Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 1061
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَدَّ ابْنَتَهُ زَيْنَبَ عَلَى أَبِي الْعَاصِي بْنِ الرَّبِيعِ بِمَهْرٍ جَدِيدٍ وَنِكَاحٍ جَدِيدٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ فِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ وَفِي الْحَدِيثِ الْآخَرِ أَيْضًا مَقَالٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا أَسْلَمَتْ قَبْلَ زَوْجِهَا ثُمَّ أَسْلَمَ زَوْجُهَا وَهِيَ فِي الْعِدَّةِ أَنَّ زَوْجَهَا أَحَقُّ بِهَا مَا كَانَتْ فِي الْعِدَّةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәни] һәм [Ханнад] әйтте; Беҙгә [Әбү Мөғәвиәгә] [Әл-Хаджаждан] [Ғәмр бин Шөғәибтән] [атаһынан] [олатаһынан] әйтелгән: Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәлләм ҡыҙын, Зәйнәбте ире Әбү Әл-Әш бин Рабиға яңы никах менән ҡайтарған. Әбү Ғиса әйтте; — Был хәҙистең сәнәдендә, башҡа хәҙистәрҙәге кеүек үк, етешһеҙлектәр бар. Ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра. Әгәр ҙә ҡатын иренән алда ислам динен ҡабул итһә, тимәк, ире лә ислам динен ҡабул итә, ҡатыны һаман да идда осоронда, тимәк, иренең уның менән ярашырға хоҡуғы күберәк. Мәлик бин Әнәс, Әл Әүзәи, Сяфии, Әхмәт һәм Исхаҡтың да фекере шулай.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1062
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي دَاوُدُ بْنُ الْحُصَيْنِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَرَدَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْنَتَهُ زَيْنَبَ عَلَى أَبِي الْعَاصِي بْنِ الرَّبِيعِ بَعْدَ سِتِّ سِنِينَ بِالنِّكَاحِ الْأَوَّلِ وَلَمْ يُحْدِثْ نِكَاحًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ بِإِسْنَادِهِ بَأْسٌ وَلَكِنْ لَا نَعْرِفُ وَجْهَ هَذَا الْحَدِيثِ وَلَعَلَّهُ قَدْ جَاءَ هَذَا مِنْ قِبَلِ دَاوُدَ بْنِ حُصَيْنٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Беҙгә [Ханнад] һөйләне, беҙгә [Юныс бин Бүкәйер] [Мөхәммәт бин Исхаҡ] әйтте; миңә [Дауыт бин Әл Хөшәйен] [Икримә] [Ибн Ғәббәстән] әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм ҡыҙы Зәйнәбте ире Әбү Әл Әш бин Әр Рабиға ҡайтарған», — тип, тәүге никахтан алты йыл үткәс, уны яңыртмайынса. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙистә проблема юҡ, әммә сығанағын белмәйбеҙ. Был хәҙисте Дауыт бин Хөшәйен ятлаған кеүек.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1063
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَجُلًا جَاءَ مُسْلِمًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَاءَتْ امْرَأَتُهُ مُسْلِمَةً فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا كَانَتْ أَسْلَمَتْ مَعِي فَرُدَّهَا عَلَيَّ فَرَدَّهَا عَلَيْهِهَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ سَمِعْت عَبْدَ بْنَ حُمَيْدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ يَذْكُرُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ الْحَجَّاجِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَدَّ ابْنَتَهُ زَيْنَبَ عَلَى أَبِي الْعَاصِي بِمَهْرٍ جَدِيدٍ وَنِكَاحٍ جَدِيدٍ قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَجْوَدُ إِسْنَادًا وَالْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ
Беҙгә [Йософ бин Ғайса] әйтелгән; Беҙгә [Вәкиғ] әйтте; Беҙгә [Исраилгә] [Симаҡ бин Хәрбтән] [Икримәнән] [Ибн Ғәббәстән] Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм заманында бер мосолман кешеһе килгән тип әйтелгән. Шунан ислам динен ҡабул иткәс, ҡатыны килеп инде. Ире әйтте; — Эй, Аллаһ Рәсүле, ул минең менән бергә ислам динен ҡабул итте, уны миңә кире ҡайтар! Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уны кире ҡайтара. Был – сахих хәҙис. Мин [Ғәбдә бин Хөмәйдтең] былай тигәнен ишеттем: Мин [Йәзид бин Һарундың] [Мөхәммәт бин Исхаҡтан] был хәҙисте телгә алыуын ишеттем. Хәҙис [Әл Хаджаж] [Ғәмр бин Сыуғәйбтан] [атаһынан] [олатаһынан], Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм ҡыҙы Зәйнәбте Әбү Әл Әшкә яңы мәһәр һәм никах менән ҡайтарған. Йәзид бин Һарун тигән; Ибн Аббастың хәҙисе яҡшыраҡ. Ғәмәлгә ашырылған нәмә – Әмр бин Сыуғәйб хәҙисе.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1064
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا صَدَاقًا وَلَمْ يَدْخُلْ بِهَا حَتَّى مَاتَ فَقَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ لَهَا مِثْلُ صَدَاقِ نِسَائِهَا لَا وَكْسَ وَلَا شَطَطَ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ وَلَهَا الْمِيرَاثُ فَقَامَ مَعْقِلُ بْنُ سِنَانٍ الْأَشْجَعِيُّ فَقَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ امْرَأَةٍ مِنَّا مِثْلَ الَّذِي قَضَيْتَ فَفَرِحَ بِهَا ابْنُ مَسْعُودٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْجَرَّاحِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ كِلَاهُمَا عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَابْنُ عُمَرَ إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ وَلَمْ يَدْخُلْ بِهَا وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا صَدَاقًا حَتَّى مَاتَ قَالُوا لَهَا الْمِيرَاثُ وَلَا صَدَاقَ لَهَا وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ لَوْ ثَبَتَ حَدِيثُ بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ لَكَانَتْ الْحُجَّةُ فِيمَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِي عَنْ الشَّافِعِيِّ أَنَّهُ رَجَعَ بِمِصْرَ بَعْدُ عَنْ هَذَا الْقَوْلِ وَقَالَ بِحَدِيثِ بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ
Ул беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйләнгә], [Зәйед бин Әл-Хәбһәбкә], [Мансурҙан] [Ибраһимдан] [Әлҡәмәнән] Ибн Мәсғүдтән [Суфьяндан] ҡатынға өйләнгән кеше тураһында һорағандарын һөйләне. Ир әле мәһәрҙе билдәләмәгән, уның менән енси мөнәсәбәткә лә инмәгән һәм ҡапыл үлгән. Ибн Мәсғүд яуап бирә; — Ҡатындың башҡа ҡатындарҙың мәһәре кеүек мәһәрҙе лә, кәметмәй ҙә, арттырмай ҙа алырға хоҡуғы бар. Ул идда осорон үтергә тейеш һәм ул мираҫ ала'. Шунан [Мәҡил бин Синан Әл Асыджаи] тороп әйтте; Һеҙ ҡарар иткәнсә, беҙҙең халыҡтан береһе Бәрүә бинт Вәсиҡ тураһында Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһи вәсәлләм законлы ҡарар сығарҙы. Ибнү Мәсғүд үҙен бәхетле тойҙо. Әбү Иса; — Хәҙис Әл-Жәррҙан риүәйәт ителгән. Беҙгә [Әл Хәсән бин Ғәли Әл Хәлләлгә] һөйләне, [Йәзид бин Һарунға] һәм [Ғабдурразаҡҡа] [Суфьяндан] [Мансурҙан] өҫтәге хәҙис кеүек риүәйәт иткәндәрҙе һөйләне». Әбү Ғиса әйтте; — Ибн Мәсғүттең хәҙисе — хәсән сахих хәҙис. Ул Ибн Мәсғүдтән бер нисә юл аша риүәйәт ителгән һәм был хәҙисте ҡайһы бер ғалимдар пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм башҡаларҙан ғәмәлдә ҡуллана. Улар араһында: Ац Цаури, Әхмәт һәм Исхаҡ. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ҡайһы бер ғалимдар: Ғәли бин Әбү Талиб, Зәйет бин Сабит, Ибнү Аббас һәм Ибнү Ғүмәр, фекерҙә; Әгәр ҙә ир кеше ҡатынға өйләнһә лә, уның менән енси мөнәсәбәткә инеп, уның мәһәрен билдәләр алдынан үлһә, тимәк, ҡатын мираҫҡа ҡала, әммә мәһәр алмай. Уға идда осоро үтергә фарыз. Был Шәфиғиҙең фекере. Ул әйтте: Әгәр ҙә Бәрүә бинт Вәсиҡ хәҙисе сахих хәҙис булһа, был проблеманың дәлиле булып пәйғәмбәребеҙҙең хәҙистәре тора. Шәфиғиҙән риүәйәт ителә: ул Мысырҙа был фекерҙе кире ҡаға, һуңынан Бәрүә бинт Вәсиҡ хәҙисе менән бәхәсләшә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1065
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ مِنْ الرَّضَاعِ مَا حَرَّمَ مِنْ النَّسَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأُمِّ حَبِيبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәниғ] һөйләне, беҙгә [Исмәғил бин Ибраһимға] һөйләне, беҙгә [Әли бин Зәид] [Сәғит бин Мусаййабтан] [Әли бин Әбү Талибтан] әйтте; Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Аллаһ енси мөнәсәбәт һыҙығын, нәҫел һыҙығы тыйған кеүек, тыйҙы», — тигән. Әбү Иса әйтте; «Хәҙис Ғәйсиә, Ибн Ғәббәс һәм Өммө Хәбибәнән риүәйәт ителгән». Ул әйтә; «Ғәлиҙең хәҙистәре – дөрөҫ Хәсән хәҙистәре».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1066
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ مِنْ الرَّضَاعَةِ مَا حَرَّمَ مِنْ الْوِلَادَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ فِي ذَلِكَ اخْتِلَافًا
Һөйләне беҙгә [Бундар], һөйләне беҙгә [Яхъя бин Сәғит Әл-Ҡатан], һөйләне беҙгә [Мәлик] тарих юлы менән алмаштырылған: һөйләне беҙгә [Исхаҡ бин Муса Әл-Әнсари] әйтте; беҙгә [Мәғән] әйтте; Беҙгә [Мәлик] [Ғабдулла бин Динарҙан] [Сөләймән бин Ясарҙан] [Урва бин Зөбәйерҙән] [Ғәйсиә]ҙән әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Аллаһ Тәғәлә балалар менән мөнәсәбәттәр тыйылған кеүек, имеҙеү мөнәсәбәттәрен дә тыйҙы -кросс-линия-». Әбү Иса әйтте; — Был — сахих Хәсән хәҙисе. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән сыҡҡан ғалимдар һәм башҡалар шулай тип иҫәпләй. Беҙ улар араһында фекер айырмалыҡтары тураһында хәбәрҙар түгелбеҙ».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1067
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَ عَمِّي مِنْ الرَّضَاعَةِ يَسْتَأْذِنُ عَلَيَّ فَأَبَيْتُ أَنْ آذَنَ لَهُ حَتَّى أَسْتَأْمِرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْيَلِجْ عَلَيْكِ فَإِنَّهُ عَمُّكِ قَالَتْ إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِي الْمَرْأَةُ وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ قَالَ فَإِنَّهُ عَمُّكِ فَلْيَلِجْ عَلَيْكِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ كَرِهُوا لَبَنَ الْفَحْلِ وَالْأَصْلُ فِي هَذَا حَدِيثُ عَائِشَةَ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي لَبَنِ الْفَحْلِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
Беҙгә [Әл Хәсән бин Али бин Әл Хәлләл] һөйләне, беҙгә [Ибн Нумайр] [Хисәм бин Урвахтан] [атаһынан] [Ғәйсиә]ҙән әйтте; — Абзыйым рөхсәт һорарға килгәйне, мин баш тарттым. Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсәлламдың фекерен һораным. Ул: «Инһен, сөнки ул һинең абзыйың», — тигән. Ғәйшә әйтте; — Мине имеҙгән кеше ҡатын ине, ул түгел. Ул: «Ул һинең абзыйың, булһын», — тип яуап биргән. Әбү Иса әйтте; — Был — сахих Хәсән хәҙисе. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән сыҡҡан ғалимдар һәм башҡалар шулай тип иҫәпләй. Улар фәхл һөтөн нәфрәт итә, Ғәйсәнең хәҙисенә таянып. Ҡайһы бер ғалимдар фахл һөтөнә еңеллек бирә, әммә беренсе фекер дөрөҫөрәк'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1068
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ رَجُلٍ لَهُ جَارِيتَانِ أَرْضَعَتْ إِحْدَاهُمَا جَارِيَةً وَالْأُخْرَى غُلَامًا أَيَحِلُّ لِلْغُلَامِ أَنْ يَتَزَوَّجَ بِالْجَارِيَةِ فَقَالَ لَا اللِّقَاحُ وَاحِدٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا تَفْسِيرُ لَبَنِ الْفَحْلِ وَهَذَا الْأَصْلُ فِي هَذَا الْبَابِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Беҙгә [Ҡотәйбә] әйтте, юл урынына [Мәликте] әйтте: беҙгә [Әл-Әнсари] һөйләне, беҙгә [Мәғән] әйтте; беҙгә [Мәлик] [Ибн Шиһабтан] [Ғәмр бин Шәриттән] [Ибн Ғәббәстән] унан ике ҡатын-ҡыҙ ҡоло булған кеше тураһында һорағандар. Береһе ҡыҙ баланы имеҙһә, икенсеһе малайҙы имеҙгән. Ир кеше ҡыҙға өйләнә аламы? Ул яуап бирҙе; — Бер генә ирҙең спермаһы булғанға рөхсәт ителмәй. Әбү Иса әйтте; — Фәһл һөтөнөң аңлатмаһы шулай. Был бүлектә төп проблема ла ошо. Был Әхмәт менән Исхаҡтың фекере.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1069
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَلَا الْمَصَّتَانِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَالزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ وَابْنِ الزُّبَيْرِ وَرَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَلَا الْمَصَّتَانِ وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الزُّبَيْرِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَزَادَ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ دِينَارٍ الْبَصْرِيُّ عَنْ الزُّبَيْرِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ حَدِيثُ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ الصَّحِيحُ عَنْ ابْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ دِينَارٍ وَزَادَ فِيهِ عَنْ الزُّبَيْرِ وَإِنَّمَا هُوَ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الزُّبَيْرِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Ғәбдел Ғәлә Әс Шәғәни] әйткән; беҙгә [Әл Мөтәмир бин Сөләймән] әйткән; Мин [Әйүптең] [Ғабдулла бин Әбүмүләйәнән] [Ғабдулла бин Зөбәйерҙән] [Ғәйсиә] Пәйғәмбәребеҙҙән: «Бер-ике тапҡыр - әсә һөтөндә - мәхрәм булыуға килтермәй», - тигән риүәйәтте ишеттем. Әбү Иса әйтте; «Хәҙис Өмө Әл-Фадлдан, Әбү Һүрәйрәнән, Зөбәйер бин Әл-Әүүәмдән һәм Ибн Зөбәйерҙән риүәйәт ителгән. Был хәҙисте риүәйәт итеүҙең төрлө ысулдары бар. [Хисйәм бин Үрүәхтән] [Атаһынан] [Ғабдуллаһ бин Зөбәйерҙән] Пәйғәмбәребеҙҙән: «Бер-ике ҡабарып - һөттә - мәхрәм булыуға килтермәй», — тигән. [Мөхәммәт бин Динар] [Хисем бин Ғүрүәнән] [атаһынан] [Ғабдуллаһ бин Зөбәйерҙән] [Зөбәйерҙән] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалламдан риүәйәт итте. Мөхәммәт бин Динар Әл Бәшри өҫтәне Зөбәйерҙән пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи вәсәллам әммә ул махфуж -уяу- түгел ине. Хәҙис белгестәре фекеренсә, дөрөҫ булған нәмә – Ибн Әбү Әүәлкәнең Ғабдулла бин Зөбәйерҙән Ғәйсәнән Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсәлләмдән килгән хәҙисе. Әбү Иса әйтте; Ғәйсиәнең хәҙистәре – сахих Хәсән хәҙистәре. Мин Мөхәммәттән был хаҡта һораным, ул яуап бирҙе; — Сахихы Ғәйсәнән Ибн Зөбәйерҙән һәм Мөхәммәт бин Динар хәҙисенән һәм ул уға Зөбәйерҙән өҫтәгән: дөрөҫө — Зөбәйерҙән атаһынан Хисйәм бин Үрүә. Был фекерҙә Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ғалимдар һәм башҡалар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1070
وَقَالَتْ عَائِشَةُأُنْزِلَ فِي الْقُرْآنِ عَشْرُ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ فَنُسِخَ مِنْ ذَلِكَ خَمْسٌ وَصَارَ إِلَى خَمْسِ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْأَمْرُ عَلَى ذَلِكَحَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ بِهَذَا وَبِهَذَا كَانَتْ عَائِشَةُ تُفْتِي وَبَعْضُ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ و قَالَ أَحْمَدُ بِحَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَلَا الْمَصَّتَانِ و قَالَ إِنْ ذَهَبَ ذَاهِبٌ إِلَى قَوْلِ عَائِشَةَ فِي خَمْسِ رَضَعَاتٍ فَهُوَ مَذْهَبٌ قَوِيٌّ وَجَبُنَ عَنْهُ أَنْ يَقُولَ فِيهِ شَيْئًا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ يُحَرِّمُ قَلِيلُ الرَّضَاعِ وَكَثِيرُهُ إِذَا وَصَلَ إِلَى الْجَوْفِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ وَوَكِيعٍ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ وَيُكْنَى أَبَا مُحَمَّدٍ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ قَدْ اسْتَقْضَاهُ عَلَى الطَّائِفِ وَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ أَدْرَكْتُ ثَلَاثِينَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ғәйшә әйтте; — Ҡөрьәндә былай тип яҙылған: «Ун тапҡыр билдәле имеҙеү...». Һуңынан ул биш тапҡыр юйылған, булып: 'Биш билдәле имеҙеү'. Шунан пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсәллам вафат була һәм һан үҙгәрмәй. Беҙгә һөйләне, ул [Исхаҡ бин Муса Әл-Әнсари], беҙгә [Мәғәнде] һөйләне, беҙгә [Мәликте] [Ғабдулла бин Әбү Бәкрҙән] [Әмрәнән] [Ғәйсәнән] был хәҙис менән һөйләне. Ошо хәҙискә таянып, Ғәйсиә һәм Пәйғәмбәребеҙҙең ҡайһы бер ҡатындары саллаллаһу ғәләйһис-сәләм фәтүә бирҙе. Был Шәфиғи менән Исхаҡтың да фекере. Шул уҡ ваҡытта Әхмәттең фекере пәйғәмбәребеҙҙең хәҙисенә нигеҙләнгән, унда былай тиелә: «Бер-ике ҡабарыу тыйылмай» Әхмәт шулай уҡ: «Әгәр кемдер Ғәйсиәнең фекеренә йәбешһә, - атап әйткәндә, бер күкрәктең фекере, был һорауҙы көслө тип һанай. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм башҡаларҙан ҡайһы бер ғалимдар шундай фекерҙә: Әгәр һөт ашҡаҙанға барып еткән булһа, аҙ йәки күп эсегеҙ. Тимәк, уны тыйырға мөмкин. Был фекерҙә Суфьян Ац Цаури, Мәлик бин Әнәс, Әл Әүзәи, Абдулла бин Мөбәрәк һәм Вәкиғ шулай уҡ Куфа халҡы ла. Абдулла бин Әбү Әүәлкә — Абдулла бин Үбәйдилла бин Әбү Әүәлкә, уға Әбү Мөхәммәт исеме бирелгән. Ғабдуллаһ уны Таифта ҡаҙли -хөкөм- итеп ҡуйған. Ибн Джүрәйж әйтте; Ибн Әбүҙән Ул әйтә башланы; Мин пәйғәмбәребеҙҙең утыҙ сәхәбәһе менән осраштым.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1071
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عُقْبَةَ وَلَكِنِّي لِحَدِيثِ عُبَيْدٍ أَحْفَظُ قَالَتَزَوَّجْتُ امْرَأَةً فَجَاءَتْنَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُكُمَا فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ تَزَوَّجْتُ فُلَانَةَ بِنْتَ فُلَانٍ فَجَاءَتْنَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُكُمَا وَهِيَ كَاذِبَةٌ قَالَ فَأَعْرَضَ عَنِّي قَالَ فَأَتَيْتُهُ مِنْ قِبَلِ وَجْهِهِ فَأَعْرَضَ عَنِّي بِوَجْهِهِ فَقُلْتُ إِنَّهَا كَاذِبَةٌ قَالَ وَكَيْفَ بِهَا وَقَدْ زَعَمَتْ أَنَّهَا قَدْ أَرْضَعَتْكُمَا دَعْهَا عَنْكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ دَعْهَا عَنْكَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَجَازُوا شَهَادَةَ الْمَرْأَةِ الْوَاحِدَةِ فِي الرَّضَاعِ و قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ تَجُوزُ شَهَادَةُ امْرَأَةٍ وَاحِدَةٍ فِي الرَّضَاعِ وَيُؤْخَذُ يَمِينُهَا وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ الْوَاحِدَةِ حَتَّى يَكُونَ أَكْثَرَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ امْرَأَةٍ وَاحِدَةٍ فِي الْحُكْمِ وَيُفَارِقُهَا فِي الْوَرَعِ
Беҙгә [Ғәли бин Хөжр] һөйләне, беҙгә [Исмәғил бин Ибраһим] [Әйүптән] [Ғабдулла бин Әбүмүләйкә] әйтте; миңә [Ғөбәйд бин Әбү Мәрйәм] [Ғөҡбә бин Әл-Харит] тигән һүҙҙәрҙе әйтте; ә мин Ғөҡбәнән ишеттем, әммә минең өсөн Ғөбәйҙҙең хәҙисе дөрөҫөрәк. Ғөҡбә бин Әл-Хәрит әйтте; — Мин ҡатын алдым. Бер ҡара ҡатын килеп; — Мин һеҙҙең икегеҙҙе лә имеҙҙем. Мин пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән осраштым һәм мин уға Фулана бинт Фуланға өйләнгәнемде әйттем, шунан бер ҡара тәнле ҡатын килеп әйтте; 'Ысынлап та, мин һеҙҙең икегеҙҙе лә имеҙҙем', ҡатын алдаша'. Ғөҡбә әйтте; — Ул минән йөҙ сөйөрҙө. Шунан мин уға фронттан яҡынлаштым, әммә ул барыбер йөҙөн ситкә борҙо. Ҡабатлайым; — Ысынлап та, алдаша. Ул: «Нисек инде, ысынлап та, икегеҙҙе лә имеҙгәнен танығанда», — тигән. Ҡатыныңды ташла!» Әбү Иса әйтте; — Хәҙис Ибн Ғүмәрҙән риүәйәт ителгән. Ғөҡбә бин Әл-Харистың хәҙисе сахих Хәсән хәҙисе. Берҙән артыҡ кеше уны Ибн Әбү Әүәлкәнән Ғөҡбә бин Әл-Харистан риүәйәт иткән һәм улар унда телгә алмаған, Ғүбәйд бин Әбү Мәрйәмдән дә: «Уны ҡалдырығыҙ», — тигән. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ҡайһы бер ғалимдар, саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм һәм башҡалар шулай фекерҙә. Улар әсә һөтө мәсьәләләрендә ҡатын-ҡыҙ шаһитлығын рөхсәт итә. Ибн Ғәббәс әйткән; — Ҡатын-ҡыҙға әсә һөтө мәсьәләләрендә ант итеп шаһитлыҡ бирергә рөхсәт ителә. Был Әхмәт менән Исхаҡтың да фекере. Ҡайһы бер ғалимдар, башҡалары булһын өсөн, бер ҡатындың шаһитлығы рөхсәт ителмәй, тигән фекерҙә. Был Шәфиғиҙең фекере. Мин Әл-Джарудтың әйткәнен ишеткәнем бар; Мин Вакиның әйткәнен ишеттем; — Ҡатын-ҡыҙ хоҡуҡи мәсьәләләрҙә күрһәтмәләренең әсә һөтө мәсьәләләрендә башҡаса булыуы рөхсәт ителмәй.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1072
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُحَرِّمُ مِنْ الرِّضَاعَةِ إِلَّا مَا فَتَقَ الْأَمْعَاءَ فِي الثَّدْيِ وَكَانَ قَبْلَ الْفِطَامِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الرَّضَاعَةَ لَا تُحَرِّمُ إِلَّا مَا كَانَ دُونَ الْحَوْلَيْنِ وَمَا كَانَ بَعْدَ الْحَوْلَيْنِ الْكَامِلَيْنِ فَإِنَّهُ لَا يُحَرِّمُ شَيْئًا وَفَاطِمَةُ بِنْتُ الْمُنْذِرِ بْنِ الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ وَهِيَ امْرَأَةُ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
Беҙгә [Ҡотәйбә] һөйләне, беҙгә [Әбү Әүәнә] [Хисйәм бин Урванан] [атаһынан] [Фәтимә бин Әл Мөндзирҙән] [Өмө Сәләмә]нән әйтте; Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән: «Һөт һине мәхрәм итә алмай, тик - һөт - тултырыусы һәм имеҙеү алдынан барлыҡҡа килгән». Әбү Иса әйтте; «Был дөрөҫ хәсән хәҙис һәм Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ғалимдар һәм башҡалар ғәмәлдә ҡуллана; ике йәшкә тиклемге бәпестәрҙән башҡа әсә һөтө мәхрәм итмәй тип. Әгәр ҙә ул ике йылға һуҙылған икән, был һине мәхрәм итмәй. Фатима бинт Әл Мөндзир бин Зөбәйер бин Әүүәм — Хишам бин Урваның ҡатыны.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1073
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَجَّاجِ بْنِ حَجَّاجٍ الْأَسْلَمِيِّ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يُذْهِبُ عَنِّي مَذَمَّةَ الرَّضَاعِ فَقَالَ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَحَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَجَّاجِ بْنِ حَجَّاجٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَجَّاجِ بْنِ أَبِي حَجَّاجٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ ابْنِ عُيَيْنَةَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى هَؤُلَاءِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ وَهِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ يُكْنَى أَبَا الْمُنْذِرِ وَقَدْ أَدْرَكَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنَ عُمَرَ وَمَعْنَى قَوْلِهِ مَا يُذْهِبُ عَنِّي مَذَمَّةَ الرَّضَاعِ يَقُولُ إِنَّمَا يَعْنِي بِهِ ذِمَامَ الرَّضَاعَةِ وَحَقَّهَا يَقُولُ إِذَا أَعْطَيْتَ الْمُرْضِعَةَ عَبْدًا أَوْ أَمَةً فَقَدْ قَضَيْتَ ذِمَامَهَا وَيُرْوَى عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ أَقْبَلَتْ امْرَأَةٌ فَبَسَطَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِدَاءَهُ حَتَّى قَعَدَتْ عَلَيْهِ فَلَمَّا ذَهَبَتْ قِيلَ هِيَ كَانَتْ أَرْضَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Беҙгә [Ҡотәйбә], [Хәтим бин Исмәғил] [Хисйәм бин Үрүә]нән [атаһынан] [Хаджаж бин Хаджаж Әл Әсләмиҙән] [атаһынан] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсәлләм һорағанын һөйләне; — Эй, Аллаһ Рәсүле, ысынлап та, әсә һөтө арҡаһында мине фарыздарҙан нимә азат итә ала? Ул яуап бирҙе; 'Ир ҡол йәки ҡатын ҡол'. Әбү Иса әйтте; — Был — сахих Хәсән хәҙисе. Шулай уҡ [Яхъя бин Сәғид Әл-Ҡатандан] һәм [Хәтим бин Исмәғилдән] һәм башҡаларҙан [Хисәм бин Ғүрүәнән] [атаһынан] [Хаджаж бин Хаджаждан] [атаһынан] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән риүәйәт ителгән. [Суфьян бин Ғөйәйнә] [Хисем бин Ғүрүәхтән] [атаһынан] [Хаджаж бин Әбү Хаджаждан] [атаһынан] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән риүәйәт итте. Ибн Өйәйнәнең хәҙисе Мәхфуж түгел, дөрөҫ булғаны – Хисйәм бин Ғүмәрҙән атаһынан риүәйәт ителгәндәр. Хисйәм бин Ғүрүәне Әбү Әл Мөндзир сәйнәй. Ул Джәбир бин Абдулла һәм Ибн Ғүмәр менән осрашҡан булған. Һүҙҙәрҙең мәғәнәһе; дзимам ар радла'ах — уның хоҡуғы. Әгәр ҙә һине имеҙгән кешегә ир йәки ҡатын ҡол бирһәң, тимәк, һин уның хаҡын үтәгәнһең. Әбү Төфәйелдән риүәйәт ителгән:; — Мин пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһиссәләм менән ултыра инем, күрәһең, бер ҡатын килгән. Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм туҡыманы ҡатын өҫтөнә ултырырлыҡ итеп йәйгән. Ҡатын киткәс, кемдер, был ҡатын Пәйғәмбәребеҙҙе имеҙгән кеше, тип әйткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1074
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ عَبْدًا فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا وَلَوْ كَانَ حُرًّا لَمْ يُخَيِّرْهَا
Беҙгә [Әли бин Хөжр] һөйләне, беҙгә [Джарир бин Ғәбдел Хәмид] [Хисәм бин Урвахтан] [атаһынан] [Ғәйсиә]ҙән әйтте; — Бәрирәнең ире ҡол булған. Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм Бәрирәгә -мөғиттәрҙең ҡоло һәм ҡатыны булып ҡалыу йәки ирекле булыу араһында һайлау мөмкинлеген бирә. Ул барыбер үҙаллылыҡты һайланы. Әгәр ҙә ире ирекле булһа, пәйғәмбәребеҙ уға һайларға ҡушмаҫ ине».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1075
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ حُرًّا فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَى هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ عَبْدًا وَرَوَى عِكْرِمَةُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَأَيْتُ زَوْجَ بَرِيرَةَ وَكَانَ عَبْدًا يُقَالُ لَهُ مُغِيثٌ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِذَا كَانَتْ الْأَمَةُ تَحْتَ الْحُرِّ فَأُعْتِقَتْ فَلَا خِيَارَ لَهَا وَإِنَّمَا يَكُونُ لَهَا الْخِيَارُ إِذَا أُعْتِقَتْ وَكَانَتْ تَحْتَ عَبْدٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَوَى الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ حُرًّا فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى أَبُو عَوَانَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قِصَّةِ بَرِيرَةَ قَالَ الْأَسْوَدُ وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ
Беҙгә [Хәннәд] һөйләне, беҙгә [Әбү Мөғәвиә] [Әл-Әмәси]ҙән [Ибраһим] [Әл Әсүәд] [Ғәйсиә]ҙән әйтте; — Бәрирәнең ире үҙаллы кеше. Шулай итеп, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уға һайларға ҡушты». Әбү Иса әйтте; Ғәйсиәнең хәҙистәре – сахих Хәсән хәҙистәре. Шулай итеп, Хишам атаһынан Ғәйсәнән риүәйәт итте:; — Бәрирәнең ире ҡол. Икримә Ибн Ғаббастан былай тип риүәйәт итә; — Мин Бәрирәнең ирен күрҙем, ул Мөғит исемле ҡол ине, Ибн Ғүмәрҙән дә риүәйәт ителә. Ҡайһы бер ғалимдар был фекерҙә, улар әйтә; — Әгәр ҡол ирекле кешенең ҡатыны булып китһә, ҡол азат ителһә, уның өсөн хияр юҡ. Шул арала ире ҡол булғанда азат ителһә, тимәк, уның һайлау хоҡуғы бар. Был Шәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере. Әл-Ғәмәси Ибраһимдан Әл-Әсүәдтән Әл-Әсүәдтән Ғәйсәнән риүәйәт иткән; «Барираның ире үҙаллы кеше булған һәм Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм уға һайларға ҡушҡан». [Әбү Әүәнә] был хәҙисте [Әл-Әғмәсиҙән] [Ибраһимдан] [Әл Әсүәдтән] [Ғәйсиә]нән Бәрирә хикәйәһе тураһында һөйләне. Әл Әсүәд әйтте; — Ире ирекле кеше. Табииндар араһынан һәм уларҙан һуң килгән ҡайһы бер ғалимдар шулай уйлаған. Был хаҡта Суфьян Ац Цаури һәм Куфа халҡы фекерҙә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1076
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَيُّوبَ وَقَتَادَةُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ زَوْجَ بَرِيرَةَ كَانَ عَبْدًا أَسْوَدَ لِبَنِي الْمُغِيرَةِ يَوْمَ أُعْتِقَتْ بَرِيرَةُ وَاللَّهِ لَكَأَنِّي بِهِ فِي طُرُقِ الْمَدِينَةِ وَنَوَاحِيهَا وَإِنَّ دُمُوعَهُ لَتَسِيلُ عَلَى لِحْيَتِهِ يَتَرَضَّاهَا لِتَخْتَارَهُ فَلَمْ تَفْعَلْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةُ هُوَ سَعِيدُ بْنُ مِهْرَانَ وَيُكْنَى أَبَا النَّضْرِ
Беҙгә [Хәннәдкә], [Әйүптән] [Сәғит бин Әбү Ғәрубанан] [Ғәбдәхкә] һәм [Ибн Ғәббәстән] [Икримәнән] [Ҡатадаға] әйтелде, Бәрирәнең ире Бәни Әл Мөғиҙәргә ҡараған ҡара ҡол булған. Бәрирә азат ителгән көндө, Аллаһ Тәғәлә, мин урамда, Мәҙинә мөйөшөндә инем. Һаҡал аша күҙ йәштәре аҡты. Ул ҡатынынан үҙен һайларға һораған, әммә ул быны эшләмәгән'. Әбү Иса әйтте; — Был — сахих Хәсән хәҙисе. Сәғит бин Әбү Ғәруба — ҡушаматы Әбү Надлр булған Сәғит бин Миһран.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1077
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَعَمْرِو بْنِ خَارِجَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәниғ] һөйләне, беҙгә [Суфьян] [Әз Зөһриҙән] [Сәғит бин Мусаййабтан] [Әбү Һүрәйрә]ҙән әйтте; Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән: «Бала әсәнеке, ә зина ҡылған кешенең балаға хоҡуғы юҡ - таш менән бәрелергә хоҡуҡлы -». Әбү Иса әйтте; Хәҙис Ғүмәрҙән, Усмандан, Ғәйсәнән, Әбү Үмәмәнән, Әмр бин Харижанан, Ғабдулла бин Ғәмрҙән, Әл-Бара бин Әзибтән һәм Зәйет бин Әркәмдән риүәйәт ителгән. Ул өҫтәне; — Әбү Һүрәйрәнең хәҙисе сахих Хәсән хәҙисе. [Әз Зөһри] уны [Сәғит бин Мөсәййәбтән] һәм [Әбү Сәләмә] [Әбү Һүрәйрәнән] риүәйәт итте. Был фекерҙә пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ғалимдар һәм башҡалар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1078
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ هُوَ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى امْرَأَةً فَدَخَلَ عَلَى زَيْنَبَ فَقَضَى حَاجَتَهُ وَخَرَجَ وَقَالَ إِنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا أَقْبَلَتْ أَقْبَلَتْ فِي صُورَةِ شَيْطَانٍ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ امْرَأَةً فَأَعْجَبَتْهُ فَلْيَأْتِ أَهْلَهُ فَإِنَّ مَعَهَا مِثْلَ الَّذِي مَعَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ صَحِيحٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ هُوَ هِشَامُ بْنُ سَنْبَرٍ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Басъярға] әйтелгән, беҙгә [Ғабдул Ғәләгә] әйтелгән, [Әбү Зөбәйерҙән] [Джәбир бин Абдуллаһтан] Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһиссәләм ғәләйһис-сәләм, тип әйтелгән. -бержимәк-. Шунан сығып: «Ысынлап та, ҡатын-ҡыҙ килһә, шайтан кеүек килә», — тине. Әгәр ҙә арағыҙҙан берәйһе үҙенең нәфсеһен уятҡан ҡатынды күрһә, уның ҡатынына барығыҙ, сөнки уның ҡатынындағы нәмәләр менән бер үк». Хәҙис Ибн Мәсғүдтән риүәйәт ителгән. Жәбир хәҙис — хәсән ғәриб хәҙис. Хисйәм Әд Дастуа`и — Хисйәм бин Санбар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1079
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ كُنْتُ آمِرًا أَحَدًا أَنْ يَسْجُدَ لِأَحَدٍ لَأَمَرْتُ الْمَرْأَةَ أَنْ تَسْجُدَ لِزَوْجِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَسُرَاقَةَ بْنِ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى وَطَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Был беҙгә әйтелгән [Мәхмүт бин Ғәйлән], был беҙгә әйтелгән [Ән Надлр бин Сүмәғил] беҙгә әйткән [Мөхәммәт бин Ғәмр] [Әбү Сәләмә] [Әбү Һүрәйрә] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи васаллам әйтте: «Әгәр мин кемгәлер бойорорға теләйем, тип әйтте. үҙен иренә тапшырҙы'. Хәҙис Мөғәз бин Джабәл, Сураҡа бин Мәлик бин Джүсйүм, Ғәйсиә, Ибн Аббас, Абдулла бин Әбү Әүфә, Тәлҡ бин Ғәли, Өмө Сәләмә, Әнәс һәм Ибнү Ғүмәрҙән риүәйәт ителгән. Әбү Ғиса әйтте; «Әбү Һүрәйрәнең хәҙисе был юлдан, Әбү Һүрәйрәнән Әбү Сәләмәнән Мөхәммәт бин Әмр хәҙисенән хәсән ғәриб хәҙисе».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1080
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ عَنْ أَبِيهِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا الرَّجُلُ دَعَا زَوْجَتَهُ لِحَاجَتِهِ فَلْتَأْتِهِ وَإِنْ كَانَتْ عَلَى التَّنُّورِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Беҙгә [Ханнад] һөйләне, беҙгә һөйләне [Мөләзим бин Ғәмр] әйтте; Һөйләгән миңә [Ғабдулла бин Бәдр] [Ҡаис бин Тәлҡ] тан [атаһы, Тәлҡ бин Али] әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм әйткән: «Әгәр ҙә ир ҡатынын үҙенең теләктәрен үтәү өсөн саҡыра икән, тимәк, ул аш бүлмәһендә булһа ла, ҡатыны уға килергә тейеш». Әбү Иса әйтте; — Әбү Иса әйтте; «Был хәсән ғәриб хәҙисе».
