Imam Tirmidzi : 81
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }
yenna-yaɣ-d [Hannad], yenna-aɣ-d [Sharik] seg [Abu Fazarah] seg [Abu Zaid] seg [Abdullah bin Mas’ud] yenna-d; 'Isteqsa-yi-d Nnbi s.al.allahu 'alaihi wasallam : 'D acu yellan deg tbuciḍant-ik?' Nekk rriɣ-as : « Arak », yenna-yi-d sakkin : « Tiẓegwa yelhan d waman imqeddsen », i d-yenna Ibn Mas’ud; ‘Ihi iga yid-s wud’. Yenna-d Abu Ɛisa; ''Ala lḥadit-agi i d-yettwaḥekkun seg Abu Zaid seg Abdullah seg Nnbi s.al.allahu 'alaihi wasallam. Seg tama niḍen, Abu Zaid d win ur t-ssinen ara yimazzayen n ḥadit. Ur yettwassen ara belli yenna-d kra n ḥadit anagar winna. Kra n yimusnawen ttwalin belli amdan yezmer ad yexdem wuddu s Nabidz -arak-. Gar-asen Sufyan Ats Tsauri d wiyaḍ. Yerna kra nniḍen ttwalin belli ur ilaq ara ad iɛeqleḍ yiwen s ccrab. D rray n Shafiɛ, Aḥmad d Isḥaq. Yenna-d Isqaq; ‘Ma yella win yettwajerrden s waya, ihi ad iɛeqleḍ s ccrab, maca smenyafeɣ ma yella ixeddem tayammum’. Yenna-d Abu Ɛisa; Ma d awal n yiwen; ‘Ur ilaq ara ad t-id-tessufɣeḍ s ccrab’, d ayen i d-iqerben ɣer Leqran yerna d ayen iwatan ugar. Imi Allah Ta’ala yenna-d, '-syin ur t-tettafeḍ ara aman, syin ẓẓall ɣef wakal yelhan - zeddigen'.
Imam Tirmidzi : 82
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ
yenna-aɣ-d [Qutaybah], yenna-aɣ-d [Al Laits] seg [Uqail] seg [Az Zuhri] seg [Ubaidillah bin Ɛebdullah] seg [Ibn Abbas] yenna-d; ‘Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yeswa ayefki, sakkin yessuter aman, iger aqemmum-is s waman-nni, deffir waya yenna: ‘S tidet, ayefki yesɛa tafekka’. Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Sahl bin Saɛd As Saɛidi d Umm Salamah’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Ayagi d ḥadith yellan d hasan authentic, kra n yimusnawen n tussna llan n tmuɣli belli amdan yettwaḥettem fell-as ad iɣerr s waman deffir ma yeswa ayefki. Di lawan-nni, deg tmuɣli-nneɣ, d Sunna kan. Yerna kra seg-sen ur ḥwaǧen ara ula d yiwen ad asen-yesfeḍ imi-nsen i lmend n tissit n uyefki’.
Imam Tirmidzi : 83
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ
yenna-aɣ-d [Naṣr n Ɛali] ed [Muḥemmed n Basyyar] nnan-d deg sin; yenna-yaɣ-d [Abu Ahmad Muḥemmed bin Ɛebdallah Az Zubair] seg [Sufyan] seg [Adl Dlahhak ben Uthman] seg [Nafi’] seg [Ibn Umar] yenna-d; 'Yella yiwen wergaz yenna-as azul i Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam mi yella Nnbi yettḥezzib, dɣa ur d-yerri ara.' Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Ḥadit-a yella deg tɣawsa n hasan sahih, ala aya - d tiririt n tmeɣra - ay d makruh gar-aneɣ mi ara nessufeɣ neɣ ad nessufeɣ, akken ay t-id-sfehmen kra n yimazzayen n tussna. Yerna ḥadit-agi d ḥadit igerrzen akk i d-yettwaḥekkun deg udlis-agi. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Deg suf-a llan daɣen yiḥaditen n Al Muhajir bin Qunfudz, Abdullah bin Hanzhalah, Alqamah bin Al Afra', Jabir et Al Barra''.
Imam Tirmidzi : 84
حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ
yenna-aɣ-d [Sawwar bin Abdellah Al ‘Anbari] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Mu’tamir bin Suleyman] yenna-d; Sliɣ [Ayyub] iḥekku-d seg [Muḥemmed bin Sirin] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, belli yenna-d: “Ma yella yiwen n uɣerrabu yeččur d yiwen n uqjun, ilaq ad t-yessired sebɛa n tikkal, yiwet neɣ taneggarut deg-sent d akal. D acu kan, ma yella aɣerrabu-nni yečča-t umcic, ssirid-it kan yiwet n tikkelt’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Hadith-agi d hasan sahih. D rray n Shafiɛ, Aḥmad d Isḥaq. Ḥadit-agi daɣen yettwafka-d s wudem nniḍen sɣur Abu Hurairah, sɣur Nnbi sallallahu ‘aleyhi wasallam akka. D ayen kan ur d-yenni ara : « Ma yella aɣerrabu-nni yečča-t umcic, ssirid-it kan yiwet n tikkelt ». Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Abdellah bin Mughaffal’.
Imam Tirmidzi : 85
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ
yenna-aɣ [Ishaq bin Musa Al Ansari] yenna, yenna-aɣ [Ma'n] yenna, yenna-aɣ [Malik bin Anas] seg [Ishaq bin Abdullah bin Abu Thalhah] seg [Humaid bint 'Ubaid bin Rifa'ah] seg [Kabsyah bint Ka'ab bin wifa'ah] seg [Kabsyah bint Ka'ab bin wibu Malik] belli [Abn] Qata] ẓer-it. -Kabsyah- yenna; ‘Ssexsiɣ-as aman, deg yiwet n tikkelt yekcem-d umcic yeswa-t, Abu Qatadah imiren yesleḍ-d aɣerrabu-nni akken ad yessu umcic’. Inna Kabsyah; Abu Qatadah yeẓra belli ttwaliɣ-t, dɣa yenna-d; — Testehzaḍ, a yelli-s n gma ? Nekk rriɣ-as: ‘Ih’, inna-yas; Inna Umazan n Öebbi, s.al.allahu, Ṛebbi: «Imcac ur zeddigen ara. Netta d aɣersiw i gţɛeddayen s umata deg-k.’ Yerna kra degsen ḥekmen-d seg Malik belli nettat - Kabsyah - d tameṭṭut n Abu Qatadah, maca d tidett, d tameṭṭut n Ibn Abu Qatadah. Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Aisyah d Abu Hurairah’. Yenna-d Abu Ɛisa; ''Hadith-agi d hasan sahih, d rray n tuget n yimusnawen seg gar yimeddukal n Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam, tabi’in d wid i d-iteddun deffir-sen am Shafi’i, Ahmad d Ishaq. Ttnaɣen belli ayen nniḍen n tissit n umcic ur yelli ara d ayen yelhan. Yerna d wagi i d ḥadith igerrzen akk deg udlis-agi. Imam Malik yeḥseb ḥadit-agi d ayen yelhan, d win n Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah. U ulac win ikemlen deg tmu$li-ines ugar n Malik'.
Imam Tirmidzi : 86
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Al Aɛmasy] seg [Ibrahim] seg [Hammam Ibnul Harith] yenna-d; [Jarir bin Abdellah] yessufeɣ-d tiẓegwa, sakkin iɛedda-d s tɣawla yerna yesfeḍ-d lxuf-nnes. Syin nnan-as : « Ayɣer i txeddmeḍ akka ? yenna-d; ‘D acu i yi-iḥebsen akken ad xedmeɣ akka? Ẓriɣ yiwet n tikkelt Nnbi sallallahu aleyhi wasallam yexdem-it. Yenna-d Ibrahim; ‘Aḥadith-a n Jarir yettḥulfu medden s lfeṛḥ, imi Jarir yuɣal ɣer Lislam deffir ma d-teffeɣ Surat Al Maidah’. D awal n Ibrahim, dɣa d awal-a, ‘Ḥadit-a yettḥulfu medden s lfeṛḥ’. Yenna-d; 'Dalam bab ini llan juga riwayat n Umar, Ali, Hudzaifah, Al Mughirah, Bilal, Sa'd, Abu Ayyub, Salman, Buraidah, 'Amru bin Umayyah, Anas, Sahl bin Sa'd, Ya'la bin Murrah, Ubadah Ibnu Shamid, Usabu Bin Zamah, A Ubadah, kra qqaren daɣen, Ibnu Umarah d Ubay bin Imarah. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Jarir d hasan sahih deg uswir'.
Imam Tirmidzi : 87
وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
Iḥekku-d seg [Syahr bin Hausyab], yenna-d; « Ẓriɣ [Jarir bin Abdullah] la yettḍeggiɛ, sakkin yesfeḍ-d sin n yiɣef-nnes. Ihi steqsaɣ-t ɣef waya, yerra-yi-d: ‘Walaɣ Nnbi sallallahu alaihi wasallam yettḥezzib, sakkin yettṣuḍ sin n yikhuf-is’. Ihi steqsaɣ-t : « D ayen i d-yellan uqbel ad d-teɣli Surat Al Maidah neɣ deffir-s ? Yerra-yas-d : « Ur t-id-kecmeɣ ara ɣer Lislam ala deffir ma d-teɣli Surat Al Maidah ». [Qutaibah] yenna-aɣ-d fell-as, yenna-d; ‘Yettwaḥseb-aɣ-d [Khalid bin Ziyad At Tirmidhi], seg [Muqatil bin Hayyan], seg [Syahr bin Hausyab], seg [Jarir]’. Yenna-d umsefham; ' [Baqiyyah] t-id-iḥekkun seg [Ibrahim bin Adham], seg [Muqatil bin Hayyan], seg [Syahr bin Hausyab], seg [Jarir]. Yerna aya d ḥadith ibanen, imi kra n yemdanen ay yenkeren asfeḍ n lxuf qqaren-d d akken Nnbi sallallahu alaihi wasallam yesfeḍ lxuf uqbel ma d-teffeɣ Surat Al Maidah. Yerna Jarir yebder-d deg ḥadit-is belli iwala Nnbi s.al.al.allahu alaihi wasallam yettfeggiḍ lxuf-is deffir ma d-teɣli Surat Al Maidah’.
Imam Tirmidzi : 88
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ
yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-aɣ-d [Abu Awanah] seg [Saɛid bin Masruq] seg [Ibrahim At Taimi] seg [Amru bin Maimun] seg [Abu Abdullah Al Jadali] seg [Khuzaimah bin Tsabit] seg [Khuzaimah bin Tsabit] seg Nnbi s. ‘Kraḍ wussan i wid yellan deg tikli d yiwen wass i wid yeddren deg uxxam’. Yettwabder-d daɣen seg Yahya bin Ma’in dakken d netta ay d-yesbedden ḥadit n Khuzaimah bin Thabit deg wayen yerzan asfeḍ n lquf. Yerna Abu Ɛebdallah Al Jadali isem-is Abd bin Abd, s umata qqaren-as Abdurrahman bin Abd. Yenna-d Abu Ɛisa; ''Ahadith-a d hasan sahih, deg yixef-a llant daɣen tmeslayin n Ali, Abu Bakrah, Abu Hurairah, Shafwan bin Assal, Auf bin Malik, Ibn Umar d Jarir'.
Imam Tirmidzi : 89
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ
yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Al Ahwash] seg [Ashim bin Abu An Nujud] seg [Zirr bin Hubaisy] seg [Shafwan bin Assal] yenna-d; ' Asmi nella netteddu, yumeô-aɣ-d Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ur t-nettqeddim ara kraḍ wussan d kraḍ yiḍan anagar mi ara nella d junub. Yerna mazal yettwaḥrez ad yettwasfeḍ i tmeẓẓuɣt, i tmeẓẓuɣt d yiḍes’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Hadith-agi d hasan sahih. Al Hakam bin Utbah d Hammad ḥekkun-d ḥadit-agi seg Ibrahim An Nakhaɛi, seg Abu Ɛebdallah Al Jadali, seg Khuzayma bin Thabit, maca aya ur yelli ara d aḥeqqi. Yenna-d Ɛli Ibnul Madini; Yahya bin Saɛid yenna-d belli Cuɛba yenna-d; ‘Ibrahim An Nakha’i ur yesli ara seg Abu Ɛebdallah Al Jadali ɣef ḥadit n usfeḍ n lquf’. Zaɛidah tenna-d seg Mansur : « Nella yiwet n tikkelt deg texxamt n Ibrahim At Taimi, ma d tallit-nni nella d Ibrahim An Nakhaɛi, sakkin, Ibrahim At Taimi yenna-aɣ-d seg Amru bin Maimun, seg Abu Abdullah Al Jadali, seg Khuzaimah bin Thabit, seg Nnbi sahillahu s sin. Yenna-d Muḥemmed ben Ismaɛil; 'Deg yixef-agi, ḥadit igerrzen akk d ḥadit i d-yeḥka Shafwan bin 'Assal Al Muradi'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘D rray n waṭas n yimusnawen seg yemdukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, tabi’in d wid i d-iteddun deffir-sen seg yifuqaha. Am Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarek, Syafiɛi, Ḥmed d Ishaq. Nnan-as; ‘Imdanen ay yeqqimen deg wexxam ttṣ̣errifen lxuf i wass ed yiḍ yerna imdanen ay yettɛeddayen ttṣ̣errifen-t kraḍ n wussan ed kraḍ n yiḍ’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Yettwaḥka-d daɣen seg kra n yimazzayen n tussna belli ur sbedden ara lḥeqq n wakud i usfeḍ n yiwen n lquf. Rray-a d Malik bin Anas’. Abu Isa yenna-d tikkelt niḍen : « Rray ay d-yettakfen lḥeqq n wakud d win ay yesɛan azal ugar ». Ḥadit-a daɣen yenna-t-id Shafwan bin Assal, s lmendad n ḥadit n Ashim.
Imam Tirmidzi : 90
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ
yenna-aɣ-d [Abul Walid Ad Dimasqi] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Walid bin Muslim] yenna-d, yenna-yi-d [Tsaur bin Yazid] seg [Raja` bin Haiwah] seg [amaru n Al Mughirah] seg [Al Mughirah bin Syu’bah] yenna-d; 'Nnbi s.al.allahu 'alaihi wasallam iḥerrek s ufella d ddaw n khuf-is'. Yenna-d Abu Ɛisa: “Wagi d ṛṛay n yiwen kan seg yemdukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, d itabiɛin d wid i d-iteddun deffir-sen seg yifuqaha. Rray-a ttwaṭṭfen-t daɣen Malik, Syafiɛi d Ishaq. Wagi d ḥadith yesɛan uguren, ulac win yettkelfen ɣef Tsaur bin Yazid nniḍen anagar Al Walid bin Muslim. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Sseqsaɣ Abu Zur’ah d Muḥemmed bin Ismaɛil ɣef ḥadit-agi, rran-d sin-nni : ‘’Hadith-agi ur yelli ara d aḥeqqi, acku Ibnul Mubarak yenna-d ḥadit-agi seg Tsaur, seg Raja’ bin Haiwah’. Yenna-d; 'yenna-yi-d seg umaru Al Mughirah deg mursal, seg Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam, yerna ulac deg-s Al Mughirah'.
Imam Tirmidzi : 91
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ
yenna-aɣ-d [Ali bin Hujr] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] seg [baba-s] seg [Urwah bin Az Zubair] seg [Al Mughirah bin Syu’bah] yenna-d; ' Ẓriɣ Nnbi s.al.allahu 'alaihi wasallam yettḥezzib s tqacuct n sin n yikhuf-is'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Al Mughirah yella deg uswir n Hasan, d win n Abdurrahman bin Abu Az Zinad, seg baba-s, seg Urwah, seg Al Mughirah. Yerna ur neẓri ara yiwen ay d-yebder seg Urwah seg Al Mughirah ɣef lafadz, ‘deg tqacuct n snat n khufnya’, s lxilaf-nnes. D wagi i d rray n tuget n yimussnawen. Rray-agi wwin-t daɣen Sufyan Ats Tsauri d Ḥmad. Yenna-d Muḥemmed; 'Malik bin Anas yefka-d signal i Abdurrahman bin Abu Az Zinad'.
Imam Tirmidzi : 92
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ
yenna-aɣ-d [Hannad] ed [Mahmud bin Ghailan] nnan-d deg sin; yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Sufyan] seg [Abu Qais] seg [Huzail bin Syurahbil] seg [Al Mughirah bin Syu’bah] yenna-d; 'Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam ixeddem wud'u, yesfeḍ snat n tqacucin-is d snat n tcekkaṛin-is'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Hadith-agi d hasan sahih, yerna d rray n waṭas n yimazzayen n tussna. Rray-agi wwin-t daɣen Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafiɛi, Ḥmad d Ḥeḥq. Nnan-as; ‘Yiwen yezmer ad yesfeḍ snat n tqacucin ula d tiqcicin ma yella snat-nni d tizegzawin’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-agi yella daɣen yiwen n ḥadit i d-yeḥka Abu Musa’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Sliɣ i Salih bin Muḥemmed At Tirmidhi yenna-d; ‘Sliɣ i Abu Muqatil Akken i d-yenna Samarqandi; ‘Usiɣ-d ad ẓreɣ Abu Hanifah asmi yuḍan uqbel ad yemmet, yessuter-d aman, sakkin ixeddem wudlu s tqacuct. Deffir waya iḥerrek-iten deg sin deg wakud ideg d-yenna; ‘Ass-a xedmeɣ ayen ur xedmeɣ ara, sfeḍeɣ snat n tqacucin, ɣas ma yella ur llint ara d tisandalin’.
Imam Tirmidzi : 93
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ
yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basyyar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid Al Qathtan] seg [Sliman At Taimi] seg [Bakr bin Abdullah Al Muzani] seg [Al Hasan] seg [Ibnul Mughirah bin Syuɛbah] seg [baba-s] yenna-d; 'Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam ixeddem wud'u, yerna yesfeḍ lxuf d imamah - d ṣṣenf n tmeqbert yettwaqqnen ɣer uqerruy -'. Inna [Bakr]; ‘Sliɣ-as-d seg [Ibnul Mughirah]. Yenna-d umsefham; ‘Muḥemmed bin Basyyar yebder-d ḥadit-a anda niḍen, d akken yesfeḍ-d aqerruy-nnes ed tmeẓẓuɣt-nnes’. Ḥadit-a daɣen yettwaḥka-d seg ubrid niḍen, seg Al Mughirah bin Syu’bah. Kra deg-sen bedren-d lafadz; ‘yettḥezzib ɣef tmeẓẓuɣt-is d tmeẓẓuɣt-is’, ma d kra ur t-id-bdern ara. Yerna sliɣ i Ḥmad Ibnul Ḥasan yenna-d; Sliɣ i Ḥmed Ben Ḥenbal yenna-d; ‘Ur ẓriɣ ara am Yahya bin Saɛid Al Qaththan s snat wallen-iw’. Yenna-d umsefham: ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Amru bin Umayya, Salman, Tsauban d Abu Umamah’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Aḥadith n Al Mughirah bin Syu'bah d hasan sah, rray-a ttwaṭṭfen-t-id aṭas n yimusnawen seg gar yimeddukal n Nnbi s.al.allahu 'alaihi wasallam, am Abu Bakr, Umar d Anas'. Rray-a llan deg-s daɣen Al Auza’i, Ahmad d Ishaq. Nnan-as; ‘Yiwen yezmer ad yesfeḍ lqecc-is’. Yerna aṭas n imusnawen seg yemḥaddiyen n Nnbi s.al.allahu ɛlayhi wasallam d tabiɛin i d-yennan; ‘Ur ilaq ara ad yesfeḍ umdan lqecc-is ma yella ur yesfeḍ ara aqerruy-is d lqecc-is’. D rray n Sufyan Ats Tsauri, Malik Ben Anas, Ibnul Mubarak d Syafriɛi. Yenna-d Abu Ɛisa; Sliɣ i Al Jarud Ben Muɛadz yenna-d; Sliɣ i Waki’ Ibnul Jarrah yenna-d; ‘Ma yella yesfeḍ kan lqecc-is ihi ayagi ad as-iɛeṭṭel, acku d sunna’.
Imam Tirmidzi : 94
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ
yenna-aɣ-d [Hannad], yenna-aɣ-d [Ali bin Mushir] seg [Al A’masy] seg [Al Hakam] seg [Abdurrahman bin Abu Laila] seg [Kaɛab bin Ujrah] seg [Bilal] yenna-d; ' Nnbi s.a.w.
Imam Tirmidzi : 95
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ
yenna-aɣ-d [Qutaybah bin Saɛid] yenna-d, yenna-aɣ-d [Bisyr bin Al Mufaddlal] seg [Abdurrahman bin Ishaq Al Qurasyi], seg [Abu Ubaida bin Muḥemmed bin ‘Ammar bin Yasir] yenna-d; ‘Sseqsaɣ-t yiwet n tikkelt [Jabir bin Abdullah] ɣef usfeḍ n sin-nni n yikhuf, sakkin yerra-yi-d: ‘D aya ay d ssunna, a mmi n gma-inu’. yenna-d; Yerna steqsaɣ-t daɣen ɣef usfeḍ n Imamah, dɣa yerra-yi-d: ‘Sfeḍ iɣef s waman’.
Imam Tirmidzi : 96
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Al’Aɛmasy] seg [Salim bin Abu Al Ju’d] seg [Kuraib] seg [Ibn Abbas] seg xali-s - [Maimunah] - yenna-d; ' Ssexsiɣ aman n usgunfu i Nnbi s.al.allahu 'alaihi wasallam, syin yessired yis-sen junub. Yesfeḍ aɛeqqa-nni s ufus-is azelmaḍ ɣef ufus-is ayeffus, syin yessired snat n tfekkiwin-is. Deffir waya yerra afus-is deg tmeqbert, yessers afus-is s waman, yessers afus-is $ef lḥiḍ neɣ ɣef lqaɛa. Syin yessired aqemmuc-is, yerra aman deg yiɣes-is, yessired udem-is d sin n yifassen-is d yiḍarren-is. Syin, ssers-as aman ɣef uqerruy-is tlata n tikkal, sɛeddaḍ-as aman ɣef tfekka-s meṛṛa, syin sbeɛdeḍ iman-is, ssirid-as iḍarren-is’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Aḥadith-a d win n ḥasan, yerna deg yixef-a llant daɣen tmucuha n Umm Salamah, Jabir, Abu Saɛid, Jubair bin Muth’im d Abu Hurairah’.
Imam Tirmidzi : 97
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
yenna-aɣ-d [Ibn Abu Umar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] seg [Hsyam bin Urwah] seg [baba-s] seg [Aisyah] yenna-d; ' Mi yella Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ad yeddu ad yessired junub, yessired ifassen-is uqbel ad yerr ifassen-is deg tmeqbert. Deffir waya yessired iɣes-is, yexdem aẓeṭṭa am deg uẓeḍḍa n tẓallit yerna yessired iɣef-is s waman. Deffir waya issers kraḍ n tmeẓẓuɣin ɣef uqerruy-is. Yenna-d Abu Ɛisa; ''Ahadith-a d hasan sahih, yerna aḥadith-a d imazzayen ay tt-id-fernen deg temsal n usgunfu n junub.' Ad ixeddem umdan ţţuẓẓuḍt am di ţţuẓẓuḍt n tẓallit, syin ad issers kraḍ n tmeẓẓuɣin ɣef uqerruy-is. Deffir waya, ssufɣeḍ aman ɣef tfekka-k akk, ssirid iḍarren-ik. Imusnawen rran ḥadit-a deg uxeddim, qqaren-d; ‘Ma yella amdan yellan d junub yeɣli iman-is deg waman ɣas ma yella ur ixeddem ara ţţuẓẓuɣ ihi ayagi yezmer’. D rray n Shafiɛ, Aḥmad d Isḥaq.
Imam Tirmidzi : 98
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا
yenna-aɣ-d [Ibn Abu Umar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Ayyub bin Musa] seg [Saɛid Al Maqburi] seg [Abdullah bin Rafiɛ] seg [Ummu Salamah] yenna-d; ‘A Amazan n Rebbi, s tidett nekk d tameṭṭut i s-yessemɣaren s umata tiɣbula n yiɣef-is - tiɣbula n yiɣef -, ma ssawḍeɣ ad sgunfuɣ junub, ilaq ad tent-kkseɣ?’. Yerra-yas: ‘Ala, maca ssers kan kraḍ n tfekkiwin n waman ɣef uqerruy-ik, syin sfeḍ aman-nni ɣef tfekka-k meṛṛa ad tiliḍ tezdeg, neɣ yenna-d: ‘Kečč tezdeg’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Hadith-agi d hasan sahih. Aṭas n yimassanen ay yettgen ḥadith-a, qqaren-d ma yella tameṭṭut tessired junub, yerna ur tessufuɣ ara iɣef-nnes, dɣa aya d ayen iwatan deffir ma tessufeɣ-d aman ɣef tfekka-nnes’.
Imam Tirmidzi : 99
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ
yenna-aɣ-d [Nashr bin Ali] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Harith bin Wajih] yenna-d; yenna-aɣ-d [Malik bin Dinar] seg [Muḥemmed bin Sirin] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi sallallahu alaihi wasallam, yenna-d: ‘Ddaw yal aɣeddu yella yiwen n junub, ihi ssiridet aɣeddu-nni yerna ssizdeg-d aɣrum’. Deg yixef-agi yella daɣen umezruy seg Ali d Anas. Yenna-d Abu Ɛisa; Ḥadit n Al Harith bin Wajih d ḥadit gharib ur t-nessin ara anagar seg-s, ɣas akken yella d ccix d aɛewwiq. Mačči drus n yimusnawen i t-id-yeḥkan seg-s, maca netta iḥka-d ḥadith-agi weḥd-s, seg Malik bin Dinar. Tikwal qqaren-as Al Harith bin Wajih, tikwal Ibn Wajbaḥ.
Imam Tirmidzi : 100
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ
yenna-aɣ-d [Ismaɛil bin Musa] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sharik] seg [Abu Ishaq] seg [Al Aswad] seg [Aisyah] yenna-d: ‘Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam ur ixeddem ara wuẓuḍ deffir ma yessired’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadits ini hadits sahih hasan'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘U d aya ay d rray n kra seg yemdukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam d tabi’in, dɣa ur ttgen ara lḥeqq deffir n tmeɣra’.