнен күргән. Вәкиъ дә бу хәдисне сөйләгән."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1085
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مُسْلِمٍ وَهُوَ ابْنُ سَلَّامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَسَا أَحَدُكُمْ فَلْيَتَوَضَّأْ وَلَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَعْجَازِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى وَعَلِيٌّ هَذَا هُوَ عَلِيُّ بْنُ طَلْقٍ
[Кутайбә] һәм башкалар безгә риваять кылдылар; [Ваки] безгә [Габдел Малик бин Мөслимнән], атап әйткәндә, Ибн Сәлләмнән [аның әтисеннән] [Алидән] риваять кылды, ул болай диде: Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) әйтте: "Әгәр сезнең берәрегез газ чыгарса, тәһарәт алыгыз һәм хатыннарыгыз белән аларның анусы аша якынлык кылмагыз". Әбү Гайсә әйтте: "Сүз уңаеннан Али - Али бин Талк".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1086
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَى رَجُلٍ أَتَى رَجُلًا أَوْ امْرَأَةً فِي الدُّبُرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Безгә [Әбу Сәгыйд Әл-Асияҗ] сөйләгән, безгә [Әбу Халид Әл-Әхмәр] сөйләгән, ул [Әдл Длахак бин Госман] әйткән, ул [Мәхрәмә бин Сөләйман] әйткән, ул [Кураиб] әйткән, ул [Ибн Аббас] әйткән: Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи һәм сәлләм әйткән: "Аллаһ башка ир-ат белән - гомосексуаль - яки хатын-кызның анусыннан җенси мөнәсәбәттә булган ирне күрмәс". Әбу Гайсә әйткән: "Бу - хәсән-гариб хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1087
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ مَيْمُونَةَ بِنْتِ سَعْدٍ وَكَانَتْ خَادِمًا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الرَّافِلَةِ فِي الزِّينَةِ فِي غَيْرِ أَهْلِهَا كَمَثَلِ ظُلْمَةِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا نُورَ لَهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ وَمُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ وَهُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ وَلَمْ يَرْفَعْهُ
Безгә [Әли бин Хәсирам], безгә [Гайсә бин Юныс] сөйләгән: [Муса бин Үбәйдә], [Әййуб бин Халид], [Мәймунә бинт Сәгъд] ул Пәйгамбәрнең хезмәтчесе иде, диде; Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Тәкъбир һәм тәкәббер хатын-кызның бизәнү әйберләрен иреннән башкага күрсәтү мисалы Кыямәт көнендә караңгылык кебек, анда бернинди яктылык та юк". Әбү 'Гайсә әйтте: "Бу хәдисне без Муса бин Үбәйдә хәдисеннән башка белмибез, Муса бин Үбәйдә аны ятлау ноктасыннан аңлатса да, ул намуслы иде. Сө'бә һәм Әс Цаури аннан риваять кылдылар. Кайбер хәдис белгечләре Муса бин Үбәйдәдән риваять кылдылар, ләкин аңламадылар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1088
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حَبِيبٍ عَنْ الْحَجَّاجِ الصَّوَّافِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَغَارُ وَالْمُؤْمِنُ يَغَارُ وَغَيْرَةُ اللَّهِ أَنْ يَأْتِيَ الْمُؤْمِنُ مَا حَرَّمَ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحٌ وَالْحَجَّاجُ الصَّوَّافُ هُوَ الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي عُثْمَانَ وَأَبُو عُثْمَانَ اسْمُهُ مَيْسَرَةُ وَالْحَجَّاجُ يُكْنَى أَبَا الصَّلْتِ وَثَّقَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْعَطَّارُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ سَأَلْتَ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ الْقَطَّانَ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ فَقَالَ ثِقَةٌ فَطِنٌ كَيِّسٌ
Безгә [Хөмәйд бин Мәсәдә] сөйләгән, безгә [Суфиян бин Хәбәйб] сөйләгән, ул [Әл-Хәҗәҗ әш-Шәваф] әйткән, ул [Яхья бин Әбу Кәсир] әйткән, ул [Әбу Сәләмә] әйткән, ул [Әбу Һөрәйрә] әйткән; Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: «Аллаһның көнчелеге бар, мөэминнәрнең дә көнчелеге бар. Аллаһның көнчелеге мөэмин тыйганны эшләгәндә була». Әбу Гайсә әйткән: «Иң мәгънәле хәдис Гайшә һәм Габдулла бин Гомәрдән риваять ителгән». Ул өстәгән: «Әбу Һөрәйрәнең хәдисе – хәсән гариб хәдис. Бу хәдис [Яхья бин Әбу Кәсир] әйткән, ул [Әбу Сәләмә] әйткән, ул [Үрва] әйткән, ул [Әсма бинт Әбу Бәкер] әйткән, ул Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйткән. Бу ике хәдис дөрес. Әл-Хәҗәҗ әс-Шәваф – Әл-Хәҗәҗ бин Әбу Госман. Әбу Госманның исеме – Мәйсәрә. һәм Аль Хаҗай чәйнәү - кушамат - Абу Ас Шалт, Яхья бин Саид менсикахкан. Али бин Аль Мадинидан безгә Абу Бакр Аль-Атар әйтте; Мин Хаҗайдан Яхья бин Саид Аль Катаннан сорадым, ул җавап бирде; цика һәм акыллы '.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1089
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ تُسَافِرَ سَفَرًا يَكُونُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَصَاعِدًا إِلَّا وَمَعَهَا أَبُوهَا أَوْ أَخُوهَا أَوْ زَوْجُهَا أَوْ ابْنُهَا أَوْ ذُو مَحْرَمٍ مِنْهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا تُسَافِرُ الْمَرْأَةُ مَسِيرَةَ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ إِلَّا مَعَ ذِي مَحْرَمٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَكْرَهُونَ لِلْمَرْأَةِ أَنْ تُسَافِرَ إِلَّا مَعَ ذِي مَحْرَمٍ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَرْأَةِ إِذَا كَانَتْ مُوسِرَةً وَلَمْ يَكُنْ لَهَا مَحْرَمٌ هَلْ تَحُجُّ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَجِبُ عَلَيْهَا الْحَجُّ لِأَنَّ الْمَحْرَمَ مِنْ السَّبِيلِ لِقَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا }فَقَالُوا إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا مَحْرَمٌ فَلَا تَسْتَطِيعُ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَ الطَّرِيقُ آمِنًا فَإِنَّهَا تَخْرُجُ مَعَ النَّاسِ فِي الْحَجِّ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ
Безгә [Әхмәд бин Мани] сөйләгән, безгә [Әбу Муавия] сөйләгән, [Әл-А'маси] әйткән, [Әбу Салих] әйткән, [Әбу Сәгыйд Әл-Худри] әйткән: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: "Аллаһка һәм Ахирәт көненә ышанган хатын-кызга өч көн яки аннан да күбрәк сәяхәт итү хәләл түгел, әгәр ул әтисе, абыйлары, ире, балалары яки мәхрәмнәренең берсе белән булмаса". Хәдис Әбу Һөрәйрә, Ибн Аббас һәм Ибн Гомәрдән риваять ителгән. Әбу Гайсә әйткән: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: "Хатын-кызга бер көн һәм бер төн сәяхәткә чыкмагыз, әгәр ул мәхрәмнәре белән булмаса". Бу галимнәрнең фикере, алар хатын-кызларның үз мәхрәмнәре белән булмаса, сәяхәткә чыгуларын яратмыйлар. Хатын-кызның бай булуы турында галимнәр фикере төрле, хәтта аның мәхрәме булмаса да; Аңа хаҗ кылырга кирәкме? Кайберләре җавап бирделәр: Ул хаҗ кылырга тиеш түгел, чөнки мәхрәм "әс-сәбил" - юл мәгънәсенә керә, Аллаһның "әз-ваҗәлә" сүзенә нигезләнеп: "Кемнең мәхрәме булмаса, ул сәяхәткә чыга алмый", - диделәр. Бу шулай ук Суфьян Әс-Цаури һәм Куфә халкының фикере. Кайбер галимнәр: "Әгәр сәяхәт имин булса, ул кешеләр белән бергә чыгарга тиеш", - диделәр. Бу Малик һәм Сяфигый фикере.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1090
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُسَافِرُ امْرَأَةٌ مَسِيرَةَ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ إِلَّا وَمَعَهَا ذُو مَحْرَمٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әл Хәсән бин Әли Әл Хәлләл] сөйләде, безгә [Бисир бин Гомәр] сөйләде, безгә [Мәлик бин Әнәс] әйтте, [Сәгыйд бин Әбү Сәгыйд] әйтте, [аның әтисе] әйтте, [Әбү Һөрәйрә] әйтте: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Хатын-кызга бер көн һәм бер төн сәяхәт итәргә рөхсәт ителми, әгәр ул мәхрәм белән булмаса". Әбү Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдисе".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1091
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِيَّاكُمْ وَالدُّخُولَ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَرَأَيْتَ الْحَمْوَ قَالَ الْحَمْوُ الْمَوْتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا مَعْنَى كَرَاهِيَةِ الدُّخُولِ عَلَى النِّسَاءِ عَلَى نَحْوِ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ إِلَّا كَانَ ثَالِثَهُمَا الشَّيْطَانُ وَمَعْنَى قَوْلِهِ الْحَمْوُ يُقَالُ هُوَ أَخُو الزَّوْجِ كَأَنَّهُ كَرِهَ لَهُ أَنْ يَخْلُوَ بِهَا
Безгә [Кутайбәгә], безгә [Ләйтләргә] [Язид бин Әбу Хәбибтән] [Әбу әл-Хәйрдән] [Укба бин Әмирдән] Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең: "Хатын-кызлар белән очрашмагыз", - дип әйткәне әйтелде. Бер ансар: "Әй Аллаһның Илчесе, каенатаң турында нәрсә уйлыйсың?" - дип сорады. Ул: "Каената - үлем", - дип җавап бирде. Әбу Гайсә: "Хәдис Гомәрдән, Җәбирдән һәм Әмр бин Әл-Әштән риваять ителгән", - диде. Ул өстәде: "Укба бин Әмирнең хәдисе - ышанычлы Хәсән хәдисе. Аның хатын-кызлар белән очрашырга нәфрәтенең мәгънәсе Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять ителгәнчә: "Ир-ат хатын-кыз белән ялгыз калу өчен яраксыз, әгәр өчесе дә шайтан булмаса", - диде. Каената, ягъни ирнең абыйсы дигән сүз аның хатыны белән ялгыз калуын нәфрәт итә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1092
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَابِرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَلِجُوا عَلَى الْمُغِيبَاتِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنْ أَحَدِكُمْ مَجْرَى الدَّمِ قُلْنَا وَمِنْكَ قَالَ وَمِنِّي وَلَكِنَّ اللَّهَ أَعَانَنِي عَلَيْهِ فَأَسْلَمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُهُمْ فِي مُجَالِدِ بْنِ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ و سَمِعْت عَلِيَّ بْنَ خَشْرَمٍ يَقُولُ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ فِي تَفْسِيرِ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنَّ اللَّهَ أَعَانَنِي عَلَيْهِ فَأَسْلَمُ يَعْنِي أَسْلَمُ أَنَا مِنْهُ قَالَ سُفْيَانُ وَالشَّيْطَانُ لَا يُسْلِمُ وَلَا تَلِجُوا عَلَى الْمُغِيبَاتِ وَالْمُغِيبَةُ الْمَرْأَةُ الَّتِي يَكُونُ زَوْجُهَا غَائِبًا وَالْمُغِيبَاتُ جَمَاعَةُ الْمُغِيبَةِ
Безгә [Нәшр бин Әли] әйткән, безгә [Гайсә бин Юныс] әйткән, [Мөҗәлид] әйткән, [Әш Шагъби] әйткән, [Җәбир] әйткән, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: "Гаиләләре ташлап киткән кешеләр белән очрашмагыз. Шайтан барыгызга да кан агып керә". Без сорыйбыз: "Сез дә шулаймы?" Ул җавап бирде: "Әйе, ләкин Аллаһ миңа ярдәм итте. Шуңа күрә мин исән-саумын". Әбу Гайсә әйтте: "Бу юлдан алынган гариб хәдис. Кайберләре Мөҗәлид бин Сәид турында аның ятлавыннан сөйләделәр. Мин Али бин Хусирамның болай дигәнен ишеттем: Суфьян бин Уяйнә Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сүзләрен аңлату турында болай диде: "Ләкин Аллаһ миңа шайтаннан ярдәм итте, шуңа күрә мин исән-саумын". Суфьян әйтте: "Шайтан исламны кабул итмәячәк. Мөгъибәт белән очрашмагыз. Аерым алганда, ире читтә булган хатын-кыз белән." Әл-мөһибәт - "әл-мөһибә" сүзенең күплек саны.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1093
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُوَرِّقٍ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَرْأَةُ عَوْرَةٌ فَإِذَا خَرَجَتْ اسْتَشْرَفَهَا الشَّيْطَانُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] сөйләде, безгә ['Әмр бин Ашим] безгә [Хәммәм] сөйләде, ул [Катада]дан [Мүваррик]дан [Әбү Әл Әһвәш]дан [Абдуллаһ]дан Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Хатын-кыз - әурәт. Әгәр ул чыкса, шайтан аны ирләр күзендә матурлаячак". Әбү Гайсә әйтте: "Бу - хәсән гариб хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1094
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُؤْذِي امْرَأَةٌ زَوْجَهَا فِي الدُّنْيَا إِلَّا قَالَتْ زَوْجَتُهُ مِنْ الْحُورِ الْعِينِ لَا تُؤْذِيهِ قَاتَلَكِ اللَّهُ فَإِنَّمَا هُوَ عِنْدَكَ دَخِيلٌ يُوشِكُ أَنْ يُفَارِقَكِ إِلَيْنَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَرِوَايَةُ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ الشَّامِيِّينَ أَصْلَحُ وَلَهُ عَنْ أَهْلِ الْحِجَازِ وَأَهْلِ الْعِرَاقِ مَنَاكِيرُ
Безгә [Әл Хәсән бин Арафа] сөйләделәр, безгә [Исмәгый бин Айяси] сөйләделәр, [Бәһир бин Саад], [Халид бин Мәдан], [Касир бин Мурра Әл Хадлрами], [Мөәзз бин Җәбәл] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Дөньяда иренә зыян китерүче хатын юк, әгәр аның хатыны күктәге фәрештәләрдән: "Аңа зыян китермә. Аллаһ сиңа әҗер бирсен. Ул синең кунагың, ул тиздән сине ташлап, безгә киләчәк", - дип әйтмәсә. Әбү 'Гайсә әйтте: "Бу хәсән гариб хәдис. Без бу юлдан башка бернәрсә дә белмибез. Исмәгыйль бин Айясиның Сүрия халкыннан тарихы яхшырак, аның шулай ук Хиҗаз һәм Гыйрак халкыннан риваять ителгән явыз хәдисләре бар".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1095
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنْ رَجُلٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَقَالَ هَلْ تَعْرِفُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَإِنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَسَأَلَ عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهُ أَنْ يُرَاجِعَهَا قَالَ قُلْتُ فَيُعْتَدُّ بِتِلْكَ التَّطْلِيقَةِ قَالَ فَمَهْ أَرَأَيْتَ إِنْ عَجَزَ وَاسْتَحْمَقَ
Безгә [Кутәйбә] сөйләде, безгә [Хәммәд бин Зәйд] сөйләде, ул [Әййуб] әйтте, ул [Мөхәммәд бин Сиррин] әйтте, ул [Юныс бин Җүбәйр] әйтте: "Мин [Ибн Гомәрдән] хатынын айлык вакытында аерган ир турында сорадым. Ул: "Син Габдулла бин Гомәрне беләсеңме?" - дип җавап бирде. Ул бервакыт хатынын айлык вакытында аерган. Аннары Гомәр Пәйгамбәрдән (салләллаһу галәйһи вәссәлам) сорады, һәм ул аңа бу хакта кире кайтырга кушты. Юныс бин Җүбәйр сорады: "Ул аерылышу белән иддә тоттымы?" - дип. Ул: "Ни өчен. - ничек саналмый-? Син беләсеңме, ул зәгыйфь һәм акылсыз булса да", - дип җавап бирде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1096
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَوْلَى آلِ طَلْحَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ فِي الْحَيْضِ فَسَأَلَ عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ لِيُطَلِّقْهَا طَاهِرًا أَوْ حَامِلًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَكَذَلِكَ حَدِيثُ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ طَلَاقَ السُّنَّةِ أَنْ يُطَلِّقَهَا طَاهِرًا مِنْ غَيْرِ جِمَاعٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ طَلَّقَهَا ثَلَاثًا وَهِيَ طَاهِرٌ فَإِنَّهُ يَكُونُ لِلسُّنَّةِ أَيْضًا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا تَكُونُ ثَلَاثًا لِلسُّنَّةِ إِلَّا أَنْ يُطَلِّقَهَا وَاحِدَةً وَاحِدَةً وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَإِسْحَقَ وَقَالُوا فِي طَلَاقِ الْحَامِلِ يُطَلِّقُهَا مَتَى شَاءَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُطَلِّقُهَا عِنْدَ كُلِّ شَهْرٍ تَطْلِيقَةً
[Хәннәд] безгә [Ваки]дан [Суфияннән] [Мөхәммәд ибн Абдуррахманнан], Талха гаиләсенең элеккеге колыннан, [Сәлимнән] [әтисеннән] хатынын айлык вакытында аерганын сөйләде. Гомәр Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән сорады. Ул: "Аңа татулашырга куш, һәм ул чиста яки йөкле булганда аерылыш", - дип җавап бирде. Әбү Гайсә әйтте: "Юныс ибн Джубәйрның Ибн Гомәрдән хәдисе - хәсән-сәхих хәдис. Шулай ук, Сәлимнең Ибн Гомәрдән хәдисе дә. Бу хәдис күп чыганаклардан, Ибн Гомәрдән Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять ителгән. Бу хәдисне Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләреннән галимнәр һәм башкалар кулланганнар. Сөннәт буенча аерылышу - җенси мөнәсәбәткә керер алдыннан чисталык хәлендә аерылышу. Кайберләре: "Әгәр ир аны чиста булганда өч тапкыр аерса, бу сөннәткә туры килә", - диделәр. Бу Шәфигый һәм Әхмәд бин Хәнбәлнең фикере. Кайберләре сөннәт буенча өч тапкыр аерылышу юк, ә кайвакыт аерылышу гына диләр. Бу Суфьян Әтс Цаури һәм Исхак фикере. Алар йөкле хатын-кызга бирелгән аерылышуга килгәндә, ул аны теләсә кайсы вакытта аера ала диләр. Бу Шәфигый, Әхмәт һәм Исхак фикере. Кайберләре хатын-кыз аны ай саен бер тапкыр аерырга тиеш диләр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1097
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ رُكَانَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي طَلَّقْتُ امْرَأَتِيَ الْبَتَّةَ فَقَالَ مَا أَرَدْتَ بِهَا قُلْتُ وَاحِدَةً قَالَ وَاللَّهِ قُلْتُ وَاللَّهِ قَالَ فَهُوَ مَا أَرَدْتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ فِيهِ اضْطِرَابٌ وَيُرْوَى عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رُكَانَةَ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثَلَاثًا وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ فِي طَلَاقِ الْبَتَّةِ فَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ جَعَلَ الْبَتَّةَ وَاحِدَةً وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ جَعَلَهَا ثَلَاثًا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِيهِ نِيَّةُ الرَّجُلِ إِنْ نَوَى وَاحِدَةً فَوَاحِدَةٌ وَإِنْ نَوَى ثَلَاثًا فَثَلَاثٌ وَإِنْ نَوَى ثِنْتَيْنِ لَمْ تَكُنْ إِلَّا وَاحِدَةً وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ فِي الْبَتَّةِ إِنْ كَانَ قَدْ دَخَلَ بِهَا فَهِيَ ثَلَاثُ تَطْلِيقَاتٍ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ نَوَى وَاحِدَةً فَوَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ وَإِنْ نَوَى ثِنْتَيْنِ فَثِنْتَانِ وَإِنْ نَوَى ثَلَاثًا فَثَلَاثٌ
Безгә [Хәннәд] сөйләде, безгә [Кәбишә] сөйләде [Җәрир бин Хазимнан] [Зүбәйр бин Сәгыйдтән] [Габдуллаһ бин Язид бин Руканадан] [Аның әтисе] әйтте: "Мин Пәйгамбәр галәйһиссәламгә килдем. Мин әйттем: "Әй Аллаһның Илчесе! Мин хатынымны өч талак белән аердым". Ул сорады: "Нәрсә ниятләдең?" Мин җавап бирдем: "Мин бары тик бер тапкыр ниятләдем". Ул сорады: "Аллаһ белән ант итәмме?" Мин җавап бирдем: "Аллаһ белән ант итәм". Ул әйтте: "Димәк, хөкем син ниятләгәнчә була". Әбү 'Гайсә әйтте: "Бу хәдисне без бу юл аша гына белдек. Мин Мөхәммәдтән бу хәдис турында сорадым, ул җавап бирде: "Бу хәдистә идлистираб бар". Икримадан да Ибн Аббаска Рукана хатынын берьюлы өч тапкыр аерган дип риваять ителә. Пәйгамбәрнең (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) сәхабәләре һәм башкалар арасыннан галимнәр өч аерылышу турында төрле фикердә булганнар. Гомәр ибн әл-Хаттабтан аның бер аерылышу дип санавы риваять ителә. Ә Алидан аның өч аерылышу дип санавы риваять ителә. Кайбер галимнәр, шул исәптән Суфьян Әс-Тәури һәм Куфа халкы, бу аерылышучының нияте белән бәйле дип раслыйлар. Әгәр ул бер тапкыр ниятләсә, бер аерылышу дип санала. Әгәр ул өч тапкыр ниятләсә, өч аерылышу дип санала. Әгәр ул ике тапкыр ниятләсә, бер генә аерылышу дип санала. Шул ук вакытта, Мәлик ибн Әнәс, әгәр ул инде аның белән җенси мөнәсәбәттә булган булса, өч аерылышу дип санала, дип раслый. Шәфигый, әгәр ул бер тапкыр ниятләсә, бер аерылышу дип санала һәм татулашырга мөмкин, дип раслый. Әгәр ул ике тапкыр ниятләсә, ике аерылышу дип санала, ә өч аерылышу дип ниятләсә, өч аерылышу дип санала.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1098
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ قُلْتُ لِأَيُّوبَ هَلْ عَلِمْتَ أَنَّ أَحَدًا قَالَ فِي أَمْرُكِ بِيَدِكِ إِنَّهَا ثَلَاثٌ إِلَّا الْحَسَنَ فَقَالَ لَا إِلَّا الْحَسَنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ غَفْرًا إِلَّا مَا حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ كَثِيرٍ مَوْلَى بَنِي سَمُرَةَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ قَالَ أَيُّوبُ فَلَقِيتُ كَثِيرًا مَوْلَى بَنِي سَمُرَةَ فَسَأَلْتُهُ فَلَمْ يَعْرِفْهُ فَرَجَعْتُ إِلَى قَتَادَةَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ نَسِيَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ حَرْبٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ بِهَذَا وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَوْقُوفٌ وَلَمْ يُعْرَفْ حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ مَرْفُوعًا وَكَانَ عَلِيُّ بْنُ نَصْرٍ حَافِظًا صَاحِبَ حَدِيثٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي أَمْرُكِ بِيَدِكِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ هِيَ وَاحِدَةٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ و قَالَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ الْقَضَاءُ مَا قَضَتْ و قَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا جَعَلَ أَمْرَهَا بِيَدِهَا وَطَلَّقَتْ نَفْسَهَا ثَلَاثًا وَأَنْكَرَ الزَّوْجُ وَقَالَ لَمْ أَجْعَلْ أَمْرَهَا بِيَدِهَا إِلَّا فِي وَاحِدَةٍ اسْتُحْلِفَ الزَّوْجُ وَكَانَ الْقَوْلُ قَوْلَهُ مَعَ يَمِينِهِ وَذَهَبَ سُفْيَانُ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ إِلَى قَوْلِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ وَأَمَّا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ فَقَالَ الْقَضَاءُ مَا قَضَتْ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَأَمَّا إِسْحَقُ فَذَهَبَ إِلَى قَوْلِ ابْنِ عُمَرَ
Безгә [Әли бин Наср бин Әли] сөйләде, безгә [Сөләйман бин Харб] сөйләде, безгә [Хәммәд бин Зәйд] әйтте: "Мин [Әййубтан] сорадым: "Хәсәннән башка, хатынына: "Эшләрең синең кулыңда", - дип әйтүче кеше өч талак дип әйткән кешене беләсезме?" Әййуб: "Юк, бары тик Хәсән генә", - дип җавап бирде. Ул дога кылды: "И Аллаһ, миңа [Катада] әйткәннән башкасын гафу ит, Бәни Сәмураның элеккеге колы [Катсир], [Әбу Сәләмә], [Әбу Һөрәйрә], Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам: "Бу әйбер өч тапкыр санала", - диде. Әййуб әйтте: "Мин Бәни Сәмураның элеккеге колы Катсир белән очраштым. Мин аңардан сорадым, ләкин ул белмәде. Мин Катадага кайттым, аннары аңа Катсир турында сөйләдем. Ул җавап бирде: "Катсир онытты", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу - гариб хәдис". Без моны Сөләйман бин Харбның Хәммәд бин Зәйдтән риваять иткән хәдисеннән башка белмибез. Мин Мөхәммәдтән бу хәдис турында сорадым. Ул җавап бирде: "Бу хәдисне безгә Сөләйман бин Харб, Хәммәд бин Зәйдтән сөйләде. Бу хәдис чынлыкта Әбү Һөрәйрәдән мәкуф рәвешендә риваять ителгән һәм Әбү Һөрәйрәдән мәрфу рәвешендә риваять ителгән дип саналмый. Әли бин Нәшр хафиз һәм хәдис белгече иде. "Сезнең эшләрегез сезнең кулыгызда" дигән сүз турында галимнәр төрле фикердә. Пәйгамбәрнең сәхабәләреннән һәм алардан тыш, Гомәр бин Хәссәб һәм Габдулла бин Мәсгуд кебек кайбер галимнәр бер фикердә: ул бер тапкыр санала. Бу шулай ук табииннар һәм алардан соңгы галимнәрнең фикере. Шул ук вакытта, Госман бин Әффан һәм Зәйд бин Сабит бер фикердә: Бу нияткә бәйле. Ибн Гомәр болай диде: Әгәр ул хатынына аерылышырга рөхсәт бирсә, һәм хатын аны өч тапкыр аерылышса, ләкин ир хатынына аерылышырга рөхсәт бирүен кире кага һәм бер аерылышудан башка бернәрсә дә бирмәгән дип әйтә икән, ирдән ант итәргә сорала. Аның сүзләре һәм анты кабул ителә. Суфьян Әс-Тәури һәм Куфа халкы Гомәр һәм Габдулла белән килештеләр, ә Малик ибн Әнәс болай диде: Бу нияткә бәйле. Бу да Әхмәтнең фикере. Исхак Ибн Гомәрнең фикеренә иярде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1099
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَرْنَاهُ أَفَكَانَ طَلَاقًاحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ بِمِثْلِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْخِيَارِ فَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُمَا قَالَا إِنْ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَوَاحِدَةٌ بَائِنَةٌ وَرُوِيَ عَنْهُمَا أَنَّهُمَا قَالَا أَيْضًا وَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ وَإِنْ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَلَا شَيْءَ وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ قَالَ إِنْ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَوَاحِدَةٌ بَائِنَةٌ وَإِنْ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَوَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ و قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ إِنْ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَوَاحِدَةٌ وَإِنْ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَثَلَاثٌ وَذَهَبَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَالْفِقْهِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَى قَوْلِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَأَمَّا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فَذَهَبَ إِلَى قَوْلِ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Ул безгә [Мөхәммәд бин Басиар], ул безгә [Абдуррахман бин Мәһди], ул безгә [Суфиян], ул [Исмәгыйль бин Әбу Халид], ул [Әш Шаъби], ул [Мәсрук], ул [Гайсә] әйтте: "Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам безгә сайларга кушты, шуңа күрә без - Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең хатыннары - барыбер аны сайладык. Бу аерылышумы?" Ул безгә [Мөхәммәд бин Басиар], ул [Абдуррахман бин Мәһди], ул [Суфиян], ул [Әл-А'маси], ул [Әбу Әдл Длуха], ул [Мәсрук], ул [Гайсә], ул югарыда әйтелгәнчә әйтте. Әбу Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис. Галимнәр хыяр мәсьәләсендә фикер каршылыкларына дучар. Гомәр һәм Габдулла бин Мәсгудтан риваять ителгән, икесе дә: "Әгәр ул үзен сайласа, бу талак бәин дип санала", - диделәр. Икесеннән дә риваять ителгән, ул болай диде: Бу аерылышу һәм барыбер татулашып була. Әгәр хатын ирен сайласа, бу аерылышу дип саналмый. Алидән риваять ителгәнчә, ул болай диде: әгәр ир аерылышырга теләсә, закон өч талак. Әгәр хатын иренә кайтырга теләсә, закон аерылышу. Зәйд бин Сабит болай диде: әгәр ирен сайласа, закон бер талак. Әгәр ир талакны сайласа, закон өч талак. Пәйгамбәрнең сәхабәләреннән һәм алардан соң күпчелек галимнәр һәм фәкыйхләр бу мәсьәләдә Гомәр һәм Габдулла фикеренә иярделәр. Бу Әс-Цаури һәм Куфа халкы фикере. Әхмәд бин Хәнбәл Али Радлияллаһ 'анһу фикеренә иярде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1100
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ قَالَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍطَلَّقَنِي زَوْجِي ثَلَاثًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا سُكْنَى لَكِ وَلَا نَفَقَةَقَالَ مُغِيرَةُ فَذَكَرْتُهُ لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ قَالَ عُمَرُ لَا نَدَعُ كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِقَوْلِ امْرَأَةٍ لَا نَدْرِي أَحَفِظَتْ أَمْ نَسِيَتْ وَكَانَ عُمَرُ يَجْعَلُ لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا حُصَيْنٌ وَإِسْمَعِيلُ وَمُجَالِدٌ قَالَ هُشَيْمٌ وَحَدَّثَنَا دَاوُدُ أَيْضًا عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَسَأَلْتُهَا عَنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقَالَتْ طَلَّقَهَا زَوْجُهَا الْبَتَّةَ فَخَاصَمَتْهُ فِي السُّكْنَى وَالنَّفَقَةِ فَلَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةً وَفِي حَدِيثِ دَاوُدَ قَالَتْ وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَدَّ فِي بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَعَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيُّ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالُوا لَيْسَ لِلْمُطَلَّقَةِ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةٌ إِذَا لَمْ يَمْلِكْ زَوْجُهَا الرَّجْعَةَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ إِنَّ الْمُطَلَّقَةَ ثَلَاثًا لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَهَا السُّكْنَى وَلَا نَفَقَةَ لَهَا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَاللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا جَعَلْنَا لَهَا السُّكْنَى بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخْرُجْنَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ }قَالُوا هُوَ الْبَذَاءُ أَنْ تَبْذُوَ عَلَى أَهْلِهَا وَاعْتَلَّ بِأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ لَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السُّكْنَى لِمَا كَانَتْ تَبْذُو عَلَى أَهْلِهَا قَالَ الشَّافِعِيُّ وَلَا نَفَقَةَ لَهَا لِحَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قِصَّةِ حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ
Безгә [Хәннәд], [Җәрир], [Мөгыйрә], [Әш-Шәгъби] сөйләде; [Фатимә бинт Кайс] әйтте: "Ирем миңа Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам заманында өч тапкыр җәберләде. Рәсүл саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Синең яшәү урынына һәм яшәү урынына хокукың юк". Мөгыйрә әйтте: "Мин моны Ибраһимгә җиткердем", - диде ул; Гомәр әйтте: "Без Аллаһ китабын һәм Пәйгамбәребез саллаһу галәйһи вәссәламнең сөннәтләрен бер хатын-кызның сүзләре аркасында ташламаячакбыз, ул әле дә ятлыймы яки онытканмы, белмибез". Гомәр өч тапкыр аерылышкан кешеләргә сыену урыны һәм ризык бирүен дәвам итте. Безгә [Әхмәд бин Мани] сөйләде, безгә [Хөсәен] әйтте, безгә [Хөсәен] әйтте, [Исмәгыйль] һәм [Мөҗәлид] әйтте, һәм безгә [Давыт] әйтте, шулай ук [Әш-Шәгъби] әйтте: «Мин [Фатимә бинт Кайс] белән очраштым. Мин аңардан Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) карары турында сорадым. Ул иренең аны өч тапкыр аерганын, аннары аңа торак һәм азык-төлек турында зарланганын әйтте. Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) торак һәм азык-төлек турында карар кабул итмәде». Давыт хәдисендә Фатима: «Ул миңа Ибн Өмм Мәктүм йортында иддә үткәрергә боерды», - диде. Әбу Гайсә: «Бу хәсән-сәхих хәдис. Бу кайбер галимнәрнең фикере. Алар арасында: Әл-Хәсән Әл-Басри, Әсә бин Әбу Рабах һәм Әш Шагъби. Бу шулай ук Әхмәт һәм Исхакның фикере. Алар: «Әгәр ирнең татулашырга хокукы булмаса, аерылышкан кешегә торак һәм азык-төлек бирелми», - диделәр. Пәйгамбәрнең сәхабәләреннән булган кайбер галимнәр, шул исәптән Гомәр һәм Габдулла, өч тапкыр аерылышкан хатын-кызларга яшәү урыны һәм тормыш бирелгән дигән фикердә иделәр. Бу - Мәлик бин Әнәс, Ләйтс бин Сәгъд һәм Сяфигый фикере. Бу шулай ук Суфьян Әс Цаури һәм Куфа халкы сайлаган фикер. Башкалар: "Ул яшәү урыны тапты, ләкин яшәү урыны юк", - дип бәхәсләшәләр. Бу фикерне Мәлик бин Әнәс, Ләйтс бин Сәгъд һәм Сяфигый да кулланалар. Шәфигый болай диде: "Без яшәү урынын Аллаһ китабына нигезләнеп билгелибез. Аллаһ Тәгалә болай ди: "...Аларны өйләреннән куып чыгармагыз һәм аларны урамга чыгармагыз, әгәр алар ачыктан-ачык ләгънәт гамәлләр кылмасалар". Алар: "Әл-Бадза иренә карата каты сүзләр әйтергә теләгән, һәм ул Фатима бинт Кайска Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам тарафыннан яшәү урыны бирелмәгән, чөнки ул иренә каты сүзләр әйткән", - дип бәхәсләште. Шәфигый болай диде: "Ул көн күрми, чөнки - Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең Фатима бин Кайс турындагы хикәясе турындагы хәдисенә нигезләнеп".
