Imam Tirmidzi : 81
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }
[Hannadek] kontatu digu, [Sharik] kontatu digu [Abu Fazarah-engandik] [Abu Zaid-engandik] [Abdullah bin Mas'ud-engandik] esan zuen; 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek galdetu zidan: 'Zer duzu zure ontzian?' Nik erantzun nion, 'Arak', eta gero esan zuen: 'Datil onak eta ur bedeinkatua', esan zuen Ibn Mas'udek; 'Beraz, abluzioa egin zuen berarekin'. Abu Isak esan zuen; 'Hadith hau bakarrik kontatu zen Abu Zaid-engandik Abdullah-engandik sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik. Bitartean, Abu Zaid oraindik ez da hadith adituek ezagutzen. Ez da ezagutzen hau izan ezik beste hadith bat kontatu duenik. Zientzialari batzuek uste dute pertsona batek Nabidz -arak-ekin abluzioa egin dezakeela. Horien artean daude Sufyan Ats Tsauri eta beste batzuk. Eta beste batzuek uste dute ez dela abluzioa ardoarekin egin behar. Hau da Shafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Ishaq-ek esan zuen: «Norbait honekin probatzen bada, egin dezala abluzioa ardoarekin, baina nahiago nuke tayammum egitea». Abu Isak esan zuen: «Norbaiten hitzei dagokienez; 'Ez da zilegi abluzioa ardoarekin egitea', Koranetik hurbilago dago eta egokiagoa da. Allah Ta'ala-k dioelako: «-ura lortzen ez baduzu, egin otoitz lur onean - garbian".
Imam Tirmidzi : 82
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ
[Qutaibahk] esan digu, [Al Laithek] [Uqailetik] [Az Zuhritik] [Ubaidullah bin Abdullah]-tik [Ibn Abbasek] esan zuen: 'Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, esnea edan zuen, gero ura eskatu eta ahoa garbitu zuen harekin, eta ondoren esan zuen: 'Egia esan, esneak koipea du'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Sahl bin Sa'd As Sa'idi eta Umm Salamah-ren narrazio bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Hau hasan sahih den hadith bat da, jakintsu batzuek uste dute pertsona batek ahoa urarekin garbitu behar duela esnea edan ondoren. Gure ustez, sunnah bat besterik ez da. Eta batzuek ez dute pertsona bati ahoa garbitzea eskatzen esnea edaten duelako'.
Imam Tirmidzi : 83
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ
[Nashr bin Alik] eta [Muhammad bin Basysyarrek] biek esan zutela esan digu; [Abu Ahmad Muhammad bin Abdullah Az Zubair-ek] [Sufyan-ek] [Adl Dlahhak bin Uthman-ek] [Nafi'-k] [Ibn Umar-ek] esan zuela esan digu: 'Bazen gizon bat Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i kaixo esan ziona Profeta pixa egiten ari zela, beraz, ez zuen erantzun'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan sahih mailan dago, hau bakarrik - agurrari erantzutea - makruh da gure artean defekatzen edo pixa egiten ari garenean, zientziako aditu batzuek interpretatu duten bezala. Eta hadith hau da kapitulu honetan kontatutako hadith onena. Abu Isak esan zuen: 'Kapitulu honetan Al Muhajir bin Qunfudz, Abdullah bin Hanzhalah, Alqamah bin Al Afra', Jabir eta Al Barra-ren haditak ere badaude'.
Imam Tirmidzi : 84
حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ
[Sawwar bin Abdullah Al 'Anbari]-k esan zigun, [Al Mu'tamir bin Sulaiman]-ek esan zigun; [Ayyub]-ek [Muhammad bin Sirinek] [Abu Hurairah-ek] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarengandik kontatzen entzun nuen, esan zuela: 'Txakur batek ontzi bat miazkatzen badu, zazpi aldiz garbitu behar da, eta horietako bat edo azkena lurrez. Hala ere, katu batek ontzia miazkatzen badu, garbitu behin bakarrik'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da. Hau da Shafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia. Hadith hau beste modu batean ere kontatu zen Abu Hurairah-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarengandik honela. Baina ez du esaten: 'Ontzia katu batek miazkatzen badu, garbitu behin bakarrik'. Kapitulu honetan Abdullah bin Mughaffal-en historia bat ere badago'.
Imam Tirmidzi : 85
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ
[Ishaq bin Musa Al Ansarik] esan digu, [Ma'n-ek] esan digu, [Malik bin Anasek] esan digu [Ishaq bin Abdullah bin Abu Thalhah-engandik] [Humaid bint 'Ubaid bin Rifa'ah-rengandik] [Kabsyah bint Ka'ab bin Malik] Ibn Abu Qatadah-ren emaztearengandik, [Abu Qatadah] ikustera etorri zela. -Kabsyah--ek esan zuen: 'Ura bota nion, bat-batean katu bat sartu eta edan zuen, Abu Qatadah-k ontzia okertu zuen katuak edan zezan'. Kabsyah-ek esan zuen: 'Abu Qatadah-k bazekien begira nengoela, beraz, esan zuen: 'Harrituta zaude, nire anaiaren alaba?' Nik erantzun nion: 'Bai', esan zuen; 'Egia esan, Ala-ren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Katuak ez dira zikinak. Zure inguruan ibiltzen den animalia bat da'. Eta batzuk Malikengandik kontatu zuten, bera - Kabsyah - Abu Qatadah-ren emaztea zela, baina egia da Ibn Abu Qatadah-ren emaztea zela. Honek esan zuen: 'Kapitulu honetan Aisha eta Abu Hurairah-ren narrazio bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan sahih da, hau da jakintsu gehienen iritzia, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren, tabi'in-en eta haien ondorengoen artean, hala nola Shafi'i, Ahmad eta Ishaq-en artean. Uste dute ez dagoela ezer txarrik katuaren soberan dagoen edariarengan. Eta hau da kapitulu honetako hadith onena. Imam Malikek hadith hau ona zela uste zuen, hain zuzen ere, Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah-rena. Eta inor ez da Malik baino perfektua bere narrazioan'.
Imam Tirmidzi : 86
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Hannadek] kontatu zigun, [Waki'k] [Al A'mash]-engandik [Ibrahim]-engandik [Hammam Ibn al-Harith]-engandik kontatu zigun esan zuen; [Jarir bin Abdullah]-k pixa egin zuen, gero abluzioa egin eta bere khuf-a garbitu zuen. Orduan galdetu zioten: 'Zergatik egiten duzu hau?' Esan zuen: 'Zerk eragozten dit hau egitea? Ala-ren Mezularia (bakea eta Ala-ren bedeinkazioak berarengan izan daitezela) egiten ikusi nuen'. Ibrahimek esan zuen: 'Jairren hadith honek jendeari ta'ajub sentiarazten dio, Jarir Islamera sartu baitzen Surah Al-Maidah errebelazioaren ondoren'. Hau da Ibrahimek esandakoa, hots, 'Hadith honek jendeari ta'ajub sentiarazten dio'. Esan zuen; "Kapitulu honetan Umar, Ali, Hudzaifah, Al Mughirah, Bilal, Sa'd, Abu Ayyub, Salman, Buraidah, 'Amru bin Umayyah, Anas, Sahl bin Sa'd, Ya'la bin Murrah, Ubadah Ibnu Shamid, Usamah bin Syarik, Abu Umah bin Syarik, Jabad Umah, Imab, Abu Umah, Ibnu Shamid, Abu Umah bin Syarik, Jabad Umah, Ibnu Shamid, Abu Umah, Abu Umah eta Ibnu Shamid. esan ere, Ibnu Umarah eta Ubai bin Imarah'. Abu Isak esan zuen; "Jarir hadith honek benetako maila du".
Imam Tirmidzi : 87
وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
[Syahr bin Hausyab]-ek kontatu zuen, esan zuen; '[Jarir bin Abdullah] abluzioa egiten ikusi nuen, eta gero bere bi khuf-ak garbitu zituen. Beraz, horri buruz galdetu nion, eta esan zuen: 'Sallallaahu 'alaihi wasallam profeta abluzioa egiten ikusi nuen eta gero bere bi khuf-ak garbitu zituen'. Beraz, galdetu nion: 'Al-Maidah suraren errebelazioaren aurretik ala ondoren izan zen hori?' Esan zuen: 'Ez nintzen musulman bihurtu Al-Maidah suraren errebelazioaren ondoren arte'. [Qutaibah-ek] hori kontatu zigun, esan zuen; '[Khalid bin Ziyad At-Tirmidhi-k] kontatu digu, [Muqatil bin Hayyan]-engandik, [Syahr bin Hausyab]-engandik, [Jarir]-engandik'. Narratzaileak esan zuen; '[Baqiyyah]-k [Ibrahim bin Adham]-engandik, [Muqatil bin Hayyan]-engandik, [Syahr bin Hausyab]-engandik, [Jarir]-engandik kontatua. Eta hau hadith argia da, khuf-a garbitzea ukatzen duten batzuek Profetak (bakea eta Allahren bedeinkazioak berarengan izan daitezela) khuf-a garbitu zuela interpretatzen baitute Al-Maidah Surah errebelatu aurretik. Jarirrek bere hadithean aipatzen du Profeta (bakea eta Allahren bedeinkazioak berarengan izan daitezela) bere khuf-a garbitzen ikusi zuela Al-Maidah Surah errebelatu ondoren.'
Imam Tirmidzi : 88
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ
[Qutaibah]-k esan zigun, esan zigun [Abu 'Awanah-k] [Sa'id bin Masruq-engandik] [Ibrahim At Taimi-rengandik] ['Amru bin Maimun-engandik] [Abu Abdullah Al Jadali-rengandik] [Khuzaimah bin Tsabit-engandik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik, khuf pare bat garbitzeari buruz galdetu ziotenean, esan zuela: 'Hiru egun bidaian daudenentzat eta egun bat etxean bizi direnentzat'. Yahya bin Ma'in-ek ere adierazi zuen Khuzaimah bin Thabit-en khuf garbitzeari buruzko haditha egiaztatu zuela. Eta Abu Abdullah Al Jadaliren izena Abd bin Abd da, normalean Abdurrahman bin Abd deitzen dena. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da, kapitulu honetan Ali, Abu Bakrah, Abu Hurairah, Shafwan bin Assal, Auf bin Malik, Ibn Umar eta Jarir-en narrazioak ere badaude'.
Imam Tirmidzi : 89
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ
[Hannadek] esan digu, [Abu Al Ahwashek] ['Ashim bin Abu An Nujud-ek] [Zirr bin Hubaisy-k] [Shafwan bin 'Assal]-ek esan zuen: 'Bidaiatzen ari ginela, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek agindu zigun ez irekitzeko hiru egunez eta hiru gauez, junub ginenean izan ezik. Eta oraindik ere baimenduta dago defekaziorako, gernu egiteko eta lo egiteko garbitzea'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da. Al Hakam bin Utbah-ek eta Hammadek hadith hau Ibrahim An Nakha'i-rengandik, Abu Abdullah Al Jadali-rengandik, Khuzaimah bin Thabit-engandik kontatu zuten, baina hau ez da benetakoa. Ali Ibnul Madini-k esan zuen: 'Yahya bin Sa'idek esan zuen Shu'bahek esan zuela: 'Ibrahim An Nakha'i-k ez zuen inoiz entzun Abu Abdullah Al Jadali-rengandik khuf garbitzearen hadith-ari buruz'. Za'idah-ek Mansur-etik esan zuen: "Behin Ibrahim At Taimi-ren gelan geunden, garai hartan Ibrahim An Nakha'i-rekin geunden bitartean, orduan Ibrahim At Taimik Amru bin Maimun-etik, Abu Abdullah Al Jadali-tik, Khuzaimah bin Thabit-etik, sallallaahu 'alaihi wasallam-etik eta bi khuf garbitzearen hadith-ari buruz esan zigun. Muhammad bin Isma'ilek esan zuen: "Kapitulu honetan hadith onena Shafwan bin 'Assal Al Muradi'-k kontatutako haditha da. Abu Isak esan zuen: "Hau da sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren, tabi'in-en eta haien ondorengo fuqaha-ren lagunen artean dauden jakintsu askoren iritzia. Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq bezala. Esan zuten: 'Etxean geratzen direnek khuf-a egun eta gau batez garbitzen dute eta bidaiatzen dutenek hiru egun eta hiru gauez'. Abu Isak esan zuen; «Zientzialari aditu batzuek ere kontatu dute ez dutela denbora-mugarik ezartzen khuf pare bat garbitzeko. Iritzi hori Malik bin Anasek du». Abu Isak berriro esan zuen: «Denbora-muga ematen duen iritzia baliozkoagoa da». Hadith hau Shafwan bin 'Assalek ere kontatu zuen, 'Ashim' hadithaz gain.
Imam Tirmidzi : 90
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ
[Abul Walid Ad Dimasqi] esan digu, [Al Walid bin Muslim] esan digu, esan dit [Tsaur bin Yazid]-ek [Raja` bin Haiwah-ek] [Al Mughirah-en idazkariak] [Al Mughirah bin Syu'bah-ek] esan duela; 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek bere khuf-aren goialdea eta behealdea igurtzi zituen'. Abu Isak esan zuen: 'Hau ez da Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagun baten iritzia bakarrik, tabi'in-ena eta haien ondorengo fuqaha-ren artean. Iritzi hau Malik, Syafi'i eta Ishaq-ek ere hartu zuten. Hadith problematikoa da hau, inork ez du Tsaur bin Yazid-engan konfiantzarik, Al Walid bin Muslim izan ezik. Abu Isak esan zuen; Abu Zur'ah eta Muhammad bin Isma'il-i hadith honi buruz galdetu nien, eta biek erantzun zuten: "Hadith hau ez da benetakoa, Ibnul Mubarak-ek hadith hau Tsaur-engandik, Raja` bin Haiwah-engandik kontatu zuelako". Esan zuen: "Al Mughirah idazkariak esan zidan mursal-en, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak, eta ez da Al Mughirah-en aipamenik egiten bertan".
Imam Tirmidzi : 91
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ
[Ali bin Hujr]-ek esan zigun; [Abdurrahman bin Abu Az Zinad]-ek [bere aitagandik] [Urwah bin Az Zubair-etik] [Al Mughirah bin Syu'bah-etik] esan zuen: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam' bere bi khuf-en goialdea igurzten ikusi nuen. Abu Isak esan zuen: 'Al Mughirah hadith hau Hasan mailan dago, hau da, Abdurrahman bin Abu Az Zinaden haditha, bere aitagandik, Urwah-etik, Al Mughirah-etik. Eta ez dakigu inor Urwah-etik Al Mughirah-etik lafadz-i buruz, 'bi khufnya-en goialdean' aipatu duenik, bera izan ezik. Zientzialari gehienen iritzia da hau. Iritzi hau Sufyan Ats Tsauri eta Ahmadek ere hartu zuten. Muhammadek esan zuen: 'Malik bin Anasek seinale bat eman zion Abdurrahman bin Abu Az Zinadi'.
Imam Tirmidzi : 92
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ
[Hannad] eta [Mahmud bin Ghailan] biek esan ziguten; [Waki'-k] [Sufyan]-engandik [Abu Qais]-engandik [Huzail bin Syurahbil]-engandik [Al Mughirah bin Syu'bah]-engandik esan zigun: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek abluzioa egin zuen, bi galtzerdiak eta bi sandaliak garbitu zituen'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da, eta hau da zientzialari aditu askoren iritzia. Iritzi hau Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-ek ere hartu zuten. Esan zuten: 'Bi galtzerdiak garbitu daitezke, sandaliak ez badituzte ere biak lodiak badira'. Abu Isak esan zuen: 'Kapitulu honetan Abu Musak kontatutako hadith bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Salih bin Muhammad At Tirmidhi-k esaten entzun nuen: 'Abu Muqatil As Samarqandi-k esaten entzun nuen: Abu Hanifah-rengana joan nintzen gaixorik eta heriotza-ohean zegoenean'. Ura ekartzeko eskatu zidan eta galtzerdiak jantzita abluzioa egin zuen. Ondoren, biak garbitu eta esan zuen: "Gaur inoiz egin ez dudan zerbait egin dut: galtzerdiak garbitu ditut, sandaliak ez diren arren".
Imam Tirmidzi : 93
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ
[Muhammad bin Basysyarrek] esan digu, [Yahya bin Sa'id Al Qaththanek] [Sulaiman At Taimi]rengandik [Bakr bin Abdullah Al Muzani]rengandik [Al Hasan]rengandik [Ibnul Mughirah bin Syu'bah]rengandik [bere aita] esan zuen: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek abluzioa egin zuen, eta khuf eta imamah garbitu zituen - buruari lotutako turbante mota bat -'. [Bakr] esan zuen: '[Ibnul Mughirahrengandik] entzun dut. Narratzaileak esan zuen: 'Muhammad bin Basysyarrek hadith hau beste nonbait aipatu zuen, bere kopeta eta turbantea garbitu zituela'. Hadith hau beste bide batetik ere kontatu zen, Al Mughirah bin Syu'bahrengandik. Batzuek lafadz aipatu zuten; 'bere kopeta eta turbantea laztantzea', beste batzuek ez zuten aipatu. Eta Ahmad Ibnul Hasanek esaten entzun nuen; Ahmad bin Hanbalek esaten entzun nuen: «Ez dut inoiz Yahya bin Sa'id Al Qaththan bezalako inor ikusi nire begiekin». Narratzaileak esan zuen: «Kapitulu honetan Amru bin Umayyah, Salman, Tsauban eta Abu Umamah-ren historia bat ere badago». Abu Isak esan zuen: «Al Mughirah bin Syu'bah-ren haditha benetakoa da, iritzi hau Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagunetako jakintsu askok hartu dute, hala nola Abu Bakr, Umar eta Anas». Iritzi hau Al Auza'ik, Ahmadek eta Ishaq-ek ere badute. Esan zuten: «Norbaitek bere turbantea garbitu dezake». Eta Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam eta tabi'in-en lagunetako jakintsu askok esan zuten: «Pertsona batek ezin du bere turbantea garbitu burua eta turbantea garbitu ez baditu». Hau da Sufyan Ats Tsauri, Malik bin Anas, Ibnul Mubarak eta Syafri'i-ren iritzia. Abu Isak esan zuen: Al Jarud bin Mu'adz-ek esaten entzun nuen: Waki' Ibnul Jarrah-ek esaten entzun nuen: 'Durbantea garbitzen badu bakarrik, nahikoa da berarentzat, sunnah baita'.
Imam Tirmidzi : 94
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ
esan digu [Hannadek] esan digu, esan digu [Ali bin Mushir] [Al A'masy]-tik [Al Hakam]-tik [Abdurrahman bin Abu Laila]-tik [Ka'ab bin Ujrah]-tik [Bilal]-tik esan; 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam khuf eta turbante pare bat igurtzi zituen'.
Imam Tirmidzi : 95
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ
[Qutaibah bin Sa'idek] esan digu, [Bisyr bin Al Mufaddlalek] [Abdurrahman bin Ishaq Al Qurasyi]-rengandik, [Abu Ubaidah bin Muhammad bin 'Ammar bin Yasir-engandik] esan du; 'Behin [Jabir bin Abdullah] galdetu nion bi khuf-ak garbitzeari buruz, eta orduan erantzun zuen: 'Hori sunnah da, nire anaiaren semea'. esan zuen; Eta Imama garbitzeari buruz ere galdetu nion, eta orduan erantzun zuen: 'Garbitu ilea urarekin'.
Imam Tirmidzi : 96
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
[Hannadek] esan digu, [Wakik] esan digu [Al A'masy-rengandik] [Salim bin Abu Al Ju'd-engandik] [Kuraib-engandik] [Ibn Abbas-engandik] bere izeba - [Maimunah]-rengandik - esan zuen: 'Bainu-ura jarri nion Profetari sallallaahu 'alaihi wasallam-i, eta gero junub-a bainatu zuen harekin. Ontzia ezkerreko eskuarekin eskuinekoaren gainean jarri zuen, eta gero bi esku-ahurrak garbitu zituen. Ondoren, eskua ontzian sartu, genitalak urez busti eta eskua hormaren edo lurraren kontra igurtzi zuen. Gero, ahoa garbitu eta ura sudurzuloetan sartu, aurpegia, bi besoak eta ukondoak garbitu zituen. Gero, hiru aldiz bota ura buruaren gainetik, pasa ura gorputz osoan zehar, gero aldendu eta garbitu oinak'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da, eta kapitulu honetan Umm Salamah, Jabir, Abu Sa'id, Jubair bin Muth'im eta Abu Hurairah-ren narrazioak ere badaude'.
Imam Tirmidzi : 97
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
[Ibn Abu Umarrek] kontatu zigun [Sufyan bin Uyainahk] [Hisham bin Urwah]-engandik [bere aita]gandik [Aisha]-rengandik kontatu zigula, eta honek esan zuen: 'Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) janaabah (neurtasuna) egiteko erritu-abluzioa (ghusl) egitera zihoanean, eskuak garbitzen zituen lehenik ontzian sartu aurretik. Ondoren, genitalak garbitzen zituen, otoitzerako egiten duen bezala abluzioa egiten zuen eta ilea urarekin garbitzen zuen. Ondoren, hiru tanta ur botatzen zituen buruaren gainean'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan sahih da, eta hadith hau da jakintsuek janaabah-erako erritu-abluzioari buruz aukeratu dutena. Pertsona batek otoitzerako egiten duen bezala abluzioa egin behar duela, eta gero hiru tanta ur bota buruaren gainean. Ondoren, bota ura gorputz osoan eta garbitu oinak'. Jakintsuek hadith hau praktikatzen dute, diotenez: 'Janabah den pertsona batek uretan murgiltzen badu bere burua, abluzioa egin ez arren, nahikoa da'. Hau da Shafi'i, Ahmad eta Ishaq'-en iritzia.
Imam Tirmidzi : 98
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا
[Ibn Abu Umarrek] esan zigun, [Sufyanek] [Ayyub bin Musa]-rengandik [Sa'id Al Maqburi]-rengandik [Abdullah bin Rafi'-rengandik] [Umm Salamah]-rengandik esan zigun: 'Alaren Mezularia, egia esan, ile-txirikorda estutzen zuen emakumea naiz, junub bainu bat hartzen badut, askatu beharko al dut?' erantzun zuen: 'Ez, baina nahikoa da hiru ur isuri buruaren gainetik botatzea, ondoren ura gorputz osoan zehar isurtzea eta gero garbia izango zara', edo esan zuen: 'garbia bihurtu zara'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan sahih da. Jakintsu askok hadith hau praktikatzen dute, diote emakume batek junub bainu bat hartzen badu eta ilea askatzen ez badu, nahikoa dela ura gorputzean zehar isurtzea'.
Imam Tirmidzi : 99
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ
[Nashr bin Alik] esan zigun, [Al Harith bin Wajihk] esan zigun; [Malik bin Dinar-ek] [Muhammad bin Sirinek] [Abu Hurairah]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zigun, esan zuen: 'Ile bakoitzaren azpian junub bat dago, beraz, garbitu ilea eta garbitu azala'. Kapitulu honetan Ali eta Anasen historia bat ere badago. Abu Isak esan zuen: 'Al Harith bin Wajih-en haditha gharib hadith bat da, eta ez dugu ezagutzen berarengandik izan ezik, nahiz eta xeik ahula izan. Jakintsu gutxi batzuek kontatu zuten berarengandik, baina berak bakarrik kontatu zuen hadith hau, Malik bin Dinarrengandik. Batzuetan Al Harith bin Wajih deitzen zaio eta batzuetan Ibn Wajbah'.
Imam Tirmidzi : 100
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ
[Isma'il bin Musak] esan digu, [Sharik]-ek [Abu Ishaq-ek] [Al Aswad-ek] [Aisyah-ek] esan duela esan digu, 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam'-ek ez zuen bainatu ondoren abluzioa egin'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau hasan sahih hadith bat da'. Abu Isak esan zuen: 'Eta hau da Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam eta tabi'in-en lagun askoren iritzia, hots, bainatu ondoren abluzioa ez egitea'.