Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 81

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }

me tela beto [Hannad] tubaka, me tela beto [Sharik] katuka na [Abu Fazarah] katuka na [Abu Zaid] katuka na [Abdullah bin Mas’ud] yandi tubaka; 'Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yulaka mono nde: 'Inki kele na kati ya dilonga na nge?' Mono vutulaka nde, ‘Arak,’ yandi tubaka na nima nde: ‘Badati ya mbote ti masa ya santu,’ Ibn Mas’ud tubaka; ‘Yo yina yandi salaka ablution ti yandi’. Abu Isa tubaka nde; 'Kaka hadith yayi me pesamaka na Abu Zaid na Abdullah na Ntumwa saw. Na ntangu yina, Abu Zaid kele muntu yina bantu ya mayele ya hadith me zaba ntete ve. Ka zayakana ko vo wavova konso hadith, katula kaka hadith yayi. Bantu yankaka ya siansi keyindulaka nde muntu lenda yobila nitu ti Nabidz -arak-. Na kati na bo, beto lenda tanga Sufyan Ats Tsauri mpi bantu ya nkaka. Mpi bantu yankaka yankaka kele ti ngindu nde muntu fwete yobila ve nitu ti vinu. Yai kele ngindu ya Shafi’i, Ahmad ti Ishaq. Ishaq tubaka nde; ‘Kana muntu me mekamaka na mambu yai, pana bika yandi sala ablution ti vinu, kansi mono ta zola kana yandi sala tayammum’. Abu Isa tubaka nde; Mu kuma kia mvovo mia muntu; ‘Yo kele nswa ve na kuyobila nitu ti vinu,’ kele penepene ti Qur’an mpi yo mefwana mpenza. Sambu Allah Ta'ala ke tuba nde, '-na nima nge ke baka ve masa, na nima nge ke samba na ntoto ya mbote - ya bunkete'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 82

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ

me tela beto [Qutaibah] tubaka, me tela beto [Al Laits] katuka na [Uqail] katuka na [Az Zuhri] katuka na [Ubaidillah bin Abdullah] katuka na [Ibn Abbas] tubaka nde; 'Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam kunwaka miliki, na nima yandi lombaka masa mpi yandi lambaka munoko na yandi ti masa yina, na nima ya mambu yina yandi tubaka nde: 'Ya kieleka, miliki kele ti mafuta'. Yandi tubaka nde; ‘Muna kapu kiaki muna ye mpe lusansu lwa Sahl bin Sa’d As Sa’idi ye Umm Salamah’. Abu Isa tubaka nde; ‘Yai kele hadith yina kele hasan authentic, bantu yankaka ya mayele ya siansi kele na ngindu nde muntu fwete sala gargarisme ti masa na nima ya kunwa miliki. Na ntangu yina, na mabanza na beto, yo kele kaka Sunnah. Mpi bankaka na kati na bo ke lombaka nkutu ve nde muntu kuyobisa munoko na bo sambu na kunwa miliki’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 83

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ

me zabisa beto nde [Nashr bin Ali] mpi [Muhammad bin Basyyar] bo zole tubaka nde; me zabisa beto [Abu Ahmad Muhammad bin Abdullah Az Zubair] katuka na [Sufyan] katuka na [Adl Dlahhak bin Uthman] katuka na [Nafi’] katuka na [Ibn Umar] tubaka nde; 'Kuvandaka ti muntu mosi yina pesaka mbote na Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam ntangu Ntumwa vandaka kuyobila masa, yo yina yandi pesaka ve mvutu.' Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yayi kele na kiteso ya hasan sahih, kaka yai - kupesa mvutu na mbote - kele makruh na kati na beto ntangu beto ke kwenda kuyobila to kuyobila masa, mutindu bantu ya nkaka ya mayele ya siansi me tendula yo. Mpi hadith yai kele hadith ya kuluta mbote ya bo me tubila na kapu yai. Abu Isa tubaka nde; 'Na kapu yai kele mpi ti ba hadith ya me katuka na Al Muhajir bin Qunfudz, Abdullah bin Hanzhalah, Alqamah bin Al Afra', Jabir ti Al Barra''.

Hadith

Imam Tirmidzi : 84

حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ

me zabisa beto [Sawwar bin Abdullah Al ‘Anbari] tubaka, me zabisa beto [Al Mu’tamir bin Sulaiman] tubaka; Mono waka [Ayyub] ke tubila na [Muhammad bin Sirin] na [Abu Hurairah] na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, nde yandi tubaka nde: ‘Kana dilonga mosi me lekita na mbwa, yo fwete yobila mbala nsambwadi, mosi to ya nsuka na kati na yo kele ti ntoto. Kansi, kana nzungu me lekita na pusi, yobisa yo kaka mbala mosi’. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yayi kele hasan ya kieleka. Yai kele ngindu ya Shafi’i, Ahmad ti Ishaq. Hadith yayi mpe me tubilama na mutindu ya nkaka na Abu Hurairah, na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam mutindu yayi. Kaka nde yo ke tuba ve nde, ‘Kana dilonga me lekita na pusi, yobisa yo kaka mbala mosi’. Na kapu yai kele mpi ti disolo mosi ya me katuka na Abdullah bin Mughaffal’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 85

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ

me zabisa beto [Ishaq bin Musa Al Ansari] me tuba, me zabisa beto [Ma'n] me tuba, me zabisa beto [Malik bin Anas] katuka na [Ishaq bin Abdullah bin Abu Thalhah] katuka na [Humaid bint 'Ubaid bin Rifa'ah] katuka na [Kabsyah bint Ka'ab bin wibu Malik] nde [Ibn A' Qameta] tala yandi. -Kabsyah- tubaka nde; 'Mu tiamunaka yandi masa, na mbala mosi pusi mosi kotaka mpi kunwaka yo, Abu Qatadah na nima yandi balulaka dilonga sambu pusi kunwa'. Kabsyah wavova vo; ‘Abu Qatadah zabaka nde mono vandaka kutala yandi, yo yina yandi tubaka nde; ‘Keti nge ke yituka, mwana ya mpangi na mono?’ Mono vutulaka nde, ‘Ee,’ yandi tubaka; ‘Ya kieleka, Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Bapusi kele ve mvindu. Yandi kele mbisi yina ke tambulaka mbala mingi na nziunga na nge.’ Ye bankaka na kati na bo me tubila na Malik nde yandi - Kabsyah - vandaka nkento ya Abu Qatadah, kansi yo kele kieleka nde yandi vandaka nkento ya Ibn Abu Qatadah. Yandi tubaka nde; ‘Muna kapu kiaki muna mpe ye lusansu lwa Aisyah ye Abu Hurairah’. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yayi kele hasan ya kieleka, yai kele ngindu ya bantu mingi ya mayele yina me katuka na banduku ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, ba tabi’in ti bayina me landa bo bonso Shafi’i, Ahmad ti Ishaq. Bo ke tubaka nde kunwa ya pusi yina me bikala kele mbi ve. Mpi yai kele hadith ya kuluta mbote na kapu yai. Imam Malik ke monaka nde hadith yai kele mbote, disongidila yo me katuka na Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah. Mpi kele ve ti muntu ya kuluta kukuka na disolo na yandi kuluta Malik’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 86

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

me zabisa beto [Hannad] tubaka, me zabisa beto [Waki’] katuka na [Al A’masy] katuka na [Ibrahim] katuka na [Hammam Ibnul Harith] yandi tubaka; [Jarir bin Abdullah] vandaka kuyobila masa, na nima yandi vandaka kuyobila nitu mpi kuyobisa khuf na yandi. I bosi, wavoveswa vo: ‘Ekuma ovangila wo?’ yandi tubaka nde; ‘Inki ke kanga mono nzila ya kusala mambu yai? Mono monaka kilumbu mosi Ntumwa sala yo. Ibrahimi tubaka nde; 'Hadith yayi ya Jarir ke sala nde bantu kumona kuyituka, sambu Jarir me baluka na Islam na nima ya kuzabisama ya Surah Al Maidah'. Yai kele bangogo ya Ibrahim, disongidila bangogo yai, ‘Hadith yai ke sala nde bantu kuyituka’. Yandi tubaka nde; 'Na kapu yai kele mpi ti masolo ya me katuka na Umar, Ali, Hudzaifah, Al Mughirah, Bilal, Sa'd, Abu Ayyub, Salman, Buraidah, 'Amru bin Umayyah, Anas, Sahl bin Sa'd, Ya'la bin Murrah, Ubadah Ibnu Shamid, Usanu bin Zamah Jamah bi Syarik, A Ubadah, bankaka ke tubaka mpi nde, Ibnu Umara ti Ubai bin Imarah’. Abu Isa tubaka nde; 'Hadith yayi ya Jarir kele hasan ya kieleka na kiyeka'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 87

وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ

Na nima ya [Syahr bin Hausyab], yandi tubaka nde; ‘Mono monaka [Jarir bin Abdullah] ke sala ablution, na nima yandi sukulaka khuf na yandi zole. Yo yina mono yulaka yandi sambu na yo, yandi vutulaka nde, ‘Mono monaka Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam ke sala wushe mpi na nima ke sukula ba khuf na yandi zole’. Yo yina, mono yulaka yandi nde, ‘Keti yo vandaka na ntwala ya kuzabisama ya Surah Al Maidah to na nima?’ Yandi vutulaka nde, ‘Mono me baluka ve na dibundu ya Islam katula kaka na nima ya kuzabisama ya Surah Al Maidah’. [Qutaibah] watuvovesa diambu diadi, wavova vo; ‘Bo me zabisaka beto [Khalid bin Ziyad Na Tirmidhi], katuka na [Muqatil bin Hayyan], katuka na [Syahr bin Hausyab], katuka na [Jarir]’. Muntu yina ke telaka mambu tubaka nde; ’ [Baqiyyah] me tubilama na [Ibrahim bin Adham], na [Muqatil bin Hayyan], na [Syahr bin Hausyab], na [Jarir]. Mpi yai kele hadith ya pwelele, sambu bantu ya nkaka yina ke buyaka kusukula khuf ke tubaka nde Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam kusukula khuf na ntwala ya kuzabisama ya Sura Al Maidah. Mpi Jarir tubilaka na hadith na yandi nde yandi monaka Ntumwa (saw) ke sukula khuf na yandi na nima ya kubasika ya Sura Al Maidah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 88

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ

me zabisa beto [Qutaibah] me tuba, me zabisa beto [Abu 'Awanah] katuka na [Sa'id bin Masruq] katuka na [Ibrahim At Taimi] katuka na ['Amru bin Maimun] katuka na [Abu Abdullah Al Jadali] katuka na [Khuzaimah bin Tsabit] katuka na [Khuzaimah bin Tsabit] katuka na profete sallallahu khuhir 'alaihid tubaka nde: ‘Bilumbu tatu kwa awana bena mu nkangalu ye lumbu kimosi kwa awana bezingilanga kuna nzo’. Yau tubaka mpi katuka na Yahya bin Ma’in nde yandi ndimisaka hadith ya Khuzaimah bin Thabit na yina metala kuyobisa khuf. Mpi zina ya Abu Abdullah Al Jadali kele Abd bin Abd, yina bo ke bingaka mbala mingi Abdurrahman bin Abd. Abu Isa tubaka nde; 'Hadith yayi kele hasan ya kieleka, na kati ya kapu yai kele mpi ti ba nsangu ya me katuka na Ali, Abu Bakrah, Abu Hurairah, Shafwan bin Assal, Auf bin Malik, Ibn Umar ti Jarir'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 89

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ

me zabisa beto [Hannad] me tuba, me zabisa beto [Abu Al Ahwash] katuka na [‘Ashim bin Abu An Nujud] katuka na [Zirr bin Hubaisy] katuka na [Shafwan bin ‘Assal] yandi tubaka; ’ Vava twayendanga, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam watuvovesa vo ke twaziula yo ko mu lumbu tatu ye fuku tatu, katula kaka vava twakala muna junub. Mpi yo kele kaka nswa ya kuyobisa sambu na kuyobila, kuyobila masa mpi kulala’. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yayi kele hasan ya kieleka. Al Hakam bin Utbah ye Hammad bavova hadith yayi kwa Ibrahim An Nakha’i, kwa Abu Abdullah Al Jadali, kwa Khuzaimah bin Thabit, kansi yayi kele ya kieleka ve. Ali Ibnul Madini wavova vo; ‘Yahya bin Sa’id tubaka nde Shuba tubaka nde; 'Ibrahim An Nakha'i waka ntete ve na Abu Abdullah Al Jadali mambu ya me tala hadith ya kuyobisa khuf'. Za’idah tubaka katuka na Mansur nde, ‘Beto vandaka mbala mosi na suku ya Ibrahim At Taimi, na ntangu yina beto vandaka ti Ibrahim An Nakha’i, na nima Ibrahim At Taimi songaka beto katuka na ‘Amru bin Maimun, katuka na Abu Abdullah Al Jadali, katuka na Khuzaimah bin Thabit, ya ‘profete sahilahallah zole vandaka. Muhamed bin Isma’il tubaka nde; 'Na kapu yai, hadith ya kuluta mbote kele hadith yina Shafwan bin 'Assal Al Muradi' me tubila. Abu Isa tubaka nde; ‘Yai kele ngindu ya bantu mingi ya mayele ya me katuka na banduku ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, ba tabi’in ti bayina me landa bo na kati ya ba fuqaha. Bonso Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi’i, Ahmad mpi Ishaq. Bavova vo; ‘Bantu yina ke bikalaka na nzo ke sukulaka khuf mpimpa mosi ti kilumbu mpi bantu yina ke salaka nzietelo ke sukulaka yo bilumbu tatu ti bampimpa tatu’. Abu Isa tubaka nde; ‘Yo ke tendulama mpi na bantu ya nkaka ya mayele ya siansi nde bo ke tulaka ve ndilu ya ntangu sambu na kuyobisa nsuki zole ya khuf. Dibanza yai kele ya Malik bin Anas’. Abu Isa tubaka diaka nde, ‘Dibanza yina ke pesa ndilu ya ntangu kele mfunu mingi’. Hadith yayi mpe me salama na Shafwan bin ‘Assal, katula hadith ya ‘Ashim’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 90

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ

me zabisa beto [Abul Walid Ad Dimasqi] tubaka, me zabisa beto [Al Walid bin Muslim] tubaka, me zabisa mono [Tsaur bin Yazid] katuka na [Raja` bin Haiwah] katuka na [soniki ya Al Mughirah] katuka na [Al Mughirah bin Syu’bah] tubaka; 'Ntumwa sallallahu 'alaihi wasallam vandaka kunikisa zulu ti nsi ya khuf na yandi'. Abu Isa tubaka nde: ‘Yai kele ngindu ya muntu mosi mpamba ve na kati ya banduku ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, ba tabi’in ti bayina ta landa bo na kati ya ba fuqaha. Ngindu yayi me bakama mpi na Malik, Syafi’i ti Ishaq. Yai kele hadith ya mpasi, muntu mosi ve ketulaka ntima na Tsaur bin Yazid yankaka katula kaka Al Walid bin Muslim. Abu Isa tubaka nde; ‘Mu yulaka Abu Zur’ah ti Muhammad bin Isma’il sambu na hadith yai, bo zole vutulaka nde, ‘Hadith yai kele ve ya kieleka, sambu Ibnul Mubarak telaka hadith yai katuka na Tsaur, katuka na Raja` bin Haiwah’. Yandi tubaka nde; 'yau zabisamaka na mono na nsoniki Al Mughirah na mursal, na Ntumwa saw.

Hadith

Imam Tirmidzi : 91

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ

me zabisa beto [Ali bin Hujr] tubaka nde; me zabisa beto [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] katuka na [tata na yandi] katuka na [Urwah bin Az Zubair] katuka na [Al Mughirah bin Syu’bah] yandi tubaka nde; ' Mono monaka Ntumwa sallallahu 'alaihi wasallam ke nikisa zulu ya ba khuf na yandi zole'. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yayi ya Al Mughirah kele na kiteso ya Hasan, disongidila hadith ya Abdurrahman bin Abu Az Zinad, ya me katuka na tata na yandi, ya me katuka na Urwah, ya me katuka na Al Mughirah. Mpi beto mezaba ve ata fyoti muntu mosi yina kutubilaka katuka na Urwah katuka na Al Mughirah sambu na lafadz, ‘na zulu ya khufnya zole,’ katula yandi. Yai kele dibanza ya bantu mingi ya siansi. E ngindu zazi zabaka mpe kwa Sufyan Ats Tsauri yo Ahmad. Muhamadi tubaka nde; ‘Malik bin Anas pesaka kidimbu na Abdurrahman bin Abu Az Zinad’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 92

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ

me zabisa beto nde [Hannad] mpi [Mahmud bin Ghailan] bo zole tubaka nde; me zabisa beto [Waki’] katuka na [Sufyan] katuka na [Abu Qais] katuka na [Huzail bin Syurahbil] katuka na [Al Mughirah bin Syu’bah] yandi tubaka; 'Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam salaka ablution, sukulaka ba shosette na yandi zole ti basapatu na yandi yonso zole'. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yai kele hasan ya kyeleka, mpi yai kele dibanza ya bantu mingi ya mayele ya siansi. Dibanza yai bakamaka mpi na Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi’i, Ahmad ti Ishaq. Bavova vo; 'Muntu lenda kusukula ba shosette yonso zole ata ve basapatu kana yonso zole kele nene'. Abu Isa tubaka nde; ‘Na kapu yai kele mpi ti hadith mosi ya bo me tubilaka na Abu Musa’. Abu Isa tubaka nde; ‘Mono kuwaka Salih bin Muhammad Na Tirmidi ke tuba nde; ‘Mono kuwaka Abu Muqatil Mutindu Samarqandi ke tuba; ‘Mu kwisaka kumona Abu Hanifah ntangu yandi vandaka kubela na ntwala ya lufwa na yandi, yandi lombaka masa, na nima yandi salaka ablution ya kulwata ba shosette. Na nima ya mambu yina yandi nikisa bo zole na ntangu yandi vandaka kutuba nde; 'Bubu yai mono me sala kima ya mono me salaka ntete ve, mono me sukula ba shosette yonso zole, ata yo vandaka ve basapatu'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 93

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ

me zabisa beto [Muhammad bin Basyyar] tubaka, me zabisa beto [Yahya bin Sa’id Al Qaththan] katuka na [Suliman At Taimi] katuka na [Bakr bin Abdullah Al Muzani] katuka na [Al Hasan] katuka na [Ibnul Mughirah bin Syu’bah] katuka na [tata na yandi] yandi tubaka; 'Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam salaka ablution, mpi yandi sukulaka khuf ti imamah - mutindu mosi ya mpu ya bo me kanga na ntu -'. [Bakr] tubaka nde; ‘Mono me waka yo na [Ibnul Mughirah]. Muntu yina ke telaka mambu tubaka nde; ‘Muhammad bin Basysyar tubilaka hadith yai kisika yankaka, nde yandi sukulaka nsuki na yandi ya ntwala ti mpu na yandi’. Hadith yayi mpe me tubilama na nzila ya nkaka, na nzila ya Al Mughirah bin Syu’bah. Akaka muna yau bayika lafadz; ‘kusimba-simba ntu na yandi ti mpu na yandi’, na ntangu bankaka vandaka kutubila yo ve. Mpi mono waka Ahmad Ibnul Hasan ke tuba nde; Mu kuwaka Ahmad bin Hanbal ke tuba nde; ‘Mu me monaka ntete ve muntu bonso Yahya bin Sa’id Al Qaththan ti meso na mono zole’. Muntu yina ke tubilaka mambu tubaka nde, ‘Na kapu yai kele mpi ti disolo ya me katuka na Amru bin Umayyah, Salman, Tsauban mpi Abu Umamah’. Abu Isa tubaka nde; 'Hadith ya Al Mughirah bin Syu'bah kele hasan ya kieleka, ngindu yai me bakama na bantu mingi ya mayele na kati ya banduku ya Ntumwa saw, bonso Abu Bakr, Umar ti Anas'. Ngindu yayi kele mpi na Al Auza’i, Ahmad ti Ishaq. Bavova vo; ‘Muntu lenda kusukula mpu na yandi’. Mpi bantu mingi ya mayele ya me katuka na banduku ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam ti tabi’in tubaka nde; ‘Muntu fwete sukula ve mpu na yandi kana yandi sukula ve ntu ti mpu na yandi’. Yai kele ngindu ya Sufyan Ats Tsauri, Malik bin Anas, Ibnul Mubarak ti Syafri’i. Abu Isa tubaka nde; Mu kuwaka Al Jarud bin Mu’adz ke tuba nde; Mu kuwaka Waki’ Ibnul Jarra ke tuba nde; ‘Kana yandi kusukula kaka mpu na yandi pana yo me fwana sambu na yandi, sambu yo kele sunnah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 94

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ

me zabisa beto [Hannad] me tuba, me zabisa beto [Ali bin Mushir] katuka na [Al A’masy] katuka na [Al Hakam] katuka na [Abdurrahman bin Abu Laila] katuka na [Ka’ab bin Ujrah] katuka na [Bilal] tubaka; ' Ntumwa sallallahu 'alaihi wasallam vandaka kunikisa khuf ti mpu'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 95

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ

me zabisa beto [Qutaibah bin Sa’id] tubaka, me zabisa beto [Bisyr bin Al Mufaddlal] katuka na [Abdurrahman bin Ishaq Al Qurasyi], katuka na [Abu Ubaida bin Muhammad bin ‘Ammar bin Yasir] yandi tubaka; ‘Kilumbu mosi mu yulaka [Jabir bin Abdullah] mambu ya kuyobisa ba khuf zole, na nima yandi vutulaka nde, ‘Yo kele sunnah, mwana ya mpangi na munu’. tubaka; Mpi mono yulaka yandi mpi mambu ya kuyobisa Imamah, yo yina yandi vutulaka nde, ‘Kusukula nsuki ti masa’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 96

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ

me zabisa beto [Hannad] me tuba, me zabisa beto [Waki’] katuka na [Al A’masy] katuka na [Salim bin Abu Al Ju’d] katuka na [Kuraib] katuka na [Ibn Abbas] katuka na tata-nkento na yandi - [Maimunah] - yandi tubaka; ’ Mono tulaka masa ya kuyobila sambu na Ntumwa sallallahu ‘alaihi wasallam, na nima yandi yobisaka junub ti yo. Yandi vandaka kunikisa dilonga ti diboko na yandi ya kimama na zulu ya diboko na yandi ya kitata, na nima yandi vandaka kuyobisa maboko yonso zole. Na nima yandi vandaka kutula diboko na yandi na kati ya dilonga, yandi vandaka kulosila masa na binama ya nitu na yandi mpi yandi vandaka kunikisa diboko na yandi na kibaka to na ntoto. Na nima, yandi sukulaka munoko na yandi mpi tulaka masa na mbombo na yandi, yandi yobisaka luse na yandi mpi maboko na yandi yonso zole mpi bibongo na yandi. Na nima tiamuna masa na zulu ya ntu na yandi mbala tatu, lutisa masa na nitu na yandi ya mvimba, na nima kwenda ntama mpi yobisa makulu na yandi’. Abu Isa tubaka nde; 'Hadith yayi kele hasan ya kieleka, mpe na kapu yayi kele mpe na ba nsangu ya Ummu Salamah, Jabir, Abu Sa'id, Jubair bin Muth'im mpe Abu Hurairah'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 97

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ

me zabisa beto [Ibn Abu Omar] tubaka, me zabisa beto [Sufyan bin Uyainah] katuka na [Hysyam bin Urwah] katuka na [tata na yandi] katuka na [Aisyah] yandi tubaka; ’ Ntangu Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam vandaka kukwenda kuyobila junub, yandi vandaka kuyobisa ntete maboko na yandi na ntwala ya kutula maboko na yandi na kati ya dilonga. Na nima yandi vandaka kuyobisa binama ya nitu na yandi, kusala ablution bonso na ablution ya kisambu mpi kuyobisa nsuki na yandi na masa. Na nima, yandi tiamunaka masa tatu na ntu na yandi. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yayi kele hasan authentique, mpe hadith yayi me ponama na bantu ya mayele na mambu ya kuyobila junub. Kiadi muntu kafwete sukula nze muna suku dia sambu, i bosi kafwete tiamuna maza matatu vana ntu andi. Na nima, kwenda ti masa na nitu na nge ya mvimba mpi yobisa makulu na nge. Bantu ya siansi ke tulaka hadith yai na bisalu, bo ke tubaka nde; ‘Kana muntu yina kele junub me kudindisa na masa ata yandi ke sala ve ablution pana yo me fwana’. Yai kele ngindu ya Shafi’i, Ahmad ti Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 98

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا

me zabisa beto [Ibn Abu Omar] tubaka, me zabisa beto [Sufyan] katuka na [Ayyub bin Musa] katuka na [Sa’id Al Maqburi] katuka na [Abdullah bin Rafi’] katuka na [Ummu Salamah] yandi tubaka; 'O Ntumwa ya Allah, na kieleka mono kele nkento yina ke kangaka mbala mingi ba nsinga ya nsuki na yandi - ba nsinga ya nsinga -, kana mono me yobila junub, keti mono fwete katula yo?' Yandi vutulaka nde: ‘Ve, kansi tiamuna kaka masa tatu na zulu ya ntu na nge, na nima tiamuna masa yina na nitu na nge yonso mpi nge ta vanda bunkete, to yandi tubaka nde: ‘Nge kele bunkete’. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yayi kele hasan ya kieleka. Bantu mingi ya siansi yina ke sadilaka hadith yai, bo ke tubaka nde kana nkento ke yobila junub, mpi ke kulumusa ve nsuki na yandi pana yo me fwana na nima ya kulosila masa na nitu na yandi’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 99

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ

me zabisa beto [Nashr bin Ali] me tuba, me zabisa beto [Al Harith bin Wajih] me tuba; me zabisa beto [Malik bin Dinar] katuka na [Muhammad bin Sirin] katuka na [Abu Hurairah] katuka na Ntumwa saw, yandi tubaka nde: ‘Na nsi ya konso nsuki kele ti junub, yo yina yobisa nsuki mpi sukula mpusu ya nitu’. Muna kapu kiaki muna mpe ye lusansu lwatuka kwa Ali ye Anas. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith ya Al Harith bin Wajih kele hadith ya gharib yina beto mezaba ve katula kaka na yandi, ata yandi vandaka sheikh ya kulemba. Bantu ya mayele fioti ve me tela yo na yandi, kansi yandi me tela hadith yai yandi mosi, na Malik bin Dinar. Ntangu ya nkaka bo ke bingaka yandi Al Harith bin Wajih mpi ntangu ya nkaka Ibn Wajbah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 100

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ

me zabisa beto [Isma’il bin Musa] me tuba, me zabisa beto [Sharik] katuka na [Abu Ishaq] katuka na [Al Aswad] katuka na [Aisyah] me tuba nde, ‘Ntumwa saw salaka ve ablution na nima ya kuyobila’. Abu Isa tubaka nde; ‘Hadith yayi kele hadith ya sahih’. Abu Isa tubaka nde; ‘Mpi yai kele ngindu ya bantu fioti ve ya banduku ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam ti tabi’in, disongidila kukonda kusala ablution na nima ya kuyobila’.