Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 81
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }
موږ ته [حناد] روایت کړی دی، موږ ته [شریک] له [ابو فزاره] له [ابو زید] له [عبدالله بن مسعود] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم له ما څخه وپوښتل: 'ستا په ډوبل کې څه دي؟' ما ځواب ورکړ، 'عرق'، بیا یې وویل: 'ښه خرما او پاکې اوبه،' ابن مسعود وویل: 'نو هغه ورسره اودس وکړ'. ابو عیسی وویل: 'یوازې دا حدیث له ابو زید څخه له عبدالله څخه له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت شوی دی. په عین حال کې، ابو زید هغه څوک دی چې لا تر اوسه د حدیثو پوهانو ته نه دی پیژندل شوی. هغه پرته له دې حدیث څخه بل حدیث نه دی روایت کړی. ځینې ساینس پوهان پدې نظر دي چې یو څوک کولی شي د نبض ارک سره اودس وکړي. د دوی په منځ کې سفیان عطصوري او نور دي. او ځینې نور پدې نظر دي چې سړی باید د شرابو سره اودس ونه کړي. دا د شافعي، احمد او اسحاق نظر دی. اسحاق وویل: 'که څوک د دې له امله ازمول شوی وي، نو هغه دې د شرابو سره اودس وکړي، مګر زه به غوره ګڼم که هغه تیمم وکړي'. ابو عیسی وویل: د یو چا د خبرو په اړه؛ 'د شرابو سره اودس کول جائز ندي'، قرآن ته نږدې او ډیر مناسب دی. ځکه چې الله تعالی فرمایي، '- بیا تاسو اوبه ونه مومئ، نو په ښه - پاک - ځمکه کې لمونځ وکړئ'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 82
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ
[قطیبه] موږ ته خبر راکړ، [اللیث] موږ ته له [عقیل] څخه له [عز زهري] څخه له [عبیدالله بن عبدالله] څخه له [ابن عباس] څخه روایت کړی چې وايي: رسول الله صلی الله علیه وسلم شیدې وڅښلې، بیا یې اوبه وغوښتې او په خوله یې ومینځلې، بیا یې وویل: 'په حقیقت کې په شیدو کې غوړ شته'. هغه وویل: 'په دې باب کې د سهل بن سعد الساعدي او ام سلمه څخه هم روایت دی'. ابو عیسی وویل: 'دا یو حدیث دی چې حسن صحیح دی، ځینې علماء په دې نظر دي چې یو کس د شیدو څښلو وروسته په اوبو سره خوله ومینځلو ته اړتیا لري. پداسې حال کې چې زموږ په نظر دا یوازې سنت دی. او ځینې یې حتی د شیدو څښلو له امله د خولې ومینځلو ته اړتیا نلري'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 83
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ
موږ ته [نشر بن علي] او [محمد بن بصير] دواړو ويلي دي؛ موږ ته [ابو احمد محمد بن عبدالله الزبير] له [سفيان] له [عدل اللحاک بن عثمان] له [نافع] له [ابن عمر] څخه روايت کړی دی چې وايي: 'يو سړی و چې رسول الله صلی الله عليه وسلم ته يې سلام وکړ کله چې رسول الله صلی الله عليه وسلم تشې متيازې کولې، نو هغه ځواب ورنه کړ.' ابو عيسى وويل: 'دا حديث د حسن صحيح په درجه کې دی، يوازې دا - د سلام ځواب ورکول - زموږ ترمنځ مکروه دی کله چې موږ تشې متيازې کوو يا تشې متيازې کوو، لکه څنګه چې د ځينو ساينس پوهانو لخوا تعبير شوی دی. او دا حديث په دې باب کې تر ټولو غوره حديث دی. ابو عيسى وويل: 'په دې باب کې د مهاجر بن قنفذ، عبدالله بن حنظله، علقمه بن العفراء، جابر او البراء څخه هم حديثونه شته.''
Hadith
Imam Tirmidzi : 84
حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ
موږ ته [سوار بن عبدالله الانباري] ویلي دي، موږ ته [المعتمر بن سلیمان] ویلي دي چې ما [ایوب] د [محمد بن سیرین] څخه د [ابو هریره] څخه د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت اوریدلی چې هغه وویل: 'که چیرې یو لوښی سپی څټي، نو باید اووه ځله ومینځل شي، یو یا وروستی یې په خاوره وي. مګر، که چیرې لوښی پیشو څټي، نو یوازې یو ځل یې ومینځئ'. ابو عیسی وویل: 'دا حدیث حسن صحیح دی. دا د شافعي، احمد او اسحاق نظر دی. دا حدیث په بل ډول له ابو هریره څخه د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه په دې ډول روایت شوی دی. دا یوازې دا ده چې دا نه وايي، 'که چیرې لوښی پیشو څټي، یوازې یو ځل یې ومینځئ'. پدې فصل کې د عبدالله بن مغفل څخه هم یوه کیسه ده.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 85
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ
موږ ته [اسحاق بن موسی الانصاري] خبر راکړ، موږ ته [معان] خبر راکړ، موږ ته [مالک بن انس] له [اسحاق بن عبدالله بن ابو طلحه] له [حميد بنت عبيد بن رفاعه] له [کبسيه بنت کعب بن مالک] ابن ابو قتاده له ښځې څخه خبر راکړ چې [ابو قتاده] د هغه لیدو ته راغی. -کبسيه - وويل: 'ما ورته اوبه واچولې، ناڅاپه یوه پیشو راغله او هغه یې وڅښله، ابو قتاده بیا لوښی وخوځاوه ترڅو پیشو وڅښي'. کبيسييه وويل: 'ابو قتاده پوه شو چې زه هغه ګورم، نو هغه وویل: 'ایا ته حیران یې، زما د ورور لور؟' ما ځواب ورکړ، 'هو،' هغه وویل؛ 'په حقیقت کې رسول الله صلی الله علیه وسلم وویل: 'پیشوګانې ناپاک نه دي. هغه یو څاروی دی چې معمولا ستاسو شاوخوا ګرځي.' او ځینو یې له مالک څخه روایت کړی، هغه - کبسیه - د ابو قتاده ښځه وه، مګر حقیقت دا دی چې هغه د ابن ابو قتاده ښځه وه. هغه وویل: 'په دې فصل کې د عائشې او ابو هریره څخه هم روایت دی'. ابو عیسی وویل: 'دا حدیث حسن صحیح دی، دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه وو، تابعینو او د دوی وروسته د ډیری علماوو نظر دی لکه شافعي، احمد او اسحاق. دوی په دې نظر دي چې د پیشو د پاتې څښاک سره هیڅ شی غلط نه دی. او دا په دې فصل کې غوره حدیث دی. امام مالک دا حدیث ښه ګڼلی، یعنې د اسحاق بن عبدالله بن ابو طلحه څخه. او هیڅوک د مالک څخه په خپل روایت کې ډیر کامل نه دی'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 86
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[حناد] موږ ته بیان کړ، [وکیع] موږ ته د [الاعمش] څخه د [ابراهيم] څخه د [همام بن الحارث] څخه روایت وکړ، هغه وویل: [جریر بن عبدالله] پیشاب وکړ، بیا یې اودس وکړ او په خپل څادر یې مسح کړ. بیا ورته وویل شول: 'ولې دا کار کوې؟' هغه وویل: 'څه شی ما د دې کولو څخه منع کوي؟ ما رسول الله صلی الله علیه وسلم ولید چې دا کار یې کاوه.' ابراهیم وویل: 'د جریر دا حدیث خلکو ته د تعجب احساس ورکوي، ځکه چې جریر د سورت المائده له نازلیدو وروسته اسلام ته داخل شو.' دا د ابراهیم قول دی، یعنی 'دا حدیث خلکو ته تعجب احساس ورکوي.' هغه وویل؛ په دې باب کې له عمر، علي، حذیفه، المغیره، بلال، سعد، ابو ایوب، سلمان، بریده، عمرو بن امیه، انس، سهل بن سعد، یعلی بن مره، عباده ابن شمید، اسامه بن جبیر، ابوسعیم رضی الله عنهم څخه هم روایتونه راغلي دي. ابن عباده او ځينې يې ابن عمره او ابي بن عماره هم وايي. ابو عیسی وویل؛ دا جریر حدیث حسن صحیح دی.
Hadith
Imam Tirmidzi : 87
وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
له [سیحر بن حوصیاب] څخه روایت دی، هغه وایي: ما [جریر بن عبدالله] ولید چې اودس یې کاوه، بیا یې په خپلو دوو څاڅکو مسح کاوه. نو ما ترې د دې په اړه پوښتنه وکړه، هغه وویل: ما رسول الله صلی الله علیه وسلم ولید چې اودس یې کاوه او بیا یې په خپلو دوو څاڅکو مسح کاوه. نو ما ترې وپوښتل: ایا دا د سورة المائده له نازلیدو مخکې وه که وروسته؟ هغه وویل: زه د سورة المائده له نازلیدو وروسته مسلمان نه شوم. [قطیبه] دا خبره موږ ته بیان کړه، هغه وویل: [خالد بن زیاد الترمذي] له [مقاتل بن حیان] څخه، له [سیحر بن حوصیاب] څخه، له [جریر] څخه روایت کړې ده. راوي وویل: ''[بقیه] له [ابراهیم بن ادهم] څخه، له [مقاتل بن حیان] څخه، له [سیحر بن حوصیب] څخه، له [جریر] څخه روایت کوي. او دا یو واضح حدیث دی، ځکه چې ځینې خلک چې په مناسب باندې مسح کول ردوي، دا په دې معنی تعبیروي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم د سورة المائده له نازلیدو دمخه په مناسب باندې مسح کړی و. جریر په خپل حدیث کې یادونه کوي چې هغه د سورة المائده له نازلیدو وروسته رسول الله صلی الله علیه وسلم په خپل مناسب باندې مسح کړی و.''
Hadith
Imam Tirmidzi : 88
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ
موږ ته [قطیبه] ویلي دي، موږ ته [ابو عوانه] له [سعید بن مسروق] له [ابراهیم التیمی] له [عمرو بن میمون] له [ابو عبدالله الجدالی] له [خزیمه بن ثابت] له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی دی چې له هغه څخه د څو ټوټو د مسح کولو په اړه پوښتنه وشوه، هغه وویل: 'درې ورځې د هغو کسانو لپاره چې په سفر کې وي او یوه ورځ د هغو کسانو لپاره چې په کور کې وي'. د یحیی بن معین څخه هم روایت شوی چې هغه د ټوټو د مسح کولو په اړه د خزیمه بن ثابت حدیث تایید کړی دی. او د ابو عبدالله الجدالی نوم عبد بن عبد دی، چې معمولا عبدالرحمن بن عبد بلل کیږي. ابو عیسی وویل: 'دا حدیث حسن صحیح دی، پدې فصل کې د علي، ابوبکره، ابو هریره، شفوان بن عسال، عوف بن مالک، ابن عمر او جریر څخه هم روایتونه راغلي دي'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 89
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ
موږ ته [حناد] ویلي دي، موږ ته [ابو الاحواش] له [عاشم بن ابو النجود] له [زیر بن حبیسی] له [شفوان بن عسال] څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي: 'کله چې موږ سفر کاوه، رسول الله صلی الله علیه وسلم موږ ته امر کاوه چې درې ورځې او درې شپې یې خلاص نه کړو، پرته له هغه چې موږ جنب وو. او د حاجت رفع کولو، ادرار کولو او خوب لپاره مسح کول لاهم جائز دي'. ابو عیسی وویل: 'دا حدیث حسن صحیح دی. الحکم بن عتبه او حماد دا حدیث له ابراهیم عن نخعي څخه، له ابو عبدالله الجدلي څخه، له خزیمه بن ثابت څخه روایت کړی دی، مګر دا صحیح نه دی. علي ابن المدیني وویل: 'یحیی بن سعید وویل چې شعبه وویل: 'ابراهيم عن نخعي هیڅکله له ابو عبدالله الجدلي څخه د موزوں د مسح کولو په اړه نه دی اوریدلی'.' زيده له منصور څخه وايي: "موږ يو ځل د ابراهيم تيمي په خونه کې وو، په داسې حال کې چې موږ په هغه وخت کې د ابراهيم نخعي سره وو، بيا ابراهيم تيمي له عمرو بن ميمون څخه، هغه له ابو عبدالله الجدلي څخه، هغه له خزيمه بن ثابت څخه، هغه له رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه د دوو موزو د مسح کولو د حديث په اړه خبر راکړ. محمد بن اسماعيل وويل: "په دې باب کې غوره حديث هغه حديث دی چې د شفوان بن عسال مرادي لخوا روايت شوی دی." ابو عيسى وويل: "دا د رسول الله صلی الله عليه وسلم د صحابه وو، تابعينو او له هغوی وروسته د فقهاوو له ډلې څخه د ډېرو علماوو نظر دی." لکه سفيان عصوري، ابن المبارک، سيافعي، احمد او اسحاق. دوی وويل: "هغه خلک چې په کور کې پاتې کېږي د شپې او ورځې لپاره موزح کوي او هغه خلک چې سفر کوي د درې ورځو او درې شپې لپاره موزح کوي". ابو عيسى وويل:" 'دا هم د ځینو ساینسي کارپوهانو څخه روایت شوی چې دوی د څو ټوټو د مسح کولو لپاره د وخت حد نه ټاکي. دا نظر د مالک بن انس لخوا دی'. ابو عیسی بیا وویل، 'هغه نظر چې د وخت حد چمتو کوي ډیر معتبر دی'. دا حدیث د 'عاشم' حدیث پرته، شفوان بن عسال لخوا هم روایت شوی دی.
Hadith
Imam Tirmidzi : 90
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ
ابو الولید دمشقي موږ ته ویلي دي، موږ ته یې ویلي دي [الولید بن مسلم] ویلي دي، ما ته [ثور بن یزید] له [رجاع بن حیوة] له [المغیره د کاتب] له [المغیره بن صیوبة] څخه روایت کړی دی چې وایي: 'رسول الله صلی الله علیه وسلم د خپل څادر پورته او ښکته برخه مسح کړه'. ابو عیسی وویل: 'دا یوازې د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه وو، تابعینو او له دوی وروسته د فقهاوو نظر نه دی. دا نظر مالک، شافعي او اسحاق هم اخیستی دی. دا یو مشکل حدیث دی، هیڅوک په ضور بن یزید باندې د ولید بن مسلم پرته بل څوک تکیه نه کوي. ابو عیسی وویل؛ "ما د ابو زرعة او محمد بن اسماعیل څخه د دې حدیث په اړه وپوښتل، دوی دواړو ځواب ورکړ: 'دا حدیث صحیح نه دی، ځکه چې ابن المبارک دا حدیث د ضعور څخه روایت کړی دی، هغه له رجع بن حیوة څخه روایت کړی دی. هغه وویل: 'دا ماته د کاتب المغیره لخوا په مرسل کې د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت شوی، او په دې کې د المغیره یادونه نشته'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 91
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ
موږ ته [علي بن حجر] ویلي دي؛ موږ ته [عبدالرحمن بن ابو الزیناد] د [خپل پلار] څخه [عروه بن الزبیر] د [المغیره بن صیوبة] څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي: 'ما رسول الله صلی الله علیه وسلم ولید چې د خپلو دوو څوکو په سر یې مسح کاوه'. ابو عیسی وویل: 'دا المغیره حدیث په حسن درجه کې دی، یعنې د عبدالرحمن بن ابو الزیناد حدیث چې د هغه له پلار څخه دی، د عروه څخه، د المغیره څخه. او موږ هیڅکله د هغه چا په اړه نه پوهیږو چې د عروه څخه د المغیره څخه د لفضد په اړه یادونه کړې وي، 'د دوو څوکو په سر کې،' پرته له هغه. دا د ډیری ساینس پوهانو نظر دی. دا نظر د سفیان عطصوري او احمد لخوا هم اخیستل شوی. محمد وویل: 'مالک بن انس عبدالرحمن بن ابو الزیناد ته اشاره وکړه'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 92
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ
موږ ته [حناد] او [محمود بن غیلان] دواړو ویلي دي؛ موږ ته [وکیع] له [سفیان] له [ابو قیس] له [حزیل بن سیوراحبیل] له [المغیره بن سیوبه] څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي: 'رسول الله صلی الله علیه وسلم اودس وکړ، خپلې دوه جرابې او دواړه بوټان یې مسح کړل'. ابو عیسی وویل: 'دا حدیث حسن صحیح دی، او دا د ډیرو ساینسي متخصصینو نظر دی. دا نظر سفیان عطصوري، ابن المبارک، سیافعي، احمد او اسحاق هم اخیستی دی. دوی وویل: 'یو څوک کولی شي دواړه جرابې مسح کړي حتی که دواړه غټ وي نه بوټان'. ابو عیسی وویل: 'په دې باب کې د ابو موسی څخه هم یو حدیث روایت شوی دی'. ابو عیسی وویل: 'ما د صالح بن محمد الترمذي څخه اوریدلي دي چې ویل یې؛ 'ما د ابو مقاتل سمرقندي څخه اوریدلي دي چې ویل یې؛ زه ابو حنیفه ته هغه وخت راغلم کله چې هغه ناروغه و او د مرګ په بستر کې و.' هغه له ما وغوښتل چې اوبه راوړم او د جرابو په اغوستلو سره یې اودس وکړ. له هغې وروسته یې دواړه مسح کړل او ویې ویل: "نن ما یو داسې کار وکړ چې مخکې مې هیڅکله نه دی کړی: ما خپلې جرابې مسح کړې، که څه هم هغه څپلۍ نه دي."
Hadith
Imam Tirmidzi : 93
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ
موږ ته [محمد بن بصیار] ویلي دي، موږ ته [یحیی بن سعید القثان] له [سلیمان التیمی] له [بکر بن عبدالله المزاني] له [الحسن] له [ابن المغیره بن صیوبة] له [خپل پلار] څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي: 'رسول الله صلی الله علیه وسلم اودس وکړ، او په خوله او امامت یې مسح کړ - یو ډول پګړۍ چې په سر پورې تړل شوې وه -'. [بکر] وویل: 'ما دا له [ابن المغیره] څخه اوریدلي دي. راوي وویل: 'محمد بن بصیار دا حدیث په بل ځای کې ذکر کړی دی، چې هغه خپل د مخ ویښتان او پګړۍ مسح کړې ده'. دا حدیث له بلې لارې څخه هم روایت شوی دی، له المغیره بن صیوبة څخه. ځینو یې د لفض ذکر کړی دی؛ 'خپل د مخ ویښتان او پګړۍ وهل'، پداسې حال کې چې ځینو یې یادونه نه ده کړې. او ما له احمد بن الحسن څخه اوریدلي دي چې ویل یې؛ ما له احمد بن حنبل څخه اوریدلي دي؛ چې ویل یې؛ 'ما هیڅکله د یحیی بن سعید القثان په څیر څوک په خپلو دواړو سترګو نه دی لیدلی'. راوي وویل: 'په دې فصل کې د عمرو بن امیه، سلمان، ثوبان او ابو امامه څخه هم یوه کیسه ده'. ابو عیسی وویل: 'د المغیره بن صیوبة حدیث حسن صحیح دی، دا نظر د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه وو څخه ډیری علماء کرامو اخیستی دی، لکه ابوبکر، عمر او انس'. دا نظر د الاوزاعي، احمد او اسحاق لخوا هم دی. دوی وویل: 'یو څوک کولی شي خپل پګړۍ مسح کړي'. او د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه وو او تابعینو څخه ډیری علماء کرامو وویل: 'یو سړی باید خپل پګړۍ مسح نه کړي تر هغه چې خپل سر او پګړۍ مسح نه کړي'. دا د سفیان عطصوري، مالک بن انس، ابن المبارک او سیافري نظر دی.' ابو عیسی وايي: ما د جارود بن معاذ څخه اوریدلي چې ویل یې: ما وکیع بن الجراح څخه اوریدلي چې ویل یې: 'که هغه یوازې په خپل پګړۍ مسح وکړي نو دا د هغه لپاره کافي ده، ځکه چې دا سنت دی.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 94
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ
له موږ څخه [حناد] ويلي دي، موږ ته يې [علي بن مشير] له [العماسي] څخه [الحكم] له عبدالرحمن بن ابي ليله] له [کعب بن عجره] له [بلال] څخه ويلي دي؛ رسول الله صلی الله علیه وسلم د خف او پګړۍ یوه جوړه مسح کړه.
Hadith
Imam Tirmidzi : 95
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ
قتیبه بن سعید موږ ته بیان کړی دی، هغه موږ ته [بصیر بن المفضلال] له [عبدالرحمن بن اسحاق القرسي] څخه، هغه له [ابو عبیده بن محمد بن عمار بن یاسر] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: "یو ځل ما له [جابر بن عبدالله] څخه د دواړو موزوں د مسح کولو په اړه پوښتنه وکړه، نو هغه ځواب ورکړ: 'دا سنت دی، زما د ورور زوی'. هغه وویل: او ما هم له هغه څخه د امامت د مسح کولو په اړه پوښتنه وکړه، نو هغه ځواب ورکړ: 'ویښتان په اوبو سره مسح کړئ'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 96
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
حناد موږ ته ویلي دي، موږ ته یې [وکیع] له [العماسي] څخه د [سالم بن ابو الجود] له [کریب] څخه د [ابن عباس] له خپلې تره [میمونة] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: ما رسول الله صلی الله علیه وسلم ته د غسل اوبه واچولې، بیا یې په هغې سره جنب غسل وکړ. هغه خپل چپ لاس د خپل ښي لاس په سر کېښود، بیا یې دواړه لاسونه ومینځل. بیا یې خپل لاس په لوښي کې دننه کړ، خپل تناسلي آلې یې په اوبو سره واچولې او خپل لاس یې دیوال یا ځمکې ته ومینځل. بیا یې خپله خوله کلی کړه او په پوزې کې یې اوبه واچولې، خپل مخ، دواړه لاسونه او څنګلونه یې ومینځل. بیا یې په سر درې ځله اوبه واچولې، اوبه یې په ټول بدن ومینځلې، بیا لاړ شه او پښې یې ومینځلې. ابو عیسی وویل؛ 'دا حدیث حسن صحیح دی، او پدې باب کې د ام سلمه، جابر، ابو سعید، جبیر بن مطعم او ابو هریره رضی الله عنهما څخه هم روایتونه راغلي دي'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 97
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
[ابن ابو عمر] موږ ته روایت کوي چې [سفیان بن عیینه] موږ ته د [هشام بن عروه] څخه [له خپل پلار څخه] له [عائشې] څخه روایت کوي چې هغه وویل: 'کله چې رسول الله صلی الله علیه وسلم د جنابت غسل کولو ته تللو، نو لومړی به یې خپل لاسونه په لوښي کې اچول، بیا به یې خپل تناسلي غړي مینځل، اودس به یې کاوه لکه څنګه چې د لمانځه لپاره کوي، او خپل ویښتان به یې په اوبو سره مینځل. له هغې وروسته به یې په سر باندې درې څاڅکي اوبه اچولې.' ابو عیسی وویل: 'دا حدیث حسن صحیح دی، او دا حدیث هغه دی چې د جنابت د اودس په اړه د علماوو لخوا غوره شوی دی. دا چې سړی باید د لمانځه په څیر اودس وکړي، بیا په خپل سر باندې درې څاڅکي اوبه واچوي. له هغې وروسته، په ټول بدن باندې اوبه واچوئ او پښې یې ومینځئ.' علماء په دې حدیث عمل کوي، دوی وايي: 'که چیرې یو جنابت لرونکی کس په اوبو کې ډوب شي حتی که هغه اودس هم ونه کړي، دا کافي ده.' دا د شافعي، احمد او اسحاق نظر دی'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 98
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا
ابن ابو عمر رضی الله عنه موږ ته ویلي دي، موږ ته یې [سفیان] له [ایوب بن موسی] له [سعید المقبوري] له [عبدالله بن رافع] له [ام سلمه رضی الله عنها] څخه روایت کړی دی، هغې وویل: "ای د الله رسوله، زه یوه ښځه یم چې د ویښتانو بندونه به یې کلکول، که زه د جنب غسل وکړم ایا زه یې خلاص کړم؟" هغه ځواب ورکړ: "نه، مګر دا کافي ده چې تاسو په خپل سر درې څاڅکي اوبه واچوئ، بیا یې په ټول بدن اوبه واچوئ نو تاسو به پاک شئ، یا یې وویل: "ته پاک شوی یې". ابو عیسی رضی الله عنه وویل: "دا حدیث حسن صحیح دی. ډیری علماء دا حدیث عملي کوي، دوی وايي که ښځه د جنب غسل وکړي، او خپل ویښتان خلاص نه کړي نو د هغې په بدن اوبه اچولو وروسته کافي دي".
Hadith
Imam Tirmidzi : 99
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ
موږ ته [نشر بن علي] ویلي دي، موږ ته [الحارث بن وجيه] ویلي دي، موږ ته [مالک بن دینار] له [محمد بن سیرین] له [ابو هریره] څخه د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی دی، هغه وویل: 'د هر ویښته لاندې جنب دی، نو ویښتان ومینځئ او پوست پاک کړئ'. پدې باب کې د علي او انس څخه هم یوه کیسه ده. ابو عیسی وویل: 'د الحارث بن وجيه حدیث یو غریب حدیث دی چې موږ یې یوازې له هغه څخه نه پوهیږو، که څه هم هغه یو ضعیف شیخ و. له هغه څخه ډیرو علماوو دا روایت نه دی کړی، مګر هغه دا حدیث یوازې له مالک بن دینار څخه روایت کړی دی. ځینې وختونه هغه ته الحارث بن وجيه او ځینې وختونه ابن وجبه ویل کیږي.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 100
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ
موږ ته [اسماعیل بن موسی] ویلي دي، موږ ته [شریک] له [ابو اسحاق] څخه [الاسود] له [عیسیٰ] څخه روایت کړی دی چې وايي: 'رسول الله صلی الله علیه وسلم د غسل وروسته اودس نه کاوه'. ابو عیسی وویل: 'دا حدیث حسن صحیح دی'. ابو عیسی وویل: 'او دا د رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه کرامو او تابعینو څخه د څو تنو نظر دی، یعنې د غسل وروسته اودس نه کول'.
