Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 1081
حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبِي نَصْرٍ عَنْ مُسَاوِرٍ الْحِمْيَرِيِّ عَنْ أُمِّهِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ مَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَنْهَا رَاضٍ دَخَلَتْ الْجَنَّةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Esan digu [Washil bin Abdul A'la], esan digu [Muhammad bin Fudlail-ek] [Abdullah bin Abdurrahman, Abu Nadlr-ek] [Musawir Al Himyari-k] [bere amari] [Umu Salamah-ek] esan zuela; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Hiltzen den eta bere senarra berarekin pozik dagoen edozein emakume, ziur aski zerura sartuko da'. Abu 'Isak esan zuen: 'Hau hasan gharib hadith bat da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1082
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا وَخِيَارُكُمْ خِيَارُكُمْ لِنِسَائِهِمْ خُلُقًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digu [Abu Kuraibek], esan digu ['Abdah bin Sulaymanek] [Muhammad bin 'Amr-ek], esan digu [Abu Salamahek] [Abu Hurairah-ek] esan zuela; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Fede perfektuena duen sinestuna moral onena duena da. Zuen artean onenak emazteekin jatorrenak direnak dira'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith esanguratsuena Aisyah eta Ibn Abbas-ek kontatu zuten'. Eta gaineratu zuen: 'Abu Hurairah-en haditha benetako Hasan hadith bat da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1083
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِيأَنَّهُ شَهِدَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَذَكَّرَ وَوَعَظَ فَذَكَرَ فِي الْحَدِيثِ قِصَّةً فَقَالَ أَلَا وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا فَإِنَّمَا هُنَّ عَوَانٌ عِنْدَكُمْ لَيْسَ تَمْلِكُونَ مِنْهُنَّ شَيْئًا غَيْرَ ذَلِكَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا أَلَا إِنَّ لَكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ حَقًّا وَلِنِسَائِكُمْ عَلَيْكُمْ حَقًّا فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ فَلَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ وَلَا يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمْ لِمَنْ تَكْرَهُونَ أَلَا وَحَقُّهُنَّ عَلَيْكُمْ أَنْ تُحْسِنُوا إِلَيْهِنَّ فِي كِسْوَتِهِنَّ وَطَعَامِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى قَوْلِهِ عَوَانٌ عِنْدَكُمْ يَعْنِي أَسْرَى فِي أَيْدِيكُمْ
Esan digute [Al Hasan bin Ali Al Khallal], esan diote [Al Husain bin Ali Al Ju'fi]-ri [Za`idah-k] [Syabib bin Gharqadah-k] [Sulaiman bin Amr bin Al Ahwash-ek] esan zuen: Esan zidan [nire aitak] Hajj wada' egin zuela Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin. Ala otoitz egin eta goraipatu zuen, oroigarriak eta aholkuak eman zituen. Istorioa bere hadith-ean kontatu zuen, eta gero esan zuen: 'Jakin ezazue, izan zaitezte jatorrak emakumeekin, zuen presoak direlako. Ez duzue haiekiko eskubiderik hortik haratago, benetan ekintza gorrotagarriak egiten ez badituzte behintzat. Hala egiten badute, urrundu zaitezte ohean eta eman kolpe minik gabeko bat. Orduan, obeditzen badizute, ez bilatu modurik haiek gogaitzeko. Jakin ezazue; eskubideak dituzue zure emaztearen gainean eta zure emazteak eskubideak ditu zure gainean. Zure emaztearen gainean duzun eskubidea da gorroto duzun norbait ezin duela zure ohean sartu. Ez da zilegi gorroto duzun norbait zure etxeetan onartzea. Jakin ezazu zure emazteek eskubidea dutela zuekin, ondo trata ditzazun arropa eta janaria emanez. Abu Isak esan zuen: "Hau hasan sahih hadith bat da. 'Awaanun'-en esanahia hau da: zure gatibuak dira".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1084
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عِيسَى بْنِ حِطَّانَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ قَالَأَتَى أَعْرَابِيٌّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ مِنَّا يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ فَتَكُونُ مِنْهُ الرُّوَيْحَةُ وَيَكُونُ فِي الْمَاءِ قِلَّةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَسَا أَحَدُكُمْ فَلْيَتَوَضَّأْ وَلَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَعْجَازِهِنَّ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ لَا أَعْرِفُ لِعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ الْوَاحِدِ وَلَا أَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ حَدِيثِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ السُّحَيْمِيِّ وَكَأَنَّهُ رَأَى أَنَّ هَذَا رَجُلٌ آخَرُ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى وَكِيعٌ هَذَا الْحَدِيثَ
Esan zigun [Ahmad bin Mani'-k] eta [Hannad]-ek esan zuen; Esan zigun [Abu Mu'awiyah-k] ['Ashim Al Ahwal-ek] [Isa bin Hithan-ek] [Muslim bin Sallam]-ek [Ali bin Thalq-ek] esan zuen; 'Beduino batek Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin topo egin zuen eta esan zuen: 'Alaren Mezularia, gure artean gizon bat basamortu zabal batean dago, gero haize pixka bat botatzen du - puzkurrak - eta ur pixka bat bakarrik dauka?' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Zuetako batek haizea botatzen badu, egin abluzioa. Ez izan sexu-harremanik emakume batekin uzkitik. Ala ez da lotsatzen zuzena denaz'. Abu Isak esan zuen; 'Haditha Umar, Khuzaimah bin Thabit, Ibn Abbas eta Abu Hurairah-engandik kontatu zen'. Gaineratu zuen: 'Hau Hasan hadith bat da. Muhammad-ek esaten entzun nuen; "Ez dakit Ali ibn Thalq-en hadith hau, Profeta-rena (bakea eta Alaren bedeinkapena izan bedi haren gainean). Ez dakit hadith hau Thalq ibn Ali As-Suhaimi-ren hadith-etik datorren ere. Muhammadek ikusi zuen pertsona hori beste norbait zela, Profetaren (bakea eta Alaren bedeinkapena izan bedi haren gainean) lagunetako bat. Waki'k ere kontatu zuen hadith hau."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1085
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مُسْلِمٍ وَهُوَ ابْنُ سَلَّامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَسَا أَحَدُكُمْ فَلْيَتَوَضَّأْ وَلَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَعْجَازِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى وَعَلِيٌّ هَذَا هُوَ عَلِيُّ بْنُ طَلْقٍ
[Qutaibah-ek] eta beste batzuek kontatu digute; [Waki'-k] [Abdul Malik bin Muslim]-engandik kontatu digu, hain zuzen ere Ibn Sallam-engandik [bere aita]-rengandik [Ali-rengandik], zeinak esan zuen: Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) esan zuen: 'Zuetako batek gasa botatzen badu, egin abluzioa, eta ez izan harremanik zuen emazteekin uzkitik'. Abu Isak esan zuen: 'Aipatutako Ali Ali bin Talq da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1086
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَى رَجُلٍ أَتَى رَجُلًا أَوْ امْرَأَةً فِي الدُّبُرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Esan digu [Abu Sa'id Al Asyaj-ek], esan digu [Abu Khalid Al Ahmarrek] [Adl Dlahak bin 'Uthman-ek] [Makhramah bin Sulaiman-ek] [Kuraib-ek] eta [Ibn Abbas-ek] esan duela; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Alak ez du ikusiko beste gizon homosexual batekin sexu-harremanak dituen edo emakume batekin uzkitik sexu-harremanak dituen gizon bat'. Abu Isak esan zuen: 'Hau hasan gharib hadith bat da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1087
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ مَيْمُونَةَ بِنْتِ سَعْدٍ وَكَانَتْ خَادِمًا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الرَّافِلَةِ فِي الزِّينَةِ فِي غَيْرِ أَهْلِهَا كَمَثَلِ ظُلْمَةِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا نُورَ لَهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ وَمُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ وَهُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ وَلَمْ يَرْفَعْهُ
Esan digu [Ali bin Khasyramek], esan digu [Isa bin Yunusek] [Musa bin 'Ubaidah-engandik] [Ayyub bin Khalid-engandik] [Maimunah bint Sa'ad-engandik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren zerbitzaria zela, esan zuen; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Emakume harro eta harroputz baten adibidea, bere bitxiak senarrari ez beste bati erakusten dizkiona, Piztuerako Egunean iluntasuna bezalakoa da, ez dago argitasun txikienik berarengan'. Abu 'Isak esan zuen: 'Hau hadith bat da, ez dakiguna Musa bin 'Ubaidah-ren hadith-etik izan ezik, nahiz eta Musa bin Ubaidah-k bere memorizazioaren ikuspuntutik interpretatu zuen, baina zintzoa zen. Syu'bah eta Ats Tsaurik berarengandik kontatu zuten. Hadith aditu batzuek Musa bin Ubaidah-rengandik kontatu zuten, baina ez zuten ulertu.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1088
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حَبِيبٍ عَنْ الْحَجَّاجِ الصَّوَّافِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَغَارُ وَالْمُؤْمِنُ يَغَارُ وَغَيْرَةُ اللَّهِ أَنْ يَأْتِيَ الْمُؤْمِنُ مَا حَرَّمَ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحٌ وَالْحَجَّاجُ الصَّوَّافُ هُوَ الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي عُثْمَانَ وَأَبُو عُثْمَانَ اسْمُهُ مَيْسَرَةُ وَالْحَجَّاجُ يُكْنَى أَبَا الصَّلْتِ وَثَّقَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْعَطَّارُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ سَأَلْتَ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ الْقَطَّانَ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ فَقَالَ ثِقَةٌ فَطِنٌ كَيِّسٌ
Esan digu [Humaid bin Mas'adah-ek], esan digu [Sufyan bin Habaib-ek] [Al Hajjaj Ash Shawaf-etik] [Yahya bin Abu Kathir-etik] [Abu Salamah-etik] [Abu Hurairah-ek] esan zuen; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Alak jeloskortasuna du eta sinestunek ere badute jeloskortasuna. Alaren jeloskortasuna sinestunek debekatu duena egiten duenean. Abu Isak esan zuen: 'Hadith esanguratsuena Aisyah eta Abdullah bin Umar-engandik kontatu zen'. Gaineratu zuen: 'Abu Hurairah-en haditha hasan gharib hadith bat da. Hadith hau [Yahya bin Abu Kathir-engandik] [Abu Salamah-etik] ['Urwah-etik] [Asma` bint Abu Bakr-etik] sallallaahu 'alaihi wasallam-etik kontatu da. Bi hadith hauek baliozkoak dira. Al Hajjaj As Shawaf Al Hajjaj bin Abu 'Uthman da. Abu 'Uthmanen izena Maisarah da. eta Al Hajjaj chews - ezizena - Abu As Shalt, Yahya bin Sa'id mensiqahkan zion. Esan digu Ali bin Al Madini-ko Abu Bakr Al 'Atharrek esan zuen; Hajjaj As Shawaf-i Yahya bin Sa'id Al Qathani galdetu diot, erantzun zuen; tsiqah eta inteligentea'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1089
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ تُسَافِرَ سَفَرًا يَكُونُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَصَاعِدًا إِلَّا وَمَعَهَا أَبُوهَا أَوْ أَخُوهَا أَوْ زَوْجُهَا أَوْ ابْنُهَا أَوْ ذُو مَحْرَمٍ مِنْهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا تُسَافِرُ الْمَرْأَةُ مَسِيرَةَ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ إِلَّا مَعَ ذِي مَحْرَمٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَكْرَهُونَ لِلْمَرْأَةِ أَنْ تُسَافِرَ إِلَّا مَعَ ذِي مَحْرَمٍ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَرْأَةِ إِذَا كَانَتْ مُوسِرَةً وَلَمْ يَكُنْ لَهَا مَحْرَمٌ هَلْ تَحُجُّ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَجِبُ عَلَيْهَا الْحَجُّ لِأَنَّ الْمَحْرَمَ مِنْ السَّبِيلِ لِقَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا }فَقَالُوا إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا مَحْرَمٌ فَلَا تَسْتَطِيعُ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَ الطَّرِيقُ آمِنًا فَإِنَّهَا تَخْرُجُ مَعَ النَّاسِ فِي الْحَجِّ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ
Esan digu [Ahmad bin Mani'-k], esan digu [Abu Mu'awiyah]-k [Al A'masy-rengandik] [Abu Salih-rengandik] eta [Abu Sa'id Al Khudri-k] esan zuen; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Ez da zilegi Alagan eta Azken Egunean sinesten duen emakume batek hiru egun edo gehiago bidaiatzea, bere aitaren, anaien, senarraren, seme-alabaren edo bere mahram-etako batekin ez badago'. Haditha Abu Hurairah, Ibn Abbas eta Ibn Umar-engandik kontatu zen. Abu Isak esan zuen: 'Hau Hasan hadith autentikoa da. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek kontatu zuen, esan zuen: 'Ez utzi emakume bati egun eta gau batez bidaiatzen bere mahram-arekin ez badago'. Hau da ulamaren iritzia, gorroto dituzte emakumeak bidaian joatea, beren mahram-arekin ez badaude. Jakintsuek ez dute ados jartzen emakume bat aberatsa dela esatean, mahram-ik ez izan arren; Hajj egin behar al du? Batzuek erantzun zuten; ez dago Hajj egitera behartuta, mahrama 'as sabil' - bidea - esanahiaren barruan dagoelako, Alaren 'azza wajalla' hitzean oinarrituta: 'Etxerako bidaia egiteko gai denak'. Esan zuten: 'Mahramerik ez badu, ezin du bidaia egin'. Sufyan Ats Tsauriren eta Kufako jendearen iritzia ere horixe da. Jakintsu batzuek esan zuten: 'Bidaia segurua bada, jendearekin irten behar du'. Malik eta Syafi'iren iritzia horixe da.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1090
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُسَافِرُ امْرَأَةٌ مَسِيرَةَ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ إِلَّا وَمَعَهَا ذُو مَحْرَمٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Esan digu [Al Hasan bin Ali Al Khallal], esan digu [Bisyr bin Umarrek] esan digu [Malik bin Anasek] [Sa'id bin Abu Sa'idek] [bere aitak] [Abu Hurairahk] esan duela; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zuen: 'Emakume batek egun eta gau batez bidaiatzea ez da zilegi bere mahram-arekin ez badago'. Abu Isak esan zuen: 'Hau Hasanen hadith autentikoa da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1091
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِيَّاكُمْ وَالدُّخُولَ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَرَأَيْتَ الْحَمْوَ قَالَ الْحَمْوُ الْمَوْتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا مَعْنَى كَرَاهِيَةِ الدُّخُولِ عَلَى النِّسَاءِ عَلَى نَحْوِ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ إِلَّا كَانَ ثَالِثَهُمَا الشَّيْطَانُ وَمَعْنَى قَوْلِهِ الْحَمْوُ يُقَالُ هُوَ أَخُو الزَّوْجِ كَأَنَّهُ كَرِهَ لَهُ أَنْ يَخْلُوَ بِهَا
Esan digute [Qutaibah], esan digute [Laits] [Yazid bin Abu Habibek] [Abu Al Khair-ek] ['Uqbah bin 'Amir]-ek] Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela: 'Ez elkartu emakumeekin'. Ansar batek galdetu zuen: 'Oi Allahren Mezularia, zer iruditzen zaizu zure koinatuari buruz?' Hark erantzun zuen: 'Koinatua heriotza da'. Abu Isak esan zuen: 'Haditha Umar, Jabir eta 'Amr bin Al Ash'-ek kontatu zuen. Gaineratu zuen: 'Uqbah bin 'Amirren haditha benetako Hasan hadith bat da. Emakumeekin elkartzeko duen gorrotoaren esanahia Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek kontatua da, esan zuen: 'Ez da gizon bat emakume batekin bakarrik egotea, hirurak deabruak ez badira'. Koinatuaren esanahia, hau da, senarraren anaia, gorroto du bere emaztearekin bakarrik egotea.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1092
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَابِرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَلِجُوا عَلَى الْمُغِيبَاتِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنْ أَحَدِكُمْ مَجْرَى الدَّمِ قُلْنَا وَمِنْكَ قَالَ وَمِنِّي وَلَكِنَّ اللَّهَ أَعَانَنِي عَلَيْهِ فَأَسْلَمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُهُمْ فِي مُجَالِدِ بْنِ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ و سَمِعْت عَلِيَّ بْنَ خَشْرَمٍ يَقُولُ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ فِي تَفْسِيرِ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنَّ اللَّهَ أَعَانَنِي عَلَيْهِ فَأَسْلَمُ يَعْنِي أَسْلَمُ أَنَا مِنْهُ قَالَ سُفْيَانُ وَالشَّيْطَانُ لَا يُسْلِمُ وَلَا تَلِجُوا عَلَى الْمُغِيبَاتِ وَالْمُغِيبَةُ الْمَرْأَةُ الَّتِي يَكُونُ زَوْجُهَا غَائِبًا وَالْمُغِيبَاتُ جَمَاعَةُ الْمُغِيبَةِ
Esan digute [Nashr bin Alik], esan digute [Isa bin Yunusek] [Mujalidek] [Ash Sya'bik] [Jabir-ek] sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen: 'Ez elkartu familiak utzi dituzten pertsonekin. Satanas zuek guztiotara isurtzen da odol-jarioari jarraituz'. Galdetzen diogu: 'Zuek ere bai?' Hark erantzun zuen: 'Bai, baina Alak lagundu dit. Beraz, seguru nago'. Abu Isak esan zuen: 'Hau bide honetako gharib hadith bat da. Batzuek Mujalid bin Sa'id-ek bere oroimenean eztabaidatu zuten. Ali bin Khusyram-ek esaten entzun nuen; Sufyan bin 'Uyainah-ek sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren hitzen azalpenari buruz esan zuen: 'Baina Alak deabrutik lagundu dit, beraz, seguru nago'. Sufyanek esan zuen: 'Satanak ez da Islamera bihurtuko. Ez elkartu al mughibat-ekin. Hain zuzen ere, senarra kanpoan duen emakume batekin'. Al mughibaat 'al mughibah' hitzaren plurala da.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1093
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُوَرِّقٍ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَرْأَةُ عَوْرَةٌ فَإِذَا خَرَجَتْ اسْتَشْرَفَهَا الشَّيْطَانُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Esan digu [Muhammad bin Basyarrek], esan digu ['Amr bin 'Ashimek] esan digu [Hammamek] [Qatadah]-tik [Muwarriq]-etik [Abu Al Ahwash]-etik [Abdullah]-tik, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuela: 'Emakumea aurata da. Aterpetik ateratzen bada, Satanek edertuko du gizonen begietan'. Abu Isak esan zuen: 'Hau hasan gharib hadith bat da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1094
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُؤْذِي امْرَأَةٌ زَوْجَهَا فِي الدُّنْيَا إِلَّا قَالَتْ زَوْجَتُهُ مِنْ الْحُورِ الْعِينِ لَا تُؤْذِيهِ قَاتَلَكِ اللَّهُ فَإِنَّمَا هُوَ عِنْدَكَ دَخِيلٌ يُوشِكُ أَنْ يُفَارِقَكِ إِلَيْنَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَرِوَايَةُ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ الشَّامِيِّينَ أَصْلَحُ وَلَهُ عَنْ أَهْلِ الْحِجَازِ وَأَهْلِ الْعِرَاقِ مَنَاكِيرُ
Kontatu digute [Al Hasan bin 'Arafah], esan digute [Isma'i bin Ayyasy-k] [Bahir bin Sa'ad-ek] [Khalid bin Ma'dan-ek] [Katsir bin Murrah Al Hadlrami]-ek [Mu'adz bin Jabal-ek] sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuenez: "Ez dago munduan bere senarrari min egiten dion emazterik, zeruko aingeruetako emazteak esaten ez badio: 'Ez egin minik. Ala-k sari zaitzala. Zure gonbidatua da, laster utziko zaituena eta guregana etorriko dena'". Abu 'Isak esan zuen: "Hau hasan gharib hadith bat da. Ez dakigu ezer bide honetatik izan ezik. Isma'il bin Ayyasy-ren historia Siriako herriarengandik hobea da, baita Hijaz eta Irakeko herriarengandik kontatutako hadith gaiztoak ere baditu".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1095
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنْ رَجُلٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَقَالَ هَلْ تَعْرِفُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَإِنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَسَأَلَ عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهُ أَنْ يُرَاجِعَهَا قَالَ قُلْتُ فَيُعْتَدُّ بِتِلْكَ التَّطْلِيقَةِ قَالَ فَمَهْ أَرَأَيْتَ إِنْ عَجَزَ وَاسْتَحْمَقَ
Esan digu [Qutaibah]-k, esan digu [Hammad bin Zaid]-ek [Ayyubek] [Muhammad bin Sirrin]-ek [Yunus bin Jubair-ek] esan zuela: «[Ibn Umar] galdetu nion bere emaztea hilekoa zuela dibortziatu zuen gizon bati buruz. Hark erantzun zuen: «Ezagutzen al duzu Abdullah bin Umar? Behin bere emaztea hilekoa zuela dibortziatu zuen. Orduan, Umarrek galdetu zion Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, eta hark esan zion berriro kontsultatzeko. Yunus bin Jubair-ek galdetu zuen: «Dibortzioarekin 'iddah egin al zuen?» Hark erantzun zuen: «Zergatik. -nola ez da balio-? Badakizu, ahula eta ergela izan arren».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1096
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَوْلَى آلِ طَلْحَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ فِي الْحَيْضِ فَسَأَلَ عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ لِيُطَلِّقْهَا طَاهِرًا أَوْ حَامِلًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَكَذَلِكَ حَدِيثُ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ طَلَاقَ السُّنَّةِ أَنْ يُطَلِّقَهَا طَاهِرًا مِنْ غَيْرِ جِمَاعٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ طَلَّقَهَا ثَلَاثًا وَهِيَ طَاهِرٌ فَإِنَّهُ يَكُونُ لِلسُّنَّةِ أَيْضًا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا تَكُونُ ثَلَاثًا لِلسُّنَّةِ إِلَّا أَنْ يُطَلِّقَهَا وَاحِدَةً وَاحِدَةً وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَإِسْحَقَ وَقَالُوا فِي طَلَاقِ الْحَامِلِ يُطَلِّقُهَا مَتَى شَاءَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُطَلِّقُهَا عِنْدَ كُلِّ شَهْرٍ تَطْلِيقَةً
[Hannadek] [Waki'-rengandik] [Sufyan'-engandik], [Muhammad ibn Abdurrahman'-engandik], Talhah familiako esklabo ohi batengandik, [Salim'-engandik] [bere aita]-rengandik kontatu zigun hilekoaren garaian dibortziatu zela bere emaztea. Umarrek galdetu zion sallallaahu 'alaihi wasallam Profetari. Hark erantzun zuen: 'Agindu iezaiozu adiskidetzeko, eta dibortziatu purua edo haurdun dagoenean'. Abu Isak esan zuen: 'Yunus ibn Jubayr-en Ibn 'Umar-en haditha hasan sahih hadith bat da. Era berean, Salimen haditha Ibn 'Umar-ena. Hadith hau iturri askotatik kontatu da, Ibn 'Umar-engandik sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik. Hadith hau jakintsuek praktikatzen zuten sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren eta beste batzuen arteko lagunen artean. Hau da: Sunnaren araberako dibortzioa garbitasun egoeran dibortziatzen da, sexu-harremanak izan aurretik. Batzuek esan zuten; Hiru aldiz dibortziatzen badu purua den bitartean, Sunnaren araberakoa da. Hau da Shafi'i eta Ahmad bin Hanbalen iritzia. Batzuek diote Sunnaren arabera ez dagoela hirukoitz dibortziorik, noizbehinkako dibortzioa baizik. Hau da Sufyan Ats Tsauri eta Ishaqen iritzia. Diotenez, haurdun dagoen emakume bati emandako dibortzioari dagokionez, nahi duenean dibortziatu daiteke. Hau da Shafi'i, Ahmad eta Ishaqen iritzia. Batzuek diote hilean behin dibortziatu behar duela.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1097
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ رُكَانَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي طَلَّقْتُ امْرَأَتِيَ الْبَتَّةَ فَقَالَ مَا أَرَدْتَ بِهَا قُلْتُ وَاحِدَةً قَالَ وَاللَّهِ قُلْتُ وَاللَّهِ قَالَ فَهُوَ مَا أَرَدْتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ فِيهِ اضْطِرَابٌ وَيُرْوَى عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رُكَانَةَ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثَلَاثًا وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ فِي طَلَاقِ الْبَتَّةِ فَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ جَعَلَ الْبَتَّةَ وَاحِدَةً وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ جَعَلَهَا ثَلَاثًا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِيهِ نِيَّةُ الرَّجُلِ إِنْ نَوَى وَاحِدَةً فَوَاحِدَةٌ وَإِنْ نَوَى ثَلَاثًا فَثَلَاثٌ وَإِنْ نَوَى ثِنْتَيْنِ لَمْ تَكُنْ إِلَّا وَاحِدَةً وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ فِي الْبَتَّةِ إِنْ كَانَ قَدْ دَخَلَ بِهَا فَهِيَ ثَلَاثُ تَطْلِيقَاتٍ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ نَوَى وَاحِدَةً فَوَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ وَإِنْ نَوَى ثِنْتَيْنِ فَثِنْتَانِ وَإِنْ نَوَى ثَلَاثًا فَثَلَاثٌ
Esan digu [Hannadek], esan digu [Qabishahek] [Jarir bin Hazimek] [Zubair bin Sa'idek] [Abdullah bin Yazid bin Rukanahek] [Bere aitak] [bere aitona-amonak] esan zuen: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engana joan nintzen. Esan nion: 'Alaren Mezularia! Nire emaztea hiru dibortzio adierazpenekin dibortziatu dut'. Galdetu zidan: 'Zer nahi zenuen?' Nik erantzun nion: 'Behin bakarrik nuen nahi'. Galdetu zidan: 'Alaren bidez?' Nik erantzun nion: 'Alaren bidez'. Esan zuen: 'Orduan, epaia zure asmoaren araberakoa da'. Abu 'Isak esan zuen: 'Hadith hau ez genuen ezagutzen bide honetatik izan ezik. Muhammadi hadith honi buruz galdetu nion, eta hark erantzun zidan: 'Hadith honetan idlthirab dago'. Ikrimahetik Ibn Abbasengandik ere kontatu da Rukanahk bere emaztea hiru aldiz dibortziatu zuela aldi berean. Profetaren (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarengan) lagunen eta beste batzuen artean, hiru dibortzioen inguruan iritzi desberdinak zituzten. Umar ibn al-Khattab-ek kontatzen duenez, dibortzio bat bezala hartzen zuen. Eta Ali-k kontatzen duenez, hiru dibortzio egin zituen. Jakintsu batzuek, Sufyan Ats Thauri eta Kufako jendea barne, argudiatu zuten dibortziatua denaren asmoaren araberakoa zela. Behin asmoa bazuen, dibortzio bat bezala zenbatzen da. Hiru aldiz asmoa bazuen, hiru dibortzio bezala zenbatzen da. Bi aldiz asmoa bazuen, dibortzio bakarra bezala zenbatzen da. Bitartean, Malik ibn Anas-ek argudiatu zuen harekin sexu-harremanak izan bazituen, hiru dibortzio bezala zenbatzen direla. Shafi'ik argudiatu zuen behin asmoa bazuen, dibortzio bat bezala zenbatzen dela, eta adiskidetzea posible dela. Bi aldiz asmoa bazuen, bi dibortzio bezala zenbatzen da, eta hiru dibortzio asmoa bazuen, hiru dibortzio bezala zenbatzen da.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1098
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ قُلْتُ لِأَيُّوبَ هَلْ عَلِمْتَ أَنَّ أَحَدًا قَالَ فِي أَمْرُكِ بِيَدِكِ إِنَّهَا ثَلَاثٌ إِلَّا الْحَسَنَ فَقَالَ لَا إِلَّا الْحَسَنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ غَفْرًا إِلَّا مَا حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ كَثِيرٍ مَوْلَى بَنِي سَمُرَةَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ قَالَ أَيُّوبُ فَلَقِيتُ كَثِيرًا مَوْلَى بَنِي سَمُرَةَ فَسَأَلْتُهُ فَلَمْ يَعْرِفْهُ فَرَجَعْتُ إِلَى قَتَادَةَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ نَسِيَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ حَرْبٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ بِهَذَا وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَوْقُوفٌ وَلَمْ يُعْرَفْ حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ مَرْفُوعًا وَكَانَ عَلِيُّ بْنُ نَصْرٍ حَافِظًا صَاحِبَ حَدِيثٍ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي أَمْرُكِ بِيَدِكِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ هِيَ وَاحِدَةٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ و قَالَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ الْقَضَاءُ مَا قَضَتْ و قَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا جَعَلَ أَمْرَهَا بِيَدِهَا وَطَلَّقَتْ نَفْسَهَا ثَلَاثًا وَأَنْكَرَ الزَّوْجُ وَقَالَ لَمْ أَجْعَلْ أَمْرَهَا بِيَدِهَا إِلَّا فِي وَاحِدَةٍ اسْتُحْلِفَ الزَّوْجُ وَكَانَ الْقَوْلُ قَوْلَهُ مَعَ يَمِينِهِ وَذَهَبَ سُفْيَانُ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ إِلَى قَوْلِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ وَأَمَّا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ فَقَالَ الْقَضَاءُ مَا قَضَتْ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَأَمَّا إِسْحَقُ فَذَهَبَ إِلَى قَوْلِ ابْنِ عُمَرَ
Esan digu [Ali bin Nasr bin Alik], esan digu [Sulaiman bin Harbek], esan digu [Hammad bin Zaid-ek] esan zuela; '[Ayyubi] galdetu nion: 'Badakizu, Hasanez gain, nork esan zuen bere emazteari 'zure gaiak zure esku daude' esaten dion pertsona hirukoitz talaq dela? Ayyubek erantzun zuen: 'Ez, Hasan bakarrik'. Otoitz egin zuen: Ene Ala, barkatu, Bani Samurah-en esklabo ohi batek [Katsir]-engandik, [Abu Salamah]-engandik [Abu Hurairah]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Gauza hori hiru aldiz zenbatzen da'. Ayyubek esan zuen: Katsir ezagutu nuen, Bani Samurah-en esklabo ohi bat. Galdetu nion, baina ez zekien. Qatadah-rengana itzuli nintzen, eta gero Katsir-i buruz hitz egin nion. Erantzun zuen: 'Katsir-ek ahaztu egin zuen'. Abu Isak esan zuen: 'Hau gharib hadith bat da'. Ez dakigu hau Sulaiman bin Harben Hammad bin Zaid-en hadith-etik izan ezik. Muhammad-i galdetu nion hadith honi buruz. Erantzun zuen: Sulaiman bin Harbek Hammad bin Zaid-en hadith honekin kontatu digu. Hadith hau Abu Hurairah-engandik kontatu zen mauquf-en eta ez da ezagutzen Abu Hurairah-engandik marfu'-n kontatu denik. Ali bin Nashr hafizh eta hadith aditua zen. Jakintsuak ez daude ados: 'Zure gaiak zure esku daude' esaerari buruz. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagunen artean dauden jakintsu batzuek eta haietatik aparte, Umar bin Khaththab eta Abdullah bin Mas'ud barne, iritzi hauek dute: behin zenbatzen da. Tabi'inen artean eta haien ondorengo jakintsuen iritzia ere hori da. Bitartean, Uthman bin Affan eta Zaid bin Thabit-ek iritzi hauek dute: Asmoaren araberakoa da. Ibn Umarrek esan zuen: Emazteari dibortziatzeko baimena ematen badio, eta honek hiru aldiz dibortziatzen badu, baina senarrak ukatzen badu emazteari dibortziatzeko baimena eman izana eta dibortzio bat izan ezik ezer ez ziola eman dio, orduan senarrari zin egiteko eskatzen zaio. Onartzen dena bere adierazpena da, bere zinarekin batera. Sufyan Ats Thauri eta Kufako jendea Umar eta Abdullahrekin bat etorri ziren, eta Malik ibn Anasek esan zuen: Asmoaren araberakoa da. Ahmaden iritzia ere hori da. Ishaqek Ibn Umarren iritziari eutsi zion.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1099
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَرْنَاهُ أَفَكَانَ طَلَاقًاحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ بِمِثْلِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْخِيَارِ فَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُمَا قَالَا إِنْ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَوَاحِدَةٌ بَائِنَةٌ وَرُوِيَ عَنْهُمَا أَنَّهُمَا قَالَا أَيْضًا وَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ وَإِنْ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَلَا شَيْءَ وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ قَالَ إِنْ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَوَاحِدَةٌ بَائِنَةٌ وَإِنْ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَوَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ و قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ إِنْ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَوَاحِدَةٌ وَإِنْ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَثَلَاثٌ وَذَهَبَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَالْفِقْهِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَى قَوْلِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَأَمَّا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فَذَهَبَ إِلَى قَوْلِ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Esan digu [Muhammad bin Basyarrek], esan digu [Abdurrahman bin Mahdik], esan digu [Sufyanek] [Isma'il bin Abu Khalidek] [Ash Sya'bik] [Masruqek] [Aisyahk] esan zuen; 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek aukeratzeko esan zigun, beraz, gu - Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en emazteok - oraindik ere bera aukeratu genuen. Dibortzioa al da hori?' Esan digu [Muhammad bin Basyarrek], esan digu [Abdurrahman bin Mahdik], esan digu [Sufyanek] [Al A'masyk] [Abu Adl Dluhak] [Masruqek] [Aisyahk] goian bezala. Abu Isak esan zuen: 'Hau Hasan hadith autentikoa da. Jakintsuak ez daude ados khiyar-aren gaian. Umar eta Abdullah bin Mas'ud-ek kontatua, biek esan zuten; Berak aukeratzen badu, talaq ba`intzat hartzen da. Bietatik kontatua, esaten da; dibortzioa da eta oraindik adiskidetu daiteke. Senarra aukeratzen badu, ez da dibortziotzat hartzen. Alirengandik kontatua, esan zuen; dibortziatzea aukeratzen badu, legea hirukoitza talaq da. Senarrarengana itzultzea aukeratzen badu, legea dibortzioa da. Zaid bin Thabitek esan zuen; senarra aukeratzen badu, legea dibortzio bakarra da. Talaq aukeratzen badu, legea hirukoitza talaq da. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagunen artean eta haien ondoren, ulama eta fuqaha` gehienek Umar eta Abdullah-en iritzia jarraitu zuten gai honetan. Hau da Ats Tsauri eta Kufako biztanleen iritzia. Ahmad bin Hanbal-ek Ali Radliyallah 'anhu-ren iritzia jarraitu zuen.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1100
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ قَالَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍطَلَّقَنِي زَوْجِي ثَلَاثًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا سُكْنَى لَكِ وَلَا نَفَقَةَقَالَ مُغِيرَةُ فَذَكَرْتُهُ لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ قَالَ عُمَرُ لَا نَدَعُ كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِقَوْلِ امْرَأَةٍ لَا نَدْرِي أَحَفِظَتْ أَمْ نَسِيَتْ وَكَانَ عُمَرُ يَجْعَلُ لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا حُصَيْنٌ وَإِسْمَعِيلُ وَمُجَالِدٌ قَالَ هُشَيْمٌ وَحَدَّثَنَا دَاوُدُ أَيْضًا عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَسَأَلْتُهَا عَنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقَالَتْ طَلَّقَهَا زَوْجُهَا الْبَتَّةَ فَخَاصَمَتْهُ فِي السُّكْنَى وَالنَّفَقَةِ فَلَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةً وَفِي حَدِيثِ دَاوُدَ قَالَتْ وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَدَّ فِي بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَعَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيُّ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالُوا لَيْسَ لِلْمُطَلَّقَةِ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةٌ إِذَا لَمْ يَمْلِكْ زَوْجُهَا الرَّجْعَةَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ إِنَّ الْمُطَلَّقَةَ ثَلَاثًا لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَهَا السُّكْنَى وَلَا نَفَقَةَ لَهَا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَاللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا جَعَلْنَا لَهَا السُّكْنَى بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخْرُجْنَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ }قَالُوا هُوَ الْبَذَاءُ أَنْ تَبْذُوَ عَلَى أَهْلِهَا وَاعْتَلَّ بِأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ لَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السُّكْنَى لِمَا كَانَتْ تَبْذُو عَلَى أَهْلِهَا قَالَ الشَّافِعِيُّ وَلَا نَفَقَةَ لَهَا لِحَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قِصَّةِ حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ
Esan digu [Hannadek] [Jarir]-ek [Mughirah]-ek [Ash Sha'bi]-k esan zuela; [Fathimah bint Qais]-ek esan zuen: 'Nire senarrak hiru aldiz tratu txarrak eman zizkidan Profetaren garaian, sallallaahu 'alaihi wasallam. Rasulullah, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Ez duzue bizitzeko eta ostatu hartzeko eskubiderik''. Mughirah-ek esan zuen: 'Hori Ibrahimi jakinarazi nion', komentatu zuen; Umarrek esan zuen: 'Ez dugu alde batera utziko Alaren liburua eta gure Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en sunnah, ez dakigu oraindik memorizatzen duen edo ahaztu duen emakume baten hitzengatik'. Umarrek aterpea eta mantenua ematen jarraitu zuen hirukoitz dibortziatu ziren pertsonei. Esan digu [Ahmad bin Mani'-k esan digu [Husyaim], esan digu [Hushain], [Isma'il] eta [Mujalid] [Husyaim]-ek esan zutela; eta [Davidek] [Ash Sya'bik] ere esan zigun: «[Fatimah bint Qais] ezagutu nuen. Alaren Mezulariaren (bakea eta Alaren bedeinkapena beraren gainean) erabakiari buruz galdetu nion. Erantzun zidan bere senarrak hiru aldiz dibortziatu zuela, eta gero ostatu eta mantenuaz kexatu zen hari. Profetak (bakea eta Alaren bedeinkapena beraren gainean) ez zuen ostatu eta mantenuari buruz erabaki». Daviden hadithean, Fatimak esan zuen: «Ibn Umm Maktumen etxean 'iddah' pasatzeko agindu zidan». Abu Isak esan zuen: «Hau hasan sahih hadith bat da. Jakintsu batzuen iritzia da. Horien artean; Al Hasan Al Basri, 'Atha` bin Abu Rabah eta Ash Sya'bi. Ahmaden eta Ishaq-en iritzia ere horixe da. Esan zuten: «Ez dago ostatu eta mantenurik dibortziatutako pertsonarentzat, senarrak adiskidetzeko eskubiderik ez badu». Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagunen artean dauden jakintsu batzuek, Umar eta Abdullah barne, uste zuten hiru dibortzio eman zitzaizkien emakumeei bizitzeko leku bat eta ostatu bat ematen zitzaiela. Malik bin Anas, Laits bin Sa'ad eta Syafi'iren iritzia da hau. Sufyan Ats Tsauri-k eta Kufako biztanleek ere aukeratutako iritzia da hau. Beste batzuek diote; bizitzeko leku bat aurkitu zuen, baina ez bizitzeko. Malik bin Anas, Laits bin Sa'ad eta Syafi'i-k ere erabiltzen duten iritzia da hau. Shafi'i-k esan zuen: 'Bizilekua Allah-en liburuan oinarrituta zehazten dugu. Allah Ta'ala-k dio: '...Ez bota itzazu beren etxeetatik eta ez utzi kanpora irteten, ekintza higuingarriak egiten ez badituzte'. Esan zuten: Al Badzak esan nahi zuena bere senarrari hitz krudelak esan zizkiola eta argudiatu zuen Fatima bint Qais-i ez ziotela bizitzeko lekurik eman Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, bere senarrari hitz krudelak esan zizkiolako. Shafi'i-k esan zuen ez duela bizibiderik lortzen Fatima bin Qais-en istorioari buruzko sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren hadith-ean oinarrituta.
