Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 1021
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ نَكَحَتْ بِغَيْرِ إِذْنِ وَلِيِّهَا فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَإِنْ دَخَلَ بِهَا فَلَهَا الْمَهْرُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ فَرْجِهَا فَإِنْ اشْتَجَرُوا فَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ نَحْوَ هَذَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي مُوسَى حَدِيثٌ فِيهِ اخْتِلَافٌ رَوَاهُ إِسْرَائِيلُ وَشَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبُو عَوَانَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ وَقَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَزَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى أَبُو عُبَيْدَةَ الْحَدَّادُ عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْضًا وَرَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ وَقَدْ ذَكَرَ بَعْضُ أَصْحَابِ سُفْيَانَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى وَلَا يَصِحُّ وَرِوَايَةُ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ رَوَوْا عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ عِنْدِي أَصَحُّ لِأَنَّ سَمَاعَهُمْ مِنْ أَبِي إِسْحَقَ فِي أَوْقَاتٍ مُخْتَلِفَةٍ وَإِنْ كَانَ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ أَحْفَظَ وَأَثْبَتَ مِنْ جَمِيعِ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ رَوَوْا عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ هَذَا الْحَدِيثَ فَإِنَّ رِوَايَةَ هَؤُلَاءِ عِنْدِي أَشْبَهُ لِأَنَّ شُعْبَةَ وَالثَّوْرِيَّ سَمِعَا هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ أَبِي إِسْحَقَ فِي مَجْلِسٍ وَاحِدٍ وَمِمَّا يَدُلُّ عَلَى ذَلِكَ مَا حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يَسْأَلُ أَبَا إِسْحَقَ أَسَمِعْتَ أَبَا بُرْدَةَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ فَقَالَ نَعَمْ فَدَلَّ هَذَا الْحَدِيثُ عَلَى أَنَّ سَمَاعَ شُعْبَةَ وَالثَّوْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ فِي وَقْتٍ وَاحِدٍ وَإِسْرَائِيلُ هُوَ ثِقَةٌ ثَبْتٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الَّذِي فَاتَنِي إِلَّا لَمَّا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ وَحَدِيثُ عَائِشَةَ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ هُوَ حَدِيثٌ عِنْدِي حَسَنٌ رَوَاهُ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ وَجَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَصْحَابِ الْحَدِيثِ فِي حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ ثُمَّ لَقِيتُ الزُّهْرِيَّ فَسَأَلْتُهُ فَأَنْكَرَهُ فَضَعَّفُوا هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ أَجْلِ هَذَا وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ قَالَ لَمْ يَذْكُرْ هَذَا الْحَرْفَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ إِلَّا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ وَسَمَاعُ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ لَيْسَ بِذَاكَ إِنَّمَا صَحَّحَ كُتُبَهُ عَلَى كُتُبِ عَبْدِ الْمَجِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ مَا سَمِعَ مِنْ ابْنِ جُرَيْجٍ وَضَعَّفَ يَحْيَى رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ وَالْعَمَلُ فِي هَذَا الْبَابِ عَلَى حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ وَأَبُو هُرَيْرَةَ وَغَيْرُهُمْ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ بَعْضِ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ أَنَّهُمْ قَالُوا لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ مِنْهُمْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيِّبِ وَالْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَشُرَيْحٌ وَإِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَغَيْرُهُمْ وَبِهَذَا يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
Esan digute [Ibn Abu Umar], esan digute [Sufyan bin 'Uyainah] [Ibn Juraij-ek] [Sulaiman bin Musa-k] [Az Zuhri-k] ['Urwah]-ek [Aisyah]-ek] Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela: 'Bere tutorearen baimenik gabe ezkontzen den emakume orok, bere ezkontza baliogabea da, bere ezkontza baliogabea da, bere ezkontza baliogabea da. Sexu-erasoa jasan badu, dote bat jasotzeko eskubidea du, bere senarrak bere genitalak legezko bihurtu dituelako. Bien artean liskar bat badago, orduan agintaria tutorerik ez duen pertsonaren tutore bihurtzen da'. Abu Isak esan zuen: 'Hau Hasan hadith bat da. [Yahya bin Sa'id Al Ansari], [Yahya bin Ayyub], [Sufyan Ats Tsauri] eta huffazh-en artean beste batzuk, [Ibn Juraij-ek] goian bezala kontatuta'. Abu Isak esan zuen; 'Abu Musaren hadithak eztabaidak ditu. [Isra`il], [Syarik bin Abdullah], [Abu Awanah], [Zuhair bin Mu'awiyah], [Qais bin Ar Rabi'] [Abu Ishaq]-etik [Abu Burdah]-tik [Abu Musa-tik] sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren eskutik. [Asbath bin Muhammad] eta [Zaid bin Hubab] [Yunus bin Abu Ishaq] [Abu Ishaq] [Abu Burdah] [Abu Musa] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetatik kontatu zuten. [Abu 'Ubaidah Al Haddad] [Yunus bin Abu Ishaq] [Abu Burdah] [Abu Musa] Sallallaahu 'alaihi Profetatik kontatu zuen goian bezala Abu Ishaq-en aipatu gabe. [Yunus bin Abu Ishaq]-engandik [Abu Ishaq]-engandik [Abu Burdah]-engandik [Abu Musa]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetatik ere kontatu zen. [Syu'bah] eta [Ats Tsauri]-k [Abu Ishaq]-engandik [Abu Burdah]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetatik kontatu zuten: 'Ez dago ezkontza baliogaberik tutore batekin ez badago'. Sufyanen lagunek aipatu zuten Sufyan-engandik, Abu Ishaq-engandik, Abu Burdah-engandik, Abu Musa-rengandik, eta haien narrazioa baliogabea dela, Abu Ishaq-engandik, Abu Burdah-engandik, Abu Musa-rengandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetatik kontatu zutena: 'Bat ere ez da baliozkoa tutore batekin ez badago'. Uste dut baliozkoagoa dela, Abu Ishaq-engandik une desberdinetan entzun baitzuten. Syu'bah eta Ats Tsauri hadith honetan Abu Ishaq-engandik kontatu diren guztiak baino seguruagoak eta errespetutsuagoak diren arren. Izan ere, nire ustez, haien historiak antzekoagoak dira, Syu'bahk eta Ats Tsaurik hadith hau Abu Ishaq-engandik entzun baitzuten bilera batean. Horren beste froga bat esan digutena da; [Mahmud bin Ghailanek] esan zuen; Esan digute [Abu Daud]-ek esan zuela; Jakinarazi digute [Syu'bahk] esaten; Entzun dut [Sufyan Ats Tsauri] galdetzen [Abu Ishaq]; entzun al diozu [Abu Burdah] esaten; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Ez dago ezkontza baliogaberik tutore batekin ez bada'. Hark erantzun zuen: 'Bai'. Hadith honek erakusten du Syu'bahk eta Ats Tsaurik hadith hau entzun zutela aldi berean. Isra`il fidagarria den pertsona da eta sendoa da Abu Ishaq-en haditha narratzerakoan. Muhammad bin Al Mutsanna-k esaten entzun dut; Abdurrahman bin Mahdi-k esaten entzun dut; Ez dut galduko Abu Ishaq-en Ats Tsauri hadith-a, baina amore ematen dut eta Israeli fidatzen naiz, hadith perfektuago bat kontatzera etorri zelako. Bien bitartean, Aisyah-en hadith-a kapitulu honetan sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarena da: "Ez dago ezkontza baliogabea tutore batekin izan ezik". Hasan hadith bat dela uste dut. [Ibn Juraij] [Sulaiman bin Musa] [Az-Zuhri] ['Urwah] [Aisyah] [Aisyah] Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en hadith hau kontatu zuen. [Hajjaj bin Arthah] eta [Ja'far bin Rabi'ah] [Az-Zuhri]-tik ['Urwah]-tik [Aisyah] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetatik kontatu zuten. Halaber, [Hisyam bin 'Urwah]-engandik [bere aita]-rengandik [Aisyah]-rengandik, sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, lafazh berdinarekin narratu zuen. Hadith aditu batzuek Az-Zuhri haditha eztabaidatzen dute 'Urwah-tik Aisyah-tik, sallallaahu 'alaihi wasallam-etik. Ibn Juraij-ek esan zuen: Az-Zuhrirekin elkartu nintzen, horri buruz galdetu nion, beraz, ukatu egin zuen eta hadith hau baztertu zuten horregatik. Yahya bin Ma'in-engandik aipatua; Isma'il bin Ibrahim-ek Ibn Juraij-ek entzun zuen ez zela horrela, baina bere liburuak berretsi zituen Abdul Majid bin Abdul Aziz bin Abu Rawwad-en liburuen gainean eta ez zuen Ibn Juraij-engandik entzun. Yahyak Isma'il bin Ibrahim-en historia itzuli zuen Ibn Juraij-engandik. Sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren lagunen artean, Umar bin Al Khaththab, Ali bin Abu Talib, Abdullah bin Abbas, Abu Hurairah eta beste batzuek sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren hadith-a ezarri zuten: 'Ez ezkontza tutore batekin izan ezik'. Era berean, tabi'inen artetik buruzaha' batzuek kontatzen dute. Argudiatzen dute; ez dago ezkontzarik tutorearekin izan ezik. Sa'id bin Musayyab, Al Hasan Al Bashri, Syuraikh, Ibrahim An Nakha'i, Umar bin Abdul Aziz eta beste batzuk dira. Hori da Sufyan Ats Tsauri, Al Auza'i, Abdullah bin Mubarak, Malik, Syafi'i, Ahmad eta Ishaqen iritzia ere.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1022
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْبَغَايَا اللَّاتِي يُنْكِحْنَ أَنْفُسَهُنَّ بِغَيْرِ بَيِّنَةٍقَالَ يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ رَفَعَ عَبْدُ الْأَعْلَى هَذَا الْحَدِيثَ فِي التَّفْسِيرِ وَأَوْقَفَهُ فِي كِتَابِ الطَّلَاقِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَفَعَهُ إِلَّا مَا رُوِيَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ مَرْفُوعًا وَرُوِي عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ هَذَا الْحَدِيثُ مَوْقُوفًا وَالصَّحِيحُ مَا رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلُهُ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِبَيِّنَةٍ هَكَذَا رَوَى أَصْحَابُ قَتَادَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِبَيِّنَةٍ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ نَحْوَ هَذَا مَوْقُوفًا وَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا لَا نِكَاحَ إِلَّا بِشُهُودٍ لَمْ يَخْتَلِفُوا فِي ذَلِكَ مَنْ مَضَى مِنْهُمْ إِلَّا قَوْمًا مِنْ الْمُتَأَخِّرِينَ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَإِنَّمَا اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا إِذَا شَهِدَ وَاحِدٌ بَعْدَ وَاحِدٍ فَقَالَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَغَيْرِهِمْ لَا يَجُوزُ النِّكَاحُ حَتَّى يَشْهَدَ الشَّاهِدَانِ مَعًا عِنْدَ عُقْدَةِ النِّكَاحِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ إِذَا أُشْهِدَ وَاحِدٌ بَعْدَ وَاحِدٍ فَإِنَّهُ جَائِزٌ إِذَا أَعْلَنُوا ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَغَيْرِهِ هَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ فِيمَا حَكَى عَنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَجُوزُ شَهَادَةُ رَجُلٍ وَامْرَأَتَيْنِ فِي النِّكَاحِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Esan digute [Yusuf bin Hammad Al Bashri], esan digute [Abdul A'la] [Sa'id-ek] [Qatadah-ek] [Jabir bin Zaid-ek] [Ibn Abbas-ek] esan duela, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Emakume adulteroak bayyinah gabe -hau da, tutore edo lekukorik gabe- ezkontzen direnak dira'. Yusuf bin Hammadek esan zuen; Abdul 'Alak hadith hau interpretatu zuen Tafsir Liburuan eta Thalaq Liburuan argitaratu zuen. Qutaibah-ri, Ghundarri, hots, Muhammad bin Ja'farri, Sa'id bin Abu 'Arubah-ri goiko haditharen antzera esan digu, baina ez du desitxuratzen eta hau baliozkoagoa da. Abu 'Isak esan zuen: 'Hadith hau ez da mahfuzh -esna- hadith bat. Ez dakigu marfu-n kontatu denik', Abdul 'Alari Sa'id-i Qatadah-tik kontatu zaiona izan ezik. Hadith hau Abdul 'Alarengandik Sa'idengandik mauquf eran kontatu zen. Baliozkoa da Ibn Abbasengandik mauquf batean kontatu zena, honako hau dioena: 'Ezkontza ez da baliozkoa bayyinah bat -lekuko edo tutore- ez badago'. Era berean, askok Sa'id bin Abu 'Arubahrengandik honelako esaerak mauquf eran kontatu dituzte. Hadith hau Imran bin Hushain, Anas eta Abu Hurairahrengandik kontatu zen. Hadith hau jakintsuek praktikatzen dute sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren eta Tabi'inen artean, eta haiek izan ezik, denek iritzi hau dute: ezkontza ez da baliozkoa lekukoekin ez bada. Inork ez du iritzi honekin bat egiten, mutaakhkhirin jakintsu batzuk izan ezik. Jakintsuak ez daude ados gai honetan, bi pertsonek bata bestearen atzetik deklaratzen badute, ez dira bat etortzen. Kufako eta beste batzuetako jakintsu gehienek iritzi hau dute: ezkontza ezin da egin bi pertsonek aldi berean deklaratu arte ezkontza-kontratuaren unean. Medinako ahlul-ek iritzi hau dute: Bi pertsonek aldi berean deklaratzea zilegi da, baldin eta iragartzen bada. Hau da Malik bin Anas-en eta beste batzuen iritzia. Hau da Ishaq-ek Medinako ahlul-en iritziari buruz esan zuena. Ahmadek eta Ishaq-ek uste dute gizon batek eta bi emakumek deklaratzea zilegi dela.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1023
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْثَرُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَعَلَّمَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّشَهُّدَ فِي الصَّلَاةِ وَالتَّشَهُّدَ فِي الْحَاجَةِ قَالَ التَّشَهُّدُ فِي الصَّلَاةِ التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَالتَّشَهُّدُ فِي الْحَاجَةِ إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا وَسَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا فَمَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَيَقْرَأُ ثَلَاثَ آيَاتٍقَالَ عَبْثَرٌ فَفَسَّرَهُ لَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ{ اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ }{ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا }{ اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا }قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ رَوَاهُ الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحٌ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ جَمَعَهُمَا فَقَالَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ وَأَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ قَالَ أَهْلُ الْعِلْمِ إِنَّ النِّكَاحَ جَائِزٌ بِغَيْرِ خُطْبَةٍ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَغَيْرِهِ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ
Esan digu [Qutaibah], esan digu ['Abtsarah bin Al Qasim] [Al A'mash]-tik [Abu Ishaq-etik] [Abu Al Ahwash-etik] [Abdullah-etik] esan zuen; 'Alaihi wasallam Messenger-ak otoitzaren tasyahud eta tasyahud behar batean irakatsi zigun. Esan zuen: 'Tashahud otoitzean: ATTAHIYYATU LILLAH WASH SHALAWATU WATH THAYYIBATU ASSALAMU'ALAIKA AYYUHAN NABIYYU WARAHMATULLAHI WA BARAKATUH ASSALAMU'ALAINA WA 'ALA IBADILLAHISH-SHALIHIN ASYHADU ASSALAMU'ALAIKA AYYUHAN NABIYYU WARAHMATULLAHI WA BARAKATUH ASSALAMU'ALAINA WA' 'ABDUHU WA RASULUH - Ohore guztiak Allahrenak dira, bakea eta bedeinkapenak Ala. Haren bakea, errukia eta bedeinkapena zure gainean izan daitezela, Profeta. Bakea izan bedi gurekin eta Alaren zerbitzari zintzoen gainean. Lekuko egiten dut ez dagoela Ala beste jainkorik. Eta lekuko egiten dut Muhammad Ala-ren zerbitzaria eta Bere mezularia dela. Hajah sermoiko tasyahuda hau da: INNALHAMDA LILLAH NASTA'INIHU WA NASTAGHFIRUHU WA NA'UDZU BILLAHI MIN SYURURI ANFUSINA WA SAYYI`ATI A'MALINA, FAMAN YAHDIHILLAHU FALA MUDLILLALAH WA MAN YUDLLILHU FALA HADIYALAH, ASYHADU ASYHADU AN LAILAHA ILLALLAH WA ASYHADU ANNA MUHAMMADAN 'ABDUHU WA RASULUH - Goraipamen guztia Ala-ri zor zaio, Bere laguntza eta barkamena bilatzen ditugu. Ala-rengan babesa bilatzen dugu geure gaitzetik eta gure egintza gaitzetik. Ala-k gidaritza ematen diona, inork ez du bidetik eramango. Engainatuta dagoena, inork ezin du gidatu. Diot ez dagoela Ala beste jainkorik, eta diot Muhammad dela Bere zerbitzaria eta Bere mezularia-, ondoren irakurri hiru bertso'. 'Abtsarrek esan zuen; Sufyan Ats Tsaurik bertsoa azaldu zuen: 'Izan zaitezte benetan debotoak eta ez hil Islam egoeran izan ezik'. Eta bertsoa: 'Eta izan beldur Ala, elkarri galdetzen diozuen izena erabiliz, eta mantendu adiskidetasun harremanak. Izan ere, Ala beti zaintzen zaituzte eta zaintzen zaituzte'. Eta bertsoa: 'Eta izan beldur Ala eta esan hitz egokiak'. -Abu Isa At Tirmidhi- esan zuen; 'Haditha 'Adi bin Hatim'-engandik kontatu zen. Abu Isak esan zuen: 'Abdullahren haditha Hasan haditha da. [Al A'masyk]-k [Abu Ishaq]-engandik [Abu Al Ahwash]-engandik [Abdullah]-engandik Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam'-engandik kontatu zuen. [Syu'bah] [Abu Ishaq] [Abu 'Ubaidah] [Abdullah] Sallallaahu 'alaihi wasallam Profetatik kontatua. Bi hadith-ak benetakoak dira [Israelek] bildu dituelako. [Abu Ishaq] [Abu Al Ahwash]-tik [Abu 'Ubaidah] [Abdullah bin Mas'ud] [Abdullah bin Mas'ud] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetatik esan zuen. Jakintsuek diote; 'Predikurik gabe ezkondu zaitezke'. Hau da Sufyanen eta besteen iritzia.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1024
حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ خُطْبَةٍ لَيْسَ فِيهَا تَشَهُّدٌ فَهِيَ كَالْيَدِ الْجَذْمَاءِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Esan digu [Abu Hisham Ar Rifa'ik], esan digu [Muhammad bin Fudlailek] ['Ashim bin Kulaibek] [bere aitak] [Abu Hurairahk] esan duela; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zuen: 'Shahada esaten ez den sermoi oro esku hila bezalakoa da'. Abu 'Isak esan zuen: 'Hau hasan sahih gharib hadith bat da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1025
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُنْكَحُ الثَّيِّبُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ وَلَا تُنْكَحُ الْبِكْرُ حَتَّى تُسْتَأْذَنَ وَإِذْنُهَا الصُّمُوتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ وَالْعُرْسِ بْنِ عَمِيرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الثَّيِّبَ لَا تُزَوَّجُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ وَإِنْ زَوَّجَهَا الْأَبُ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَسْتَأْمِرَهَا فَكَرِهَتْ ذَلِكَ فَالنِّكَاحُ مَفْسُوخٌ عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي تَزْوِيجِ الْأَبْكَارِ إِذَا زَوَّجَهُنَّ الْآبَاءُ فَرَأَى أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْأَبَ إِذَا زَوَّجَ الْبِكْرَ وَهِيَ بَالِغَةٌ بِغَيْرِ أَمْرِهَا فَلَمْ تَرْضَ بِتَزْوِيجِ الْأَبِ فَالنِّكَاحُ مَفْسُوخٌ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ تَزْوِيجُ الْأَبِ عَلَى الْبِكْرِ جَائِزٌ وَإِنْ كَرِهَتْ ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Esan digu [Ishaq bin Manshur], esan digu [Muhammad bin Yusuf], esan digu [Al Auza'i]-k [Yahya bin Abu Kathir-ek] [Abu Salamah-ek] [Abu Hurairah-ek] esan zuen; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Alargun bat ez da ezkondu behar baimena eta iritzia eskatu arte, neska bat, berriz, ez da ezkondu behar baimena eskatu arte. Bere baimena bere isiltasuna da'. -Abu Isa At Tirmidhi- esan zuen: 'Haditha Umar, Ibn Abbas Aisyah eta Al 'Urs bin 'Amirah'-engandik kontatu zen. Abu Isak esan zuen: 'Abu Hurairah-ren haditha autentikoa Hasan hadith bat da. Hadith hau praktikatzean, jakintsuek uste dute; alargun bat ezin da ezkondu bere iritzia eta baimena eskatu arte. Aitak hori gabe ezkontzen badu, eta ez bazaio gustatzen, ezkontza hautsi eta baliogabea da jakintsu gehienen arabera, oro har. Jakintsuek ez dute iritzirik birjinak ezkontzearen inguruan, aitek ezkontzen badituzte. Kufako eta beste leku batzuetako jakintsu gehienek uste dute aita batek birjina batekin pubertaroa iritsi ondoren ezkontzen badu haren baimenik gabe eta ezkontza onartu nahi ez badu, ezkontza baliogabea dela. Medinako biztanle batzuek uste dute ezkontza onargarria dela, nahiz eta ez gustatu. Malik ibn Anas, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia ere horixe da.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1026
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَيِّمُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْبِكْرُ تُسْتَأْذَنُ فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَاهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ رَوَاهُ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَقَدْ احْتَجَّ بَعْضُ النَّاسِ فِي إِجَازَةِ النِّكَاحِ بِغَيْرِ وَلِيٍّ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَيْسَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَا احْتَجُّوا بِهِ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ وَهَكَذَا أَفْتَى بِهِ ابْنُ عَبَّاسٍ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ وَإِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَيِّمُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْوَلِيَّ لَا يُزَوِّجُهَا إِلَّا بِرِضَاهَا وَأَمْرِهَا فَإِنْ زَوَّجَهَا فَالنِّكَاحُ مَفْسُوخٌ عَلَى حَدِيثِ خَنْسَاءَ بِنْتِ خِدَامٍ حَيْثُ زَوَّجَهَا أَبُوهَا وَهِيَ ثَيِّبٌ فَكَرِهَتْ ذَلِكَ فَرَدَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِكَاحَهُ
[Qutaibah bin Sa'idek] [Malik bin Anas]-engandik [Abdullah bin Al Fadl]-engandik [Nafi' bin Jubair bin Muth'im]-engandik [Ibn Abbas]-engandik kontatu zigun Alaren Mezulariak (bakea eta Alaren bedeinkapenak berarengan) esan zuela: 'Alargunak eskubide gehiago du bere buruaren gainean bere tutoreak baino, birjina bati baimena eskatu behar zaion bitartean eta bere baimena bere isiltasuna da'. Hau hasan sahih hadith bat da. [Syu'bah] eta [Ats Thauri]-k [Malik bin Anas]-engandik kontatu zuten. Batzuek argudiatzen dute tutorerik gabe ezkontzea zilegi dela hadith honetan oinarrituta, baina hadith hau ezin da frogatzat erabili, Ibn Abbas-engandik Profeta-rengandik (bakea eta Alaren bedeinkapenak berarengan) iturri askotatik kontatu baita: 'Ez dago ezkontzarik tutorerik gabe'. Era berean, Ibn Abbasek fatwa bat eman zuen Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en ondoren, ez dagoela ezkontzarik tutorerik gabe esan ondoren. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en hitzen esanahia: 'Alargunak bere tutoreak baino eskubide gehiago ditu bere buruaren gainean'. Jakintsu gehienen arabera, tutoreak ezin du harekin ezkondu, bere baimena eta aginduak ez badira. Oraindik ezkonduta badago, ezkontza baliogabea da, Khansa` bint Khidam-en haditharen arabera, non bere aitak ezkondu egin zuen alarguna izan arren eta hori gorrotatzen zuen. Beraz, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek ezkontza bertan behera utzi zuen.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1027
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْيَتِيمَةُ تُسْتَأْمَرُ فِي نَفْسِهَا فَإِنْ صَمَتَتْ فَهُوَ إِذْنُهَا وَإِنْ أَبَتْ فَلَا جَوَازَ عَلَيْهَا يَعْنِي إِذَا أَدْرَكَتْ فَرَدَّتْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي تَزْوِيجِ الْيَتِيمَةِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْيَتِيمَةَ إِذَا زُوِّجَتْ فَالنِّكَاحُ مَوْقُوفٌ حَتَّى تَبْلُغَ فَإِذَا بَلَغَتْ فَلَهَا الْخِيَارُ فِي إِجَازَةِ النِّكَاحِ أَوْ فَسْخِهِ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا يَجُوزُ نِكَاحُ الْيَتِيمَةِ حَتَّى تَبْلُغَ وَلَا يَجُوزُ الْخِيَارُ فِي النِّكَاحِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَغَيْرِهِمَا مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِذَا بَلَغَتْ الْيَتِيمَةُ تِسْعَ سَنِينَ فَزُوِّجَتْ فَرَضِيَتْ فَالنِّكَاحُ جَائِزٌ وَلَا خِيَارَ لَهَا إِذَا أَدْرَكَتْ وَاحْتَجَّا بِحَدِيثِ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَنَى بِهَا وَهِيَ بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ وَقَدْ قَالَتْ عَائِشَةُ إِذَا بَلَغَتْ الْجَارِيَةُ تِسْعَ سِنِينَ فَهِيَ امْرَأَةٌ
Esan digu [Qutaibah], esan digu [Abdul Aziz bin Muhammad]-ek [Muhammad bin 'Amr]-ek [Abu Salamah]-ek [Abu Hurairah]-ek esan zuen; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Umezurtz emakumeei - ezkondu nahi badute - iritzia eta baimena eskatu behar zaie. Isiltzen bada, hori bere baimena da. Uko egiten badio, ezin da behartu'. Horrek esan nahi du pubertaroa iritsi bazara eta ezkontzeari uko egiten badiozu. Haditha Abu Musa, Ibn Umar eta 'Aisyah-engandik kontatu zen. Abu 'Isak esan zuen: 'Abu Hurairah-en haditha hasan hadith bat da. Jakintsuek iritzi desberdinak zituzten umezurtz baten ezkontzari buruz; batzuk iritzi hau dute: umezurtz bat ezkontzen bada, ezkontzaren jarraipena heldutasunera iritsi arte itxaroten du, pubertaroa iritsi bada, ezkontzarekin jarraitzea edo bertan behera uztea aukera dezake. Hori da tabi'in batzuen eta besteen iritzia. Jakintsu batzuen iritzia da: ez da zilegi umezurtz batekin ezkontzea heldutasunera iritsi arte, eta ez dago khiyarrik ezkontzan. Hori da Sufyan Ats Tsauri, Syafi'i eta beste jakintsu batzuen iritzia. Bitartean, Ahmadek eta Ishaqek esan zuten: umezurtz batek bederatzi urte baditu, gero ezkontzen bada eta borondatea badu, orduan ezkontza baliozkoa da eta ezin du aukeratu pubertarora iritsi den ala ez. Biek Aisyah-ren hadith-ean oinarritzen dira. Hark dio: "Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek bederatzi urterekin hasi zen berarekin sexu harremanak izaten". Aishak esan zuen: "Neska batek bederatzi urte baditu, dagoeneko heldua da".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1028
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ زَوَّجَهَا وَلِيَّانِ فَهِيَ لِلْأَوَّلِ مِنْهُمَا وَمَنْ بَاعَ بَيْعًا مِنْ رَجُلَيْنِ فَهُوَ لِلْأَوَّلِ مِنْهُمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ فِي ذَلِكَ اخْتِلَافًا إِذَا زَوَّجَ أَحَدُ الْوَلِيَّيْنِ قَبْلَ الْآخَرِ فَنِكَاحُ الْأَوَّلِ جَائِزٌ وَنِكَاحُ الْآخَرِ مَفْسُوخٌ وَإِذَا زَوَّجَا جَمِيعًا فَنِكَاحُهُمَا جَمِيعًا مَفْسُوخٌ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Esan digute [Qutaibah], esan digute [Ghundar], esan digute [Sa'id bin Abu 'Arubah-ek] [Qatadah-ek] [Al Hasan-ek] [Samurah bin Jundab-ek] esan digutela, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Bi santurekin ezkonduta dagoen emakumearentzat, lehenengo ezkontza baliozkoa da. Bi pertsonari salgaia saltzen dienarentzat, lehenengo -transakzioa- baliozkoa da'. Abu Isak esan zuen: 'Hau Hasan-en hadith bat da. Jakintsuek hadith hau praktikatzen dute. Ez dugu ezagutzen gai honen inguruko desadostasunik. Tutoreetako batek beste tutorearen aurretik ezkontzen bada, lehenengo ezkontza onargarria da eta bigarren ezkontza hautsi egiten da. Biak aldi berean ezkontzen badira, bi ezkontzak berdin kaltetuta daude. Hori da Ats Tsauri, Ahmad eta Ishaq-en iritzia ere.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1029
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ زُهَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا عَبْدٍ تَزَوَّجَ بِغَيْرِ إِذْنِ سَيِّدِهِ فَهُوَ عَاهِرٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يَصِحُّ وَالصَّحِيحُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ جَابِرٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ نِكَاحَ الْعَبْدِ بِغَيْرِ إِذْنِ سَيِّدِهِ لَا يَجُوزُ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَغَيْرِهِمَا بِلَا اخْتِلَافٍ
Esan digute [Ali bin Hujr], esan digute [Al Walid bin Muslim] [Zuhair bin Muhammad]-engandik [Abdullah bin Muhammad bin 'Aqil]-engandik [Jabir bin Abdullah]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuenez: 'Bere tutorearen baimenik gabe ezkontzen den edozein esklabo adulterioa da'. -Abu Isa At Tirmidhi- esan zuen: 'Hadith esanguratsuena Ibn Umar-engandik kontatu zen'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetan Jabir hadithak kontatzen du, eta Hasan hadith bat da. Batzuek argudiatzen dute hadith hau [Abdullah bin Muhammad bin 'Aqil]-engandik [Ibn Umar]-engandik sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarengandik datorrela, baina hori ez da baliozkoa. Benetakoa Abdullah bin Muhammad bin 'Aqil-engandik Jabir-etik da. Profetaren (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarengan izan daitezela) lagunen artean zeuden jakintsuek eta beste batzuek praktikatzen zuten hau, esklabo baten ezkontza bere tutorearen baimenik gabe ez dela zilegi esanez. Ahmaden eta Ishaqen eta beste batzuen iritzia ere horixe da, iritzi desberdintasunik gabe.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1030
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ جَابِرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا عَبْدٍ تَزَوَّجَ بِغَيْرِ إِذْنِ سَيِّدِهِ فَهُوَ عَاهِرٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Egiaz esan digute [Sa'id bin Yahya bin Sa'id Al Umawi-k], esan digute [bere aitak] [Ibn Juraij-ek] [Abdullah bin Muhammad bin 'Aqil-ek] [Jabir-ek] esan digula, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuenetik: 'Bere nagusiaren baimenik gabe ezkontzen den esklabo oro adulterioa da'. Abu Isak esan zuen: 'Hau Hasan hadith autentikoa da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1031
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ امْرَأَةً مِنْ بَنِي فَزَارَةَ تَزَوَّجَتْ عَلَى نَعْلَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَضِيتِ مِنْ نَفْسِكِ وَمَالِكِ بِنَعْلَيْنِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَأَجَازَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي حَدْرَدٍ الْأَسْلَمِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَهْرِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَهْرُ عَلَى مَا تَرَاضَوْا عَلَيْهِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ لَا يَكُونُ الْمَهْرُ أَقَلَّ مِنْ رُبْعِ دِينَارٍ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ لَا يَكُونُ الْمَهْرُ أَقَلَّ مِنْ عَشَرَةِ دَرَاهِمَ
Esan digu [Muhammad bin Basyarrek], esan digu [Yahya bin Sa'id], [Abdurrahman bin Mahdik] eta [Muhammad bin Ja'far-ek] esan zutela; esan digu [Syu'bahk] ['Ashim bin 'Ubaidullah-ek] esan zuela; Entzun diot [Abdullah bin 'Amir bin Rabi'ah-ri] [bere aitarengandik] Banu Fazarah-eko emakume bat zegoela sandalia pare baten moduan dote batekin ezkondu zena. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek galdetu zuen: 'Prest al zaude bi sandalia hauek zuretzat eta zure aberastasunerako janzteko?' Hark erantzun zuen: 'Bai'. -'Amir bin Rabi'ah-ek- esan zuen; -Profetak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek baimendu zuen. -Abu Isa At Tirmidhi-k- esan zuen; Haditha Umar, Abu Hurairah, Sahl bin Sa'ad, Abu Sa'id, Anas, 'Aisyah, Jabir eta Abu Hadrad Al Aslami-rengandik kontatu zen. Abu 'Isak esan zuen: 'Amir bin Rabi'ah-ren haditha benetako haditha da. Jakintsuak ez daude ados doteari buruz. Jakintsu batzuek diote: dotearen zenbatekoa bi aldeek adostutakoaren araberakoa da. Hau da Sufyan Ats Tsauri, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Bien bitartean, Malik bin Anas-ek honako iritzi hau du: dotea ezin da dinar laurden bat baino gutxiago izan. Kufa ahlul batzuek honako iritzi hau dute: dotea ezin da hamar dinar baino gutxiago izan'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1032
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ عِيسَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ الصَّائِغُ قَالَا أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ إِنِّي وَهَبْتُ نَفْسِي لَكَ فَقَامَتْ طَوِيلًا فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَزَوِّجْنِيهَا إِنْ لَمْ تَكُنْ لَكَ بِهَا حَاجَةٌ فَقَالَ هَلْ عِنْدَكَ مِنْ شَيْءٍ تُصْدِقُهَا فَقَالَ مَا عِنْدِي إِلَّا إِزَارِي هَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِزَارُكَ إِنْ أَعْطَيْتَهَا جَلَسْتَ وَلَا إِزَارَ لَكَ فَالْتَمِسْ شَيْئًا قَالَ مَا أَجِدُ قَالَ فَالْتَمِسْ وَلَوْ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ قَالَ فَالْتَمَسَ فَلَمْ يَجِدْ شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ مَعَكَ مِنْ الْقُرْآنِ شَيْءٌ قَالَ نَعَمْ سُورَةُ كَذَا وَسُورَةُ كَذَا لِسُوَرٍ سَمَّاهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَوَّجْتُكَهَا بِمَا مَعَكَ مِنْ الْقُرْآنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ الشَّافِعِيُّ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَيْءٌ يُصْدِقُهَا فَتَزَوَّجَهَا عَلَى سُورَةٍ مِنْ الْقُرْآنِ فَالنِّكَاحُ جَائِزٌ وَيُعَلِّمُهَا سُورَةً مِنْ الْقُرْآنِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ النِّكَاحُ جَائِزٌ وَيَجْعَلُ لَهَا صَدَاقَ مِثْلِهَا وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Esan zigun [Al Hasan bin Ali Al Khalal], esan zigun [Ishaq bin Isa] eta [Abdullah bin Nafi' Ash Sha`igh]-ek esan zuen: [Malik bin Anas]-ek [Abu Hazim bin Dinar-ek] [Sahl bin Sa'ad As Sa'idi-k] jakinarazi digu Ala-ren Mezularia, sallallaahu 'alaihi wasallam, emakume batek hurbildu eta esan ziola: 'Zuri ematen dizut neure burua'. Denbora luzez egon zen zutik. Bazen gizon bat esan zuena: 'Alaren Mezularia, ezkondu iezadazu, gustatzen ez bazaizu'. Galdetu zion: 'Baduzu ezer doterako?'. Erantzun zuen: 'Ez daukat ezer gorputzean daramatzadan arropaz gain'. Rasulullah, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, erantzun zuen: 'Zure arropa ematen baduzu, arroparik gabe esertzen zara. Bilatu besteak!'. Erantzun zuen: 'Ez dago bat ere'. Esan zuen: 'Bilatu burdinazko eraztun bat ere'. Bilatu egin zuen, baina oraindik ez zuen aurkitu. Alaren Mezulariak (bakea eta bedeinkapena haren gainean izan dadila) galdetu zion: "Koranaren bertsoak buruz ikasten dituzu?". Hark erantzun zion: "Bai, halako eta halako surak". Sura batzuk errezitatu zituen. Alaren Mezulariak (bakea eta bedeinkapena haren gainean izan dadila) esan zuen: "Koranaren bertsoak buruz ikastearen dotearekin ezkonduko zaitut". Abu Isak esan zuen: "Hau hasan sahih hadith bat da". Imam Shafi'ik hadith honetan oinarritutako iritzia zuen. Esan zuen: "Dote gisa ezer ez badu, Koranaren sura batzuekin ezkondu dezake. Ezkontza zilegi da eta Koranaren sura batzuk irakatsi behar dizkio. Jakintsu batzuen iritzia da: ezkontza zilegi da eta horren baliokidea den dote bat ordaindu behar du. Hau da Kufa, Ahmad eta Ishaq herriaren iritzia".
Hadith
Imam Tirmidzi : 1033
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيِّ قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِأَلَا لَا تُغَالُوا صَدُقَةَ النِّسَاءِ فَإِنَّهَا لَوْ كَانَتْ مَكْرُمَةً فِي الدُّنْيَا أَوْ تَقْوَى عِنْدَ اللَّهِ لَكَانَ أَوْلَاكُمْ بِهَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا عَلِمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَكَحَ شَيْئًا مِنْ نِسَائِهِ وَلَا أَنْكَحَ شَيْئًا مِنْ بَنَاتِهِ عَلَى أَكْثَرَ مِنْ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيُّ اسْمُهُ هَرِمٌ وَالْأُوقِيَّةُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَرْبَعُونَ دِرْهَمًا وَثِنْتَا عَشْرَةَ أُوقِيَّةً أَرْبَعُ مِائَةٍ وَثَمَانُونَ دِرْهَمًا
Esan digu [Ibn Abu Umarrek], esan digu [Sufyan bin 'Uyainahk] [Ayyubek] [Ibn Sirrin]-ek [Abu Al 'Ajfa` As Sulamik] esan zuen; [Umar bin Khaththab]-ek esan zuen: 'Ez izan gehiegi emakume baten dote ordaintzean. Hori benetan munduan aintza edo Allahren aurrean pietate bat balitz, ziur aski Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek egingo zukeen. Ikusi nuen ez zituela bere emazteak ezkondu, ezta bere alabak ere - hamabi Uqiyyah baino gehiagoko dotearekin'. Abu Isak esan zuen: 'Hau Hasan hadith autentikoa da. Abu Al Ajfa` As Sulami Harim deitzen zen. Uqiyah bat, jakintsuen arabera, berrogei dirham dira. Hamabi Uqiyah laurehun eta laurogei dirham dira'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1034
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَ صَفِيَّةَ وَجَعَلَ عِتْقَهَا صَدَاقَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ صَفِيَّةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَكَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُجْعَلَ عِتْقُهَا صَدَاقَهَا حَتَّى يَجْعَلَ لَهَا مَهْرًا سِوَى الْعِتْقِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
Esan digute [Qutaibah-ek], esan digute [Abu 'Awanah-ek] [Qatadah-ek] eta [Abdul Aziz bin Shuhaib-ek] [Anas bin Malik-ek] Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, Shafiyyah askatu eta askapena dote gisa egin zuela. -Abu Isa At Tirmidhi- esan zuen: 'Shafiyyah-ek kontatutako hadith esanguratsuena'. Abu Isak esan zuen: 'Anas Hadith Hau Hasan hadith autentikoa da. Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagunen artean dauden jakintsu batzuek eta beste batzuek praktikatu zuten hau. Hau da Shafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia ere. Batzuek gorroto dute dote gisa askatzea, beraz, beste dote bat dago. Baina lehenengo iritzia baliozkoagoa da'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1035
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ عَبْدٌ أَدَّى حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ فَذَاكَ يُؤْتَى أَجْرَهُ مَرَّتَيْنِ وَرَجُلٌ كَانَتْ عِنْدَهُ جَارِيَةٌ وَضِيئَةٌ فَأَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ أَدَبَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا ثُمَّ تَزَوَّجَهَا يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ فَذَلِكَ يُؤْتَى أَجْرَهُ مَرَّتَيْنِ وَرَجُلٌ آمَنَ بِالْكِتَابِ الْأَوَّلِ ثُمَّ جَاءَ الْكِتَابُ الْآخَرُ فَآمَنَ بِهِ فَذَلِكَ يُؤْتَى أَجْرَهُ مَرَّتَيْنِحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ وَهُوَ ابْنُ حَيٍّ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي مُوسَى حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ وَرَوَى شُعْبَةُ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحِ بْنِ حَيٍّ وَصَالِحُ بْنُ صَالِحِ بْنِ حَيٍّ هُوَ وَالِدُ الْحَسَنِ بْنِ صَالِحِ بْنِ حَيٍّ
Esan digu [Hannad], esan digu [Ali bin Mushir]-ek [Al Fadl bin Yazid]-ek [Ash Sy'abi]-ek [Abu Burdah bin Abu Musa]-ek [bere aitak] esan zuen; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: '-Badira- hiru talde bi aldiz emango zaien saria; Jainkoaren betebeharrak eta beren nagusien betebeharrak betetzen dituzten esklaboak. Esklabo eder bat zuen gizon batek, ondo hezi eta askatu zuen, gero Alaren mesedetan ezkondu zen harekin. Pertsona batek lehenengo liburuan sinesten du, gero beste liburu bat dator eta bertan sinesten du'. Esan digute [Ibn Abu Umar], esan digute [Sufyan]-ek [Salih bin Salih]-ek, hau da, Ibn Hay-ek [Ash Sya'bi]-ek [Abu Burdah]-ek [Ibn Musa]-ek Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen esanahian. Abu Isak esan zuen; Abu Musaren hadith hasan sahih hadith bat da. Abu Burdah bin Abu Musaren izena 'Amir bin Abdullah bin Qais zen. [Syu'bah] eta [Sufyan Ats Tsauri] Hadith hau kontatu zuten [Salih bin Salih bin Hay] Salih bin Salih bin Hay, Al Hasan bin Salih bin Hay'ren aitaren eskutik.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1036
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ نَكَحَ امْرَأَةً فَدَخَلَ بِهَا فَلَا يَحِلُّ لَهُ نِكَاحُ ابْنَتِهَا وَإِنْ لَمْ يَكُنْ دَخَلَ بِهَا فَلْيَنْكِحْ ابْنَتَهَا وَأَيُّمَا رَجُلٍ نَكَحَ امْرَأَةً فَدَخَلَ بِهَا أَوْ لَمْ يَدْخُلْ بِهَا فَلَا يَحِلُّ لَهُ نِكَاحُ أُمِّهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا يَصِحُّ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ وَإِنَّمَا رَوَاهُ ابْنُ لَهِيعَةَ وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ وَابْنُ لَهِيعَةَ يُضَعَّفَانِ فِي الْحَدِيثِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ امْرَأَةً ثُمَّ طَلَّقَهَا قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا حَلَّ لَهُ أَنْ يَنْكِحَ ابْنَتَهَا وَإِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الِابْنَةَ فَطَلَّقَهَا قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا لَمْ يَحِلَّ لَهُ نِكَاحُ أُمِّهَا لِقَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى{ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ }وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Esan digute [Qutaibah], esan digute [Ibn Lahi'ah] ['Amr bin Shua'ib-ek] [bere aita]-rengandik [bere aitona]-rengandik] Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Emakume batekin ezkondu eta harekin sexu-harremanak izan dituen gizonak ezin du bere haurrarekin ezkondu. Harekin sexu-harremanik izan ez baduzu, bere haurrarekin ezkondu zaitezke. Emakume batekin ezkondu den edozein gizonek, harekin sexu-harremanak izan dituen ala ez, ezin du bere amarekin ezkondu'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau ez da baliozkoa bere sanad-ari dagokionez, [Ibn Lahi'ah]-engandik eta [Al Mutsanna bin Shabbah]-engandik [Amr bin Syu'aib-engandik] kontatua baita, Al Mutsanna bin Shabbah eta Ibn Lahi'ah hadith-aren narrazioan interpretatu ziren bitartean. Hadith hau jakintsu gehienek praktikatzen dute. Argudiatu zuten: Gizon batek emakume batekin ezkondu eta gero harekin sexu-harremanak izan aurretik dibortziatzen badu, bere haurrarekin ezkondu daiteke. Alaba batekin ezkontzen bada eta gero harekin sexu-harremanak izan aurretik dibortziatzen bada, ez du haren amarekin ezkondu ahal izango. Hau Allah Ta'alaren hitzetan oinarritzen da: 'Eta zuen emazteen amaginarrebekin-...'. Hau da Syafi'i, Ahmad eta Ishaq'-en iritzia.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1037
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَتْ امْرَأَةُ رِفَاعَةَ الْقُرَظِيِّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي كُنْتُ عِنْدَ رِفَاعَةَ فَطَلَّقَنِي فَبَتَّ طَلَاقِي فَتَزَوَّجْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الزَّبِيرِ وَمَا مَعَهُ إِلَّا مِثْلُ هُدْبَةِ الثَّوْبِ فَقَالَ أَتُرِيدِينَ أَنْ تَرْجِعِي إِلَى رِفَاعَةَ لَا حَتَّى تَذُوقِي عُسَيْلَتَهُ وَيَذُوقَ عُسَيْلَتَكِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَالرُّمَيْصَاءِ أَوْ الْغُمَيْصَاءِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثَلَاثًا فَتَزَوَّجَتْ زَوْجًا غَيْرَهُ فَطَلَّقَهَا قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا أَنَّهَا لَا تَحِلُّ لِلزَّوْجِ الْأَوَّلِ إِذَا لَمْ يَكُنْ جَامَعَ الزَّوْجُ الْآخَرُ
Esan digute [Ibn Abu Umar] eta [Ishaq bin Mansur]-ek esan zuela: Esan digute [Sufyan bin 'Uyainah]-ek [Az Zuhri]-tik ['Urwah]-tik [Aisyah]-tik esan zuela: 'Rifa'ah Al Quradli-ren emazteak Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin topo egin zuen. Esan zuen: 'Rifa'ah-ren emaztea naiz, talak ba'in-ekin dibortziatu nau. Gero Abdurrahman bin Zubair-ekin ezkondu nintzen. Oihal baten ertza bezalakoa zela gertatu zen - inpotente -'. Galdetu zuen: 'Rifa'ah-rengana itzuli nahi duzu? Ez egin bere eztia dastatu arte eta berak zure eztia dastatu arte -do jima'-''. -Abu Isa At Tirmidhi- esan zuen: 'Haditha Umar, Anas, Rumaisha` edo Ghumaisha` eta Abu Hurairah-engandik kontatu zen'. Abu Isak esan zuen; "Aisharen haditha hasan sahih haditha da. Jakintsu gehienek, Profetaren (bakea eta bedeinkapenak haren gainean izan daitezela) lagunak eta beste batzuk barne, uste dute gizon batek bere emaztea hiru aldiz dibortziatzen badu —hirukoitza dibortzio— eta gero beste gizon batekin ezkontzen bada. Orduan —senarrak— dibortziatzen badu ezkontza kontsumitu aurretik, orduan ez zaiola zilegi lehenengo senarrak hori egitea, baldin eta —emakumeak— oraindik ez badu bigarren senarrarekin ezkontza kontsumitu."
Hadith
Imam Tirmidzi : 1038
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زُبَيْدٍ الْأَيَامِيُّ حَدَّثَنَا مُجَالِدٌ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَعَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَاإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَنَ الْمُحِلَّ وَالْمُحَلَّلَ لَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ وَجَابِرٍ حَدِيثٌ مَعْلُولٌ وَهَكَذَا رَوَى أَشْعَثُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ عَامِرٍ هُوَ الشَّعْبِيُّ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ وَعَامِرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَائِمِ لِأَنَّ مُجَالِدَ بْنَ سَعِيدٍ قَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَلِيٍّ وَهَذَا قَدْ وَهِمَ فِيهِ ابْنُ نُمَيْرٍ وَالْحَدِيثُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ وَقَدْ رَوَاهُ مُغِيرَةُ وَابْنُ أَبِي خَالِدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ
Esan digu [Abu Sa'id Al Asyaj-ek], esan digu [Ash 'ats bin Abdurrahman bin Zubaid Al Ayami-k], esan digu [Mujalid-ek] [Ats Sya'bi-rengandik] [Jabir bin Abdullah-engandik] eta [Harits-ek] [Ali-rengandik] biek esan zuten: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek al muhil eta al muhallal lahu madarikatu zituen'. -Abu Isa At Tirmidhi-k esan zuen: 'Haditha Ibn Mas'ud, Abu Hurairah, 'Uqbah bin Amir eta Ibn Abbas-engandik kontatua da'. Abu 'Isak esan zuen: 'Ali eta Jabirren hadith-ean akats bat dago. Horrela, [Ash'ats bin Abdurrahman-ek] [Mujalid-engandik] [Amir-engandik] kontatu zuen - Ash Sya'bi da - [Al Harith-engandik] [Ali-rengandik] eta Amirrek [Jabir bin Abdullah-engandik] Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik kontatu zuen. Hadith hau ez da sendoa, Mujalid bin Sa'id jakintsu batzuek ahultzat sailkatu zutelako, horien artean Ahmad bin Hanbal. Abdullah bin Numair-ek hadith hau Mujalid-engandik Amirretik Jabir bin Abdullah-engandik Ali-tik kontatu zuen. Ibn Numair-ek akats bat egin zuen bertan. Lehenengo haditha benetakoagoa da, [Mughirah] eta [Ibn Abu Khalid]-ek eta beste batzuek ere kontatu zutelako [Ash Sya'bi]-tik [Al Harith]-etik [Ali]-tik.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1039
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُحِلَّ وَالْمُحَلَّلَ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَيْسٍ الْأَوْدِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَرْوَانَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَغَيْرُهُمْ وَهُوَ قَوْلُ الْفُقَهَاءِ مِنْ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَذْكُرُ عَنْ وَكِيعٍ أَنَّهُ قَالَ بِهَذَا و قَالَ يَنْبَغِي أَنْ يُرْمَى بِهَذَا الْبَابِ مِنْ قَوْلِ أَصْحَابِ الرَّأْيِ قَالَ جَارُودُ قَالَ وَكِيعٌ وَقَالَ سُفْيَانُ إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ لِيُحَلِّلَهَا ثُمَّ بَدَا لَهُ أَنْ يُمْسِكَهَا فَلَا يَحِلُّ لَهُ أَنْ يُمْسِكَهَا حَتَّى يَتَزَوَّجَهَا بِنِكَاحٍ جَدِيدٍ
Esan digu [Mahmud bin Ghailan], esan digu [Abu Ahmad Az Zubairi] esan digu [Sufyan] [Abu Qais] [Huzail bin Syurahbil] [Abdullah bin Mas'ud]-tik [Abdullah bin Mas'ud]-tik; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam madarikatua al muhil eta al muhallal lahu'. Abu Isak esan zuen; 'Hau benetako Hasan hadith bat da. Abu Qais Al Audi Abdurrahman bin Tsarwan izendatu zuten. Hadith hau sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik ere kontatu zen bide askotan. Sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren lagunen artean, Umar bin Khaththab, 'Uthman bin Affan, Abdullah bin Umar eta beste batzuek hadith honekin argudiatu zuten. Hau da Tabi'in zirkuluetako fuqaha'ren iritzia ere. Hau da Sufyan Ats Tsauri, Ibn Mubarak, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia ere. -Abu Isa At Tirmidhi-k esan zuen; 'Al Jarud bin Mu'adz-ek Waki-rengandik kontatzen entzun nuen' Sufyan Ats Tsauri-k esan zuen iritzi bera zuela. Waki-k esan zuen; 'Kapitulu hau ashabul ra`yi-ren iritzietatik baztertu behar da. Jarudek esan zuen; Waki-k esan zuen; Sufyan-ek esan zuen; Gizon batek emakume batekin ezkontzen bada beste pertsona batentzat zilegi izan dadin eta gero atxiki nahi badu, orduan ez zaio zilegi atxikitzea eta ez zaio zilegi atxikitzea ezkontza berri batean ezkondu arte.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1040
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَالْحَسَنِ ابْنَيْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِمَا عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ مُتْعَةِ النِّسَاءِ وَعَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الْأَهْلِيَّةِ زَمَنَ خَيْبَرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَبْرَةَ الْجُهَنِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَإِنَّمَا رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ شَيْءٌ مِنْ الرُّخْصَةِ فِي الْمُتْعَةِ ثُمَّ رَجَعَ عَنْ قَوْلِهِ حَيْثُ أُخْبِرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمْرُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى تَحْرِيمِ الْمُتْعَةِ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Esan digute [Ibn Abu Umar], esan digute [Az Zuhrirengandik] [Abdullah] eta [Al Hasan]engandik, Muhammad bin Aliren bi semeak, [bere aitarengandik] [Ali bin Abu Talibengandik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak debekatu egin zuela mut'ah ezkontza eta asto haragia hezi Khaibarren kariaz. -Abu Isa At Tirmidhi- esan zuen: 'Hadith esanguratsuena Sabrah Al Juhani eta Abu Hurairah-engandik kontatu zen'. Abu Isak esan zuen: 'Aliren hadith-a Hasanen hadith autentikoa da. Sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren lagunen artean dauden jakintsu gehienek eta beste batzuek praktikatzen dute hadith hau. Ibn Abbasengandik ere kontatu zen hadith bat, mut'ah ezkontzen arazoa arintzen zuena, baina bere iritzia atzera bota zuen Profetak, sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik berriak jaso ondoren. Jakintsu gehienek uste dute mut'ah ezkontza debekatuta dagoela. Ats Tsauri, Ibn Mubarak, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq'-en iritzia ere horixe da.
