Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 81
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }
беҙгә [Ханнад] риүәйәт итте, беҙгә [Шәрикте] [Әбү Фазаранан] [Әбү Зәидтән] [Ғабдуллаһ бин Мәсғүдтән] риүәйәт итте, тине; — Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм минән: «Һинең биҙрәңдә нимә бар?» Мин: «Араҡ», — тип яуап бирҙем, ул һуңынан: «Яҡшы хөрмә һәм изге һыу», — тине Ибн Мәсғүт; — Шулай итеп, уның менән тәһәрәт алды. Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис кенә Әбү Зәидтән Абдуллаһтан Пәйғәмбәребеҙ саллаллааһу ғәләйһи үсәлламдан риүәйәт ителгән. Шул уҡ ваҡытта Әбү Зәйет – хәҙис белгестәренә әлегә билдәле булмаған кеше. Ошо хәҙистән башҡа бер хәҙисте лә һөйләгәне билдәле түгел. Ҡайһы бер ғалимдар кеше Нәбиҙ -әрәк- менән тәһәрәт алырға мөмкин тигән фекерҙә. Улар араһында Суфьян Ац Цаури һ.б. Ә ҡайһы берәүҙәр шарап менән тәһәрәт алырға ярамай тигән фекерҙә. Был Шәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере. Исхаҡ әйтте; «Әгәр ҙә кемдер бының менән һыналһа, шарап менән тәһәрәт алһын, әммә мин тәйәммүм ҡылғанын хуп күрер инем». Әбү Иса әйтте; Ә кемдеңдер һүҙенә килгәндә; «Шарап менән тәһәрәт алырға ярамай», — тигән һүҙҙәр Ҡөрьәнгә яҡыныраҡ һәм урынлыраҡ. Сөнки Аллаһ Тәғәлә әйтә, '-шунан һыу алмайһың, һуңынан яҡшы - таҙа - ерҙә намаҙ уҡы'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 82
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ
беҙгә [Ҡотәйбә] риүәйәт итте, беҙгә [Әл-Ләйтс] [Үкәйл] риүәйәт итте [Әз Зөһри] риүәйәт итте [Өбәйдиллаһ бин Абдулла] [Ибн Ғәббәс] риүәйәт итте; — Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм һөт эсте, шунан һыу һорап, һыу менән ауыҙын гаргарланы, шунан һуң: «Ысынлап та, һөттә май бар», — тине. Ул әйтте; «Был бүлектә шулай уҡ Сәхл бин Сәғд Әс Сәиди һәм Өммө Сәләмәнән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис хәсән сахих, ҡайһы бер фән ғалимдары кешенән һөт эскәндән һуң һыу менән гаргара эшләү талап ителә тигән фекерҙә. Шул арала, беҙҙеңсә, был тик сөннәт. Ә ҡайһы берҙәре хатта һөт эскән өсөн ауыҙын йыуыуҙы ла талап итмәй'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 83
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ
беҙгә [Нәшр бин Ғәли] һәм [Мөхәммәт бин Басыйәр] икеһе лә әйткән; беҙгә [Әбү Әхмәт Мөхәммәт бин Абдулла Әз Зөбәйер] [Суфьяндан] [Әҙл Длаһһаҡ бин Усмандан] [Нәфиғ] [Ибн Ғүмәрҙән] әйтте; — Бер кеше пәйғәмбәребеҙ һейҙек ҡыуғанда Пәйғәмбәребеҙгә сәләм биргән, шуға күрә ул яуап бирмәгән. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сәхих дәрәжәһендә, тик был — сәләмгә яуап биреү — беҙҙең арала нәжес йәки һейҙек ҡыуғанда мәкрух, ҡайһы бер фән белгестәре тарафынан аңлатылғанса. Һәм был хәҙис ошо сүрәлә риүәйәт ителгән иң яҡшы хәҙис. Әбү Иса әйтте; 'Был сүрәлә шулай уҡ Әл-Мөһәжир бин Ҡунфуҙ, Абдулла бин Хәнжәлә, Әлкәмә бин Әл-Әфрә', Джәбир һәм Әл-Барра хәҙистәре бар''.
Hadith
Imam Tirmidzi : 84
حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ
беҙгә [Сәүәр бин Абдулла Әл-Әнбәри] әйткән, беҙгә [Әл Мөтәмир бин Сөләймән] әйткән; Мин [Әйүптең] [Мөхәммәт бин Сириндан] [Әбү Һөрәйрәнән] пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһи үсалламдан, риүәйәт итеүен ишеттем: «Әгәр һауытты эт ялаһа, уны ете тапҡыр йыуырға кәрәк, уларҙан береһе йәки һуңғыһы ер менән йыуылырға тейеш. Әммә һауытты бесәй ялаһа, бер тапҡыр ғына йыуырға кәрәк’. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Был Шәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере. Был хәҙис шулай уҡ Әбү Һүрәйрәнән, пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән икенсе төрлө лә риүәйәт ителгән. Тик унда “һауытты бесәй ялаһа, бер тапҡыр ғына йыу” тип яҙылмаған. Был бүлектә шулай уҡ Абдулла бин Мөғәффәлдең тарихы ла бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 85
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ
беҙгә һөйләне [Исхаҡ бин Муса Әл-Әнсари] әйтте, һөйләне [Мәғн] әйтте, һөйләне [Мәлик бин Әнәс] [Исхаҡ бин Абдулла бин Әбү Тәлһәхтән] [Хөмәйд бинт Ғөбәйд бин Рифаахтан] [Ҡәбсәх бинт Ҡәғб бин Маликҡа], тип [Ҡәбсә бинт Ҡәғб бин Маликҡа] Ибн Әбүәһәс] тип. уны күрергә. -Кабсях- тигән; — Мин уға һыу ҡойҙом, ҡапыл бесәй килеп инде лә эсте, Әбү Ҡатада шунан бесәй эсһен өсөн һауытты эйҙе. Ҡабсях әйтте; Әбү Ҡатада минең уны күҙәтеп торғанымды белде, шуға күрә; — Аптырап ҡалдыңмы, ағайымдың ҡыҙы? Мин: «Эйе», — тип яуап бирҙем; — Ысынлап та, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм әйтте: «Бесәйҙәр нәжес түгел. Ул, ғәҙәттә, һинең тирәләй йөрөгән хайуан», — тип уйланы. Һәм уларҙың ҡайһы берҙәре Мәликтән риүәйәт итте: ул – Ҡабсиә – Әбү Ҡатаданың ҡатыны, әммә уның Ибн Әбү Ҡатаданың ҡатыны булыуы хаҡ. Ул әйтте; «Был бүлектә Ғәййсә һәм Әбү Һүрәйрәнән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис хәсән сахих, Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән, тәбиғиндәрҙән һәм уларҙан һуңғы Шәфиғи, Әхмәт, Исхаҡ кеүектәрҙән күпселек ғалимдар фекеренсә. Ҡалған бесәйҙең эсеүе ярай, тип бәхәсләшәләр. Һәм был сүрәләге иң яҡшы хәҙис. Имам Мәлик был хәҙисте яҡшы тип һанай, атап әйткәндә, Исхаҡ бин Абдулла бин Әбү Талхахтан. Ә уның риүәйәтендә Мәликтән дә камилыраҡ кеше юҡ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 86
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
беҙгә [Хәннәд] әйтте, беҙгә [Вәкиғ] [Әл-Әмәси]ҙән [Ибраһимдан] [Хәммәм Ибнул Харистан] һөйләне, ул әйтте; [Джарир бин Абдулла] һейҙек ҡыуҙы, шунан тәһәрәт алып, хуфын һөрттө. Шунан уға: «Ниңә былай эшләйһең?» тип әйтте; — Нимә ҡамасаулай миңә быны эшләргә? Мин бер ваҡыт Пәйғәмбәребеҙҙең саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең шулай эшләгәнен күрҙем. Ибраһим әйтте; «Был Джарир хәҙисе кешеләрҙе хайран ҡалдыра, сөнки Джарир «Әл-Мәйҙә» сүрәһе төшкәндән һуң Ислам динен ҡабул иткән». Был Ибраһимдың һүҙҙәре, атап әйткәндә, «Был хәҙис кешеләрҙе хайран ҡалдыра» тигән һүҙҙәр. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ғүмәр, Ғәли, Хөдзайфа, Әл-Мөғирә, Билал, Сәғд, Әбү Әйүп, Сәлмән, Бурайда, Әмру бин Өмәйә, Әнәс, Сәһл бин Сәғд, Йәғлә бин Мурра, Үбәҙә Ибнү Шәмид, Усама бин Зәмәх, Ә. Үбәҙә, ҡайһы берәүҙәр шулай уҡ, Ибнү Ғүмәрә һәм Үбәй бин Имараһ тиҙәр. Әбү Иса әйтте; «Был Джарир хәҙисе дәрәжә буйынса хәсән сахих».
Hadith
Imam Tirmidzi : 87
وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
[Сәһәр бин Һәүсйәбтән] риүәйәт ителгән, ул әйтте; — Мин [Джарир бин Абдулланың] тәһәрәт алыуын күрҙем, шунан ул пар хуфын һөртөп алды. Шуға күрә мин унан был турала һораным, ул: «Мин пәйғәмбәребеҙҙең тәһәрәт алып, һуңынан ике хуфын һөртөп торғанын күрҙем», — тип яуап бирҙе. Шуға күрә мин унан: «Был «Әл-Мәйҙә» сүрәһе төшкәнгә тиклемме, әллә унан һуңмы?» Ул: «Мин «Әл-Мәйҙә» сүрәһе төшкәндән һуң ғына Ислам динен ҡабул иттем», — тип яуап бирә. [Ҡотәйбә] беҙгә был хаҡта һөйләне, ул әйтте; «Беҙгә [Хәлид бин Зияд Әт Тирмиҙиҙән], [Мөҡәтил бин Хәййәндән], [Шәхр бин Һәүсиәбтән], [Джарирҙан] әйтелде». Һөйләүсе әйтте; ' [Баҡийә] [Ибраһим бин Әҙһәмдән], [Мөҡәтил бин Хәййәндән], [Сәһәр бин Һәүсиәбтән], [Джарирҙан] риүәйәт итте. Һәм был асыҡ хәҙис, сөнки хуф һөртөүҙе инҡар итеүсе ҡайһы бер кешеләр пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм «Әл-Мәйҙә» сүрәһе төшкәнгә тиклем хуф һөртөүен раҫлай. Ә Джарир үҙенең хәҙисендә пәйғәмбәребеҙҙең «Әл-Мәйҙә» сүрәһе төшкәндән һуң хуфын һөртөп торғанын күргәнен телгә ала.
Hadith
Imam Tirmidzi : 88
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ
беҙгә [Ҡотәйбә] әйтте, беҙгә [Әбү Әүәнә] [Сәғит бин Мәсруҡтан] [Ибраһим Әт Таймиҙан] [Әмру бин Мәймүндән] [Әбү Абдулла Әл Джәҙәлиҙән] [Хөзәймә бин Цабиттан] Пәйғәмбәребеҙҙән [Хөзәймә бин Цабиттан] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһирә тураһында һөйләне: 'Сәйәхәттә булғандарға өс көн, өйҙә йәшәгәндәргә бер көн'. Яхъя бин Маиндан шулай уҡ Хөзәймә бин Сабиттың хуфты һөртөү тураһындағы хәҙисен раҫлағаны тураһында әйтелә. Ә Әбү Абдулла Әл Джәҙәлиҙең исеме Ғәбд бин Абд, ғәҙәттә Абдуррахман бин Абд тип атала. Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис хәсәнле, был сүрәлә шулай уҡ Ғәли, Әбү Бәкрә, Әбү Һүрәйрә, Шәфүән бин Ассал, Әүф бин Мәлик, Ибн Ғүмәр һәм Джарир риүәйәттәре лә бар».
Hadith
Imam Tirmidzi : 89
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ
беҙгә [Ханнад] әйтте, беҙгә [Әбү Әл Әхүәш] [Әшим бин Әбү Ән Нужудтан] [Зирр бин Хөбәйси] [Шәфүән бин Әссал] әйтте; — Беҙ сәйәхәттә булғанда, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм беҙгә өс көн һәм өс төн асмаҫҡа ҡушты, тик джунуб булғанда ғына. Ә һаман да дефекация, һейҙек һәм йоҡлау өсөн һөртөргә рөхсәт ителә». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Әл-Хәкәм бин Үтбә һәм Хәммәд был хәҙисте Ибраһим Ән Нахаиҙан, Әбү Абдуллаһ Әл-Жәҙәлиҙән, Хузәймә бин Сабиттан риүәйәт иткән, әммә был дөрөҫ түгел. Али Ибнул Мәҙини әйткән; Яхъя бин Сәғит әйтте, тип Шөғбә әйтте; — Ибраһим Ән Нахаи Әбү Абдулла Әл-Жәҙәлиҙән хуфты һөртөү хәҙисе тураһында ишеткәне юҡ ине. Зәйҙә Мансурҙан: «Беҙ ҡасандыр Ибраһим Әт Тайми бүлмәһендә булдыҡ, шул ваҡытта Ибраһим Ән Нахаи менән инек, һуңынан Ибраһим Әт Тайми беҙгә Әмру бин Мәймүндән, Әбү Абдуллаһ Әл Джәҙәлиҙән, Хузәймә бин Сәбиттән, пәйғәмбәребеҙ хәйләһиһи хәуллаһи тураһында һөйләне. Мөхәммәт бин Исмәғил әйтте; «Был сүрәлә иң яҡшы хәҙис — Шәфүән бин Әссәл Әл-Муради риүәйәт иткән хәҙис». Әбү Иса әйтте; — Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән, тәбиғиндәрҙән һәм уларҙан һуң фуҡаһа араһынан килгән күп кенә ғалимдар был фекерҙә. Суфьян Ац Цаури, Ибнул Мөбәрәк, Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡ кеүек. Улар әйтте; — Өйҙә ҡалғандар көнө-төнө, сәйәхәттә йөрөгәндәр өс көн-өс төн хуфты һөртөп ала. Әбү Иса әйтте; — Ҡайһы бер ғалимдарҙан да риүәйәт ителә: улар бер пар хуфты һөртөү өсөн ваҡыт билдәләмәй. Был фекерҙе Мәлик бин Әнәс тота. Әбү Иса тағы ла: «Ваҡыт сиген билдәләгән фекер дөрөҫөрәк», — тигән. Был хәҙисте лә, Әшим хәҙисенән тыш, Шәфүән бин Әссәл дә риүәйәт иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 90
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ
беҙгә [Әбүл Вәлид Әд Димәсҡи] әйтте, һөйләне [Әл Вәлид бин Мөслим] әйтте, миңә [Цаур бин Йәзид] [Раджа бин Хәйуахтан] [Әл Мөғирәнең ҡаҙыусыһы] [Әл Мөғирә бин Сөғбә] әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм хуфының өҫтөн һәм аҫтын һөрттө». Әбү Ғиса: «Был Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренең береһенең генә түгел, тәбиғиндәрҙең һәм уларҙан һуңғы фуҡаһалар араһынан килгәндәрҙең фекере», — тигән. Был фекерҙе Мәлик, Сәфиғи һәм Исхаҡ та ҡабул иткән. Был проблемалы хәҙис, Әл Вәлид бин Мөслимдән башҡа бер кем дә батша бин Йәзидкә таянмай. Әбү Иса әйтте; «Мин был хәҙис тураһында Әбү Зүрғә менән Мөхәммәт бин Исмәғилдән һораным, улар икеһе лә: «Был хәҙис дөрөҫ түгел, сөнки Ибнул Мөбәрәк был хәҙисте Цаурҙан, Раджа бин Хәйүәнән һөйләгән», — тип яуап бирҙе. Ул әйтте; 'был миңә әҫәрҙә Әл-Мөғирә әҫәренән, пәйғәмбәребеҙҙән әйтелгән, унда Әл-Муғирә тураһында һүҙ ҙә юҡ'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 91
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ
беҙгә [Ғәли бин Хөжр] әйтте; беҙгә [Әбдүррәхмән бин Әбү Әз Зинад] [атаһынан] [Урва бин Әз Зөбәйерҙән] [Әл Мөғирә бин Сөғбә]нән һөйләне, ул әйтте; ' Мин пәйғәмбәребеҙҙең ике хуфының башын һөртөп торғанын күрҙем'. Әбү Иса әйтте; «Был Әл-Мөғирә хәҙисе Хәсән дәрәжәһендә, йәғни Абдуррахман бин Әбү Әз Зинадтың атаһынан, Урвахтан, Әл-Мөғирәнән хәҙис. Ә беҙ бер ҡасан да Әл-Мөғирәнән Урвахтан лафадз тураһында, «ике хуфнйәнең башында» тип телгә алған кешене унан башҡа бер кемде лә белмәйбеҙ. Күпселек ғалимдар шулай тип иҫәпләй. Был фекерҙе Суфьян Ац Цаури менән Әхмәт тә ҡабул иткән. Мөхәммәт әйтте; — Мәлик бин Әнәс Әбдүррәхмән бин Әбү Әз Зинадҡа сигнал бирҙе.
Hadith
Imam Tirmidzi : 92
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ
беҙгә [Ханнад] һәм [Мәхмүт бин Ғәйлән] икеһе лә әйткән; беҙгә [Вәкиғ] [Суфьяндан] [Әбү Ҡайстан] [Хөзәйел бин Сүрәхбилдән] [Әл Мөғирә бин Сүғбә]нән һөйләне, ул әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм тәһәрәт алды, ике ойоҡбашын һәм ике сабатаһын да һөрттө». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих, күп кенә ғилми белгестәрҙең фекере шулай. Был фекерҙе шулай уҡ Суфьян Ац Цаури, Ибнул Мөбәрәк, Сяфии, Әхмәт һәм Исхаҡ та ҡабул иткән. Улар әйтте; 'Бер һөртөп була ике ойоҡбаш хатта сандалия түгел, әгәр икеһе лә ҡалын'. Әбү Иса әйтте; «Был сүрәлә Әбү Муса риүәйәт иткән хәҙис тә бар». Әбү Иса әйтте; — Мин Сәлих бин Мөхәммәт Әт Тирмиҙи әйткәнен ишеттем; — Мин Әбү Мөҡәтилдең Сәмәрҡәнди әйткәнен ишеттем; — Мин Әбү Хәнифәне үлер алдынан ауырып ятҡанда күрергә килдем, ул һыу һораны, шунан ойоҡбаш кейеп тәһәрәт алды. Шунан һуң икеһен дә һөрттө, тип әйтә; — Бөгөн бер ҡасан да эшләмәгән эшемде эшләнем, сандали булмаһа ла, ике ойоҡбашты ла һөрттөм.
Hadith
Imam Tirmidzi : 93
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ
беҙгә [Мөхәммәт бин Басысйәр] әйтте, беҙгә [Яхъя бин Сәғит Әл-Ҡаттан] [Сөләймән Әт Таймиҙан] [Бәкер бин Абдулла Әл Музаниҙан] [Әл Хәсән] [Ибнул Мөғирә бин Сөғбә] [атаһынан] һөйләне; — Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм тәһәрәт алды, хуф менән имамды – башҡа бәйләнгән сәлләнең бер төрөн һөртөп алды». [Бәкр] әйтте; — Мин уны [Ибнул Мөғирәнән] ишеттем. Һөйләүсе әйтте; «Мөхәммәт бин Басыйәр был хәҙисте башҡа урында ла телгә алған, ул үҙенең алғы ҡойроғон һәм сәлләһен һөртөп ебәргән». Был хәҙис тә икенсе юлдан, Әл-Мөғирә бин Сөғбәнән риүәйәт ителгән. Ҡайһы берҙәре лафадз телгә алды; «алғы йөнөн һәм чалмаһын һыйпап» йөрөгән, ә ҡайһы берәүҙәр был хаҡта телгә алмаған. Ә мин Әхмәт Ибнул Хәсәндең әйткәнен ишеттем; Әхмәт бин Хәнбалдың әйткәнен ишеттем; — Яхъя бин Сәғит Әл-Ҡаттан кеүек кешене үҙ ике күҙем менән күргәнем юҡ ине. Һөйләүсе: «Был сүрәлә Әмру бин Өмәйә, Сәлмән, Цәүбән һәм Әбү Өмәмәнән дә тарих бар», — тигән. Әбү Иса әйтте; — Әл Мөғирә бин Сөғбәнең хәҙистәре хәсәтле, был фекерҙе Әбү Бәкер, Ғүмәр һәм Әнәс кеүек пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән күп ғалимдар ҡабул итә. Был фекерҙә шулай уҡ Әл Әүзәи, Әхмәт һәм Исхаҡ та бар. Улар әйтте; — Берәү үҙенең чалмаһын һөртөргә мөмкин. Һәм пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән күп ғалимдар әйттеләр: «Кеше башын һәм башын һөртөп тормайынса, башын һөртөргә тейеш түгел». Был фекерҙә Суфьян Ац Цаури, Мәлик бин Әнәс, Ибнул Мөбәрәк һәм Сәфрии. Әбү Иса әйтте; Мин ишеттем, Әл-Джәрүд бин Мөғәҙ; Мин Вәкиғ Ибнул Джәррәнең әйткәнен ишеттем; «Әгәр ҙә ул сәлләһен генә һөртһә, уға шул етә, сөнки был сөннәт».
Hadith
Imam Tirmidzi : 94
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ
беҙгә [Ханнад] әйтте, беҙгә [Әли бин Мөшир] [Әл-Әғмәсиҙән] [Әл-Хәкәмдән] [Әбдүррәхмән бин Әбү Ләйләнән] [Ҡәғб бин Ужранан] [Билал] әйтте; ' Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм бер пар хуф һәм сәллә һөрттө'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 95
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ
беҙгә [Ҡотәйбә бин Сәғит] әйтте, беҙгә [Бисир бин Әл Мөфәҙләл] [Ғәбдүррәхмән бин Исхаҡ Әл Ҡорасийҙан], [Әбү Үбәйҙә бин Мөхәммәт бин Ғәммәр бин Ясирҙан] әйтте; — Бер ваҡыт мин [Джәбир бин Абдуллаһтан] ике хуфты һөртөү тураһында һораным, шунан ул: «Был сөннәт, ағайымдың улы», — тип яуап бирҙе. әйткән; Ә мин унан Имамды һөртөү тураһында ла һораным, ул: «Сәстәрҙе һыу менән һөртө», — тип яуап бирҙе.
Hadith
Imam Tirmidzi : 96
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
беҙгә [Ханнад] әйтте, беҙгә [Вәкиғ] [Әл-Әмәсиҙән] [Сәлим бин Әбү Әл-Жудтан] [Ҡурайбтан] [Ибн Ғаббастан] еңгенән - [Мәймүнә] - тигән; ' Мин пәйғәмбәребеҙгә мунса һыуы һалдым, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, шунан ул шуның менән йөнөб ҡойондорҙо. Һул ҡулы менән һауытты уң ҡулы өҫтөнә эйҙе, шунан ике аламаһын да йыуҙы. Шунан һуң ҡулын һауытҡа һалып, енси ағзаларын һыу менән ҡойоп, ҡулын стенаға йәки ергә һөрткән. Шунан ауыҙын сайҡап, танау тишектәренә һыу һалып, битен, ике ҡулын, йоҙроғон йыуҙы. Шунан башына өс тапҡыр һыу ҡойоп, һыуҙы бөтә тәне аша үткәрергә, шунан ситкәрәк китеп, аяҡтарын йыуырға'. Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис хәсәнле, был сүрәлә шулай уҡ Өммө Сәләмә, Джәбир, Әбү Сәғит, Джүбәйер бин Мөсхим һәм Әбү Һүрәйрә риүәйәттәре лә бар».
Hadith
Imam Tirmidzi : 97
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәр] әйтте, беҙгә [Суфьян бин Өйәйнә] [Хисәм бин Урвахтан] [атаһынан] [Ғәйсәнән] әйтте; ' Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм джунуб мунсаһына инергә йыйынғанда, ҡулдарын һауытҡа һалыр алдынан тәүҙә ҡулдарын йыуҙы. Бынан һуң ул енси ағзаларын йыуып, намаҙға алынған тәһәрәттәге кеүек тәһәрәтләнеп, сәсен һыу менән йыуҙы. Шунан һуң башына өс тапҡыр душ ҡойҙо. Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис хәсән сахих, был хәҙисте джунуб йыуыныу мәсьәләләре буйынса белгестәр һайлай. Кеше намаҙҙағы тәһәрәттәге кеүек тәһәрәт алһын, шунан башына өс тапҡыр душ ҡойорға тейеш. Шунан һуң һыуҙы бөтә тәнгә ағыҙырға һәм аяҡтарҙы йыуырға. Ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра, тиҙәр; 'Әгәр ҙә джунуб булған кеше тәһәрәт алмаһа ла һыуға сумһа, был етә'. Шәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере шулай.
Hadith
Imam Tirmidzi : 98
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا
беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәр] әйтте, беҙгә [Суфьян] [Әйүп бин Муса] [Сәғит Әл Мәҡбүри] [Ғабдулла бин Рафиғ] [Өммө Сәләмә] һөйләне; — Эй, Аллаһ Рәсүле, ысынында мин, ғәҙәттә, сәс бәйләүестәремде — үрелгән әйберҙәрҙе — нығытып йөрөгән ҡатынмын, әгәр ҙә мин джунуб мунсаһына инһәм, уларҙы сисергә кәрәкме? Ул яуап бирҙе: «Юҡ, тик башыңа өс ҡойоп ҡына һыу ҡой, шунан һыуҙы бөтә тәнеңә ағыҙ һәм һин саф булырһың, йәки ул: «Һин сафһың», — тигән. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Был хәҙисте ғәмәлдә тотоусы күп ғалимдар, әгәр ҡатын-ҡыҙ джунуб ҡойонһа, сәстәрен төшөрмәһә, тәне өҫтөнә һыу ағыҙғандан һуң етә, тиҙәр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 99
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ
беҙгә [Нәшр бин Ғәли] әйтте, беҙгә [Әл Харис бин Важих] әйтте; беҙгә [Мәлик бин Динарҙан] [Мөхәммәт бин Сириндан] [Әбү Һүрәйрәнән] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмдән һөйләгән, ул әйткән: «Һәр сәс аҫтында джунуб бар, шуға күрә сәстәрҙе йыуығыҙ һәм тирене таҙартығыҙ». Был бүлектә шулай уҡ Али менән Әнәстең тарихы ла бар. Әбү Иса әйтте; — Әл-Харис бин Вәжихтың хәҙисе — көсһөҙ шәйех булһа ла, беҙ унан башҡа белмәгән ғәриб хәҙис. Унан һирәк ғалимдар һөйләгән түгел, әммә ул был хәҙисте бер үҙе, Мәлик бин Динарҙан һөйләгән. Ҡайһы берҙә уны Әл-Харит бин Вәжих, ҡайһы берҙә Ибн Вәжбә тип тә атайҙар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 100
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ
беҙгә һөйләне [Исмәғил бин Муса] әйтте, беҙгә [Шәрик] [Әбү Исхаҡтан] [Әл Әсүәдтән] [Ғәйсиә] әйтте: «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм йыуынғандан һуң тәһәрәт алманы». Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис хәсән сәхих хәҙис». Әбү Иса әйтте; «Был пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренең бер нисәүһенең фекере, йәғни йыуынғандан һуң тәһәрәт алмау».
