Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 1021
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ نَكَحَتْ بِغَيْرِ إِذْنِ وَلِيِّهَا فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَإِنْ دَخَلَ بِهَا فَلَهَا الْمَهْرُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ فَرْجِهَا فَإِنْ اشْتَجَرُوا فَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ نَحْوَ هَذَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي مُوسَى حَدِيثٌ فِيهِ اخْتِلَافٌ رَوَاهُ إِسْرَائِيلُ وَشَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبُو عَوَانَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ وَقَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَزَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى أَبُو عُبَيْدَةَ الْحَدَّادُ عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْضًا وَرَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ وَقَدْ ذَكَرَ بَعْضُ أَصْحَابِ سُفْيَانَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى وَلَا يَصِحُّ وَرِوَايَةُ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ رَوَوْا عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ عِنْدِي أَصَحُّ لِأَنَّ سَمَاعَهُمْ مِنْ أَبِي إِسْحَقَ فِي أَوْقَاتٍ مُخْتَلِفَةٍ وَإِنْ كَانَ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ أَحْفَظَ وَأَثْبَتَ مِنْ جَمِيعِ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ رَوَوْا عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ هَذَا الْحَدِيثَ فَإِنَّ رِوَايَةَ هَؤُلَاءِ عِنْدِي أَشْبَهُ لِأَنَّ شُعْبَةَ وَالثَّوْرِيَّ سَمِعَا هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ أَبِي إِسْحَقَ فِي مَجْلِسٍ وَاحِدٍ وَمِمَّا يَدُلُّ عَلَى ذَلِكَ مَا حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يَسْأَلُ أَبَا إِسْحَقَ أَسَمِعْتَ أَبَا بُرْدَةَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ فَقَالَ نَعَمْ فَدَلَّ هَذَا الْحَدِيثُ عَلَى أَنَّ سَمَاعَ شُعْبَةَ وَالثَّوْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ فِي وَقْتٍ وَاحِدٍ وَإِسْرَائِيلُ هُوَ ثِقَةٌ ثَبْتٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الَّذِي فَاتَنِي إِلَّا لَمَّا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ وَحَدِيثُ عَائِشَةَ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ هُوَ حَدِيثٌ عِنْدِي حَسَنٌ رَوَاهُ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ وَجَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَصْحَابِ الْحَدِيثِ فِي حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ ثُمَّ لَقِيتُ الزُّهْرِيَّ فَسَأَلْتُهُ فَأَنْكَرَهُ فَضَعَّفُوا هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ أَجْلِ هَذَا وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ قَالَ لَمْ يَذْكُرْ هَذَا الْحَرْفَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ إِلَّا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ وَسَمَاعُ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ لَيْسَ بِذَاكَ إِنَّمَا صَحَّحَ كُتُبَهُ عَلَى كُتُبِ عَبْدِ الْمَجِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ مَا سَمِعَ مِنْ ابْنِ جُرَيْجٍ وَضَعَّفَ يَحْيَى رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ وَالْعَمَلُ فِي هَذَا الْبَابِ عَلَى حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ وَأَبُو هُرَيْرَةَ وَغَيْرُهُمْ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ بَعْضِ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ أَنَّهُمْ قَالُوا لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ مِنْهُمْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيِّبِ وَالْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَشُرَيْحٌ وَإِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَغَيْرُهُمْ وَبِهَذَا يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
Беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәргә] әйтелде, беҙгә [Суфьян бин Ғөйәйнә] [Ибн Джүрәйждән] [Сөләймән бин Муса] [Әз Зөһри] [Урва] [Ғәйсә] рәсүле ғәләйһис-сәләм әйтте: никах юҡҡа сыға, уның никахы юҡҡа сыға, уның никахы юҡҡа сыға. Әгәр ҙә ул енси йәберләүгә дусар булған икән, тимәк, ул мәһәргә хоҡуҡлы, сөнки ире уның енси ағзаларын законлы иткән. Әгәр улар араһында ыҙғыш килеп сыҡһа, тимәк, хаким опекуны булмаған кешегә опекун булып китә». Әбү Иса әйтте; — Был — Хәсән хәҙисе. [Яхъя бин Сәғит Әл-Әнсари], [Яхъя бин Әйүб], [Суфьян Ац Цаури] һәм башҡалар хуффаждар араһынан, [Ибн Джүрәйждән] өҫтәгесә риүәйәт иткәндәр». Әбү Иса әйтте; Әбү Мусаның хәҙисендә бәхәстәр бар. [Исраил], [Сярик бин Абдулла], [Әбү Әүәнә], [Зөһәйр бин Мөғәүиә], [Ҡаис бин Әр Раби] [Әбү Исхаҡтан] [Әбү Бүрҙә] [Әбү Муса] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсаллалламдан риүәйәт иткән. [Әсбәт бин Мөхәммәт] һәм [Зәйет бин Хөбәб] [Юныс бин Әбү Исхаҡтан] [Әбү Исхаҡтан] [Әбү Бурҙанан] [Әбү Муса] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсәлләмдән риүәйәт иттеләр. [Әбү Ғөбәйҙә Әл-Хаддад] [Юныс бин Әбү Исхаҡтан] [Әбү Бурҙанан] [Әбү Муса] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдән өҫтәгесә риүәйәт итте, Әбү Исхаҡтан телгә алмайынса. Ул [Юныс бин Әбү Исхаҡтан] [Әбү Исхаҡтан] [Әбү Бурҙа] [Әбү Муса] пәйғәмбәребеҙҙән дә риүәйәт ителгән. [Сөғбә] һәм [Әц Цаури] [Әбү Исхаҡтан] [Әбү Бүрҙә] пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт иткәндәр: «Вали менән башҡа никах юҡ». Суфьяндың сәхәбәләре Суфьяндан Әбү Исхаҡтан Әбү Бурданан Әбү Мусанан һәм уларҙы риүәйәт итеү дөрөҫ түгел тип телгә алды, был риүәйәт Әбү Исхаҡтан Әбү Бурданан Әбү Мусанан пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләм риүәйәт иткән: «Икеһе лә дөрөҫ түгел, әгәр ҙә ул вали менән булмаһа». Минеңсә, был дөрөҫөрәк, сөнки улар уны Әбү Исхаҡтан төрлө ваҡытта ишеткән. Был хәҙистә Әбү Исхаҡтан риүәйәт ителгәндәрҙең барыһынан да ышаныслыраҡ һәм ихтирамлыраҡ булһалар ҙа, Сөғбә менән Әтс Цаури. Ысынында, минеңсә, уларҙың тарихтары бер-береһенә оҡшашыраҡ, сөнки Сыубә менән Ац Цаури был хәҙисте бер мәжлестә Әбү Исхаҡтан ишеткән булған. Тағы бер дәлил, был эффект, беҙгә нимә әйтелгән; [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйтте; Беҙгә [Әбү Дауыт] әйтелгән; Беҙгә [Сөғбәгә] былай тип хәбәр ителгән; Мин [Суфьян Ац Цаури] [Әбү Исхаҡтан] һорағанын ишеттем; һин [Әбү Бурҙаның] әйткәнен ишеттеңме; Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Вали менән башҡа никах юҡ». Ул яуап бирҙе; 'Эйе'. Был хәҙистән күренеүенсә, Сыубә менән Әтс Цаури был хәҙисте бер ваҡыт ишеткән. Исраил – ышаныслы, Әбү Исхаҡтың хәҙистәрен һөйләүҙә ныҡлы кеше. Мин Мөхәммәт бин Әл Муцаннаның әйткәнен ишеткәнем бар; Мин Абдуррахман бин Мәхдиҙең әйткәнен ишеткәнем бар; Әбү Исхаҡтан килгән Әтс Цаури хәҙисенән мәхрүм ҡалмайым, әммә Исраилға биреләм һәм ышанам, сөнки ул камилыраҡ хәҙисте һөйләргә килгән. Шул уҡ ваҡытта был сүрәләге Ғәйсәнең хәҙисе Пәйғәмбәребеҙҙән: «Вали менән башҡа -баҙ- никах юҡ». Хәсән хәҙисе тип уйлайым. [Ибн Джүрәйж] был хәҙисте [Сөләймән бин Муса] [Әз-Зөһриҙән] [Урва]нан [Ғәйсиә] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән риүәйәт итте. [Хаджаж бин Әртәх] һәм [Джәғфәр бин Рәбиғә] [Әз-Зөһриҙән] [Урванан] [Ғәйсәнән] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән риүәйәт иттеләр. Ул шулай уҡ [Хисем бин Ғүрүәнән] [атаһынан] [Ғәйсиәнән] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи вәсалләмдән шул уҡ лафаж менән риүәйәт итте. Ҡайһы бер хәҙис белгестәре Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләмдән Әз-Зөһри хәҙисе тураһында фекер алышалар. Ибн Джүрәйж әйтте; Әйтергә Мин Әз-Зөһри менән осраштым, был турала һораштым, шуға күрә ул инҡар итте һәм был хәҙисте ошо сәбәпле кире ҡаҡтылар. Яхъя бин Маиндан телгә алына; Ибн Джүрәйждән Исмәғил бин Ибраһим ишеткән, был улай түгел, әммә ул үҙенең китаптарын Ғәбдел Мәжид бин Ғәбдел Әзиз бин Әбү Рәүәд китаптары өҫтөндә раҫлаған һәм ул Ибн Джүрәйждән ишетмәгән. Яхъя Исмәғил бин Ибраһимдың тарихын Ибн Журайждан тәржемә итә. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән, шул иҫәптән Ғүмәр бин Әл-Хәтсхаб, Ғәли бин Әбү Талиб, Абдулла бин Аббас, Әбү Һүрәйрә һәм башҡаларҙан ғалимдар пәйғәмбәребеҙҙең хәҙисен тормошҡа ашырҙы: «Никах менән генә никахҡа инергә ярамай». Шулай уҡ уны тәбиғиндәр араһынан ҡайһы бер фуҡһаһтар ҙа риүәйәт итә. Улар бәхәсләшә; опекундан башҡа никах булмай. Улар – Сәғит бин Мусайяб, Әл Хәсән Әл Бәшри, Сүрейх, Ибраһим Ән Нахаи, Ғүмәр бин Әбдел Әзиз һәм башҡалар. Суфьян Ац Цаури, Әл Әүзәи, Абдулла бин Мөбәрәк, Мәлик, Сяфии, Әхмәт һәм Исхаҡтың да фекере шулай.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1022
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْبَغَايَا اللَّاتِي يُنْكِحْنَ أَنْفُسَهُنَّ بِغَيْرِ بَيِّنَةٍقَالَ يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ رَفَعَ عَبْدُ الْأَعْلَى هَذَا الْحَدِيثَ فِي التَّفْسِيرِ وَأَوْقَفَهُ فِي كِتَابِ الطَّلَاقِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَفَعَهُ إِلَّا مَا رُوِيَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ مَرْفُوعًا وَرُوِي عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ هَذَا الْحَدِيثُ مَوْقُوفًا وَالصَّحِيحُ مَا رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلُهُ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِبَيِّنَةٍ هَكَذَا رَوَى أَصْحَابُ قَتَادَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِبَيِّنَةٍ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ نَحْوَ هَذَا مَوْقُوفًا وَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا لَا نِكَاحَ إِلَّا بِشُهُودٍ لَمْ يَخْتَلِفُوا فِي ذَلِكَ مَنْ مَضَى مِنْهُمْ إِلَّا قَوْمًا مِنْ الْمُتَأَخِّرِينَ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَإِنَّمَا اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا إِذَا شَهِدَ وَاحِدٌ بَعْدَ وَاحِدٍ فَقَالَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَغَيْرِهِمْ لَا يَجُوزُ النِّكَاحُ حَتَّى يَشْهَدَ الشَّاهِدَانِ مَعًا عِنْدَ عُقْدَةِ النِّكَاحِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ إِذَا أُشْهِدَ وَاحِدٌ بَعْدَ وَاحِدٍ فَإِنَّهُ جَائِزٌ إِذَا أَعْلَنُوا ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَغَيْرِهِ هَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ فِيمَا حَكَى عَنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَجُوزُ شَهَادَةُ رَجُلٍ وَامْرَأَتَيْنِ فِي النِّكَاحِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Беҙгә [Йософ бин Хәммәд Әл-Бәшригә] әйтелгән, беҙгә [Ғабдул Ғәллә] [Сәғиттән] [Ҡатада] [Джәбир бин Зәйд] [Ибн Ғәббәстән] әйтелгән, тип пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи ғәләйһис-сәләм: шаһит-'. Йософ бин Хәммәт әйтте; Ғәбдел Ғәлә был хәҙисте «Тәфсир китабында» тафсир итеп, «Сәләҡ китабында» баҫтырып сығара. Ул беҙгә Ҡотәйбә, ул беҙгә Гөндәр, йәғни Мөхәммәт бин Джәғфәр, Сәғит бин Әбү Ғәрүбәнән өҫтәге хәҙис кеүек һөйләне әммә ул уны боҙмай һәм был дөрөҫөрәк. Әбү Ғиса әйтте; — Был хәҙис мәхфуж -уяу- хәҙис түгел. Ғәбдел Ғәләнән Ҡатаданан Сәғидтән риүәйәт ителгән риүәйәттән башҡа мәрфүғтә риүәйәт ителгәнен беҙ белмәйбеҙ. Был хәҙис Сәғидтән Ғабдул Ғәләнән мәүҡүф рәүештә риүәйәт ителгән. Дөрөҫ булған нәмә – Ибн Ғаббастан риүәйәт ителгән мәүҡүфтә: «Никах дөрөҫ булмай, әгәр ҙә бәййнә -шаһит йәки вали булмаһа-». Шулай уҡ күптәр Сәғит бин Әбү Ғәрүбәнән ошондай һүҙҙәрҙе мәүҡүф рәүештә һөйләгән. Хәҙис Ғимран бин Хөшәйен, Әнәс һәм Әбү Һүрәйрәнән риүәйәт ителгән. Был хәҙисте ғалимдар пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләре һәм тәбиғиндәр араһынан ҡуллана һәм уларҙан тыш, барыһы ла шундай фекерҙә: никах шаһиттарҙан башҡа дөрөҫ түгел. Был фекер менән ҡайһы бер мөтәәххирин ғалимдарынан башҡа бер кем дә килешмәй. Был йәһәттән ғалимдарҙың уртаҡ фекере юҡ, бер-бер артлы ике кеше шаһитлыҡ итһә, улар тап килмәй. Куфа һәм башҡа ғалимдарҙың күбеһе шундай фекерҙә: никах килешеүе төҙөлгәндә бер юлы ике кеше шаһитлыҡ итмәйенсә, никах үткәреп булмай. Мәҙинә әһлюлдәре шундай фекерҙә: әгәр был иғлан ителһә, бер юлы ике кешенең шаһитлыҡ биреүе рөхсәт ителә. Был фекерҙә Мәлик бин Әнәс һәм башҡалар. Мәҙинә әһлюленең фекеренә ҡағылышлы Исхаҡ шулай тигән. Әхмәт менән Исхаҡ бер ир менән ике ҡатындың шаһитлыҡ итеүен дөрөҫ тип һанай.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1023
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْثَرُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَعَلَّمَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّشَهُّدَ فِي الصَّلَاةِ وَالتَّشَهُّدَ فِي الْحَاجَةِ قَالَ التَّشَهُّدُ فِي الصَّلَاةِ التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَالتَّشَهُّدُ فِي الْحَاجَةِ إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا وَسَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا فَمَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَيَقْرَأُ ثَلَاثَ آيَاتٍقَالَ عَبْثَرٌ فَفَسَّرَهُ لَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ{ اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ }{ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا }{ اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا }قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ رَوَاهُ الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحٌ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ جَمَعَهُمَا فَقَالَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ وَأَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ قَالَ أَهْلُ الْعِلْمِ إِنَّ النِّكَاحَ جَائِزٌ بِغَيْرِ خُطْبَةٍ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَغَيْرِهِ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ
Беҙгә [Ҡотәйбә] һөйләне, беҙгә [Әбсара бин Әл-Ҡасим] [Әл-Әмәсиҙән] [Әбү Исхаҡтан] [Әбү Әл-Әхүәштән] [Ғабдуллаһтан] әйтте; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм беҙгә тәсиһүд намаҙ һәм мохтажлыҡта тәсиһүд өйрәтте. Ул әйтте: «Тәшәһүд намаҙҙа: ӘТТӘХИЙӘТУ ЛИЛЛӘҺЕ ВАШ ШӘЛӘВАТУ ВӘТ ТӘЙЙИБАТУ ӘССӘЛӘМӘЛӘЙКӘ ӘЙЮХАН НӘБИЙЮ ВӘРӘХМӘТУЛЛАҺИ ВӘ БӘРӘКӘТҮ ӘССӘЛӘМУҒӘЛӘЙНӘ ВӘ ҒӘЛӘ ИБАДИЛЛӘЛӘХӘЙӘЛӘХӘЛӘЙӘҺИ АСЫҺАДУ АННА МӨХӘММӘҘӘН ҒӘБДҮҺУ ВӘ РӘСҮЛУХ -Бөтә хөрмәт Аллаһҡа, бәрәкәт һәм бөтә изгелек Аллаһҡа. Уның ҡотҡарыуы, рәхмәте, бәрәкәте Һиңә булһын, пәйғәмбәр! Беҙгә лә, Аллаһ Тәғәләнең изге ҡолдарына ла сәләмәтлек иңдерелһен. Мин шаһитлыҡ итәм: Аллаһтан башҡа илаһ юҡ. Һәм мин шаһитлыҡ итәм, Мөхәммәт – Аллаһтың ҡоло һәм Уның илсеһе-. Ә тәсйәһүд -хөтбә- хаджахта: ИННАЛХӘМДӘ ЛИЛЛӘҺ НӘСТӘҒИНИҺУ ВӘ НӘСТӘҒФИРУХУ ВӘ НӘҒҘҮ БИЛЛӘҺИ МИН СЫУРУРИ ФӘҮСИНӘ ВӘ СӘЙЙӘТИ ӘҪМӘЛИНА, ФӘМӘН ЙӘХДИХИЛЛӘҺУ ФӘЛӘ МӨҘЛИЛЛӘЛӘҺ АСЫҺАДУ АСЫҺАДУ ӘН ЛӘЙЛӘХӘ ИЛЛАЛЛАХ ВӘ АСЫҺАДУ АННА МӨХӘММӘҘӘН ҒАБДУҺУ ВӘ РӘСҮЛУХ -Аллаһҡа маҡтау, Унан ярҙам һәм ярлыҡау һорайбыҙ. Үҙебеҙҙең яуызлығыбыҙҙан һәм эштәребеҙҙең яуызлығынан Аллаһы Тәғәләгә һыйынабыҙ. Аллаһ тарафынан тура юл күрһәтелгән кешене бер кем дә аҙаштырмаҫ. Кем аҙашһа, уны бер кем дә тура юлға күндерә алмаҫ. Мин шаһитлыҡ итәм, тип, Аллаһтан башҡа илаһ юҡ, һәм мин шаһитлыҡ итәм, тип, Мөхәммәт Уның ҡоло һәм Уның илсеһе-, һуңынан өс аят уҡығыҙ’. — Абцарь әйтте; Суфьян Ац Цаури был аятты аңлата: «Ысын мәғәнәһендә диндар булығыҙ һәм Ислам хәлендә генә үлмәгеҙ». Һәм аят: «Бер-берегеҙҙән Уның исемен һорап, Аллаһтан ҡурҡығыҙ һәм дуҫлыҡ мөнәсәбәттәрен һаҡлағыҙ». Ысынлап та, Аллаһ һеҙҙе һәр ваҡыт күҙәтә һәм һеҙҙе күҙәтә». Һәм аят: «Аллаһтан ҡурҡығыҙ һәм дөрөҫ һүҙҙәр әйтегеҙ». -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; — Хәҙис Әди бин Хәтимдән риүәйәт ителгән. Әбү Иса әйтте; Ғабдулланың хәҙисе Хәсән хәҙисе. [Әл-Ғәмәси] уны [Әбү Исхаҡтан] [Әбү Әл-Әхүәштән] [Ғабдуллаһтан] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән риүәйәт итте. [Сөйөбә] [Әбү Исхаҡтан] [Әбү Ғөбәйҙә]нән [Ғабдуллаһтан] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән риүәйәт итте. Ике хәҙис тә дөрөҫ, сөнки [Исраил] уларҙы йыйған. Ул [Әбү Исхаҡтан] [Әбү Әл-Әхүәштән], ә [Әбү Ғөбәйҙә] [Ғабдуллаһ бин Мәсғүдтән] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдән әйтте. Ғалимдар әйтә; 'Вәғәзһеҙ ҙә өйләнешергә мөмкин'. Суфьяндың һәм башҡаларҙың фекере шулай.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1024
حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ خُطْبَةٍ لَيْسَ فِيهَا تَشَهُّدٌ فَهِيَ كَالْيَدِ الْجَذْمَاءِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Беҙгә [Әбү Хишам Әр Рифаиға] һөйләне, беҙгә [Мөхәммәт бин Фүҙләил] [Әшим бин Ҡулайбтан] [атаһынан] [Әбү Һүрәйрә]ҙән әйтте; Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Шәһәҙә әйтелмәгән һәр хөтбә үле ҡул кеүек», — тигән. Әбү Ғиса әйтте; «Был хәсән сахих ғәриб хәҙис».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1025
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُنْكَحُ الثَّيِّبُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ وَلَا تُنْكَحُ الْبِكْرُ حَتَّى تُسْتَأْذَنَ وَإِذْنُهَا الصُّمُوتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ وَالْعُرْسِ بْنِ عَمِيرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الثَّيِّبَ لَا تُزَوَّجُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ وَإِنْ زَوَّجَهَا الْأَبُ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَسْتَأْمِرَهَا فَكَرِهَتْ ذَلِكَ فَالنِّكَاحُ مَفْسُوخٌ عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي تَزْوِيجِ الْأَبْكَارِ إِذَا زَوَّجَهُنَّ الْآبَاءُ فَرَأَى أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْأَبَ إِذَا زَوَّجَ الْبِكْرَ وَهِيَ بَالِغَةٌ بِغَيْرِ أَمْرِهَا فَلَمْ تَرْضَ بِتَزْوِيجِ الْأَبِ فَالنِّكَاحُ مَفْسُوخٌ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ تَزْوِيجُ الْأَبِ عَلَى الْبِكْرِ جَائِزٌ وَإِنْ كَرِهَتْ ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Беҙгә [Исхаҡ бин Маншур] һөйләне, беҙгә [Мөхәммәт бин Йософҡа] һөйләне, беҙгә [Әл Әүзәи] [Яхъя бин Әбү Касирҙан] [Әбү Сәләмәнән] [Әбү Һүрәйрәнән] әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Тол ҡатынды рөхсәт һорап, фекерен һорап тормайынса, ҡыҙҙы рөхсәт һорап тормайынса кейәүгә бирергә ярамай». уның рөхсәте — уның тынлығы». -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Хәҙис Ғүмәрҙән, Ибн Ғаббас Ғәйсәнән һәм Әл-Урс бин Әмирәнән риүәйәт ителгән. Әбү Иса әйтте; — Әбү Һүрәйрәнең хәҙисе сахих Хәсән хәҙисе. Был хәҙисте ғәмәлгә ашырыуҙа ғалимдар фекерҙә; тол ҡатынды фекерен һәм рөхсәтен һорамайынса кейәүгә бирергә ярамай. Әгәр атаһы уны шуһыҙ кейәүгә бирһә, ә уға был оҡшамаһа, тимәк, никах өҙөлгән һәм ғәмәлдән сығарылған, ғөмүмән, күпселек ғалимдар фекеренсә. Ҡыҙҙарҙы кейәүгә биреүҙең атаһы кейәүгә бирһә, ғалимдар фекерҙәре айырыла. Ҡуфа һәм башҡа ғалимдар күпселек фекерҙә; Әгәр атаһы ҡыҙға өйләнһә һәм ул унан бер ниндәй бойороҡ булмайынса өлгөргән һәм атаһынан никахты ҡабул итергә риза булмаһа, тимәк, никах боҙола. Мәҙинә ҡалаһында йәшәүселәрҙең ҡайһы берҙәре бәхәсләшә; Никах нәфрәт итһә лә ярай. Был Мәлик бин Әнәс, Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың да фекере.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1026
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَيِّمُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْبِكْرُ تُسْتَأْذَنُ فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَاهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ رَوَاهُ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَقَدْ احْتَجَّ بَعْضُ النَّاسِ فِي إِجَازَةِ النِّكَاحِ بِغَيْرِ وَلِيٍّ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَيْسَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَا احْتَجُّوا بِهِ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ وَهَكَذَا أَفْتَى بِهِ ابْنُ عَبَّاسٍ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ وَإِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَيِّمُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْوَلِيَّ لَا يُزَوِّجُهَا إِلَّا بِرِضَاهَا وَأَمْرِهَا فَإِنْ زَوَّجَهَا فَالنِّكَاحُ مَفْسُوخٌ عَلَى حَدِيثِ خَنْسَاءَ بِنْتِ خِدَامٍ حَيْثُ زَوَّجَهَا أَبُوهَا وَهِيَ ثَيِّبٌ فَكَرِهَتْ ذَلِكَ فَرَدَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِكَاحَهُ
Беҙгә [Ҡотәйбә бин Сәғит] [Мәлик бин Әнәс] [Ғабдулла бин Әл-Фәдл] [Нәфи бин Джүбәйер бин Мөсхим] [Ибн Ғәббәс] әйтелгән, тип Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам әйткән: «Тол ҡатындың үҙенә ҡарағанда ғәрләһү хоҡуҡтары күберәк. ә уның рөхсәте — уның тынлығы». Был – сахих Хәсән хәҙисе. [Сөйөбә] һәм [Әтс Цаури] [Малик бин Әнәстен] риүәйәт иттеләр. Ҡайһы берәүҙәр был хәҙис менән опекунһыҙ никахҡа инеү рөхсәт ителә, тип раҫлай, әммә был хәҙисте ысынында дәлил итеп ҡулланып булмай, сөнки ул Ибн Ғәббәстән пәйғәмбәребеҙҙән күп юлдарҙан риүәйәт ителгән: «Ғаилә менән генә никахҡа инеү юҡ». Шулай уҡ Ибн Ғәббәс тә пәйғәмбәребеҙҙән һуң вали менән башҡа никах булмай тигән фәтүә сығарған. Пәйғәмбәребеҙҙең һүҙҙәренең мәғәнәһе: «Тол ҡатындың үҙенә ҡарата опекунынан күберәк хоҡуғы бар». Күпселек ғалимдар фекеренсә, опекун уға кейәүгә сыҡмаҫҡа мөмкин, әгәр был уның ризалығына һәм бойороғона нигеҙләнмәһә. Әгәр ҙә ул һаман да кейәүгә сыҡһа, тимәк, никах дөрөҫ түгел, тип яҙа Ханса бинт Хидамдың хәҙисендә, унда атаһы уны тол ҡатын булһа ла кейәүгә биргән һәм ул быға нәфрәтләнгән. Шулай итеп, пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм никахты юҡҡа сығарҙы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1027
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْيَتِيمَةُ تُسْتَأْمَرُ فِي نَفْسِهَا فَإِنْ صَمَتَتْ فَهُوَ إِذْنُهَا وَإِنْ أَبَتْ فَلَا جَوَازَ عَلَيْهَا يَعْنِي إِذَا أَدْرَكَتْ فَرَدَّتْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي تَزْوِيجِ الْيَتِيمَةِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْيَتِيمَةَ إِذَا زُوِّجَتْ فَالنِّكَاحُ مَوْقُوفٌ حَتَّى تَبْلُغَ فَإِذَا بَلَغَتْ فَلَهَا الْخِيَارُ فِي إِجَازَةِ النِّكَاحِ أَوْ فَسْخِهِ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا يَجُوزُ نِكَاحُ الْيَتِيمَةِ حَتَّى تَبْلُغَ وَلَا يَجُوزُ الْخِيَارُ فِي النِّكَاحِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَغَيْرِهِمَا مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِذَا بَلَغَتْ الْيَتِيمَةُ تِسْعَ سَنِينَ فَزُوِّجَتْ فَرَضِيَتْ فَالنِّكَاحُ جَائِزٌ وَلَا خِيَارَ لَهَا إِذَا أَدْرَكَتْ وَاحْتَجَّا بِحَدِيثِ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَنَى بِهَا وَهِيَ بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ وَقَدْ قَالَتْ عَائِشَةُ إِذَا بَلَغَتْ الْجَارِيَةُ تِسْعَ سِنِينَ فَهِيَ امْرَأَةٌ
Беҙгә [Ҡотәйбә] һөйләне, беҙгә [Ғәбдел Әзиз бин Мөхәммәттән] [Мөхәммәт бин Ғәмрҙән] [Әбү Сәләмәнән] [Әбү Һүрәйрә]ҙән әйтте; Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Етем ҡатындарҙан – әгәр улар кейәүгә сығырға теләй икән – уларҙан фекер һәм рөхсәт һорарға кәрәк. Әгәр ул өндәшмәй ҡалһа, тимәк, был уның рөхсәте. Әгәр ҙә ул баш тарта икән, тимәк, уны көсләп булмай». Тимәк, әгәр ҙә һин үҫмерлек осорона еткәнһең һәм өйләнеүҙән баш тартаһың икән. Хәҙис Әбү Муса, Ибн Ғүмәр һәм Ғәйсәнән риүәйәт ителгән. Әбү Ғиса әйтте; — Әбү Һүрәйрәнең хәҙисе — хәсән хәҙис. Етемдең кейәүгә бирелеүе тураһында ғалимдар фекерҙәре айырыла; ҡайһы берҙәре шундай фекерҙә: әгәр етем баланы кейәүгә бирһәләр, тимәк, никахтың дауамы уның өлгөргәнлеген көтә, әгәр ҙә ул үҫмерлек осорона етһә, никахты дауам итеүҙе йәки уны юҡҡа сығарыуҙы һайлай ала. Был фекерҙә ҡайһы бер тәбиғиҙәр һәм башҡалар. Ҡайһы бер ғалимдар шундай фекерҙә: етем баланы өлгөргәнгә тиклем өйләндерергә ярамай һәм никахта хияр булмай. Суфьян Ац Цаури һәм Сяфии һәм башҡа ғалимдар был фекерҙә. Шул арала Әхмәт менән Исхаҡ: әгәр етем бала туғыҙ йәшкә еткән, һуңынан өйләнешә һәм ул риза булһа, тимәк, никах дөрөҫ һәм ул һайлай алмай, әгәр ул үҫмерлек осорона еткән. Икеһе лә Ғәйсиә хәҙисе менән постулат итә. Ул әйтә; — Пәйғәмбәребеҙ уның менән туғыҙ йәшендә енси мөнәсәбәткә инә башлаған. Ғәйшә әйтте; 'Ҡыҙға туғыҙ йәш булһа, ул инде өлгөргән'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1028
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ زَوَّجَهَا وَلِيَّانِ فَهِيَ لِلْأَوَّلِ مِنْهُمَا وَمَنْ بَاعَ بَيْعًا مِنْ رَجُلَيْنِ فَهُوَ لِلْأَوَّلِ مِنْهُمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ فِي ذَلِكَ اخْتِلَافًا إِذَا زَوَّجَ أَحَدُ الْوَلِيَّيْنِ قَبْلَ الْآخَرِ فَنِكَاحُ الْأَوَّلِ جَائِزٌ وَنِكَاحُ الْآخَرِ مَفْسُوخٌ وَإِذَا زَوَّجَا جَمِيعًا فَنِكَاحُهُمَا جَمِيعًا مَفْسُوخٌ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Беҙгә [Ҡотәйбәгә] әйтелгән, беҙгә [Ғүндәргә] әйтелгән, беҙгә [Сәғит бин Әбү Ғәруба] [Ҡатада] [Әл Хәсән] [Самура бин Джундаб] [Самура бин Джундаб] тарафынан әйтелгән, тип пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Ҡатын-ҡыҙ, кем кейәүгә сыҡҡан, беренсе булып мәрәжәле. Кем ике кешегә тауар һата, беренсе -транзакция- дөрөҫ'. Әбү Иса әйтте; — Был — Хәсән хәҙисе. Ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра. Был мәсьәлә буйынса ризаһыҙлыҡ тураһында хәбәрҙар түгелбеҙ. Әгәр опекундарҙың береһе икенсе опекундан алда өйләнһә, ул саҡта беренсе никах рөхсәт ителә, икенсе никах боҙола. Әгәр улар икеһе лә бер юлы өйләнешһә, тимәк, ике никах та берҙәй зыян күрә. Был Ац Цаури, Әхмәт һәм Исхаҡтың да фекере.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1029
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ زُهَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا عَبْدٍ تَزَوَّجَ بِغَيْرِ إِذْنِ سَيِّدِهِ فَهُوَ عَاهِرٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يَصِحُّ وَالصَّحِيحُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ جَابِرٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ نِكَاحَ الْعَبْدِ بِغَيْرِ إِذْنِ سَيِّدِهِ لَا يَجُوزُ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَغَيْرِهِمَا بِلَا اخْتِلَافٍ
Был беҙгә [Әли бин Хөжр] әйтелгән, был беҙгә [Әл Вәлид бин Мөслим] [Зөһәйр бин Мөхәммәт] [Ғабдулла бин Мөхәммәт бин Ғәҡил] [Джәбир бин Абдулла] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи вассаллам әйтте: «Кем уның мәрәйәлеһе менән бергә ғәләйһис-сәләм әйтелгән. зина ҡылыусы'. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Ибн Ғүмәрҙән риүәйәт ителгән». Әбү Иса әйтте; — Хәҙис ысынында Джәбир хәҙисенән риүәйәт ителгән, һәм ул Хәсән хәҙистәре булып тора. Ҡайһы берәүҙәр был хәҙисте [Ғабдуллаһ бин Мөхәммәт бин Ғәҡилдән] [Ибн Ғүмәрҙән] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллааһу ғәләйһи вәссәләмдән килгән тип раҫлай, әммә был дөрөҫ түгел. Сахихы Джәбирҙән Ғабдулла бин Мөхәммәт бин Ғәҡилдән. Быны пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм башҡаларҙан ғалимдар ҡолға уның опекунының рөхсәтенән тыш өйләнергә ярамай тип ғәмәлгә ашыра. Был да Әхмәт менән Исхаҡтың һәм башҡаларҙың фекере, бер ниндәй айырмаһыҙ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1030
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ جَابِرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا عَبْدٍ تَزَوَّجَ بِغَيْرِ إِذْنِ سَيِّدِهِ فَهُوَ عَاهِرٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Был беҙгә ысынлап та [Сәғит бин Яхъя бин Сәғит Әл-Үмәвиҙән] әйтелгән, беҙгә [уның атаһы] беҙгә [Ибн Джүрәйж] [Ғабдуллаһ бин Мөхәммәт бин Ғәҡил] [Джәбир] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үәстерәйләм әйткән: «Э. зина ҡылыусы'. Әбү Иса әйтте; «Был дөрөҫ Хәсән хәҙисе».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1031
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ امْرَأَةً مِنْ بَنِي فَزَارَةَ تَزَوَّجَتْ عَلَى نَعْلَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَضِيتِ مِنْ نَفْسِكِ وَمَالِكِ بِنَعْلَيْنِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَأَجَازَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي حَدْرَدٍ الْأَسْلَمِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَهْرِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَهْرُ عَلَى مَا تَرَاضَوْا عَلَيْهِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ لَا يَكُونُ الْمَهْرُ أَقَلَّ مِنْ رُبْعِ دِينَارٍ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ لَا يَكُونُ الْمَهْرُ أَقَلَّ مِنْ عَشَرَةِ دَرَاهِمَ
Ул беҙгә [Мөхәммәт бин Басярға], [Яхъя бин Сәғиткә], [Ғабдуррахман бин Мәхдигә] һәм [Мөхәммәт бин Джәғфәргә] һөйләне, улар әйтте; беҙгә [Сөйбә] [Ғәшим бин Ғөбәйҙуллаһ] әйтте; Мин [Ғабдулла бин Әмир бин Рәбиғәнән] [атаһынан] ишеттем: Бану Фазара ҡалаһынан бер пар сабата рәүешендәге мәһәр менән кейәүгә сыҡҡан. Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм: «Был ике сабатаны үҙең һәм байлығың өсөн кейергә ризаһыңмы?» Ул яуап бирҙе; 'Эйе'. -'Әмир бин Рәбиғә- тигән; -Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм- рөхсәт иткән. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; Хәҙис Ғүмәрҙән, Әбү Һөрәйрәнән, Сәхл бин Сәғәттән, Әбү Сәғиттән, Әнәстән, Ғәйсиәнән, Джәбирҙән һәм Әбү Хәҙрәд Әл Әсләмиҙән риүәйәт ителгән. Әбү Ғиса әйтте; — Әмир бин Рәбиғәнең хәҙисе — хәсән сахих хәҙис. Мәһәр тураһында ғалимдар фекер айырымлыҡтары бар. Ҡайһы бер ғалимдар әйтә: мәһәр күләме ике яҡтың да килешкәненә ҡарап була. Суфьян Ац Цаури, Сяфии, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере шундай. Шул арала Мәлик бин Әнәс тә шундай фекерҙә: мәһәр дүрттән бер динарҙан да кәм була алмай. Ҡуфа әһлүлдәренең ҡайһы берҙәре шундай фекерҙә: Мәһәр ун динарҙан да кәм булмаҫҡа тейеш».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1032
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ عِيسَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ الصَّائِغُ قَالَا أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ إِنِّي وَهَبْتُ نَفْسِي لَكَ فَقَامَتْ طَوِيلًا فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَزَوِّجْنِيهَا إِنْ لَمْ تَكُنْ لَكَ بِهَا حَاجَةٌ فَقَالَ هَلْ عِنْدَكَ مِنْ شَيْءٍ تُصْدِقُهَا فَقَالَ مَا عِنْدِي إِلَّا إِزَارِي هَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِزَارُكَ إِنْ أَعْطَيْتَهَا جَلَسْتَ وَلَا إِزَارَ لَكَ فَالْتَمِسْ شَيْئًا قَالَ مَا أَجِدُ قَالَ فَالْتَمِسْ وَلَوْ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ قَالَ فَالْتَمَسَ فَلَمْ يَجِدْ شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ مَعَكَ مِنْ الْقُرْآنِ شَيْءٌ قَالَ نَعَمْ سُورَةُ كَذَا وَسُورَةُ كَذَا لِسُوَرٍ سَمَّاهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَوَّجْتُكَهَا بِمَا مَعَكَ مِنْ الْقُرْآنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ الشَّافِعِيُّ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَيْءٌ يُصْدِقُهَا فَتَزَوَّجَهَا عَلَى سُورَةٍ مِنْ الْقُرْآنِ فَالنِّكَاحُ جَائِزٌ وَيُعَلِّمُهَا سُورَةً مِنْ الْقُرْآنِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ النِّكَاحُ جَائِزٌ وَيَجْعَلُ لَهَا صَدَاقَ مِثْلِهَا وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Беҙгә [Әл Хәсән бин Али Әл Хәләлгә] һөйләне, беҙгә [Исхаҡ бин Иса] һәм [Ғабдулла бин Нафиғ Аш Шәйғ] әйтте; Беҙгә [Әбү Хәзим бин Динарҙан] [Сәһл бин Сәғәт Әс Сәғидиҙән] [Мәлик бин Әнәскә] хәбәр ителгән: Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үсәллам янына бер ҡатын килеп, былай тигән; — Мин үҙемде һиңә бирәм. Оҙаҡ торҙо. Бер кеше бар ине, тип әйткән; «Эй, Аллаһ илсеһе, әгәр ҙә һиңә оҡшамаһа, уны миңә кейәүгә бир». Ул: «Мәһәр өсөн берәй нәмәгеҙ бармы?» Ул яуап бирҙе; — Тәнемдәге кейемдән башҡа бер нәмәм дә юҡ. Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм яуап бирҙе: «Әгәр ҙә кейемдәрегеҙҙе бирһәгеҙ, тимәк, кейемһеҙ ултыраһығыҙ. Ҡалғандарын эҙләгеҙ!» Ул яуап бирҙе; — Бер ниндәй ҙә юҡ. Ул: «Хатта тимер йөҙөктө лә эҙләгеҙ», — тигән. Эҙләне, һаман таба алманы. Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Һеҙ Ҡөрьән аяттарын ятланығыҙмы?» Ул яуап бирҙе; 'Эйе. был һәм теге хат'. -ҡайһы бер хаттарҙы ул уҡыған-. Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Мин һине уға кейәүгә бирәм, һинең - мәһәрең - Ҡөрьән аяттарын ятлау менән», - тигән. Әбү Иса әйтте; «Был дөрөҫ Хәсән хәҙисе». Имам Шәфиғи ошо хәҙискә таянып бәхәсләшкән. Ул әйтә; әгәр мәһәр өсөн бер нәмәһе лә булмаһа, тимәк, Ҡөрьәндән ниндәйҙер сүрә менән кейәүгә сыға ала. Уның кейәүгә сығыуы рөхсәт ителә, уға Ҡөрьәндең ҡайһы бер сүрәләрен өйрәтергә тура килә. Ҡайһы бер ғалимдар был фекерҙе раҫлай; Уның никахҡа инеүе рөхсәт ителә, уға ярашлы мәһәр түләргә тейеш. Был фекерҙә Куфа халҡы, Әхмәт һәм Исхаҡ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1033
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيِّ قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِأَلَا لَا تُغَالُوا صَدُقَةَ النِّسَاءِ فَإِنَّهَا لَوْ كَانَتْ مَكْرُمَةً فِي الدُّنْيَا أَوْ تَقْوَى عِنْدَ اللَّهِ لَكَانَ أَوْلَاكُمْ بِهَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا عَلِمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَكَحَ شَيْئًا مِنْ نِسَائِهِ وَلَا أَنْكَحَ شَيْئًا مِنْ بَنَاتِهِ عَلَى أَكْثَرَ مِنْ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيُّ اسْمُهُ هَرِمٌ وَالْأُوقِيَّةُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَرْبَعُونَ دِرْهَمًا وَثِنْتَا عَشْرَةَ أُوقِيَّةً أَرْبَعُ مِائَةٍ وَثَمَانُونَ دِرْهَمًا
Беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәргә] һөйләне, беҙгә [Суфьян бин Ғөйәйнәне] [Әйүптән] [Ибн Сирриндан] [Әбү Әл-Әжфәнән Сүләми әйткәнсә] һөйләне; [Ғүмәр бин Хатсхаб] әйтте; — Ҡатын-ҡыҙға мәһәр биреүҙә артыҡ булма. Әгәр был ысынлап та донъяла дан йәки Аллаһ ҡаршыһында тәҡүәлек булһа, һис шикһеҙ, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм быны эшләр ине. Ҡатындарын да өйләндермәгәнен күрҙем, ҡыҙҙарын да - мәһәр менән - ун ике өҡйәнән артыҡ кейәүгә бирмәгәнен күрҙем. Әбү Иса әйтте; — Был — сахих Хәсән хәҙисе. Әбү Әл Әжфә` Ас Сүләмигә Харим тип исем биргәндәр. Бер Өҡйә ғалимдар фекеренсә ҡырҡ дирһәм. Ун ике Уҡыя — дүрт йөҙ һикһән дирһәм.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1034
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَ صَفِيَّةَ وَجَعَلَ عِتْقَهَا صَدَاقَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ صَفِيَّةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَكَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُجْعَلَ عِتْقُهَا صَدَاقَهَا حَتَّى يَجْعَلَ لَهَا مَهْرًا سِوَى الْعِتْقِ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
Беҙгә [Ҡотәйбәгә], беҙгә [Ҡатадәнән] [Әбү Әүәнәгә] һәм [Әнәс бин Мәликтән] [Ғәбдел Әзиз бин Шөхәйбкә] әйтелде: Аллаһ Рәсүле Шәфияны азат иткән һәм азат итеүҙе үҙенең мәһәре итеп эшләгән. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Шәфийәнән риүәйәт ителгән иң мәғәнәле хәҙис». Әбү Иса әйтте; Әнәс хәҙис Был сахих Хәсән хәҙисе. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ҡайһы бер ғалимдар һәм башҡалар был эште башҡарған. Был Шәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың да фекере. Ҡайһы берҙәре нәфрәт итә, тип азат итеү мәһәр шулай тағы ла бер мәһәр бар. Әммә беренсе фекер дөрөҫөрәк'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1035
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ عَبْدٌ أَدَّى حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ فَذَاكَ يُؤْتَى أَجْرَهُ مَرَّتَيْنِ وَرَجُلٌ كَانَتْ عِنْدَهُ جَارِيَةٌ وَضِيئَةٌ فَأَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ أَدَبَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا ثُمَّ تَزَوَّجَهَا يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ فَذَلِكَ يُؤْتَى أَجْرَهُ مَرَّتَيْنِ وَرَجُلٌ آمَنَ بِالْكِتَابِ الْأَوَّلِ ثُمَّ جَاءَ الْكِتَابُ الْآخَرُ فَآمَنَ بِهِ فَذَلِكَ يُؤْتَى أَجْرَهُ مَرَّتَيْنِحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ وَهُوَ ابْنُ حَيٍّ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي مُوسَى حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ وَرَوَى شُعْبَةُ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحِ بْنِ حَيٍّ وَصَالِحُ بْنُ صَالِحِ بْنِ حَيٍّ هُوَ وَالِدُ الْحَسَنِ بْنِ صَالِحِ بْنِ حَيٍّ
Беҙгә [Хәннәд] һөйләне, беҙгә [Әли бин Мөшир] [Әл-Фәҙл бин Йәзидтән] [Әш Сәйәбиҙән] [Әбү Бурҙа бин Әбү Муса] [атаһынан] әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: '-Бар- өс төркөм, улар ике тапҡыр әжер биреләсәк; Аллаһы Тәғәләнең фарыздарын һәм хужаларының фарыздарын үтәүсе ҡолдар. Бер ирҙең матур ҡатын-ҡыҙ ҡоло булған, ул уны яҡшы уҡытып, азат иткән, һуңынан Аллаһ ризалығы өсөн кейәүгә биргән. Кеше беренсе китапҡа ышана, унан икенсе китап килә һәм ул уға ышана'. Беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәргә] әйтелгән, беҙгә [Суфьянға] [Сәлих бин Сәлихтән] йәғни Ибн Хәйҙән [Әш Сәйәбиҙән] [Әбү Бүрдәнән] [Ибн Мусанан] пәйғәмбәребеҙҙән мәғәнәһе буйынса әйтелгән. Әбү Иса әйтте; — Әбү Мусаның хәҙисе сахих Хәсән хәҙисе. Әбү Бүрҙә бин Әбү Мусаға Ғәмир бин Абдулла бин Ҡаис исеме бирелә. [Сөғбә] һәм [Суфьян Ац Цаури] был хәҙисте [Сәлих бин Сәлих бин Һай] Сәлих бин Сәлих бин Һайҙан, йәғни Әл Хәсән бин Шәлих бин Һайҙың ата-әсәһенән риүәйәт иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1036
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ نَكَحَ امْرَأَةً فَدَخَلَ بِهَا فَلَا يَحِلُّ لَهُ نِكَاحُ ابْنَتِهَا وَإِنْ لَمْ يَكُنْ دَخَلَ بِهَا فَلْيَنْكِحْ ابْنَتَهَا وَأَيُّمَا رَجُلٍ نَكَحَ امْرَأَةً فَدَخَلَ بِهَا أَوْ لَمْ يَدْخُلْ بِهَا فَلَا يَحِلُّ لَهُ نِكَاحُ أُمِّهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا يَصِحُّ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ وَإِنَّمَا رَوَاهُ ابْنُ لَهِيعَةَ وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ وَابْنُ لَهِيعَةَ يُضَعَّفَانِ فِي الْحَدِيثِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ امْرَأَةً ثُمَّ طَلَّقَهَا قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا حَلَّ لَهُ أَنْ يَنْكِحَ ابْنَتَهَا وَإِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الِابْنَةَ فَطَلَّقَهَا قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا لَمْ يَحِلَّ لَهُ نِكَاحُ أُمِّهَا لِقَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى{ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ }وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Беҙгә [Ҡотәйбәгә] әйтелгән, беҙгә [Ибн Лаһиғаға] [Ғәмр бин Шөғәибтән] [атаһынан] [олатаһынан] Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм әйтте: «Ҡатынға өйләнгән һәм уның менән енси мөнәсәбәткә ингән ир балаға өйләнмәҫкә мөмкин. Әгәр һин уның менән енси мөнәсәбәткә инмәгәнһең икән, балаһына кейәүгә сығырға мөмкин. Ҡатын-ҡыҙға өйләнгән ир, уның менән енси мөнәсәбәткә ингәнме-юҡмы, уның әсәһенә өйләнергә тейеш түгел». Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис үҙенең сәнәде йәһәтенән дөрөҫ түгел, сөнки ул [Ибн Лаһиғәнән] һәм [Әл Мусанна бин Шаббахтан] [Әмр бин Сыуғәйбтан] риүәйәт ителгән, ә хәҙистең риүәйәтендә Әл Мусанна бин Шабба һәм Ибн Лаһиғә тәфсир ителгән. Был хәҙисте күпселек ғалимдар ғәмәлдә ҡуллана. Улар бәхәсләшкән: әгәр ир кеше ҡатынға өйләнһә, һуңынан уның менән енси мөнәсәбәткә инмәҫ борон айырылышһа, уның балаһына өйләнергә мөмкин. Әгәр ул берәй ҡыҙҙы өйләнеп, аҙаҡ уның менән енси мөнәсәбәткә инмәҫ борон айырылышһа, уға ҡыҙҙың әсәһенә өйләнергә рөхсәт ителмәй. Был Аллаһ Тәғәләнең һүҙҙәренә нигеҙләнә: «Һәм һеҙҙең ҡатындарығыҙҙың ҡәйнәләре-... Был Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере».
Hadith
Imam Tirmidzi : 1037
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَتْ امْرَأَةُ رِفَاعَةَ الْقُرَظِيِّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي كُنْتُ عِنْدَ رِفَاعَةَ فَطَلَّقَنِي فَبَتَّ طَلَاقِي فَتَزَوَّجْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الزَّبِيرِ وَمَا مَعَهُ إِلَّا مِثْلُ هُدْبَةِ الثَّوْبِ فَقَالَ أَتُرِيدِينَ أَنْ تَرْجِعِي إِلَى رِفَاعَةَ لَا حَتَّى تَذُوقِي عُسَيْلَتَهُ وَيَذُوقَ عُسَيْلَتَكِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَالرُّمَيْصَاءِ أَوْ الْغُمَيْصَاءِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثَلَاثًا فَتَزَوَّجَتْ زَوْجًا غَيْرَهُ فَطَلَّقَهَا قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا أَنَّهَا لَا تَحِلُّ لِلزَّوْجِ الْأَوَّلِ إِذَا لَمْ يَكُنْ جَامَعَ الزَّوْجُ الْآخَرُ
Беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәргә] әйтелгән һәм [Исхаҡ бин Мансур] әйткән; Беҙгә [Әз Зөһриҙән] [Уруахтан] [Ғәйсиә]нән [Суфьян бин Ғөйәйнә] әйтте; Рифағә Әл-Ҡурадлиҙың ҡатыны Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үсәллам менән осрашты. Ул әйтә; — Мин Рифааның ҡатыны, ул мине талаҡ бәйен менән айырҙы. Шунан Абдуррахман бин Зөбәйергә кейәүгә сыҡтым. Баҡтиһәң, ул туҡыма сите кеүек - импотент -'. Ул: «Рифаға ҡайтырға теләйһеңме? Һин уның балын тәмләп ҡарамайынса, ул һинең балыңды тәмләп ҡарамайынса эшләмә -до джима'-''. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Хәҙис Ғүмәр, Әнәс, Румайша йәки Ғөмәйшә һәм Әбү Һүрәйрәнән риүәйәт ителгән». Әбү Иса әйтте; Ғәйсиәнең хәҙистәре – сахих Хәсән хәҙистәре. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм башҡаларҙан күпселек ғалимдар, әгәр ир ҡатынын өс тапҡыр айырһа – өс тапҡыр талаҡ – тигән фекерҙә. Шунан икенсе иргә кейәүгә сыҡты. Һуңынан ул - ир - уның менән енси мөнәсәбәткә ингәнсе, беренсе ир өсөн хәләл түгел, әгәр ысынлап та ул - ҡатын - икенсе ир тарафынан енси йәберләнмәгән икән, тип уйлай'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1038
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زُبَيْدٍ الْأَيَامِيُّ حَدَّثَنَا مُجَالِدٌ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَعَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَاإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَنَ الْمُحِلَّ وَالْمُحَلَّلَ لَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ وَجَابِرٍ حَدِيثٌ مَعْلُولٌ وَهَكَذَا رَوَى أَشْعَثُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ عَامِرٍ هُوَ الشَّعْبِيُّ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ وَعَامِرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَائِمِ لِأَنَّ مُجَالِدَ بْنَ سَعِيدٍ قَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَلِيٍّ وَهَذَا قَدْ وَهِمَ فِيهِ ابْنُ نُمَيْرٍ وَالْحَدِيثُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ وَقَدْ رَوَاهُ مُغِيرَةُ وَابْنُ أَبِي خَالِدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ
Ул беҙгә [Әбү Сәғит Әл Асъяжға], [Әш ғәс бин Абдуррахман бин Зөбәйет Әл Әйәмигә], [Әтс Сәйәбиҙән] [Джәбир бин Абдулла]нан [Мөжәлид] һәм [Ғәлиҙән] [Хәритс] икеһе лә әйтте; «Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм ҡәһәрләнгән әл-мөһил һәм әл-мөхәлләлләһу». -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; — Хәҙис Ибн Мәсғүдтән, Әбү Һүрәйрәнән, Ғөҡбә бин Әмирҙән һәм Ибн Ғаббастан риүәйәт ителгән. Әбү Ғиса әйтте; — Ғәли менән Джәбирҙең хәҙисендә етешһеҙлек бар. Шулай итеп, [Әшғәт бин Абдуррахман] [Мөжәлидтән] [Әмирҙән] -ул Әш Сәйәби- [Әл Хәристән] [Ғәлиҙән] һәм Әмир [Джәбир бин Абдуллаһтан] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалламдан риүәйәт итте. Был хәҙис көслө түгел, сөнки Мөжәлид бин Сәғидте ҡайһы бер ғалимдар, шул иҫәптән: Әхмәт бин Хәнбал, аңлатҡан. Абдулла бин Нумайр был хәҙисте Мөжәлидтән Әмирҙән Джәбир бин Абдуллаҙан Али ибн Нумайрҙан риүәйәт иткән унда хата бар ине. Беренсе хәҙис дөрөҫөрәк, сөнки уны шулай уҡ [Мөғирә] һәм [Ибн Әбү Халид] һәм башҡалар [Әш Сәйәбиҙән] [Әл-Харистан] [Ғәлиҙән] риүәйәт иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1039
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُحِلَّ وَالْمُحَلَّلَ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَيْسٍ الْأَوْدِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَرْوَانَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَغَيْرُهُمْ وَهُوَ قَوْلُ الْفُقَهَاءِ مِنْ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَذْكُرُ عَنْ وَكِيعٍ أَنَّهُ قَالَ بِهَذَا و قَالَ يَنْبَغِي أَنْ يُرْمَى بِهَذَا الْبَابِ مِنْ قَوْلِ أَصْحَابِ الرَّأْيِ قَالَ جَارُودُ قَالَ وَكِيعٌ وَقَالَ سُفْيَانُ إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ لِيُحَلِّلَهَا ثُمَّ بَدَا لَهُ أَنْ يُمْسِكَهَا فَلَا يَحِلُّ لَهُ أَنْ يُمْسِكَهَا حَتَّى يَتَزَوَّجَهَا بِنِكَاحٍ جَدِيدٍ
Беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] һөйләне, беҙгә [Әбү Әхмәт Әз Зөбәйри] һөйләне [Суфьян] [Әбү Ҡайстан] [Хөзәйел бин Сүрәхбил] [Ғабдулла бин Мәсғүдтән] әйтте; «Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм ҡәһәрләнгән әл-мөһил һәм әл-мөхәлләлләһу». Әбү Иса әйтте; — Был — сахих Хәсән хәҙисе. Әбү Ҡайс Әл Әүдигә Абдуррахман бин Царван тигән исем бирелә. Был хәҙис шулай уҡ пәйғәмбәребеҙҙән күп маршруттарҙан риүәйәт ителгән. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ғалимдар, шул иҫәптән Ғүмәр бин Хатсхаб, Усман бин Аффан, Абдулла бин Ғүмәр һәм башҡалар был хәҙис менән бәхәсләшә. Тәбиғин даирәләренән килгән фуҡаһа` фекере лә шулай. Суфьян Ац Цаури, Ибнү Мөбәрәк, Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың да фекере шулай. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Мин Әл-Джәрүд бин Мөғәҙҙең Вәкиҙән һөйләгәнен ишеттем: Суфьян Ац Цаури әйткәндәренә фекер бар. Вәкиғ тигән; — Был сүрәне Әшәбүл Райи фекеренән сығарырға кәрәк. Джаруд әйтте; Вәкиғ тигән; Суфьян әйтте; Әгәр ҙә ир кеше ҡатынды икенсе кеше өсөн хәләл булһын өсөн өйләнһә, аҙаҡ уны тотоп бөтһә, тимәк, уға ҡатынды тоторға ярамай һәм яңы никахҡа өйләнмәйенсә тотоу хәләл түгел.
Hadith
Imam Tirmidzi : 1040
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَالْحَسَنِ ابْنَيْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِمَا عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ مُتْعَةِ النِّسَاءِ وَعَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الْأَهْلِيَّةِ زَمَنَ خَيْبَرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَبْرَةَ الْجُهَنِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَإِنَّمَا رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ شَيْءٌ مِنْ الرُّخْصَةِ فِي الْمُتْعَةِ ثُمَّ رَجَعَ عَنْ قَوْلِهِ حَيْثُ أُخْبِرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمْرُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى تَحْرِيمِ الْمُتْعَةِ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
Беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәргә] әйтелгән, беҙгә [Суфьянға] [Әз Зөһриҙән] [Ғабдуллаһтан] һәм [Әл Хәсәндән] Мөхәммәт бин Ғәлиҙең ике улынан, [уның атаһынан] [Ғәли бин Әбү Талибтан] Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ғәләйһис-сәләмде ғәләйһис-сәләм ғәләйһис-сәләм ғәләйһис-сәләм ғәләйһис-сәләм ғәләйһис-сәләмдең ғәләйһис-сәләмдең ғәләйһис-сәләмдең ғәләйһис-сәләменән әйтелде. Хәйбәр уңайынан. -Әбү Ғайса Әт Тирмиҙи- тигән; «Иң мәғәнәле хәҙис Сабра Әл-Джуһани һәм Әбү Һүрәйрәнән риүәйәт ителгән». Әбү Иса әйтте; Ғәлиҙең хәҙистәре – сахих Хәсән хәҙистәре. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм башҡаларҙан күпселек ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра. Шулай уҡ Ибн Ғаббастан мөтә никахтар мәсьәләһенә еңеллек биргән хәҙис риүәйәт ителгән, әммә ул пәйғәмбәребеҙҙән хәбәр бирелгәс, үҙ фекерен кире ҡаҡҡан. Күпселек ғалимдар мутғә никах тыйылған тип һанай. Был Атс Цаури, Ибн Мөбәрәк, Сяфии, Әхмәт һәм Исхаҡтың да фекере.
