Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 1041
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُقْبَةَ أَخُو قَبِيصَةَ بْنِ عُقْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا كَانَتْ الْمُتْعَةُ فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ كَانَ الرَّجُلُ يَقْدَمُ الْبَلْدَةَ لَيْسَ لَهُ بِهَا مَعْرِفَةٌ فَيَتَزَوَّجُ الْمَرْأَةَ بِقَدْرِ مَا يَرَى أَنَّهُ يُقِيمُ فَتَحْفَظُ لَهُ مَتَاعَهُ وَتُصْلِحُ لَهُ شَيْئَهُ حَتَّى إِذَا نَزَلَتْ الْآيَةُ{ إِلَّا عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ }قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَكُلُّ فَرْجٍ سِوَى هَذَيْنِ فَهُوَ حَرَامٌ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] сөйләде, безгә [Суфиян бин Уяйнә] әйтте, безгә [Суфиян Әс Цаури] сөйләде, [Муса бин Убайда] әйтте, [Мөхәммәд бин Кәгъб] әйтте, безгә [Ибн Аббас] әйтте: «Мутага Ислам башында рөхсәт ителгән иде. Ерак илдән килгән, әле белмәгән бер ир бар иде. Ул анда озак яшәгән бер хатынга өйләнде. Шулай итеп, хатын-кыз аның бизәге була һәм аның ихтыяҗларын канәгатьләндерә, «Хатыннары яки үз коллары гына» дигән аять иңгәнче». Ибн Аббас әйтте: «Хатын һәм аның колының ике фарызыннан кала барлык фарызлар да харам».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1042
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَهُوَ الطَّوِيلُ قَالَ حَدَّثَ الْحَسَنُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا جَلَبَ وَلَا جَنَبَ وَلَا شِغَارَ فِي الْإِسْلَامِ وَمَنْ انْتَهَبَ نُهْبَةً فَلَيْسَ مِنَّاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي رَيْحَانَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَمُعَاوِيَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ
Безгә [Мөхәммәд бин Габдел Мәлик бин Әбү Сявариб] сөйләде, безгә [Бишир бин Әл Муфадлал] сөйләде, безгә [Хумайд Әс Сәвил] әйтте; [Әл Хәсән] ['Имран бин Хөсәен] риваять иткәнчә, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Исламда җәләб, җәнәб һәм шыггар юк. Кем таласа, ул бездән түгел". Әбу Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис". - Әбу Гайсә ат-Тирмизи әйтте: "Хәдис Әнәс, Әбу Рәйхәнә, Ибн Гомәр, Җәбир, Мөавия, Әбу Һөрәйрә һәм Вәил бин Хөҗрдан риваять ителгән".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1043
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الشِّغَارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ نِكَاحَ الشِّغَارِ وَالشِّغَارُ أَنْ يُزَوِّجَ الرَّجُلُ ابْنَتَهُ عَلَى أَنْ يُزَوِّجَهُ الْآخَرُ ابْنَتَهُ أَوْ أُخْتَهُ وَلَا صَدَاقَ بَيْنَهُمَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ نِكَاحُ الشِّغَارِ مَفْسُوخٌ وَلَا يَحِلُّ وَإِنْ جُعِلَ لَهُمَا صَدَاقًا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرُوِيَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ أَنَّهُ قَالَ يُقَرَّانِ عَلَى نِكَاحِهِمَا وَيُجْعَلُ لَهُمَا صَدَاقُ الْمِثْلِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ
[Исхак бин Муса Әл-Әнсари] безгә, [Мәан] безгә [Мәлик]дән [Нәфи]гә, [Ибн Гомәр]гә Пәйгамбәр галәйһиссәламнең шыгыр никахын тыюын әйтте. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәсән-сәхих хәдис. Күпчелек галимнәр моны эшли. Алар фикердә; шыгыр никахы рөхсәт ителми. Шыгыр никахы - ир-атның үз кызын кемгәдер кияүгә бирүе, шул шарт белән, ул кеше үз кызын яки сеңлесен аңа мәһерсез кияүгә бирүе. Кайбер галимнәр фикердә; шыгыр никахы гамәлдән чыгарыла һәм рөхсәт ителми, хәтта икесе дә мәһер кулланса да. Бу Шәфигый, Әхмәт һәм Исхак фикере. "Әтһә" бин Әбу Рабахтан ул болай диде: "Икесенең никахы һәрберсенә бертигез мәһер түләү белән билгеләнә. Бу шулай ук Куфа халкының фикере".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1044
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تُزَوَّجَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا أَوْ عَلَى خَالَتِهَاوَأَبُو حَرِيزٍ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُسَيْنٍ حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي مُوسَى وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ
Безгә [Нәшр бин Али Әл-Җәһдләми], безгә [Габдулла бин Габдулла], безгә [Сәгыйд бин Әбу Аруба], [Әбу Хариз], [Икримә], [Ибн Аббас], Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам хатын-кызга үз апасы белән бер үк вакытта, әтисенең апасы яки әнисенең апасы белән кияүгә чыгуны тыюын әйтте. Әбу Харизның исеме Габдулла бин Хушәйн иде. Безгә [Нәшр бин Али], безгә [Габдулла бин Хушәйн], [Хисьям бин Хәсән], [Ибн Сиррин], [Әбу Һөрәйрә], Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам шул ук әйтелештә сөйләде. -Әбу Гайсә ат-Тирмизи - болай диде: "Хәдис Али, Ибн Гомәр, Габдулла бин Гомәр, Әбу Сәгыйд, Әбу Өмәмә, Җәбир, Гаишә, Әбу Муса һәм Самура бин Җундабтан риваять ителгән".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1045
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَنْبَأَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ حَدَّثَنَا عَامِرٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تُنْكَحَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا أَوْ الْعَمَّةُ عَلَى ابْنَةِ أَخِيهَا أَوْ الْمَرْأَةُ عَلَى خَالَتِهَا أَوْ الْخَالَةُ عَلَى بِنْتِ أُخْتِهَا وَلَا تُنْكَحُ الصُّغْرَى عَلَى الْكُبْرَى وَلَا الْكُبْرَى عَلَى الصُّغْرَىقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا أَنَّهُ لَا يَحِلُّ لِلرَّجُلِ أَنْ يَجْمَعَ بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَعَمَّتِهَا أَوْ خَالَتِهَا فَإِنْ نَكَحَ امْرَأَةً عَلَى عَمَّتِهَا أَوْ خَالَتِهَا أَوْ الْعَمَّةَ عَلَى بِنْتِ أَخِيهَا فَنِكَاحُ الْأُخْرَى مِنْهُمَا مَفْسُوخٌ وَبِهِ يَقُولُ عَامَّةُ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالَ أَبُو عِيسَى أَدْرَكَ الشَّعْبِيُّ أَبَا هُرَيْرَةَ وَرَوَى عَنْهُ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى الشَّعْبِيُّ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Хәсән бин Али Әл-Хәллал безгә сөйләде, Язид бин Харун безгә сөйләде, Дауд бин Әбу Хинд безгә сөйләде, һәм Әмир безгә Әбу Һөрәйрәдән Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) хатын-кызга бер үк вакытта апасына яки апасына абыйсының кызына кияүгә чыгуны, яки хатын-кызга бер үк вакытта әнисе ягыннан апасына яки апасына апасының кызына бер үк вакытта әнисе ягыннан апасына кияүгә чыгуны тыюын сөйләде. Апасы белән бер үк вакытта абыйсының улына кияүгә чыгу рөхсәт ителми, һәм киресенчә. Әбу Гайсә болай диде: "Ибн Аббас һәм Әбу Һөрәйрә хәдисе - хәсән-сәхих хәдис. Күпчелек галимнәр аны кулланалар. Без алар арасында бернинди фикер аермасын күрмибез, ир-атка хатын-кызны әтисе ягыннан апасы яки апасы белән кушарга рөхсәт ителми. Әгәр ул шулай эшләсә, икесенең дә никахы дөрес түгел. Бу күпчелек галимнәрнең фикере. Әбу Гайсә болай диде: "Әш Шаъби Әбу Һөрәйрәне табып, аннан риваять кылды. Мин Мөхәммәдтән бу хәдис турында сорадым," дип җавап бирде ул. 'Дөрес' '. Абу Иса әйтте; 'Эш Сяби Абу Хурайра кешесеннән риваять кылды'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1046
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَحَقَّ الشُّرُوطِ أَنْ يُوفَى بِهَا مَا اسْتَحْلَلْتُمْ بِهِ الْفُرُوجَحَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ إِذَا تَزَوَّجَ رَجُلٌ امْرَأَةً وَشَرَطَ لَهَا أَنْ لَا يُخْرِجَهَا مِنْ مِصْرِهَا فَلَيْسَ لَهُ أَنْ يُخْرِجَهَا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَرُوِي عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ قَالَ شَرْطُ اللَّهِ قَبْلَ شَرْطِهَا كَأَنَّهُ رَأَى لِلزَّوْجِ أَنْ يُخْرِجَهَا وَإِنْ كَانَتْ اشْتَرَطَتْ عَلَى زَوْجِهَا أَنْ لَا يُخْرِجَهَا وَذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ
Безгә [Йосыф бин Иса] сөйләде, безгә [Ваки] сөйләде, безгә [Габдуль Хамид бин Джагъфар] сөйләде, ул [Язид бин Әбу Хәбиб] әйтте, ул [Марсад бин Абдулла Әл Язани Әбү Әл Хайр] әйтте, ул ['Укба бин 'Амир Әл Джуһани] әйтте; Пәйгамбәр саллаллоҳу галәйһи вәссәлам әйтте: "Җенси әгъзаларны законлы итү өчен иң хаклы шарт". Безгә [Әбу Муса, Мөхәммәд бин Әл Мутсанна] әйтте, безгә [Яхья бин Сәид] әйтте, ул [Габдуль Хамид бин Джагъфар] әйтте, югарыда әйтелгәнчә. Әбу Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы хәдис. Пәйгамбәр саллаллоҳу галәйһи вәссәламнең сәхабәләреннән кайбер галимнәр, шул исәптән Гомәр бин Хәссәб, бәхәсләштеләр: әгәр ир кеше хатын-кызга өйләнсә һәм иреннән аны үз авылыннан куып чыгармавын таләп итсә. Шуңа күрә ул хатынын чыгармаска тиеш. Бу кайбер галимнәрнең фикере, шулай ук Шафигый, Әхмәт һәм Исхакның фикере. Али ибн Әбү Талибның: "Аллаһның хәле аның хәленнән алда килә", - дигәне риваять ителә. Ул, хатыны алдан аны китермәскә шарт куйган булса да, ир аны китерә ала дип саный кебек. Кайбер галимнәр дә шундый фикердә. Бу шулай ук Суфьян Әс-Сәүр һәм Куфә халкының кайберләренең фикере.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1047
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ غَيْلَانَ بْنَ سَلَمَةَ الثَّقَفِيَّ أَسْلَمَ وَلَهُ عَشْرُ نِسْوَةٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَسْلَمْنَ مَعَهُ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَتَخَيَّرَ أَرْبَعًا مِنْهُنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَاهُ مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ وَغَيْرُهُ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُوَيْدٍ الثَّقَفِيِّ أَنَّ غَيْلَانَ بْنَ سَلَمَةَ أَسْلَمَ وَعِنْدَهُ عَشْرُ نِسْوَةٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَإِنَّمَا حَدِيثُ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَجُلًا مِنْ ثَقِيفٍ طَلَّقَ نِسَاءَهُ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَتُرَاجِعَنَّ نِسَاءَكَ أَوْ لَأَرْجُمَنَّ قَبْرَكَ كَمَا رُجِمَ قَبْرُ أَبِي رِغَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ غَيْلَانَ بْنِ سَلَمَةَ عِنْدَ أَصْحَابِنَا مِنْهُمْ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
Безгә [Хәннәд], безгә [Әбдә] [Сәгыйд бин Әбу Аруба] [Мә'мәр] [әз-Зүһри] [Сәлим бин Абдулла] [Ибн Гомәр]дән Гыйлан бин Сәләмә Әс-Сәкафи ислам динен кабул иткән, ә ул вакытта аның җәһилият чорыннан ун хатыны булган. Алар барысы да ислам динен кабул иткәннәр. Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам аңа дүртесен сайларга кушкан. Әбу Гайсә болай дигән: "Бу Әз-Зүһридән, Сәлимнән, аның әтисеннән риваять ителгән", - Әбу Гайсә Әт-Тирмизи болай дигән: "Мин Мөхәммәд бин Исмәгыйльнең болай дигәнен ишеттем; бу хәдис мәхфуз түгел. Сөгаиб бин Әбу Хәмзә һәм башкаларның Әз-Зүһридән риваять иткән сүзләре ышанычлырак: мин Мөхәммәд бин Сөвайд Әс-Сәкафидан Гыйлан бин Сәләмә ислам динен кабул иткән, ул вакытта аның ун хатыны булган дип әйттем. Мөхәммәд болай дигән: "Әз-Зүһри хәдисен Сәлим әтисеннән риваять итә: Сакифтан бер ир хатынын аерган. Гомәр аңа: "Хатыннарыңа мөрәҗәгать ит, югыйсә мин синең каберләреңне Әбу Ригал кабере кебек таш белән бәреп ташлармын", - диде. Әбу Гайсә: "Гайлан бин Сәләмәнең хәдисен дусларыбыз, шул исәптән Сяфигый, Әхмәт һәм Исхак та гамәл кылганнар", - диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1048
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي وَهْبٍ الْجَيْشَانِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ فَيْرُوزَ الدَّيْلَمِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْلَمْتُ وَتَحْتِي أُخْتَانِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْتَرْ أَيَّتَهُمَا شِئْتَ
Безгә [Кутәйбә], безгә [Ибн Ләһиә], [Әбу Ваһаб әл-Җәйсияни]дән [Әбу Фәйруз әд-Дәйләми], [әтисеннән]: «Мин Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вәссәлам белән очраштым. Мин: «Әй Аллаһның Илчесе, мин Ислам динен кабул иттем һәм минем ике сеңлем бар», – дип әйтәм», – диде. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам: «Икесеннән үзегезгә ошаганын сайлагыз», – диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1049
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَال سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي وَهْبٍ الْجَيْشَانِيِّ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ فَيْرُوزَ الدَّيْلَمِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْلَمْتُ وَتَحْتِي أُخْتَانِ قَالَ اخْتَرْ أَيَّتَهُمَا شِئْتَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو وَهْبٍ الْجَيْشَانِيُّ اسْمُهُ الدَّيْلَمُ بْنُ هَوْشَعَ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар], безгә [Вәхб бин Джарир] сөйләгән [әтиемнән] болай диде: Мин [Яхья бин Әйюб] әйткәнне ишеттем, ул [Язид бин Әбу Хәбиб] әйткән, ул [Әбу Вәхб әл-Җәйсәни] әйткән, ул [Әдл Длахак бин Фәйруз әд-Дәйләми] аның [әтисеннән] болай дигән: Мин сорадым: "Әй Аллаһның Илчесе, мин Ислам динен кабул иттем. Мин ике апалы-сеңеллегә өйләнгәнмен". Ул әйтте: "Икесеннән теләгәнеңне сайлагыз". Бу хәдис - ышанычлы хәдис. Әбу Вәхб әл-Җәйсәни Әд-Дәйләм бин Хаусья дип аталган.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1050
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الشَّيْبَانِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ بُسْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ رُوَيْفِعِ بْنِ ثَابِتٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يَسْقِ مَاءَهُ وَلَدَ غَيْرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ رُوَيْفِعِ بْنِ ثَابِتٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ لِلرَّجُلِ إِذَا اشْتَرَى جَارِيَةً وَهِيَ حَامِلٌ أَنْ يَطَأَهَا حَتَّى تَضَعَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ
Безгә [Гомәр бин Хафш Аси Сяйбани Әл-Бәшри] сөйләгән, безгә [Абдулла бин Ваһб] сөйләгән, безгә [Яхья бин Әйюб] сөйләгән, ул [Рабигъа бин Сүләйм] әйткән, ул [Буср бин Убайдулла] әйткән, ул [Рувайфи бин Сабит] әйткән, пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: "Кем Аллаһка һәм Ахирәт көненә ышанса, аның орлыгын башка кеше тарафыннан җенси мөнәсәбәткә кертелгән хатын-кызның карынына салмасын". Әбу Гайсә әйткән: "Бу хәдис - Хәсән хәдис. Ул Рувайфидан күп юллар белән риваять ителгән. Бу хәдисне галимнәр гамәлдә тоталар. Алар йөкле кол сатып алган иргә, ул бала тапканчы, аның белән җенси мөнәсәбәттә булырга рөхсәт итмәгәннәр. Хәдис Әбу Дарда, Ибн Аббас, Әл-Ирбәд бин Сәрия һәм Әбу Сәгыйдтән риваять ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1051
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ الْبَتِّيُّ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَأَصَبْنَا سَبَايَا يَوْمَ أَوْطَاسٍ وَلَهُنَّ أَزْوَاجٌ فِي قَوْمِهِنَّ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَتْ{ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنْ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهَكَذَا رَوَاهُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عُثْمَانَ الْبَتِّيِّ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبُو الْخَلِيلِ اسْمُهُ صَالِحُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ وَرَوَى هَمَّامٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ الْهَاشِمِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَبدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ
Безгә [Әхмәд бин Мани], безгә [Хөсәим], безгә [Госман Әл-Бати], [Әбу Әл-Хәлил], [Әбу Сәгыйд Әл-Худри] сөйләде: "Без Әусас сугышында хатын-кызлар рәвешендә табыш алдык. Аларның ирләре әле дә үз нәселендә. Бу хакта Пәйгамбәргә салләллаһу галәйһи вәссәлам җиткерелде. Аять иңде: "Сезгә өйләнгән хатыннарга өйләнү тыелган, үзегезнеке булган коллардан кала. - Ягъни: ирләре алар белән әсирлектә булмаган хуҗа коллар.-" Әбу Гайсә әйтте: "Бу - Хәсән хәдис. [Әтс Цаури] [Госман Әл-Бати], [Әбу Әл-Хәлил], [Әбу Сәгыйд] һәм Әбу Әл-Хәлил, аның исеме Салих бин Әбу Мәрьям иде." [Хаммам] бу хәдисне [Катада] [Салих Абу Хәлил] дән [Абу Алькама Аль Хасими] [Абу Саид] пәйгамбәребез саллаллаһу галәйһи вә сәлләмнән риваять кылды. Безгә [Абдулла бин Хумайд] әйтте, безгә [Хаббан бин Хилал] әйтте, безгә әйтте [Хаммам].
Hadith
Imam Tirmidzi : 1052
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ وَمَهْرِ الْبَغِيِّ وَحُلْوَانِ الْكَاهِنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Кутайбәгә], безгә [Ләйтләргә] [Ибн Шиһабтан] [Әбу Бәкер бин Абдуррахманнан] [Әбу Мәсгуд Әл-Әнсаридан]: "Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам этләр сатып алудан һәм сатудан акча алуны, зинадан хезмәт хакын һәм шаман кеременнән акча алуны тыйды", - дип әйтелгән. - Әбу Гайсә Ат-Тирмизи - болай дигән: "Иң мәгънәле хәдис Рафиъ бин Хәдиҗ, Әбу Җүхәйфә, Әбу Һөрәйрә һәм Ибн Аббастан риваять ителгән". Әбу Гайсә болай дигән: "Әбу Мәсгудның хәдисе - ышанычлы Хәсән хәдисе".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1053
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قُتَيْبَةُ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ أَحْمَدُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَبِيعُ الرَّجُلُ عَلَى بَيْعِ أَخِيهِ وَلَا يَخْطُبُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَمُرَةَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ إِنَّمَا مَعْنَى كَرَاهِيَةِ أَنْ يَخْطُبَ الرَّجُلُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ إِذَا خَطَبَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ فَرَضِيَتْ بِهِ فَلَيْسَ لِأَحَدٍ أَنْ يَخْطُبَ عَلَى خِطْبَتِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ لَا يَخْطُبُ الرَّجُلُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا خَطَبَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ فَرَضِيَتْ بِهِ وَرَكَنَتْ إِلَيْهِ فَلَيْسَ لِأَحَدٍ أَنْ يَخْطُبَ عَلَى خِطْبَتِهِ فَأَمَّا قَبْلَ أَنْ يَعْلَمَ رِضَاهَا أَوْ رُكُونَهَا إِلَيْهِ فَلَا بَأْسَ أَنْ يَخْطُبَهَا وَالْحُجَّةُ فِي ذَلِكَ حَدِيثُ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ حَيْثُ جَاءَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَتْ لَهُ أَنَّ أَبَا جَهْمِ بْنَ حُذَيْفَةَ وَمُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ خَطَبَاهَا فَقَالَ أَمَّا أَبُو جَهْمٍ فَرَجُلٌ لَا يَرْفَعُ عَصَاهُ عَنْ النِّسَاءِ وَأَمَّا مُعَاوِيَةُ فَصُعْلُوكٌ لَا مَالَ لَهُ وَلَكِنْ انْكِحِي أُسَامَةَ فَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَنَا وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَنَّ فَاطِمَةَ لَمْ تُخْبِرْهُ بِرِضَاهَا بِوَاحِدٍ مِنْهُمَا وَلَوْ أَخْبَرَتْهُ لَمْ يُشِرْ عَلَيْهَا بِغَيْرِ الَّذِي ذَكَرَتْ
Безгә [Әхмәд бин Мани] сөйләде һәм [Кутәйбә] әйтте: "Безгә [Суфиян бин Уяйнә] [Әз-Зүһри] [Сәгыйд бин Мусаййәб] [Әбу Һөрәйрә] [Кутәйбә] әйтте: аңа Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнән иреште. Әхмәд әйтте: Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәлам әйтте: "Беркем дә - сатылган әйберләрне - башка кешеләргә сата алмый. Кешегә абыйсы тәкъдим ясаган хатынга тәкъдим ясау рөхсәт ителми." - Әбу Гайсә Ат-Тирмизи әйтте: "Иң мәгънәле хәдис Сәмүрә һәм Ибн Гомәрдән риваять ителгән. Әбу Гайсә әйтте: "Әбу Һөрәйрәнең хәдисе - ышанычлы Хәсән хәдисе." Мәлик бин Әнәс әйтте: "Мәгънәсе шунда ки, ул ир-атның абыйсына тәкъдим ясаучы тәкъдимчесен нәфрәт итә. Әгәр хатын риза булса, беркем дә аның кулын сорый алмый." Шәфигый әйтте: "Бу хәдиснең мәгънәсе: ир-ат абыйсына тәкъдим ясый алмый." Әгәр хатын-кыз теләге һәм теләге булса, безнең фикеребез шундый. Беркем дә моңа гариза бирә алмый. Сезнең теләгегез яки теләгегез билгеле булганчы, тәкъдим ясарга сәбәп юк. Фатима бин Кайсның Пәйгамбәр саллалаху алейхи вәссәлам белән очрашкандагы хәдисенә нигезләнеп. Аннары ул Әбу Җәһм бин Хөзәйфә һәм Мөавия бин Әбу Суфьян аңа тәкъдим ясаганнарын әйткән. -Рәсүлулла саллалаху алейхи вәссәлам - болай дигән: "Әбу Җәһм хатын-кыздан таягын күтәрмәгән кеше иде, ә Мөавия ярлы кеше иде, байлыгы юк иде, ләкин Усамага өйләнде". Бу хәдиснең мәгънәсе, безнеңчә, вәллаһу галәмә: Фатима аларның берсенә дә җавап бирмәгән. Әгәр ул аңа хәбәр итсә, әлбәттә, ул икесеннән башка беркемгә дә ишарә итмәс иде."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1054
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي الْجَهْمِ قَالَدَخَلْتُ أَنَا وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَحَدَّثَتْنَا أَنَّ زَوْجَهَا طَلَّقَهَا ثَلَاثًا وَلَمْ يَجْعَلْ لَهَا سُكْنَى وَلَا نَفَقَةً قَالَتْ وَوَضَعَ لِي عَشَرَةَ أَقْفِزَةٍ عِنْدَ ابْنِ عَمٍّ لَهُ خَمْسَةً شَعِيرًا وَخَمْسَةً بُرًّا قَالَتْ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ قَالَتْ فَقَالَ صَدَقَ قَالَتْ فَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَدَّ فِي بَيْتِ أُمِّ شَرِيكٍ ثُمَّ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بَيْتَ أُمِّ شَرِيكٍ بَيْتٌ يَغْشَاهُ الْمُهَاجِرُونَ وَلَكِنْ اعْتَدِّي فِي بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَعَسَى أَنْ تُلْقِي ثِيَابَكِ وَلَا يَرَاكِ فَإِذَا انْقَضَتْ عِدَّتُكِ فَجَاءَ أَحَدٌ يَخْطُبُكِ فَآذِنِينِي فَلَمَّا انْقَضَتْ عِدَّتِي خَطَبَنِي أَبُو جَهْمٍ وَمُعَاوِيَةُ قَالَتْ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ أَمَّا مُعَاوِيَةُ فَرَجُلٌ لَا مَالَ لَهُ وَأَمَّا أَبُو جَهْمٍ فَرَجُلٌ شَدِيدٌ عَلَى النِّسَاءِ قَالَتْ فَخَطَبَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَتَزَوَّجَنِي فَبَارَكَ اللَّهُ لِي فِي أُسَامَةَهَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي الْجَهْمِ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَزَادَ فِيهِ فَقَالَ لِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْكِحِي أُسَامَةَ حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي الْجَهْمِ بِهَذَا
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] сөйләде, безгә [Әбу Дауд] әйтте; безгә вәгазь сөйләде [Шугъба], миңа вәгазь әйтте [Әбу Бәкер бин Әбу Әл-Җәһм] әйтте: "Әбу Сәләмә бин Абдуррахман белән мин [Фатимә бинт Кайс] белән очраштык. Ул иренең аны өч тапкыр аерганын әйтте. Аның яшәргә һәм акча эшләргә урыны юк иде. Ул әйтә: "Ул миңа ун капчык бирде; биш капчык бодай һәм биш капчык он, абыйсының улының өендә. Ул әйтә: "Мин Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам белән очраштым. Мин шулай дидем. Ул: "Дөрес", - диде." Дай әйтте: "Ул миңа Уму Шиарик өендә иддә кылырга кушты, аннары Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Умму Шиарик өенә күп мөһаҗирләр килә, Ибн Уми Мәктүм өендә намаз укыгыз. Әгәр киемнәрегезне салсагыз, ул сезне күрми". Әгәр иддәгез бетсә һәм кемдер сезгә тәкъдим ясаса, миңа хәбәр итегез. Иддәм беткәч, Әбу Җәһм һәм Мөавия миңа тәкъдим ясадылар. -Фатимә бинт Кайс - әйтте: "Мин моны җиткерү өчен Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам белән очраштым", - дип җавап бирде ул; "Мөавия байлыгы булмаган кеше иде, ә Әбу Җәһм хатын-кызларга карата бик катгый кеше иде". -Фатимә бинт Кайс - әйтте: "Усама бин Зәйд миңа тәкъдим ясады һәм аннары миңа өйләнде. Аллаһ миңа Усама белән бәрәкәт бирде". Бу - ышанычлы хәдис. [Суфиян Әтс Цаури] аны [Әбу Бәкер бин Әбу Әл Җәһмнән] булган хәдис буларак риваять итте. Анда өстәмәләр белән: "Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам миңа әйтте: "Усамага өйләнегез"". Безгә [Мәхмүд] безгә [Ваки], [Суфиян] безгә [Әбу Бәкер бин Әбу Әл Җәһм] бу хәдис белән сөйләде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1055
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَوْبَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نَعْزِلُ فَزَعَمَتْ الْيَهُودُ أَنَّهَا الْمَوْءُودَةُ الصُّغْرَى فَقَالَ كَذَبَتْ الْيَهُودُ إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْلُقَهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَالْبَرَاءِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ
Безгә [Мөхәммәд бин Габдел Мәлик бин Әбү Сявариб] сөйләде, безгә [Язид бин Зураи] сөйләде, безгә [Мә'мәр] сөйләде, ул [Яхья бин Әбү Кәсир] әйтте, ул [Мөхәммәд бин Габдеррахман бин Саубән] әйтте, ул [Җәбир] әйтте: "Без әйтәбез: "Әй Аллаһның Илчесе, без азл кылырга ярата идек. Яһүдләр моны баланы күмүнең бер өлеше диләр". Ул әйтте: "Яһүдләр ялганладылар. Әгәр Аллаһ аны яратырга теләсә, бернәрсә дә аны туктатмас иде". Әбү Гайсә әйтте: "Хәдис Гомәр, Әл-Барра, Әбү Һөрәйрә һәм Әбү Сәгыйдтән риваять ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1056
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنَّا نَعْزِلُ وَالْقُرْآنُ يَنْزِلُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ فِي الْعَزْلِ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ تُسْتَأْمَرُ الْحُرَّةُ فِي الْعَزْلِ وَلَا تُسْتَأْمَرُ الْأَمَةُ
Безгә [Кутайбә] сөйләде, һәм [Ибн Әбү Гомәр] әйтте: Безгә [Суфиян бин Уяйнә] әйтте: ['Әмр бин Динар] әйтте: ['Әсә`] әйтте: [Җабир бин Абдуллаһ] әйтте: "Без Коръән әле төшкән вакытта азл кылдык". Әбу Гайсә әйтте: "Җабир хәдисе - ышанычлы Хәсән хәдисе. Ул аннан күп юллардан риваять ителгән. Пәйгамбәрнең сәхабәләреннән галимнәрнең кайберләре, ә кайберләре азл мәсьәләсендә ярдәм күрсәттеләр". Мәлик бин Әнәс әйтте: "Азл мәсьәләләрендә ирекле кешенең фикере сорала, ә кол кирәк түгел".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1057
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ قَزَعَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَذُكِرَ الْعَزْلُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِمَ يَفْعَلُ ذَلِكَ أَحَدُكُمْقَالَ أَبُو عِيسَى زَادَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ فِي حَدِيثِهِ وَلَمْ يَقُلْ لَا يَفْعَلْ ذَاكَ أَحَدُكُمْ قَالَا فِي حَدِيثِهِمَا فَإِنَّهَا لَيْسَتْ نَفْسٌ مَخْلُوقَةٌ إِلَّا اللَّهُ خَالِقُهَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَقَدْ كَرِهَ الْعَزْلَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ
Безгә [Ибн Әбү Гомәр] сөйләделәр, һәм [Кутәйбә] болай диде: "Безгә [Суфиян бин Уяйнә] әйтте: [Ибн Әбү Нәҗиһ], [Мөҗәһид], [Каза'а], [Әбү Сәгыйд] әйтте: "Әзл Аллаһның Рәсүле тарафыннан искә алынган, ул: "Ни өчен сез моны эшләдегез?" - дип сорады. Әбү Гайсә әйтте: "Ибн Әбү Гомәр үз хәдисендә: "Сезнең берсе дә моны эшләмәсен", - дип әйтмичә өстәде. Алар икесе дә хәдисендә: "Аллаһ яратмаган бер җан да яратылмаган", - диделәр. Әбү Гайсә әйтте: "Иң мәгънәле хәдис Җәбирдән риваять ителгән". Ул болай ди: "Әбү Сәгыйднең хәдисе - ышанычлы Хәсән хәдис. Аны Әбү Сәгыйдтән риваять итүнең күп ысуллары бар. Пәйгамбәрнең сәхабәләреннән галимнәрнең кайберләре әзлне нәфрәт итәләр, ә кайберләре әзлне нәфрәт итәләр".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1058
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَوْ شِئْتُ أَنْ أَقُولَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنَّهُ قَالَ السُّنَّةُ إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْبِكْرَ عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا سَبْعًا وَإِذَا تَزَوَّجَ الثَّيِّبَ عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَفَعَهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ وَلَمْ يَرْفَعْهُ بَعْضُهُمْ قَالَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ امْرَأَةً بِكْرًا عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا سَبْعًا ثُمَّ قَسَمَ بَيْنَهُمَا بَعْدُ بِالْعَدْلِ وَإِذَا تَزَوَّجَ الثَّيِّبَ عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِذَا تَزَوَّجَ الْبِكْرَ عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًا وَإِذَا تَزَوَّجَ الثَّيِّبَ أَقَامَ عِنْدَهَا لَيْلَتَيْنِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
Безгә [Әбу Сәләмә Яхъя бин Хәләф] сөйләгән, безгә [Бысир бин Әл Муфадлал] сөйләгән, [Хәлид бин Әл Хадза] әйткән, [Әбу Киләбәдә] әйткән, [Әнәс бин Мәлик] әйткән: "Әгәр мин теләсәм, мин: "Рәсулуллаһ галәйһи вәссәлам әйтте", - дип әйтер идем, ләкин дөресе шул булырга тиеш: "Әгәр кемдер кызга өйләнеп күпхатынлылык кылса, ул аның янында бер атна тора. Әгәр ул тол хатын белән күпхатынлылык кылса, ул аның янында өч көн тора", - дип сөннәткә керә. Хәдис Уму Сәләмәдән риваять ителгән. Әбу Гайсә әйткән: "Әнәс" хәдисе - ышанычлы Хәсән хәдисе. [Мөхәммәд бин Исхак] моны гафу иткән, [Әййуб] әйткән, [Әбу Киләбәдә] әйткән, [Әнәс] әйткән, аннан башка беркем дә зыян китермәгән. Кайбер галимнәр бу хәдисне кулланалар, диләр: Әгәр ир кеше гыйффәтле кызга өйләнеп күпхатынлылык кылса, ул аның янында җиде көн тора, аннары көннәрне тигез бүлә. Әгәр ул тол хатынга өйләнсә, ул аның янында өч көн тора." Бу Малик, Сяфигый, Әхмәт һәм Исхак фикере. Кайбер галимнәр фикеренчә, әгәр ир кеше гыйффәтле хатынга өйләнеп күпхатынлылык кылса, ул аның янында өч көн тора. Әгәр ул тол хатынга өйләнсә, ул аның янында ике төн тора. Ләкин беренче фикер дөресрәк.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1059
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْسِمُ بَيْنَ نِسَائِهِ فَيَعْدِلُ وَيَقُولُ اللَّهُمَّ هَذِهِ قِسْمَتِي فِيمَا أَمْلِكُ فَلَا تَلُمْنِي فِيمَا تَمْلِكُ وَلَا أَمْلِكُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْسِمُ وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ مُرْسَلًا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْسِمُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ وَمَعْنَى قَوْلِهِ لَا تَلُمْنِي فِيمَا تَمْلِكُ وَلَا أَمْلِكُ إِنَّمَا يَعْنِي بِهِ الْحُبَّ وَالْمَوَدَّةَ كَذَا فَسَّرَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ
Безгә [Ибн Әбү Гомәр] әйттеләр, безгә [Бысир бин Әс Сари] безгә [Хәммәд бин Сәләмә] сөйләде, ул [Әййуб], ул [Әбү Кыйләбә], ул [Габдулла бин Язид], ул [Гайшә], ул Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең хатыннарын гадел рәвештә алыштырганын һәм: «Аллаһым, бу минем өлешем, мин аны күтәрә алам. Син генә эшли ала торган эш өчен мине гаепләмә», – диде. Әбү Гайсә әйтте: «Гайсәнең хәдисе, башкалар да [Хәммәд бин Сәләмә], ул [Әййуб], ул [Әбү Кыйләбә], ул [Габдулла бин Язид], ул [Гайсә], ул Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең чиратлашып хезмәт итүе турында риваять итә. Хәммәд бин Зәйд һәм башкалар Әййубтан ул Әбү Кыйләбәдән мурсалда Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең чиратлашып хезмәт итүе турында риваять итәләр. Бу Хәммәд бин Сәләмә хәдисеннән дә дөресрәк. Мәгънәсе; «Син генә эшли ала торган эш өчен мине шелтәләмә» дигән сүз мәхәббәт һәм наз мәгънәсендә кулланыла. Галимнәр моны шулай аңлаталар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1060
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ عِنْدَ الرَّجُلِ امْرَأَتَانِ فَلَمْ يَعْدِلْ بَيْنَهُمَا جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ سَاقِطٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا أَسْنَدَ هَذَا الْحَدِيثَ هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ وَرَوَاهُ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ كَانَ يُقَالُ وَلَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ هَمَّامٍ وَهَمَّامٌ ثِقَةٌ حَافِظٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басияр], безгә [Абдуррахман бин Мәһди], безгә [Хаммам], [Катада], [Нәдлр бин Әнәс], [Басыйр бин Нәхик], [Әбу Һөрәйрә], Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Әгәр ирнең ике хатыны булса, ләкин ул гаделлек күрсәтмәсә, ул Кыямәт көнендә, һичшиксез, гәүдәсе бозылган хәлдә киләчәк». Әбу Гайсә әйтте: «Хаммам бин Яхъя бу хәдисне Катадага нигезләде, һәм Хишәм Әд-Дастуваи аны Катададан да риваять итте». Әбу Гайсә Әт-Тирмизи әйтте: «Без бу хәдисне мәрфу дип белмибез», – диде, Хәммам хәдисеннән башка. Ул цикаһә һәм хафиз».
