Imam Tirmidzi : 1041
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُقْبَةَ أَخُو قَبِيصَةَ بْنِ عُقْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا كَانَتْ الْمُتْعَةُ فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ كَانَ الرَّجُلُ يَقْدَمُ الْبَلْدَةَ لَيْسَ لَهُ بِهَا مَعْرِفَةٌ فَيَتَزَوَّجُ الْمَرْأَةَ بِقَدْرِ مَا يَرَى أَنَّهُ يُقِيمُ فَتَحْفَظُ لَهُ مَتَاعَهُ وَتُصْلِحُ لَهُ شَيْئَهُ حَتَّى إِذَا نَزَلَتْ الْآيَةُ{ إِلَّا عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ }قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَكُلُّ فَرْجٍ سِوَى هَذَيْنِ فَهُوَ حَرَامٌ
Беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] һөйләне, беҙгә [Суфьян бин Ғөйәйнә] ағаһы Ҡабиша бин Уҡбаны һөйләне, беҙгә [Суфьян Ац Цаури] [Муса бин Үбәйдә] [Мөхәммәт бин Кәғб] [Ибн Аббастан] әйтте; Мөтғә Ислам дине башланғанда уҡ рөхсәт ителгән. Алыҫ илдән килгән бер кеше булған, ул әле белмәгән. Шунда оҙаҡ йәшәгән ҡатынға өйләнгән. Ҡатын-ҡыҙ уның биҙәге булып, аят төшкәнсе уның ихтыяждарын ҡайғыртһын өсөн; — Ҡатындарынан йәки үҙҙәренең ҡолдарынан башҡа. — Ибн Ғәббәс әйтте; — Ҡатын һәм ҡолоноң ике фаржынан башҡа бөтә фарж -енси ағзалары ла харам.
Imam Tirmidzi : 1042
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَهُوَ الطَّوِيلُ قَالَ حَدَّثَ الْحَسَنُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا جَلَبَ وَلَا جَنَبَ وَلَا شِغَارَ فِي الْإِسْلَامِ وَمَنْ انْتَهَبَ نُهْبَةً فَلَيْسَ مِنَّاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي رَيْحَانَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَمُعَاوِيَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Ғәбдел Мәлик бин Әбү Сявариб] һөйләне, беҙгә [Бисир бин Әл Мөфәҙлал] һөйләне, беҙгә [Хөмәйд Ат Сәүил] әйтте; [Әл Хәсән] риүәйәт иткән, [Ғимран бин Хөшәйен] пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсәллам әйткән: «Исламда йәлб, йәнаб һәм шиғәр юҡ. Кем талаһа, ул беҙҙең аранан түгел», — тине. Әбү Иса әйтте; «Был дөрөҫ Хәсән хәҙисе». -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Хәҙис Әнәс, Әбү Райхана, Ибн Ғүмәр, Джәбир, Мөғәвиә, Әбү Һүрәйрә һәм Ваил бин Хөжрҙән риүәйәт ителгән».
Imam Tirmidzi : 1043
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الشِّغَارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ نِكَاحَ الشِّغَارِ وَالشِّغَارُ أَنْ يُزَوِّجَ الرَّجُلُ ابْنَتَهُ عَلَى أَنْ يُزَوِّجَهُ الْآخَرُ ابْنَتَهُ أَوْ أُخْتَهُ وَلَا صَدَاقَ بَيْنَهُمَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ نِكَاحُ الشِّغَارِ مَفْسُوخٌ وَلَا يَحِلُّ وَإِنْ جُعِلَ لَهُمَا صَدَاقًا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرُوِيَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ أَنَّهُ قَالَ يُقَرَّانِ عَلَى نِكَاحِهِمَا وَيُجْعَلُ لَهُمَا صَدَاقُ الْمِثْلِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ
Беҙгә [Исхаҡ бин Муса Әл-Әнсариға] әйткән, [Мәғән] беҙгә [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] [Мәликкә] Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм шиғәр никахты тыйғанын әйткән. Әбү Иса әйтте; — Был — сахих Хәсән хәҙисе. Күпселек ғалимдар уны ғәмәлгә ашыра. Улар бәхәсләшә; шигар никах рөхсәт ителмәй. Шиғәр никах - ирҙең ҡыҙын - кемгәлер - был кешенең ҡыҙын йәки ҡатын-ҡыҙ туғанын бер ниндәй ҙә мәһәрһеҙ өйләндереүҙең шарты менән өйләнешеүе. ҡайһы бер ғалимдар бәхәсләшә; Шиғәр никахы юҡҡа сыға, хәләл түгел, хатта икеһе лә мәһәр ҡулланһа ла. Был Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере. Әсә бин Әбү Рабахтан риүәйәт ителә: «Уның был һүҙҙәре; — Икеһенең никахы һәр береһенә мицл -сопоставимый- мәһәр түләп билдәләнгән. Был да Куфа халҡының фекере''.
Imam Tirmidzi : 1044
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تُزَوَّجَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا أَوْ عَلَى خَالَتِهَاوَأَبُو حَرِيزٍ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُسَيْنٍ حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي مُوسَى وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ
Беҙгә [Нәшр бин Ғәли Әл-Джәхдләмигә] әйтелгән, беҙгә [Ғабдул Ғәлә бин Ғәбделғәлә] әйтелгән, беҙгә [Сәғит бин Әбү Ғәрүбә] [Әбү Хариздан] [Икримә] [Ибн Ғәббәстән] әйтелгән, тип пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм ғәләйһис-сәләм ғәләйһис-сәләм ғәләйһис-сәләм. ваҡыт еңгәһе булып, йә атаһының еңгәһе, йә әсәһенең еңгәһе. Әбү Хариздың исеме Абдулла бин Хөшәйен булған. Беҙгә [Нәшр бин Ғәли], [Ғабдул Ғәлә] [Хисәм бин Хәсән] [Ибн Сиррин] [Әбү Һүрәйрә] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллааһу ғәләйһи үсалләмде шул уҡ әйтелеш менән һөйләне. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Хәҙис Ғәли, Ибн Ғүмәр, Ғабдулла бин Ғүмәр, Әбү Сәғит, Әбү Үмәмә, Джәбир, Ғәйсиә, Әбү Муса һәм Самура бин Джундабтан риүәйәт ителгән».
Imam Tirmidzi : 1045
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَنْبَأَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ حَدَّثَنَا عَامِرٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تُنْكَحَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا أَوْ الْعَمَّةُ عَلَى ابْنَةِ أَخِيهَا أَوْ الْمَرْأَةُ عَلَى خَالَتِهَا أَوْ الْخَالَةُ عَلَى بِنْتِ أُخْتِهَا وَلَا تُنْكَحُ الصُّغْرَى عَلَى الْكُبْرَى وَلَا الْكُبْرَى عَلَى الصُّغْرَىقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا أَنَّهُ لَا يَحِلُّ لِلرَّجُلِ أَنْ يَجْمَعَ بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَعَمَّتِهَا أَوْ خَالَتِهَا فَإِنْ نَكَحَ امْرَأَةً عَلَى عَمَّتِهَا أَوْ خَالَتِهَا أَوْ الْعَمَّةَ عَلَى بِنْتِ أَخِيهَا فَنِكَاحُ الْأُخْرَى مِنْهُمَا مَفْسُوخٌ وَبِهِ يَقُولُ عَامَّةُ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالَ أَبُو عِيسَى أَدْرَكَ الشَّعْبِيُّ أَبَا هُرَيْرَةَ وَرَوَى عَنْهُ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى الشَّعْبِيُّ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Ул беҙгә [Әл Хәсән бин Ғәли Әл Хәлләл], ул беҙгә [Йәзид бин Һарун], ул беҙгә [Дауыт бин Әбү Һинд], ул беҙгә [Әмир] [Әбү Һүрәйрә]-нән, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи ғәләйһис-сәләм ҡатын-ҡыҙҙы кейәүгә сығыуҙы тыйған, сөнки уның өсөн аунт йәки саме, ваҡытта еңгәнең ағаһының балаһы булараҡ, йәки ҡатын-ҡыҙ өсөн бер үк ваҡытта кейәүгә сығырға. әсәһе яғынан еңгәһе менән бер үк ваҡытта, йәки әсәһе яғынан еңгәһе -еңгәһенең- һеңлеһенең ҡыҙы менән бер үк ваҡытта кейәүгә сыҡҡан. Племянникты еңгәһе менән бер ваҡытта өйләндерергә ярамай һәм киреһенсә. Әбү Иса әйтте; — Ибн Ғәббәс һәм Әбү Һүрәйрәнең хәҙистәре хахих Хәсән хәҙистәре. Күпселек ғалимдар уны ғәмәлгә ашыра. Беҙ уларҙың фекерендә бер ниндәй ҙә айырма күрмәйбеҙ, ир кешегә ҡатынды атаһы яғынан еңгәһе йәки әсәһе яғынан еңгәһе менән йыйыу хәләл түгел. Әгәр ҙә ул шулай эшләһә, тимәк, ике никах та юҡҡа сыға. Күпселек ғалимдар был фекерҙә. Әбү Иса әйтте; Әш Сәйәби Әбү Һүрәйрәне табып, унан риүәйәт итә. Мин Мөхәммәттән был хәҙис тураһында һораным, ул яуап бирҙе; 'Ғәмәлдәк''. Әбү Иса әйтте; «Әш Сәйәби Әбү Һүрәйрәнән бер кешенән риүәйәт итте».
Imam Tirmidzi : 1046
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَحَقَّ الشُّرُوطِ أَنْ يُوفَى بِهَا مَا اسْتَحْلَلْتُمْ بِهِ الْفُرُوجَحَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ إِذَا تَزَوَّجَ رَجُلٌ امْرَأَةً وَشَرَطَ لَهَا أَنْ لَا يُخْرِجَهَا مِنْ مِصْرِهَا فَلَيْسَ لَهُ أَنْ يُخْرِجَهَا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَرُوِي عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ قَالَ شَرْطُ اللَّهِ قَبْلَ شَرْطِهَا كَأَنَّهُ رَأَى لِلزَّوْجِ أَنْ يُخْرِجَهَا وَإِنْ كَانَتْ اشْتَرَطَتْ عَلَى زَوْجِهَا أَنْ لَا يُخْرِجَهَا وَذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ
Беҙгә [Йософ бин Ғайса], [Вәки], [Ғәбдел Хәмид бин Джәғфәр] [Йәзид бин Әбү Хәбиб] [Мәрцад бин Абдулла Әл Язани Әбү Әл Хәйер] [Уҡба бин Әмир Әл Джуһани] әйтте; Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән: «Иң үтәлергә хоҡуҡлы шарт – енси ағзаларҙы законлы итеү өсөн ҡуйылған шарт». Беҙгә [Әбү Муса, Мөхәммәт бин Әл Мусанна], [Ғәбдел Хәмит бин Джәғфәрҙән] [Ғәбдел Хәмит бин Джәғфәрҙән] өҫтәгесә һөйләне. Әбү Иса әйтте; — Был — сахих Хәсән хәҙисе. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ҡайһы бер ғалимдар, шул иҫәптән Ғүмәр бин Хатсхаб, бәхәсләшкән; әгәр ҙә ир кеше ҡатынға өйләнһә һәм ирҙән уны үҙ ауылынан ҡыумауҙы талап итһә. Шуға ҡатынын сығарырға ярамай. Был ҡайһы бер ғалимдарҙың фекере, шулай уҡ Сиафиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере. Ғәли бин Әбү Талибтан риүәйәт ителгән, тигән; «Аллаһтың шарттары уның шарттарынан алда». ҡатыны быға тиклем сығармаҫҡа ҡушһа ла, ир уны сығара ала тигән фекерҙә булған кеүек». Ҡайһы бер ғалимдар ҙа шулай уйлай. Суфьян Ац Цаурҙың һәм ҡайһы бер Куфа халҡының да фекере шулай.
Imam Tirmidzi : 1047
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ غَيْلَانَ بْنَ سَلَمَةَ الثَّقَفِيَّ أَسْلَمَ وَلَهُ عَشْرُ نِسْوَةٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَسْلَمْنَ مَعَهُ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَتَخَيَّرَ أَرْبَعًا مِنْهُنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَاهُ مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ وَغَيْرُهُ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُوَيْدٍ الثَّقَفِيِّ أَنَّ غَيْلَانَ بْنَ سَلَمَةَ أَسْلَمَ وَعِنْدَهُ عَشْرُ نِسْوَةٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَإِنَّمَا حَدِيثُ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَجُلًا مِنْ ثَقِيفٍ طَلَّقَ نِسَاءَهُ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَتُرَاجِعَنَّ نِسَاءَكَ أَوْ لَأَرْجُمَنَّ قَبْرَكَ كَمَا رُجِمَ قَبْرُ أَبِي رِغَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ غَيْلَانَ بْنِ سَلَمَةَ عِنْدَ أَصْحَابِنَا مِنْهُمْ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
Беҙгә [Ханнад], беҙгә [Ғәбдәх] [Сәғит бин Әбү Әруба] [Мәғмәр] [Әз Зөһри] [Сәлим бин Абдулла] [Ибнү Ғүмәр] Ғайлан бин Сәләмә Ац Цаҡафи ислам динен ҡабул иткән, ә ул шул ваҡытта йәһүд динен ҡабул иткән. Улар барыһы ла ислам динен ҡабул иткән. Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уға шуларҙың дүртәүһен һайлап алырға ҡуша. Әбү Иса әйтте; «Атаһынан Сәлимдән Әз Зөһриҙән шулай риүәйәт ителгән» -Әбү Ғиса Әт Тирмиҙи- тигән; — Мин Мөхәммәт бин Исмәғилдең әйткәнен ишеткәнем бар; Был хәҙис маһфуж түгел. Дәҡиҡ булған нәмә — Әз Зөһриҙән Сөғәйеп бин Әбү Хәмзә һәм башҡалар риүәйәт иткәндәр:; Мин уны Мөхәммәт бин Сәүәйет Ац Цаҡафиҙан һөйләгәнем бар, Ғәйлән бин Сәләмәтең ислам динен ҡабул иткәне, ул ваҡытта уның ун ҡатыны булғаны. Мөхәммәт әйтте; Әз Зөһри Сәлимдән атаһынан Цаҡифтан бер кеше ҡатынын айырған тигән хәҙис. Ғүмәр уға; — Ҡатындарығыҙға мөрәжәғәт итегеҙ, юғиһә мин һеҙҙең ҡәберҙәрегеҙҙе Әбү Ригал ҡәбере кеүек таш менән бәрермен. Әбү Иса әйтте; «Ғәйлән бин Сәләмәнең хәҙистәрен беҙҙең дуҫтар, шул иҫәптән Сиафии, Әхмәт һәм Исхаҡ та ғәмәлдә ҡулланған».
Imam Tirmidzi : 1048
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي وَهْبٍ الْجَيْشَانِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ فَيْرُوزَ الدَّيْلَمِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْلَمْتُ وَتَحْتِي أُخْتَانِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْتَرْ أَيَّتَهُمَا شِئْتَ
Беҙгә [Ҡотәйбә] һөйләне, беҙгә [Ибнү Лаһиә] [Әбү Ваһаб Әл-Джәйсиәниҙән] [Әбү Фәйрүз Әд Дәйләми] һөйләгәнен ишеткәнен, [атаһынан] әйткән; — Мин Аллаһ Рәсүле менән осраштым, саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм. Мин әйтәм; «Эй, Аллаһ илсеһе, мин Ислам динен ҡабул иттем, ҡатыным булып ике апайым бар». Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Икеһенән үҙегеҙгә оҡшағанын һайлағыҙ».
Imam Tirmidzi : 1049
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَال سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي وَهْبٍ الْجَيْشَانِيِّ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ فَيْرُوزَ الدَّيْلَمِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْلَمْتُ وَتَحْتِي أُخْتَانِ قَالَ اخْتَرْ أَيَّتَهُمَا شِئْتَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو وَهْبٍ الْجَيْشَانِيُّ اسْمُهُ الدَّيْلَمُ بْنُ هَوْشَعَ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Басярға] һөйләне, беҙгә [Вәһб бин Джәрирҙән] [атайымдан] әйтте; Мин [Яхъя бин Әйүбтең] [Йәзид бин Әбү Хәбибтән] [Әбү Вахб Әл Джайсианиҙан] [Әҙл Длахаҡ бин Фәйрүз Әд Дәйләмиҙән] [атаһынан] һөйләгәнен ишеттем; Мин һораным; — Эй, Аллаһ илсеһе, мин Ислам динен ҡабул иттем. Мин ике апайға өйләнгәнмен, улар апайҙар». Ул: «Икеһенән үҙеңә кәрәклеһен һайла», — тигән. Был хәҙис – сахих Хәсән хәҙистәре. Әбү Ваһб Әл Джайсяниға Әд Дәйләм бин Хаусяъ тигән исем бирелә.
Imam Tirmidzi : 1050
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الشَّيْبَانِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ بُسْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ رُوَيْفِعِ بْنِ ثَابِتٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يَسْقِ مَاءَهُ وَلَدَ غَيْرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ رُوَيْفِعِ بْنِ ثَابِتٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ لِلرَّجُلِ إِذَا اشْتَرَى جَارِيَةً وَهِيَ حَامِلٌ أَنْ يَطَأَهَا حَتَّى تَضَعَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ
Беҙгә [Ғүмәр бин Хафш Асы Сәйбәни Әл Бәшри] һөйләне, беҙгә [Ғабдуллаһ бин Вахб] беҙгә [Яхъя бин Әйүб] [Рәбиғә бин Сөләймдән] [Бүср бин Ғөбәйҙуллаһтан] [Рүәйфи бин Сәбәйләһиәһүәттән] Пәйғәмбәребеҙҙән әйтте: ышанған Аллаһҡа һәм Ҡиәмәт көнөнә, уның спермаһын ҡатын-ҡыҙ ҡарынына һалмағыҙ -кем икенсе кеше трахаться-'. Әбү Иса әйтте; — Был — Хәсән хәҙисе. Ул Рүәйфиғтән күп юлдар аша риүәйәт ителгән. Был хәҙисте ғалимдар ғәмәлгә ашыра. Ауырлы ҡатын-ҡыҙ ҡолдо һатып алған иргә, ул бала тапҡансы, уның менән енси мөнәсәбәткә инергә рөхсәт итмәгәндәр. Хәҙис Әбү Дарҙа, Ибн Аббас, Әл Ирбад бин Сәрия һәм Әбү Сәғиттән риүәйәт ителгән.
Imam Tirmidzi : 1051
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ الْبَتِّيُّ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَأَصَبْنَا سَبَايَا يَوْمَ أَوْطَاسٍ وَلَهُنَّ أَزْوَاجٌ فِي قَوْمِهِنَّ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَتْ{ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنْ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهَكَذَا رَوَاهُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عُثْمَانَ الْبَتِّيِّ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبُو الْخَلِيلِ اسْمُهُ صَالِحُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ وَرَوَى هَمَّامٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ الْهَاشِمِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَبدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәни] һөйләне, беҙгә [Хөсәйем] һөйләне, беҙгә [Ғосман Әл Бати] [Әбү Әл Хәлил] [Әбү Сәғит Әл Худри]ҙан әйтте; беҙгә Аутас һуғышында ҡатын-ҡыҙҙар рәүешендә талау эләкте. Әле лә үҙ ырыуында булған ирҙәре бар. Быны пәйғәмбәребеҙгә еткергәндәр. Аят төштө: «Һәм һеҙгә кейәүгә сығыу ҙа тыйылған, үҙегеҙгә булған ҡолдарҙан башҡа». -Мәғәнәһе: ирҙәре улар менән бергә әсирлектә ҡатнашмаған ҡолдарға эйә булған.-' Әбү Иса әйтте; — Был — Хәсән хәҙисе. [Әтс Цаури] [Ғосман Әл Батиҙан] [Әбү Әл Хәлилдән] [Әбү Сәғиттән] һәм исеме Сәлих бин Әбү Мәрйәм булған Әбү Әл Хәлилдән риүәйәт итте. [Хәммәм] был хәҙисте [Ҡатаҙа]нан [Сәлих Әбү Хәлилдән] [Әбү Әлҡәмә Әл Хәсимиҙән] [Әбү Сәғидтән] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсәлләмдән риүәйәт итте. Беҙгә [Ғабдулла бин Хөмәйд], [Хаббан бин Хилал], [Хәммәм] һөйләне.
Imam Tirmidzi : 1052
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ وَمَهْرِ الْبَغِيِّ وَحُلْوَانِ الْكَاهِنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Ҡотәйбәгә] әйтелгән, беҙгә [Ләйетскә] [Ибн Шиһабтан] [Әбү Бәкер бин Абдуррахмандан] [Әбү Мәсғүд Әл-Әнсариҙан] әйтелгән; — Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм эт һатып алыуҙан һәм һатыуҙан аҡса, зина ҡылыуҙан эш хаҡы һәм шамандың килемдәрен тыйған. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Рәфи бин Хәҙиж, Әбү Джөхәйфә, Әбү Һүрәйрә һәм Ибн Ғаббастан риүәйәт ителгән». Әбү Иса әйтте; «Әбү Мәсғүдтең хәҙисе – дөрөҫ Хәсән хәҙисе».
Imam Tirmidzi : 1053
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قُتَيْبَةُ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ أَحْمَدُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَبِيعُ الرَّجُلُ عَلَى بَيْعِ أَخِيهِ وَلَا يَخْطُبُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَمُرَةَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ إِنَّمَا مَعْنَى كَرَاهِيَةِ أَنْ يَخْطُبَ الرَّجُلُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ إِذَا خَطَبَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ فَرَضِيَتْ بِهِ فَلَيْسَ لِأَحَدٍ أَنْ يَخْطُبَ عَلَى خِطْبَتِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ لَا يَخْطُبُ الرَّجُلُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا خَطَبَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ فَرَضِيَتْ بِهِ وَرَكَنَتْ إِلَيْهِ فَلَيْسَ لِأَحَدٍ أَنْ يَخْطُبَ عَلَى خِطْبَتِهِ فَأَمَّا قَبْلَ أَنْ يَعْلَمَ رِضَاهَا أَوْ رُكُونَهَا إِلَيْهِ فَلَا بَأْسَ أَنْ يَخْطُبَهَا وَالْحُجَّةُ فِي ذَلِكَ حَدِيثُ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ حَيْثُ جَاءَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَتْ لَهُ أَنَّ أَبَا جَهْمِ بْنَ حُذَيْفَةَ وَمُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ خَطَبَاهَا فَقَالَ أَمَّا أَبُو جَهْمٍ فَرَجُلٌ لَا يَرْفَعُ عَصَاهُ عَنْ النِّسَاءِ وَأَمَّا مُعَاوِيَةُ فَصُعْلُوكٌ لَا مَالَ لَهُ وَلَكِنْ انْكِحِي أُسَامَةَ فَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَنَا وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَنَّ فَاطِمَةَ لَمْ تُخْبِرْهُ بِرِضَاهَا بِوَاحِدٍ مِنْهُمَا وَلَوْ أَخْبَرَتْهُ لَمْ يُشِرْ عَلَيْهَا بِغَيْرِ الَّذِي ذَكَرَتْ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәниғ] һәм [Ҡотәйбә] әйтте; Беҙгә [Суфьян бин Ғөйәйнә] [Әз Зөһриҙән] [Сәғит бин Мусаййабтан] [Әбү Һөрәйрәнән] [Ҡотәйбә] әйтте; уға пәйғәмбәребеҙҙән барып еткән. Әхмәт әйтте; Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Бер кем дә - һатылған әйберҙәрҙе - башҡа кешеләргә һата алмай», - тигән. Кешегә ағаһы тәҡдим иткән ҡатынға өйләнергә тәҡдим итергә ярамай». -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Самура һәм Ибн Ғүмәрҙән риүәйәт ителгән». Әбү Иса әйтте; «Әбү Һүрәйрәнең хәҙистәре – дөрөҫ Хәсән хәҙистәре». Малик бин Әнәс тигән; — Мәғәнәһе шунда: ағаһының тәҡдименә өйләнергә тәҡдим иткән ирҙе нәфрәт итә. Әгәр ҡатын риза булһа, тимәк, бер кем дә уның ҡулын никахҡа һорай алмай'. Шәфиғи әйтте; — Был хәҙистең мәғәнәһе: ир кеше ағаһына тәҡдим яһай алмай. Был беҙҙең фекер, әгәр ҡатын-ҡыҙ теләй һәм эйелә. Уға бер кем дә дәғүә итә алмай. Һеҙҙең теләк йәки ынтылыш билдәле булғансы, тәҡдим итергә сәбәп юҡ. Фатима бин Ҡаистың хәҙисенә таянып, ул пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм менән осрашҡанда. Артабан Әбү Джәхм бин Хөҙзәйфә менән Мөғәвиә бин Әбү Суфьяндың үҙенә өйләнергә тәҡдим итеүҙәрен телгә ала. -Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм- әйткән: «Әбү Джәхм ҡатын-ҡыҙҙан таяғын күтәрмәгән кеше булған, ә Мөғәүиә ярлы кеше булған, байлығы булмаған, әммә Өсмәмәгә өйләнгән». Был хәҙистең мәғәнәһе беҙҙеңсә, валлаһу ғәләм: Фатима уларҙың береһенә лә яуап бирмәгән. Әгәр ҙә уға хәбәр итһә, һис шикһеҙ, улар икеһенән башҡа бер кемгә лә ишара яһамаҫ ине».
Imam Tirmidzi : 1054
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي الْجَهْمِ قَالَدَخَلْتُ أَنَا وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَحَدَّثَتْنَا أَنَّ زَوْجَهَا طَلَّقَهَا ثَلَاثًا وَلَمْ يَجْعَلْ لَهَا سُكْنَى وَلَا نَفَقَةً قَالَتْ وَوَضَعَ لِي عَشَرَةَ أَقْفِزَةٍ عِنْدَ ابْنِ عَمٍّ لَهُ خَمْسَةً شَعِيرًا وَخَمْسَةً بُرًّا قَالَتْ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ قَالَتْ فَقَالَ صَدَقَ قَالَتْ فَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَدَّ فِي بَيْتِ أُمِّ شَرِيكٍ ثُمَّ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بَيْتَ أُمِّ شَرِيكٍ بَيْتٌ يَغْشَاهُ الْمُهَاجِرُونَ وَلَكِنْ اعْتَدِّي فِي بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَعَسَى أَنْ تُلْقِي ثِيَابَكِ وَلَا يَرَاكِ فَإِذَا انْقَضَتْ عِدَّتُكِ فَجَاءَ أَحَدٌ يَخْطُبُكِ فَآذِنِينِي فَلَمَّا انْقَضَتْ عِدَّتِي خَطَبَنِي أَبُو جَهْمٍ وَمُعَاوِيَةُ قَالَتْ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ أَمَّا مُعَاوِيَةُ فَرَجُلٌ لَا مَالَ لَهُ وَأَمَّا أَبُو جَهْمٍ فَرَجُلٌ شَدِيدٌ عَلَى النِّسَاءِ قَالَتْ فَخَطَبَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَتَزَوَّجَنِي فَبَارَكَ اللَّهُ لِي فِي أُسَامَةَهَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي الْجَهْمِ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَزَادَ فِيهِ فَقَالَ لِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْكِحِي أُسَامَةَ حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي الْجَهْمِ بِهَذَا
Беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] һөйләне, беҙгә [Әбү Дауыт] әйтте; Беҙгә [Сөғбәгә] вәғәзләне, миңә вәғәзләне [Әбү Бәкер бин Әбү Әл-Джәхм] әйтте; Әбү Сәләмә бин Абдуррахман менән беҙ [Фәтимә бинт Ҡаис] осраштыҡ. Ире өс тапҡыр айырылышҡан, тине. Уға йәшәргә, аҡса эшләргә урын эләкмәй. Ул әйтә; — Ун ҡапсыҡ бирҙе; биш ҡап бойҙай, биш ҡап он абзыйының улының өйөндә. Ул әйтә; — Мин Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсәллам менән осраштым. Мин шулай тинем. Ул: «Дөрөҫ», — тине. Дай әйтте; — Ул миңә Өмө Сяриктың өйөндә идда уҡырға ҡушты, шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм әйтте: «Өммө Сьяриктың өйөнә күп мөһәжирҙәр килә, Ибн Өми Мәктүмдең өйөндә намаҙ уҡығыҙ. Кейемеңде сисһәң, ул һине күрмәй. Әгәр ҙә һеҙҙең иддағыҙ тамамланһа һәм кемдер һеҙгә өйләнергә тәҡдим итһә, миңә хәбәр итегеҙ». Иддам тамамланғас, Әбү Джәхм менән Мөғәвиә миңә өйләнергә тәҡдим яһаны. -Фатимә бинт Ҡаис- тигән; — Мин быны еткерер өсөн Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм менән осраштым, тип яуап бирҙе; «Мөғәвиә байлығы булмаған кеше, ә Әбү Джәхм ҡатын-ҡыҙҙарға ҡарата бик ҡәтғи ҡарашлы кеше булған». -Фатимә бинт Ҡаис- тигән; Усама бин Зәйет миңә өйләнешергә тәҡдим яһаны, шунан кейәүгә сыҡты. Аллаһы Тәғәлә миңә Усамах менән ниғмәттәр бирҙе». Был – сахих хәҙис. [Суфьян Ац Цаури] уны [Әбү Бәкер бин Әбү Әл-Джәхмдән] риүәйәт иткән, ғәмәлдәге хәҙис булараҡ. Унда өҫтәмәләр менән; — Пәйғәмбәребеҙ миңә: «Өсмәмәгә өйлән», — тине. Һөйләне беҙгә [Мәхмүт] беҙгә [Вәки] [Суфьяндан] [Әбү Бәкер бин Әбү Әл-Джәхмдән] был хәҙис менән һөйләне.
Imam Tirmidzi : 1055
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَوْبَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نَعْزِلُ فَزَعَمَتْ الْيَهُودُ أَنَّهَا الْمَوْءُودَةُ الصُّغْرَى فَقَالَ كَذَبَتْ الْيَهُودُ إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْلُقَهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَالْبَرَاءِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Ғәбдел Мәлик бин Әбү Сявариб] һөйләне, беҙгә [Йәзид бин Зурай] һөйләне [Мәғмәр] [Яхъя бин Әбү Кәсирҙән] [Мөхәммәт бин Абдуррахман бин Цаубандан] [Джәбирҙән] әйтте; — Беҙ һөйләйбеҙ; — Эй, Аллаһ Рәсүле, элек беҙ ғәзл эшләргә ярата торғайныҡ. Йәһүдтәр был баланы ерләүҙең бер өлөшө, тиҙәр». Ул: «Йәһүдтәр ялған һөйләне. Әгәр ҙә Аллаһ уны барлыҡҡа килтерергә теләһә, уны бер нәмә лә туҡтатмаҫ ине». Әбү Иса әйтте; «Хәҙис Ғүмәрҙән, Әл-Бәррәнән, Әбү Һүрәйрәнән һәм Әбү Сәғиттән риүәйәт ителгән.
Imam Tirmidzi : 1056
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنَّا نَعْزِلُ وَالْقُرْآنُ يَنْزِلُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ فِي الْعَزْلِ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ تُسْتَأْمَرُ الْحُرَّةُ فِي الْعَزْلِ وَلَا تُسْتَأْمَرُ الْأَمَةُ
Беҙгә [Ҡотәйбә] һәм [Ибн Әбү Ғүмәр] әйтте; Беҙгә [Суфьян бин Ғөйәйнә] [Ғәмр бин Динарҙан] [Әтәһә] [Джәбир бин Абдулла] нан әйтте; «Беҙ Ҡөрьән индерелгән саҡта азл эшләнек». Әбү Иса әйтте; Йәбир хәҙисе – сахих Хәсән хәҙисе. Унан күп юлдарҙан риүәйәт ителгән. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм башҡаларҙан ҡайһы бер ғалимдар төркөмө азл мәсьәләһендә еңеллек биргән. Малик бин Әнәс тигән; «Азл мәсьәләләрендә ирекле кешенең фекерен һорайҙар, ә ҡол кәрәкмәй».
Imam Tirmidzi : 1057
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ قَزَعَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَذُكِرَ الْعَزْلُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِمَ يَفْعَلُ ذَلِكَ أَحَدُكُمْقَالَ أَبُو عِيسَى زَادَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ فِي حَدِيثِهِ وَلَمْ يَقُلْ لَا يَفْعَلْ ذَاكَ أَحَدُكُمْ قَالَا فِي حَدِيثِهِمَا فَإِنَّهَا لَيْسَتْ نَفْسٌ مَخْلُوقَةٌ إِلَّا اللَّهُ خَالِقُهَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَقَدْ كَرِهَ الْعَزْلَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ
Беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәргә] әйтелде һәм [Ҡотәйбә] әйтте; Беҙгә [Суфьян бин Ғөйәйнә] [Ибн Әбү Нәжихтән] [Мөжәһиттән] [Ҡазаһтан] [Әбү Сәғиттән] әйтте; Әзл Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм яғында телгә алынды, ул һораны; Ниңә шулай эшләнең'. Әбү Иса әйтте; Ибн Әбү Ғүмәр үҙенең хәҙисендә әйтмәй генә өҫтәгән; — Берегеҙ ҙә улай эшләмәһен. Улар икеһе лә үҙҙәренең хәҙисендә; «Бер йән ҙә Аллаһ Тәғәлә барлыҡҡа килтермәһә, яралтылмаған». Әбү Иса әйтте; «Иң мәғәнәле хәҙис Джәбирҙән риүәйәт ителгән». Ул әйтә; — Әбү Сәғиттең хәҙисе сахих Хәсән хәҙисе. Әбү Сәғиттән риүәйәт итеүҙең күп ысулдары бар. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ҡайһы бер ғалимдар төркөмө, ә икенселәре азлды нәфрәт итә.
Imam Tirmidzi : 1058
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَوْ شِئْتُ أَنْ أَقُولَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنَّهُ قَالَ السُّنَّةُ إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْبِكْرَ عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا سَبْعًا وَإِذَا تَزَوَّجَ الثَّيِّبَ عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَفَعَهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ وَلَمْ يَرْفَعْهُ بَعْضُهُمْ قَالَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ امْرَأَةً بِكْرًا عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا سَبْعًا ثُمَّ قَسَمَ بَيْنَهُمَا بَعْدُ بِالْعَدْلِ وَإِذَا تَزَوَّجَ الثَّيِّبَ عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ إِذَا تَزَوَّجَ الْبِكْرَ عَلَى امْرَأَتِهِ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًا وَإِذَا تَزَوَّجَ الثَّيِّبَ أَقَامَ عِنْدَهَا لَيْلَتَيْنِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
Беҙгә [Әбү Сәләмә Яхъя бин Хәләф] һөйләне, беҙгә [Бисир бин Әл Мөфәҙлал] [Хәлид бин Әл Хадза`] [Әбү Ҡилаба] [Әнәс бин Мәлик]тән әйтте; — Әгәр ҙә теләһәм, әйтер инем: Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам әйтте, әммә дөрөҫлөк әйтергә тейеш; — Сөннәттең бер өлөшө: берәйһе ҡыҙға өйләнеп, күп ҡатынлылыҡ ҡылһа, бер аҙна ҡыҙ янында ҡала. Әгәр ҙә ул тол ҡатын менән күп ҡатынлы булһа, өс көн уның менән ҡала'. Хәҙис Өмө Сәләмәнән риүәйәт ителгән. Әбү Иса әйтте; Әнәс хәҙисе сахих Хәсән хәҙисе. [Мөхәммәт бин Исхаҡ] уны [Әйүбтән] [Әбү Ҡиләбәнән] [Әнәстен] ғәфү итте, ә унан башҡалар уға зыян килтермәне. Ҡайһы бер ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра, улар әйтә; Әгәр кемдер ҡыҙға өйләнеп күп ҡатынлылыҡ ҡыла икән, тимәк, ете көн уның менән ҡала, һуңынан көндәрҙе тигеҙ бүлә. Әгәр ҙә ул тол ҡатынға өйләнһә, өс көн буйы уның янында була. Был Мәлик, Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере. Ҡайһы бер ғалимдар был фекерҙе раҫлай; Әгәр ҙә кемдер ҡыҙға өйләнеп, күп ҡатынлылыҡ ҡыла икән, тимәк, ул ҡатын менән өс көн ҡала. Әгәр ҙә ул тол ҡатынға өйләнһә, ике төн ҡунаҡҡа ҡала. Әммә беренсе фекер дөрөҫөрәк'.
Imam Tirmidzi : 1059
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْسِمُ بَيْنَ نِسَائِهِ فَيَعْدِلُ وَيَقُولُ اللَّهُمَّ هَذِهِ قِسْمَتِي فِيمَا أَمْلِكُ فَلَا تَلُمْنِي فِيمَا تَمْلِكُ وَلَا أَمْلِكُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْسِمُ وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ مُرْسَلًا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْسِمُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ وَمَعْنَى قَوْلِهِ لَا تَلُمْنِي فِيمَا تَمْلِكُ وَلَا أَمْلِكُ إِنَّمَا يَعْنِي بِهِ الْحُبَّ وَالْمَوَدَّةَ كَذَا فَسَّرَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ
Беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәргә] әйтелгән, беҙгә [Бисир бин Әс Сари] беҙгә [Хәммәд бин Сәләмә] [Әйүб] [Әбү Ҡилаба] [Ғабдуллаһ бин Йәзид] [Ғәйшә] һәм Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһиссәләм ғәләйһис-сәләм әйләнде, тип әйтте. тип, минең мөмкинлегем бар. Һин генә эшләй алған эш өсөн мине шелтәләмә», — тине. Әбү Иса әйтте; Ғәйсәнең хәҙисе, шулай уҡ башҡалар [Хәммәд бин Сәләмә]нән [Әйүбтән] [Әбү Ҡилабанан] [Ғабдуллаһ бин Йәзидтән] [Ғәйсәнән] риүәйәт иткәнсә, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм сиратлап йөрөгән. Хәммәд бин Зәйет һәм башҡалар Әбү Ҡиләбәнән Әйүптән мөрәжәғәттә Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм сиратлап йөрөгән тип риүәйәт итә. Был Хәммәд бин Сәләмә хәҙисенән дә дөрөҫөрәк. Мәғәнә; «Һин генә эшләй алған эш өсөн мине шелтәләмә» тигән һүҙ мөхәббәт һәм наҙ йәһәтенән аңлата. Ғалимдар быны шулай аңлата.
Imam Tirmidzi : 1060
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ عِنْدَ الرَّجُلِ امْرَأَتَانِ فَلَمْ يَعْدِلْ بَيْنَهُمَا جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ سَاقِطٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا أَسْنَدَ هَذَا الْحَدِيثَ هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ وَرَوَاهُ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ كَانَ يُقَالُ وَلَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ هَمَّامٍ وَهَمَّامٌ ثِقَةٌ حَافِظٌ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Басйәргә] әйтелгән, беҙгә [Ғабдуррахман бин Мәхдигә] әйтелгән, беҙгә [Хәммәм] [Ҡатада]-нан [Ән Наҙлр бин Әнәс] [Басир бин Нахиҡ]-тан [Әбү Һүрәйрәхтән] Пәйғәмбәребеҙҙән әйтелгән, әммә пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйтте. ғәҙеллек эшләмәһә, ул, һис шикһеҙ, Ҡиәмәт көнөндә бер яҡлы шарт менән килер. -уның тәне-'. Әбү Иса әйтте; Хәммәм бин Яхъя был хәҙисте Ҡатадаға нигеҙләнеп, Хисйәм Әд Дәстүә уны Ҡатаданан да риүәйәт иткән. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Әйтелгән, беҙ был хәҙисте мәрфу» Хәммәм хәҙисенән башҡа белмәйбеҙ. ул циҡа һәм хафиж.