Imam Tirmidzi : 1081
حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبِي نَصْرٍ عَنْ مُسَاوِرٍ الْحِمْيَرِيِّ عَنْ أُمِّهِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ مَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَنْهَا رَاضٍ دَخَلَتْ الْجَنَّةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Yenna-aɣ-d [Washil bin Abdul A’la], yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Fudlail] seg [Abdullah bin Abdurrahman, Abu Nadlr] seg [Musawir Al Himyari] seg [yemma-s] seg [Umu Salamah] yenna-d; Yenna-d Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Kra tameṭṭut ara yemten yerna ad tt-iɛǧeb wergaz-is, s tidet ad tekcem ɣer lǧennet’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Iya d hadith gharib hasan'.
Imam Tirmidzi : 1082
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا وَخِيَارُكُمْ خِيَارُكُمْ لِنِسَائِهِمْ خُلُقًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-aɣ-d [Abu Kurayb], yenna-aɣ-d [Abdah bin Sulayman] seg [Muḥemmed bin Ɛamr], yenna-aɣ-d [Abu Salamah] seg [Abu Hurairah] yenna-d; Yenna-d Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam: "Amumen s liman ikemlen akk, d win yesɛan tikli yelhan akk". Igerzen degwen d wid ipêezziben i tlawin nnsen. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Aḥad s wazal-is akk, yettwaḥka-d seg Aisyah d Ibn Abbas’. Yerna-d; 'Hadith n Abu Hurairah d hadith n Hasan sah'.
Imam Tirmidzi : 1083
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِيأَنَّهُ شَهِدَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَذَكَّرَ وَوَعَظَ فَذَكَرَ فِي الْحَدِيثِ قِصَّةً فَقَالَ أَلَا وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا فَإِنَّمَا هُنَّ عَوَانٌ عِنْدَكُمْ لَيْسَ تَمْلِكُونَ مِنْهُنَّ شَيْئًا غَيْرَ ذَلِكَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا أَلَا إِنَّ لَكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ حَقًّا وَلِنِسَائِكُمْ عَلَيْكُمْ حَقًّا فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ فَلَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ وَلَا يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمْ لِمَنْ تَكْرَهُونَ أَلَا وَحَقُّهُنَّ عَلَيْكُمْ أَنْ تُحْسِنُوا إِلَيْهِنَّ فِي كِسْوَتِهِنَّ وَطَعَامِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى قَوْلِهِ عَوَانٌ عِنْدَكُمْ يَعْنِي أَسْرَى فِي أَيْدِيكُمْ
Yettwaḥsab-aɣ-d [Al Hasan bin Ali Al Khallal], yettwanna-d i [Al Husain bin Ali Al Ju’fi] seg [Zaɛidah] seg [Syabib bin Gharqadah] seg [Suliman bin Amr bin Al Ahwash] yenna-d; Yenna-yi-d [baba-inu] d akken yella ixeddem lḥejj wada’ ed Nnbi sallallahu alaihi wasallam. Iẓalla, Iḥemmed Öebbi, Ifka-d ismektiyen d iwellihen. Iḥka-d tadyant-nni deg ḥadit-is, sinna yenna-d: “Issen, ḥninet ɣef tlawin, acku d timeḥbas nnwen”. Ur tesɛiḍ ara azref fell-asen nnig waya, ma yella ur xeddmen ara s tidett lecɣal n lbaṭel. Ma llan, qqim fell-asen deg usu, ḍḍef-iten s tmeẓẓuɣt ur nesɛi lḥif. Ma yella ttaɣen-ak awal, ur ttnadi ara amek ara ten-tesḥissifḍeḍ. Ssnen kan; Tesɛiḍ izerfan ɣef tmeṭṭut-ik yerna tameṭṭut-ik tesɛa izerfan fell-ak. Azref-ik ɣef tmeṭṭut-ik d akken ur tezmir ara ad tessers win i tkerheḍ deg usu-inek. Ur ttaǧǧa ara win i tkerheḍ ad yekcem s axxam-ik. Ssnen kan; Azref n tlawin-nwen fell-awen d akken ad asent-txedmem lxir s -tikci-nsent- n -lqec d wučči'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Ayagi d ḥadith n Hasan sahih. Anamek n ‘Awaanun’ d; d imeḥbas-ik’.
Imam Tirmidzi : 1084
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عِيسَى بْنِ حِطَّانَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ قَالَأَتَى أَعْرَابِيٌّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ مِنَّا يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ فَتَكُونُ مِنْهُ الرُّوَيْحَةُ وَيَكُونُ فِي الْمَاءِ قِلَّةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَسَا أَحَدُكُمْ فَلْيَتَوَضَّأْ وَلَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَعْجَازِهِنَّ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ لَا أَعْرِفُ لِعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ الْوَاحِدِ وَلَا أَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ حَدِيثِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ السُّحَيْمِيِّ وَكَأَنَّهُ رَأَى أَنَّ هَذَا رَجُلٌ آخَرُ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى وَكِيعٌ هَذَا الْحَدِيثَ
Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Mani’] yerna [Hannad] yenna-d; Yenna-aɣ-d [Abu Muɛawiya] seg [Ashim Al Ahwal] seg [Ɛisa bin Hithan] seg [Muslim bin Sallam] seg [Ali bin Thalq] yenna-d; 'Yiwen n Ubedwi yemlal d Nnbi s.al.allahu 'alaihi wasallam, yenna-yas; ‘A Amazan n Öebbi, yiwen wergaz gar-aneɣ yella deg yiwen n uneẓruf ameqran, syin yessufeɣ-d cwiṭ n waḍu - farts - yerna yesɛa kan cwiṭ n waman? ' Inna Rasulullah sallallahu 'aleyhi wasallam: 'Ma yella yiwen deg-wen iɛedda aḍu, sxedmet iman-nwen. Ur tt-id-ttawin ara tmeṭṭut s tmeẓẓuɣt-is. Öebbi ur Issehêi ara s wayen ilhan''. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Aḥad-nni yettwaḥka-d seg Ɛumar, Khuzayma bin Thabit, Ibn Ɛebbas d Abu Hurairah'. Yerna-d; ‘’Wagi d ḥadith n Hasan. Sliɣ i Muḥemmed yenna-d; 'Ur ssineɣ ara ḥadith-agi, seg Ali bin Thalq seg Nnbi s.al.allahu alaihi wasallam. Nekk daɣen ur ẓriɣ ara belli lḥadit agi yekcem deg lḥadit n Thalq bin Ali As Suhaimi. Muḥemmed iwala belli amdan-nni ɣef wawal d amdan nniḍen, yellan gar yimeddukal n Nnbi sallallahu alaihi wasallam. Waki’ daɣen yenna-d ḥadith-agi’.
Imam Tirmidzi : 1085
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مُسْلِمٍ وَهُوَ ابْنُ سَلَّامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَسَا أَحَدُكُمْ فَلْيَتَوَضَّأْ وَلَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَعْجَازِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى وَعَلِيٌّ هَذَا هُوَ عَلِيُّ بْنُ طَلْقٍ
Yenna-aɣ-d [Qutaybah] yerna nnan-d wiyaḍ; Yettwaḥsab-aɣ-d [Waki’] seg [Abdul Malik bin Muslim] dɣa d Ibn Sallam seg [baba-s] seg [Ali] yenna-d; Yenna-d Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam: "Ma yella yiwen deg-wen iɛeṭṭel, sxedmet ṣṣut, ur ssekcam ara tilawin-nwen seg uɛebbuḍ-nsent". Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Ali iɣef d-yettili wawal d Ali bin Thalq’’.
Imam Tirmidzi : 1086
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَى رَجُلٍ أَتَى رَجُلًا أَوْ امْرَأَةً فِي الدُّبُرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Yenna-aɣ-d [Abu Saɛid Al Asyaj], yenna-aɣ-d [Abu Khalid Al Ahmar] seg [Adl Dlahak bin Ɛutman] seg [Makhramah bin Sulaiman] seg [Kuraib] seg [Ibn Abbas] yenna-d; Inna Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Ur ittwali ara Öebbi argaz ara ixedmen lḥirfa d wergaz nniḍen - d argaz n tmeṭṭut - neɣ - ixeddmen lḥirfa - d tameṭṭut seg uɛebbuḍ-is’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Iya d hadith gharib hasan'.
Imam Tirmidzi : 1087
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ مَيْمُونَةَ بِنْتِ سَعْدٍ وَكَانَتْ خَادِمًا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الرَّافِلَةِ فِي الزِّينَةِ فِي غَيْرِ أَهْلِهَا كَمَثَلِ ظُلْمَةِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا نُورَ لَهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ وَمُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ وَهُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ وَلَمْ يَرْفَعْهُ
Yenna-aɣ-d [Ali bin Khasyram], yenna-aɣ-d [Ɛisa bin Yunus] seg [Musa bin Ubaida] seg [Ayyub bin Khalid] seg [Maimuna bint Saɛad] yella d aqeddac n Nnbi s.al.allah, yenna-d; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yenna: 'Amedya n tmeṭṭut n tmeqbert d tmeqbert i d-yessufɣen -tesskanay- lḥeqq-is i wiyaḍ mačči d argaz-is, am ṭṭlam deg wass n lqimat, ur telli deg-s ula d tafat tamecṭuḥt'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Wagi d ḥadit ur nessin ara siwa seg ḥadit n Musa bin Ubaida, ɣas akken Musa bin Ubaida yessefhem-it-id seg tama n uḥezzeb-is, maca yella d aḥeqqi. Syuɛbah d Ats Tsauri i d-wekkden seg-s. Kra n yimazzayen n ḥadit ḥekmen-d seg Musa bin Ubaida maca ur t-fehmen ara.
Imam Tirmidzi : 1088
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حَبِيبٍ عَنْ الْحَجَّاجِ الصَّوَّافِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَغَارُ وَالْمُؤْمِنُ يَغَارُ وَغَيْرَةُ اللَّهِ أَنْ يَأْتِيَ الْمُؤْمِنُ مَا حَرَّمَ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحٌ وَالْحَجَّاجُ الصَّوَّافُ هُوَ الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي عُثْمَانَ وَأَبُو عُثْمَانَ اسْمُهُ مَيْسَرَةُ وَالْحَجَّاجُ يُكْنَى أَبَا الصَّلْتِ وَثَّقَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْعَطَّارُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ سَأَلْتَ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ الْقَطَّانَ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ فَقَالَ ثِقَةٌ فَطِنٌ كَيِّسٌ
Yenna-aɣ-d [Humaid bin Mas’adah], yenna-aɣ-d [Sufyan bin Habaib] seg [Al Hajjaj Ash Shawaf] seg [Yahya bin Abu Kathir] seg [Abu Salamah] seg [Abu Hurairah] yenna-d; Inna Nnbi sallallahu âihi wasallam: Öebbi yesɛa tismin, ula d lmumnin sɛan tismin. Tismin n Öebbi mi ara ixdem lmumen ayen i Igdel. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Aḥadit s wazal-is akk yettwaḥka-d seg Aisyah d Abdullah bin Umar'. Yerna-d; Hadith abu hurairah hadith hasan gharib. Ḥadit-agi yettwaḥka-d seg [Yahya bin Abu Kathir] seg [Abu Salamah] seg [Urwah] seg [Asma` bint Abu Bakr] seg Nnbi s.al.allah. Sin n yiḥaditen-agi d iḥeqqiyen. Al Hajjaj As Shawaf is Al Hajjaj Bin Abu Uthman. Abu Ɛutman isem-is Maisarah. yerna Al Hajjaj yečča -isem-nni n tmeṭṭut- Abu As Shalt, Yahya bin Saɛid yebder-it-id. Yenna-aɣ-d Abu Bakr Al Athar seg Ali bin Al Madini yenna-d; Steqsaɣ Yahya bin Saɛid Al Qaṭan seg Hajjaj As Shawaf, yerra-yi-d; tsiqah d leɛqel'.
Imam Tirmidzi : 1089
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ تُسَافِرَ سَفَرًا يَكُونُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَصَاعِدًا إِلَّا وَمَعَهَا أَبُوهَا أَوْ أَخُوهَا أَوْ زَوْجُهَا أَوْ ابْنُهَا أَوْ ذُو مَحْرَمٍ مِنْهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا تُسَافِرُ الْمَرْأَةُ مَسِيرَةَ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ إِلَّا مَعَ ذِي مَحْرَمٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَكْرَهُونَ لِلْمَرْأَةِ أَنْ تُسَافِرَ إِلَّا مَعَ ذِي مَحْرَمٍ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَرْأَةِ إِذَا كَانَتْ مُوسِرَةً وَلَمْ يَكُنْ لَهَا مَحْرَمٌ هَلْ تَحُجُّ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَجِبُ عَلَيْهَا الْحَجُّ لِأَنَّ الْمَحْرَمَ مِنْ السَّبِيلِ لِقَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا }فَقَالُوا إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا مَحْرَمٌ فَلَا تَسْتَطِيعُ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَ الطَّرِيقُ آمِنًا فَإِنَّهَا تَخْرُجُ مَعَ النَّاسِ فِي الْحَجِّ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ
Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Mani’], yenna-yaɣ-d [Abu Muɛawiya] seg [Al Aɛmasy] seg [Abu Salih] seg [Abu Saɛid Al Khudri] yenna-d; Inna Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam: "Ur iḥell ara i tmeṭṭut yumnen s Öebbi d wass aneggaru ad teddu kraḍ wussan neɣ ugar, ma yella ur telli ara d baba-s, neɣ d watmaten-is, neɣ d argaz-is, neɣ d arraw-is, neɣ d yiwen seg yiḥemmalen-is". Ḥadit d Abu Hurairah d Ibnu Abbas d Ibnu Umar. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Ayagi d ḥadith n Hasan sahih. Yettwaḥka-d seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Ur ttaǧǧat ara tameṭṭut ad teddu ass d yiḍ ma yella ur telli ara d mahram-is’. D rray n ulama, kerhen tilawin ad ddunt deg tikli ma yella ur llint ara d mahram-nsent. Imusnawen ur msefhamen ara ɣef tmeṭṭut ad tili d tamerkantit ɣas ma yella ur tesɛi ara mahram; ilaq ad iḥejj? Kra deg-sen rran-d ; ur yettwaḥettem ara fell-as ad yexdem lḥejj imi mahram yettekka deg unamek n ‘as sabil’ -abrid-, s lsas n wawal n Rebbi ‘azza wajalla: ‘Win izemren ad yexdem tikli ɣer Baitullah’. Nnan-as; ‘Ma yella ur yesɛi ara mahram, ur yezmir ara ad yefk tikli’. D wagi daɣen i d rray n Sufyan Ats Tsauri d imezdaɣ n Kufa. Kra n imusnawen qqaren; ‘Ma yella tikli-ines telha, ilaq ad yeffeɣ d wegdud’. D rray n Malik d Shafiɛi.
Imam Tirmidzi : 1090
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُسَافِرُ امْرَأَةٌ مَسِيرَةَ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ إِلَّا وَمَعَهَا ذُو مَحْرَمٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Yenna-aɣ-d [Al Hasan bin Ali Al Khallal], yenna-aɣ-d [Bisyr bin Umar] yenna-aɣ-d [Malik bin Anas] seg [Saɛid bin Abu Saɛid] seg [baba-s] seg [Abu Hurairah] yenna-d; Yenna-d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam: ‘Ur yettwaqbal ara i tmeṭṭut ad teddu ass d yiḍ ma yella ur telli ara d mahram-is’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Ayagi d ḥadith n Hasan aḥeqqi’.
Imam Tirmidzi : 1091
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِيَّاكُمْ وَالدُّخُولَ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَرَأَيْتَ الْحَمْوَ قَالَ الْحَمْوُ الْمَوْتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا مَعْنَى كَرَاهِيَةِ الدُّخُولِ عَلَى النِّسَاءِ عَلَى نَحْوِ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ إِلَّا كَانَ ثَالِثَهُمَا الشَّيْطَانُ وَمَعْنَى قَوْلِهِ الْحَمْوُ يُقَالُ هُوَ أَخُو الزَّوْجِ كَأَنَّهُ كَرِهَ لَهُ أَنْ يَخْلُوَ بِهَا
Ttwaḥesben-aɣ-d [Qutaybah], ttwaḥesben-aɣ-d [Laits] seg [Yazid bin Abu Habib] seg [Abu Al Khair] seg [Uqbah bin Amir] belli Amazan n Ṛebbi yenna-d: ‘Ur ttqabalen ara tilawin’. Ansar yesteqsa-t; 'A Amazan n Öebbi, d acu i t-id-tenniḍ ɣef gma-k n tmeṭṭut?' Yerra-as : ‘Gma-s n tmeṭṭut d lmut’. Yenna-d Abu Ɛisa; Ḥadit-nni yettwaḥka-d seg Umar, Jabir d Amr bin Al Ash. Yerna-d; Hadith Uqbah bin Amir hadith Hasan sahih. Anamek n lḥeq-is ɣef temlilit n tlawin d akken i d-yenna Nnbi sallallahu alaihi wasallam, yenna-d: ‘Mačči d argaz ad yili weḥd-s d tmeṭṭut ma yella ur llin ara d cciṭan akk s kraḍ’. Anamek n gma-s n tmeṭṭut, dɣa d gma-s n wergaz, yekreh-it ma yella weḥd-s d tmeṭṭut-is.
Imam Tirmidzi : 1092
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَابِرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَلِجُوا عَلَى الْمُغِيبَاتِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنْ أَحَدِكُمْ مَجْرَى الدَّمِ قُلْنَا وَمِنْكَ قَالَ وَمِنِّي وَلَكِنَّ اللَّهَ أَعَانَنِي عَلَيْهِ فَأَسْلَمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُهُمْ فِي مُجَالِدِ بْنِ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ و سَمِعْت عَلِيَّ بْنَ خَشْرَمٍ يَقُولُ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ فِي تَفْسِيرِ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنَّ اللَّهَ أَعَانَنِي عَلَيْهِ فَأَسْلَمُ يَعْنِي أَسْلَمُ أَنَا مِنْهُ قَالَ سُفْيَانُ وَالشَّيْطَانُ لَا يُسْلِمُ وَلَا تَلِجُوا عَلَى الْمُغِيبَاتِ وَالْمُغِيبَةُ الْمَرْأَةُ الَّتِي يَكُونُ زَوْجُهَا غَائِبًا وَالْمُغِيبَاتُ جَمَاعَةُ الْمُغِيبَةِ
Yettwaḥseb-aɣ-d [Nashr bin Ali], yettwaḥseb-aɣ-d [Isa bin Yunus] seg [Mujalid] seg [Ash Syaɛbi] seg [Jabir] seg [Jabir] seg Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ur ttemlilit ara d yemdanen ay ɣef ten-ǧǧant twaculin-nsen. Cciṭan yettfeggiḍ deg-wen meṛṛa sdeffir n tmeẓẓuɣt n idamen’. Nesteqsa; ‘Ula d kečč?’. Yerra-yas-d; ‘Ih, maca Iâawen iyi Öebbi”. Ihi lliɣ deg laman'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Wagi d ḥadith gharib seg ubrid-agi. Kra deg-sen sqedcen Mujalid bin Saɛid seg tmeẓẓuɣt-is. Sliɣ i Ali ben Xusyram yenna-d; Sufyan bin ‘Uyainah yenna-d deg wayen yerzan asefhem n wawalen n Nnbi s.al.allah; 'Maca, Öebbi Iâawen iyi seg cciîan, iwakken ad ili$ di laman'. Yenna-d Sufyan; ‘Ciṭan ur yettuɣal ara ɣer Lislam. La tmlil al mughibat. Namely tameṭṭut s wergaz-is ibeɛden. Al mughibaat d asget n al mughibah'.
Imam Tirmidzi : 1093
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُوَرِّقٍ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَرْأَةُ عَوْرَةٌ فَإِذَا خَرَجَتْ اسْتَشْرَفَهَا الشَّيْطَانُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basyar], yenna-aɣ-d [Amr bin Ashim] yenna-aɣ-d [Hammam] seg [Qatadah] seg [Muwarriq] seg [Abu Al Ahwash] seg [Abdullah] seg Nnbi sallallahu alaihi wasallam yenna-d: ‘Tameṭṭut d aurat. Ma teffeɣ-d, ad tt-icebbeḥ Cciṭan zdat wallen n yemdanen’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Iya d hadith gharib hasan'.
Imam Tirmidzi : 1094
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُؤْذِي امْرَأَةٌ زَوْجَهَا فِي الدُّنْيَا إِلَّا قَالَتْ زَوْجَتُهُ مِنْ الْحُورِ الْعِينِ لَا تُؤْذِيهِ قَاتَلَكِ اللَّهُ فَإِنَّمَا هُوَ عِنْدَكَ دَخِيلٌ يُوشِكُ أَنْ يُفَارِقَكِ إِلَيْنَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَرِوَايَةُ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ الشَّامِيِّينَ أَصْلَحُ وَلَهُ عَنْ أَهْلِ الْحِجَازِ وَأَهْلِ الْعِرَاقِ مَنَاكِيرُ
Yettwaḥka-aɣ-d [Al Hasan bin 'Arafah], yettwaḥka-yaɣ-d [Ismaɛi bin Ayyasy] seg [Bahir bin Saɛad] seg [Khalid bin Maɛdan] seg [Katsir bin Murrah Al Hadlrami] seg [Mu'adz bin Jabal] d win ay d-yenna Nnbi. argaz di ddunit ma yella tameṭṭut-is seg lmalayekkat n igenwan tenna-yas : ur t-ttḍurru ara. Ad awen-d-yerr Rebbi lxir. D inebgi-nwen, ur yettɛeṭṭil ara ad k-yeǧǧ ad d-yas ɣur-neɣ''. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Iya d hadith gharib hasan. Ur neẓri kra siwa seg ubrid-agi. Amezruy n Ismaɛil bin Ayyasy seg wegdud n Surya d ayen yelhan ugar, yesɛa daɣen yir ḥadit ay d-yettwaḥekkun seg wegdud n Ḥijaz ed Lɛiraq’.
Imam Tirmidzi : 1095
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنْ رَجُلٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَقَالَ هَلْ تَعْرِفُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَإِنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَسَأَلَ عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهُ أَنْ يُرَاجِعَهَا قَالَ قُلْتُ فَيُعْتَدُّ بِتِلْكَ التَّطْلِيقَةِ قَالَ فَمَهْ أَرَأَيْتَ إِنْ عَجَزَ وَاسْتَحْمَقَ
Yenna-aɣ-d [Qutaybah], yenna-aɣ-d [Ḥemmad bin Zaid] seg [Ayyub] seg [Muḥemmed bin Sirrin] seg [Yunus bin Jubair] yenna-d; ‘Sseqsaɣ [Ibn Umar] ɣef yiwen n wergaz ay iferqen tameṭṭut-nnes deg wakud aydeg tella deg tmeɣra. Yerra-yas-d; — Tessneḍ Ɛebdellah bin Ɛumar. Yefṛeq yiwet n tikkelt tameṭṭut-is mi tella deg lḥedd. Syin, Umar yessuter seg Nnbi sallallahu alaihi wasallam, ihi yenna-as ad d-yerr ɣur-s. Yunus Ben Jubair yesteqsa; 'Ixdem 'iddah s tmeṭṭut?' yerra-yas-d; 'I wacu. -amek ur yeḥsab ara-? Teẓriḍ ɣas akken d aɛewwiq yerna d aɛewwiq’.
Imam Tirmidzi : 1096
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَوْلَى آلِ طَلْحَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ فِي الْحَيْضِ فَسَأَلَ عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ لِيُطَلِّقْهَا طَاهِرًا أَوْ حَامِلًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَكَذَلِكَ حَدِيثُ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ طَلَاقَ السُّنَّةِ أَنْ يُطَلِّقَهَا طَاهِرًا مِنْ غَيْرِ جِمَاعٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ طَلَّقَهَا ثَلَاثًا وَهِيَ طَاهِرٌ فَإِنَّهُ يَكُونُ لِلسُّنَّةِ أَيْضًا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا تَكُونُ ثَلَاثًا لِلسُّنَّةِ إِلَّا أَنْ يُطَلِّقَهَا وَاحِدَةً وَاحِدَةً وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَإِسْحَقَ وَقَالُوا فِي طَلَاقِ الْحَامِلِ يُطَلِّقُهَا مَتَى شَاءَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُطَلِّقُهَا عِنْدَ كُلِّ شَهْرٍ تَطْلِيقَةً
Ttwaḥesben-aɣ-d [Hannad] seg [Waki’] seg [Sufyan] seg [Muḥemmed bin Abdurrahman] d akli aqbur n twacult n Talha, seg [Salim] seg [baba-s] d akken yefṛeq tameṭṭut-nnes deg tallit n tmeɣra-nnes. Umar asn Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam. yerra-yas-d; ‘Ssuter-itt ad tesselḥu, yerna efk-as tadawsa n wallaɣ mi ara tili tezdeg neɣ mi ara tili s tadist.’ Yenna-d Abu Ɛisa; ''Hadith n Yunus bin Jubair seg Ibn Umar d hadith n Hasan sahih. Am wakken daɣen i d-yella lḥadit Salim sɣur Ibn Umar. Ḥadit-agi yettwaḥka-d seg waṭas n yiberdan, seg Ibn Umar seg Nnbi sallallahu ‘aleyhi wasallam. Ḥadit-a xeddmen-t imusnawen seg gar yimeddukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam d wiyaḍ. Wihin; Talaq, i d-yellan s lqanun n Sunna, d lferq deg lweqt imqeddes anda ur tesɛiḍ ara lḥirfa. Kra deg-sen nnan-d; Ma iɣra t tlata n tikkal deg tegnit n tezdeg, d ayen icudden ɣer Sunna. D rray n Syafiɛ d Aḥmad bin Ḥenbal. Kra deg-sen nnan-d; Ɣef leḥsab n Sunna, ulac talaq n kraḍ n tikkal anagar talaq n tikwal. D wagi i d rray n Sufyan Ats Tsauri d Ishaq. Qqaren-d deg wayen yerzan lferq - i yettwaḥettmen ɣef - yemdanen s tadist, tezmer ad tefreq yal mi ara tebɣu. D rray n Syafiɛi, Aḥmad d Isḥaq. Kra deg-sen ttnaɣen; yefka-as yiwet n tmeṭṭut yal aggur.
Imam Tirmidzi : 1097
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ رُكَانَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي طَلَّقْتُ امْرَأَتِيَ الْبَتَّةَ فَقَالَ مَا أَرَدْتَ بِهَا قُلْتُ وَاحِدَةً قَالَ وَاللَّهِ قُلْتُ وَاللَّهِ قَالَ فَهُوَ مَا أَرَدْتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ فِيهِ اضْطِرَابٌ وَيُرْوَى عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رُكَانَةَ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثَلَاثًا وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ فِي طَلَاقِ الْبَتَّةِ فَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ جَعَلَ الْبَتَّةَ وَاحِدَةً وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ جَعَلَهَا ثَلَاثًا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِيهِ نِيَّةُ الرَّجُلِ إِنْ نَوَى وَاحِدَةً فَوَاحِدَةٌ وَإِنْ نَوَى ثَلَاثًا فَثَلَاثٌ وَإِنْ نَوَى ثِنْتَيْنِ لَمْ تَكُنْ إِلَّا وَاحِدَةً وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ فِي الْبَتَّةِ إِنْ كَانَ قَدْ دَخَلَ بِهَا فَهِيَ ثَلَاثُ تَطْلِيقَاتٍ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ نَوَى وَاحِدَةً فَوَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ وَإِنْ نَوَى ثِنْتَيْنِ فَثِنْتَانِ وَإِنْ نَوَى ثَلَاثًا فَثَلَاثٌ
Yenna-aɣ-d [Hannad], yenna-aɣ-d [Qabiṣah] seg [Jarir bin Hazim] seg [Zubair bin Saɛid] seg [Abdellah bin Yazid bin Rukanah] [baba-s] seg [jeddi-s] yenna-d; 'I god to Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam. Nniɣ-as; ‘A Amazan n Öebbi! Nekk ssawḍeɣ ad sferḥeɣ tameṭṭut-iw s kraḍ n tferkiwin. Yesteqsa- yas: ‘D acu i tebɣiḍ? ’ Nekk rriɣ-as; ‘Nekk nniɣ-as kan yiwet n tikkelt’. Isteqsa: “s Öebbi? ’ Nekk rriɣ-as; 'I lmend n Öebbi'. Inna: "ihi, lqanun, akken teb$am". Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Ur nessin ara ḥadith-agi anagar s ubrid-agi. Steqsaɣ Muḥemmed ɣef lḥadit-agi, yerra-yi-d ; 'Dl hadith ad idlthirab. Yettwaḥka-d daɣen seg Ikrimah seg Ibn Abbas belli Rukanah tefṛeq tameṭṭut-is kraḍ n tikkal. Imusnawen seg gar yimeddukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam d wiyaḍ mxallafen deg tmuɣliwin-nsen deg wayen yerzan talaq usrid n kraḍ n tmerwin. Yettwaḥseb seg Umar bin Khaththab belli yeḥseb-itt yiwet n tikkelt. Yerna yettwaḥka-d seg Ali belli yexdem-as lferq n kraḍ n tikkal. Kra n yimusnawen, gar-asen Sufyan Ats Tsauri d yimezdaɣ n Kufa, llan deg rray-a : tcud ɣer lebɣi n umdan n tmusni. Ma yella yeqsed-it yiwet n tikkelt ihi yettwaḥseb d yiwet n tikkelt. Ma tqeḍɛeḍ kraḍ n tikkal, anamek-is tlata n tikkal. Ma yella tesɛiḍ lebɣi ad t-txedmeḍ snat n tikkal ihi yettwaḥseb kan yiwet n tikkelt. Seg tama niḍen, Malik bin Anas yella yettwali lemmer ad yesɛu yakan ccḍeḥ yid-s, ad yettwaḥseb d kraḍ n tikkal. Syafi’i yella deg rray : ma yella yeqsed-it yiwet n tikkelt, ihi yettwaḥseb d yiwet n tikkelt yerna yezmer ad yettwasleḥḥu. Ma tqeḍɛeḍ snat n tikkal yettwaḥseb snat n tikkal, ma tqeḍɛeḍ-t kraḍ n tikkal yettwaḥseb kraḍ n tikkal’.
Imam Tirmidzi : 1098
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ قُلْتُ لِأَيُّوبَ هَلْ عَلِمْتَ أَنَّ أَحَدًا قَالَ فِي أَمْرُكِ بِيَدِكِ إِنَّهَا ثَلَاثٌ إِلَّا الْحَسَنَ فَقَالَ لَا إِلَّا الْحَسَنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ غَفْرًا إِلَّا مَا حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ كَثِيرٍ مَوْلَى بَنِي سَمُرَةَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ قَالَ أَيُّوبُ فَلَقِيتُ كَثِيرًا مَوْلَى بَنِي سَمُرَةَ فَسَأَلْتُهُ فَلَمْ يَعْرِفْهُ فَرَجَعْتُ إِلَى قَتَادَةَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ نَسِيَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ حَرْبٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ بِهَذَا وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَوْقُوفٌ وَلَمْ يُعْرَفْ حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ مَرْفُوعًا وَكَانَ عَلِيُّ بْنُ نَصْرٍ حَافِظًا صَاحِبَ حَدِيثٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي أَمْرُكِ بِيَدِكِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ هِيَ وَاحِدَةٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ و قَالَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ الْقَضَاءُ مَا قَضَتْ و قَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا جَعَلَ أَمْرَهَا بِيَدِهَا وَطَلَّقَتْ نَفْسَهَا ثَلَاثًا وَأَنْكَرَ الزَّوْجُ وَقَالَ لَمْ أَجْعَلْ أَمْرَهَا بِيَدِهَا إِلَّا فِي وَاحِدَةٍ اسْتُحْلِفَ الزَّوْجُ وَكَانَ الْقَوْلُ قَوْلَهُ مَعَ يَمِينِهِ وَذَهَبَ سُفْيَانُ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ إِلَى قَوْلِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ وَأَمَّا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ فَقَالَ الْقَضَاءُ مَا قَضَتْ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَأَمَّا إِسْحَقُ فَذَهَبَ إِلَى قَوْلِ ابْنِ عُمَرَ
Yenna-aɣ-d [Ali bin Nasr bin Ali], yenna-aɣ-d [Suliman bin Harb], yenna-aɣ-d [Ḥammad bin Zaid] yenna-d; ‘Sseqsaɣ [Ayyub]: ‘Teẓriḍ sdat Hasan ay d-yennan d akken amdan ara d-yinin i tmeṭṭut-nnes: ‘timsal-nnek llant gar yifassen-nnek’ d talaq n kraḍ n tikkal? Ayyub yerra-yas; ‘Ala, ala Hasan’. Iẓẓall: A Öebbi, ssuref-iyi-d siwa ayen i yi-d-tenna [Qatadah] seg [Katsir] yiwen n uqeddac aqbur n Bani Samura, seg [Abu Salamah] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Taɣawsa-nni tettwaḥseb kraḍ n tikkal’. Yenna Ayyub: Mlaleɣ d Katsir, d akli aqbur n Bani Samura. Steqsaɣ-t, ur yeẓri ara. Uɣaleɣ ɣer Qatadah, syin nniɣ-as ɣef Katsir. Yerra-yas-d; ‘Katsir yettu’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Wagi d ḥadit gharib. Ur nessin aya siwa seg lḥadit n Suleyman ben Harb seg Hammad ben Zaid. Steqsaɣ Muḥemmed ɣef lḥadit-agi. Yerra-yas-d; yenna-aɣ-d Suleyman ben Harb seg Hammad ben Zaid s ḥadit-agi. Hadith-a yettwaḥka-d s tidet seg Abu Hurairah deg mauquf yerna ur yettwassen ara ma yella yettwaḥka-d seg Abu Hurairah deg marfu’. Ali bin Nacr yella d amasay n lḥafiz d lḥadit. Imusnawen ur msefhamen ara deg wayen yerzan awal-a: ‘Timsal-ik llant gar ifassen-ik’. Kra n yimusnawen seg yemdukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yerna sdat-sen, gar-asen Umar bin Khaththab d Abdellah bin Mas’ud, llan n rray : yettwaḥseb yiwet n tikkelt. D wagi daɣen i d rray n imusnawen seg gar Yitabiɛin d deffir-sen. Seg tama niḍen, Uthman ben Affan ed Zaid ben Thabit llan deg ṛṛay-a: Yettkemmil ɣef lebɣi. Ibn Umar yenna-d: ma yella yefka tazmert n temsal n tmenɣiwt i tmeṭṭut-nnes, dɣa tameṭṭut-nni ad tefru iman-nnes kraḍ n tikkal, maca argaz-nni yenker-d d akken yefka-d timsal n tmenɣiwt i tmeṭṭut-nnes yerna yenna-d ur yeqbil ara ala yiwet n tmenɣiwt, dɣa argaz-nni ad yettwassuter ad yeṭṭef o. Ayen yettwasnen d awal-is s tmerna n lǧehd-is. Sufyan Ats Tsauri d imezdaɣ n Kufa msefhamen d Ɛumar d Ɛebdellah, ma d Malik bin Anas d ṛṛay : d ayen i d-yettwaqesden. Wagi daɣen d rray n Ḥmad. Ishaq yeṭṭef deg rray n Ibn Umar.
Imam Tirmidzi : 1099
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَرْنَاهُ أَفَكَانَ طَلَاقًاحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ بِمِثْلِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْخِيَارِ فَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُمَا قَالَا إِنْ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَوَاحِدَةٌ بَائِنَةٌ وَرُوِيَ عَنْهُمَا أَنَّهُمَا قَالَا أَيْضًا وَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ وَإِنْ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَلَا شَيْءَ وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ قَالَ إِنْ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَوَاحِدَةٌ بَائِنَةٌ وَإِنْ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَوَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ و قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ إِنْ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَوَاحِدَةٌ وَإِنْ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَثَلَاثٌ وَذَهَبَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَالْفِقْهِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَى قَوْلِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَأَمَّا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فَذَهَبَ إِلَى قَوْلِ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Tenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basyar], tenna-aɣ-d [Abdurrahman bin Mahdi], tenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Ismaɛil bin Abu Khalid] seg [Ash Syaɛbi] seg [Masruq] seg [Aisyah] yenna-d; 'Nnbi ssalllallahu 'alaihi wasallam yenna-yaɣ-d ad nefren, ihi nekni - tilawin n Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam - mazal-aɣ nefren-it. D lferq akka?’ Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basyar], yenna-aɣ-d [Abdurrahman bin Mahdi], yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Al A’masy] seg [Abu Adl Dluha] seg [Masruq] seg [Aisyah] am wakken ay d-yenna sdat-a. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Ayagi d ḥadith n Hasan sahih. Imusnawen ur msefhamen ara ɣef temsalt n khiyar. Iwweô-d s$uô Umar akked Öebdallah bin Mas'ud, nnan-d di sin; ma yella yefren iman-is ihi yettwaḥseb d talaq ba`in. Iwweô-d seg sin, inna; d ayen i d-yellan d lferq yerna mazal yezmer ad yettwaslelli. Ma yella tefren argaz-is, ihi ur yettwaḥseb ara d lferq. Yettwaḥseb seg Ɛli, yenna-d; ma yella yefren ad yefru ihi lqanun d triple talaq. Ma yella tefren ad tuɣal ɣer wergaz-is ihi lqanun d lferq. Yenna-d Zaid Ben Ṭabit; ma yella tefren argaz-is, lqanun d yiwen n lferq. Ma yella yefren talaq ihi lqanun d talaq n kraḍ. Amur ameqran seg yilemẓiyen d yifuqaha` seg gar yimeddukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam d deffir-sen ɣef temsalt-a ḍefren rray n Ɛumar d Ɛebdellah. D wagi i d rray n Ats Tsauri d imezdaɣ n Kufa. Ḥmed bin Ḥanbal yeḍfer rray n Ali Radliyallah ‘anhu.
Imam Tirmidzi : 1100
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ قَالَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍطَلَّقَنِي زَوْجِي ثَلَاثًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا سُكْنَى لَكِ وَلَا نَفَقَةَقَالَ مُغِيرَةُ فَذَكَرْتُهُ لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ قَالَ عُمَرُ لَا نَدَعُ كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِقَوْلِ امْرَأَةٍ لَا نَدْرِي أَحَفِظَتْ أَمْ نَسِيَتْ وَكَانَ عُمَرُ يَجْعَلُ لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا حُصَيْنٌ وَإِسْمَعِيلُ وَمُجَالِدٌ قَالَ هُشَيْمٌ وَحَدَّثَنَا دَاوُدُ أَيْضًا عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَسَأَلْتُهَا عَنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقَالَتْ طَلَّقَهَا زَوْجُهَا الْبَتَّةَ فَخَاصَمَتْهُ فِي السُّكْنَى وَالنَّفَقَةِ فَلَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةً وَفِي حَدِيثِ دَاوُدَ قَالَتْ وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَدَّ فِي بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَعَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيُّ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالُوا لَيْسَ لِلْمُطَلَّقَةِ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةٌ إِذَا لَمْ يَمْلِكْ زَوْجُهَا الرَّجْعَةَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ إِنَّ الْمُطَلَّقَةَ ثَلَاثًا لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَهَا السُّكْنَى وَلَا نَفَقَةَ لَهَا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَاللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا جَعَلْنَا لَهَا السُّكْنَى بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخْرُجْنَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ }قَالُوا هُوَ الْبَذَاءُ أَنْ تَبْذُوَ عَلَى أَهْلِهَا وَاعْتَلَّ بِأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ لَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السُّكْنَى لِمَا كَانَتْ تَبْذُو عَلَى أَهْلِهَا قَالَ الشَّافِعِيُّ وَلَا نَفَقَةَ لَهَا لِحَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قِصَّةِ حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ
Yenna-aɣ-d [Hannad] seg [Jarir] seg [Mughirah] seg [Ash Shaɛbi] yenna-d; [Fathimah bint Qais] tenna-d; 'Argaz-iw iɛetteb-iyi kraḍ n tikkal deg tallit n Nnbi s.a.w. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam yenna: 'Ur tesɛiḍ ara azref ɣef umkan n tudert d tmeddurt''. Yenna-d Mughirah; ‘’Ssawḍeɣ-d aya i Ibrahim, i d-yesmekta; Yenna-d Ɛumar; ‘Ur nettaǧǧa ara adlis n Rebbi d sunna n Nnbi-nneɣ sallallaahu ‘alaihi wasallam ɣef ljal n wawalen n yiwet n tmeṭṭut ur neẓri ara ma mazal-itt teḥfeḍ neɣ tettu’. Umar ikemmel yettak-d axxam d lqut i yemdanen ay yettwaferqen s kraḍ n tikkal. Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Mani’] yenna-aɣ-d [Husyaim], yenna-aɣ-d [Hucain], [Ismaɛil] d [Mujalid] [Husiyaim] nnan-d; yerna yenna-yaɣ-d [Daud] daɣen seg [Ash Shaɛbi] yenna-d; « Mlaleɣ [Faṭima bint Qais]. Saqsat-eh ghef qartar n Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam. Terra-yas-d belli argaz-is yefṛeq-itt kraḍ n tikkal, syin teccetki-as ɣef tnezduɣt d usnefli. Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam ur yeqbil ara ad d-yawi amkan n tudert d tudert’. Deg lḥadit n Dawed, Faṭima tenna-d; ‘Inna-yi-d ad xedmeɣ ‘iddah deg wexxam n Ibnu Umi Maktum’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Ayagi d ḥadith n Hasan sahih. D wagi i d rray n kra n imusnawen. Gar-asen; Al Hasan Al Bashri, 'Atha` bin Abu Rabah and Ash Sya'bi. D wagi daɣen i d rray n Ḥmed d Ishaq. Nnan-as; ‘Ulac amkan n tmeddurt d uɛiwen n wemdan yettwaferqen, ma yella argaz ur yesɛi ara azref n usselhu’. Kra n yimusnawen seg yemdukal n Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam, gar-asen Umar ed Abdellah, llan ttwalin dakken tilawin ay yettunefken kraḍ n tferkiwin (divorces) ttwafkent-asent amkan n tudert ed tmeddurt. D rray n Malik ben Anas, Lɛits Ben Saɛad d Syafiɛi. D wa daɣen i d rray i yefren Sufyan Ats Tsauri d yimezdaɣ n Kufa. Wiyaḍ ttnaɣen; yufa-d amkan anda ara yidir maca ulac tudert. D rray-a ay sseqdacen daɣen Malik Ben Anas, Laits Ben Saɛad ed Syafiɛi. Yenna-d Ṣafiɛi; ‘Nesbedd amkan n tnezduɣt s lsas n wedlis n Öebbi. Allah Ta'ala yenna: '..Ur ten-ssuffu$et ara seg yexxamen-nsen ur ten-ttaǧǧat ara ad ff$en gher berra ma yella ur xeddmen ara lecɣal ibanen d iɛewwiqen.'. Nnan-as; Ayen ay tebɣa ad d-tini Al Badza d awalen iqesḥen i wergaz-nnes yerna tenna-d d akken Fatima bint Qais ur as-d-yefki Nnbi sallallahu alaihi wasallam amkan n tudert imi ay d-tenna tiɣawsiwin iqesḥen i wergaz-nnes. Yenna-d Ṣafiɛi; ur yettaf ara tudert imi - s lsas n - lḥadit n Nnbi sallallahu alaihi wasallam ɣef teqsiḍt n Fatima bin Qais.