Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්
හදීස්
Imam Tirmidzi : 81
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }
"හන්නද්] අපට විස්තර කර ඇත, [අබු ෆසාරා] [අබු සයිද්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්] ගෙන් [ෂාරික්] අපට විස්තර කර ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මගෙන් ඇසුවේය: 'ඔබේ බාල්දියේ ඇත්තේ කුමක්ද?' මම පිළිතුරු දුන්නෙමි, 'අරක්', එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'හොඳ රටඉඳි සහ ශුද්ධ ජලය,' ඉබ්නු මස්'උද් පැවසීය; 'එබැවින් ඔහු ඔහු සමඟ පිරිසිදු කිරීම සිදු කළේය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය අබු සයිද්ගෙන් අබ්දුල්ලාහ් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් පමණක් විස්තර කර ඇත. මේ අතර, අබු සයිද් යනු හදීස් විශේෂඥයින් තවමත් නොදන්නා කෙනෙකි. ඔහු මෙය හැර වෙනත් කිසිදු හදීසයක් විස්තර කර ඇති බව නොදනී. සමහර විද්යාඥයින්ගේ මතය වන්නේ පුද්ගලයෙකුට නබිඩ්ස් -අරක්- සමඟ පිරිසිදු කිරීම සිදු කළ හැකි බවයි. ඔවුන් අතර සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි සහ තවත් අය සිටිති. තවත් සමහරු වයින් සමඟ පිරිසිදු කිරීම නොකළ යුතු බව විශ්වාස කරති. මෙය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. ඉෂාක් මෙසේ පැවසීය; 'යමෙකු මෙයින් පරීක්ෂාවට ලක් වුවහොත්, ඔහු වයින් සමඟ වෝත් කිරීමට ඉඩ දෙන්න, නමුත් ඔහු තයම්මුම් කිරීමට මම කැමැත්තෙමි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; යමෙකුගේ වචන සම්බන්ධයෙන්; 'වයින් සමඟ වෝත් කිරීමට අවසර නැත' යන්න කුරානයට සමීප වන අතර වඩාත් සුදුසුය. අල්ලාහ් තආලා පවසන නිසා, '-එවිට ඔබට ජලය නොලැබේ, පසුව හොඳ - පිරිසිදු - භූමියක යාච්ඤා කරන්න'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 82
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ
[කුටයිබා] අපට පවසා ඇති පරිදි, [අල් ලයිත්] [උකයිල්] [අස් සුහ්රි] [උබයිදුල්ලාහ් බින් අබ්දුල්ලාහ්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් අපට පවසා ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා කිරි පානය කළ අතර, පසුව ඔහු ජලය ඉල්ලා සිටි අතර එයින් ඔහුගේ මුඛය සේදීම සිදු කළේය, ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, කිරිවල මේදය ඇත'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ සහ්ල් බින් සාද් අස් සායිදි සහ උම් සලාමාගෙන් ද වාර්තාවක් ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය හසන් සහීහ් වන හදීසයකි, සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ කිරි පානය කිරීමෙන් පසු පුද්ගලයෙකු තම මුඛය වතුරෙන් සේදීම අවශ්ය බවයි. අපට අනුව එය සුන්නාවක් පමණි. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් කිරි පානය කිරීම නිසා පුද්ගලයෙකුට මුඛය සේදීම අවශ්ය නොවේ'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 83
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ
[නෂ්ර් බින් අලි] සහ [මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ; [අබු අහමඩ් මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලා අස් සුබයිර්] [සුෆියාන්] [අද්ල් දලාහක් බින් උස්මාන්] [නෆි'] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට මෙසේ පවසා ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට මුත්රා කරන විට හලෝ කී මිනිසෙක් සිටියේය, එබැවින් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ නැත.' අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සහීහ් මට්ටමින් ඇත, මෙය පමණක් - සුබ පැතුම් වලට පිළිතුරු දීම - අපි මලපහ කරන විට හෝ මුත්රා කරන විට අප අතර මක්රුහ් වේ, විද්යාවේ සමහර ප්රවීණයන් විසින් අර්ථකථනය කර ඇති පරිදි. තවද මෙම හදීසය මෙම පරිච්ඡේදයේ විස්තර කර ඇති හොඳම හදීසයයි. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අල් මුහාජිර් බින් කුන්ෆුඩ්ස්, අබ්දුල්ලා බින් හන්ෂාලා, අල්කාමා බින් අල් අෆ්රා', ජබීර් සහ අල් බරා යන අයගේ හදීස ද ඇත''.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 84
حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ
[සව්වර් බින් අබ්දුල්ලාහ් අල් අන්බාරි] අපට පවසා ඇත, [අල් මුතමීර් බින් සුලෙයිමාන්] අපට පවසා ඇත; [අල් මුතමීර් බින් සුලෙයිමාන්] අපට පවසා ඇත; [අයුබ්] [මුහම්මද් බින් සිරින්] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'බඳුනක් බල්ලෙකු විසින් ලෙවකනු ලැබුවහොත්, එය හත් වරක් සේදිය යුතුය, එයින් එකක් හෝ අවසාන එක පොළොවෙන් වේ. කෙසේ වෙතත්, භාජනය බළලෙකු විසින් ලෙවකනු ලැබුවහොත්, එය එක් වරක් සෝදන්න'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සත්ය වේ. මෙය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. මෙම හදීසය අබු හුරෙයිරාගෙන්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් තවත් ආකාරයකින් මෙසේ විස්තර කර ඇත. එය 'බඳුන බළලෙකු විසින් ලෙවකනු ලැබුවහොත්, එය එක් වරක් සෝදන්න' යනුවෙන් නොකියයි. මෙම පරිච්ඡේදයේ අබ්දුල්ලාහ් බින් මුගෆල්ගෙන් ද කතාවක් ඇත'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 85
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ
[ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි] අපට පවසා ඇත, [මාන්] අපට පවසා ඇත, [මලික් බින් අනස්] [ඉෂාක් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු තල්හා] [හුමයිඩ් බින්ත් උබයිඩ් බින් රිෆා] [කබ්සියා බින්ත් කඅබ් බින් මලික්] ඉබ්න් අබු කටාදාගේ බිරිඳගෙන්, [අබු කටාදා] ඔහුව බැලීමට පැමිණි බව අපට පවසා ඇත. -කබ්සියා- පැවසීය; 'මම ඔහුට වතුර වත් කළා, හදිසියේම බළලෙකු පැමිණ එය පානය කළා, පසුව අබු කටාදා බළලාට පානය කළ හැකි වන පරිදි භාජනය ඇල කළා'. කබ්සියා පැවසීය; 'මම ඔහු දෙස බලා සිටින බව අබු කටාදා දැන සිටියා, ඒ නිසා ඔහු කිව්වා; 'මගේ සහෝදරයාගේ දුව, ඔබ පුදුම වෙනවාද?' මම පිළිතුරු දුන්නා, 'ඔව්' ඔහු පැවසීය; 'ඇත්තෙන්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'බළලුන් අපිරිසිදු නොවේ. ඔහු සාමාන්යයෙන් ඔබ වටා සැරිසරන සතෙකි.' ඔවුන්ගෙන් සමහරක් මාලික්ගෙන් විස්තර කළ අතර, ඇය - කබ්සියා - අබු කටදාගේ බිරිඳ වූ නමුත් සත්යය නම් ඇය ඉබ්නු අබු කටදාගේ බිරිඳ බවයි. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අයිෂා සහ අබු හුරෙයිරාගේ විස්තරයක් ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සහීහ් ය, මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්, තාබි'ඉන් සහ ඔවුන්ගෙන් පසු ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් වැනි අයගේ සහචරයින් අතර බොහෝ විද්වතුන්ගේ මතයයි. ඉතිරි වූ බළලාගේ පානයෙහි කිසිදු වරදක් නොමැති බව ඔවුන්ගේ මතයයි. තවද මෙම පරිච්ඡේදයේ ඇති හොඳම හදීසය මෙයයි. ඉමාම් මලික් මෙම හදීසය හොඳ යැයි සැලකුවේ ඉෂාක් බින් අබ්දුල්ලා බින් අබු තල්හාගෙන් ය. ඔහුගේ විස්තරයේ මාලික්ට වඩා පරිපූර්ණ කිසිවෙක් නැත'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 86
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[හන්නාද්] අපට විස්තර කළ අතර, [වාකි] [අල් අ'මාෂ්] [ඉබ්රාහිම්] [හම්මාම් ඉබ්නු අල්-හාරිත්] වෙතින් අපට විස්තර කළේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය; [ජරීර් බින් අබ්දුල්ලා] මුත්රා කර, පසුව ශෝධනය කර, ඔහුගේ කුෆ් පිස දැමීය. එවිට ඔහුට මෙසේ ඇසිණි: 'ඔබ මෙය කරන්නේ ඇයි?' ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මට මෙය කිරීමෙන් වළක්වන්නේ කුමක්ද? අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් එය කරන බව මම දුටුවෙමි.' ඉබ්රාහිම් මෙසේ පැවසීය; 'ජරීර්ගේ මෙම හදීසය මිනිසුන්ට තාජුබ් හැඟීමක් ඇති කරයි, මන්ද සූරත් අල්-මයිදා හෙළිදරව් කිරීමෙන් පසු ජරීර් ඉස්ලාමයට ඇතුළු වූ බැවිනි.' මෙය ඉබ්රාහිම්ගේ කියමනයි, එනම්, 'මෙම හදීසය මිනිසුන්ට තාජුබ් හැඟීමක් ඇති කරයි.' ඔහු මෙසේ පැවසීය; මෙම පරිච්ඡේදයේ උමර්, අලි, හුද්සයිෆා, අල් මුගිරා, බිලාල්, සඅද්, අබු අයුබ්, සල්මාන්, බුරයිදා, 'අම්රු බින් උමයියා, අනස්, සහල් බින් සඅද්, යාලා බින් මුර්රා, උබදා ඉබ්නු ෂාමිඩ්, උසම්මා, උබාදා ඉබ්නු ෂාමිඩ්, උසම්කා යන අයගේ විස්තර ද ඇත. Usamah bin Zaid සහ Ibnu Ubadah, සමහර අය පවසන්නේ, Ibnu Umarah සහ Ubai bin Imarah' යනුවෙනි. අබු ඊසා පැවසුවේ; 'මෙම ජරීර් හදීසය හසාන් තරාතිරමේ සත්ය වේ'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 87
وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
එය [සියාහ්ර් බින් හවුස්යාබ්] ගෙන් වාර්තා වේ, ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම [ජාරීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] වන්දු කිරීම දුටුවෙමි, පසුව ඔහු තම කුෆ් දෙක පිස දැමුවේය. එබැවින් මම ඔහුගෙන් ඒ ගැන විමසුවෙමි, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් වන්දු කිරීම සිදු කර පසුව ඔහුගේ කුෆ් දෙක පිස දැමුවා දුටුවෙමි.' එබැවින් මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි, 'ඒ සූරත අල්-මයිදා පහළ වීමට පෙරද නැතහොත් පසුවද?' ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මම සූරත අල්-මයිදා පහළ වීමෙන් පසුව මුස්ලිම් වූයේ නැත.' [කුටයිබා] එය අපට විස්තර කරයි, ඔහු මෙසේ පැවසීය; '[කාලිඩ් බින් සියාද් අත්-තිර්මිදි] අපට [මුකාතිල් බින් හයියන්] ගෙන්, [සියාහ්ර් බින් හවුස්යාබ්] ගෙන්, [ජාරීර්] ගෙන්'. කථකයා මෙසේ පැවසීය; '[බකියා] [ඉබ්රාහිම් බින් අදම්] ගෙන්, [මුකාතිල් බින් හයියන්] ගෙන්, [සියාහ්ර් බින් හවුස්යාබ්] ගෙන්, [ජරීර්] ගෙන් විස්තර කර ඇත. මෙය පැහැදිලි හදීසයකි, මන්ද කුෆ් පිස දැමීම ප්රතික්ෂේප කරන සමහර අය එය අර්ථකථනය කරන්නේ සූරත අල්-මයිදා හෙළිදරව් කිරීමට පෙර නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් කුෆ් පිස දැමූ බවයි. සූරත අල්-මයිදා හෙළිදරව් කිරීමෙන් පසු නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තම කුෆ් පිස දමනු දුටු බව ජරීර් තම හදීසයේ සඳහන් කරයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 88
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ
කුෆ් යුගලයක් පිස දැමීම ගැන ඔහුගෙන් විමසූ විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ගමනක යෙදී සිටින අයට දින තුනක් සහ නිවසේ ජීවත් වන අයට දිනක්'. කුෆ් පිස දැමීම සම්බන්ධයෙන් කුසායිමා බින් තාබිත්ගේ හදීසය ඔහු සත්යාපනය කළ බව යාහ්යා බින් මයින්ගෙන් ද ප්රකාශ විය. අබු අබ්දුල්ලා අල් ජදාලිගේ නම අබ්දුල් බින් අබ්ද්, සාමාන්යයෙන් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබ්ද් ලෙස හැඳින්වේ. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසාන් සත්ය වේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ අලි, අබු බක්රා, අබු හුරෙයිරා, ෂෆ්වාන් බින් අසාල්, අවුෆ් බින් මලික්, ඉබ්නු උමර් සහ ජරීර් යන අයගේ විස්තර ද ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 89
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ
"අපි ගමන් කරන විට, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපට නියෝග කළේ අපි ජුන්බ් වූ විට හැර දින තුනක් සහ රාත්රී තුනක් එය විවෘත නොකරන ලෙසයි. තවද මලපහ කිරීම, මුත්රා කිරීම සහ නින්ද සඳහා පිසදැමීමට තවමත් අවසර ඇත". අබු ඊසා පැවසීය; "මෙම හදීසය හසන් සත්ය වේ. අල් හකම් බින් උත්බා සහ හම්මද් මෙම හදීසය කුසයිමා බින් තාබිත්ගෙන් අබු අබ්දුල්ලා අල් ජදාලිගෙන් ඉබ්රාහිම් අන් නකායිගෙන් වාර්තා කළ නමුත් මෙය සත්ය නොවේ." අලි ඉබ්නුල් මදීනි පැවසීය; "යාහ්යා බින් සයිද් පැවසුවේ ෂුබා පැවසූ බවයි; 'කුෆ් පිස දැමීමේ හදීසය ගැන ඉබ්රාහිම් අන් නකායි කිසි විටෙකත් අබු අබ්දුල්ලා අල් ජදාලිගෙන් අසා නැත'. මන්සූර්ගෙන් සයිදා මෙසේ පැවසීය, 'අපි වරක් ඉබ්රාහිම් ටයිමිගේ කාමරයේ සිටියෙමු, ඒ අවස්ථාවේ අපි ඉබ්රාහිම් අන් නකායි සමඟ සිටියෙමු, පසුව ඉබ්රාහිම් අට් ටයිමි 'අම්රු බින් මයිමුන්' ගෙන්, අබු අබ්දුල්ලා අල් ජදාලිගෙන්, කුසායිමා බින් තාබිත්ගෙන්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් කුෆ් දෙකක් පිස දැමීමේ හදීසය ගැන අපට පැවසීය. මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල් පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ හොඳම හදීසය ෂෆ්වාන් බින් 'අසාල් අල් මුරාඩි' විසින් විස්තර කරන ලද හදීසයයි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයින්, තබියින් සහ ඔවුන්ගෙන් පසු ෆුකාහාවරුන්ගෙන් බොහෝ විද්වතුන්ගේ මතයයි. සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි, ඉබ්නුල් මුබාරක්, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් මෙන්. ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; 'නිවසේ සිටින අය දිවා රෑ කුෆ් පිස දමති, ගමන් කරන අය දින තුනක් සහ රාත්රී තුනක් එය පිස දමති'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'කුෆ් යුගලයක් පිස දැමීම සඳහා කාල සීමාවක් නියම නොකරන බව සමහර විද්යාත්මක විශේෂඥයින්ගෙන් ද වාර්තා වේ. මෙම මතය මලික් බින් අනස් විසින් දරනු ලැබේ'. අබු ඊසා නැවතත් මෙසේ පැවසීය, 'කාල සීමාවක් සපයන මතය වඩාත් වලංගු වේ'. 'අෂිම්' හදීසයට අමතරව මෙම හදීසය ෂෆ්වාන් බින් අසාල් විසින් ද විස්තර කරන ලදී.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 90
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ
[අබුල් වලීද් අද් ඩිමාස්කි] අපට පවසා ඇත, [අල් වලීද් බින් මුස්ලිම්] අපට පවසා ඇත, [අල් වලීද් බින් මුස්ලිම්] මට පවසා ඇත [අල් මුගිරාගේ ලේඛකයා] [අල් මුගිරා බින් සියුබා] ගෙන් [ත්සාවුර් බින් යසිද්] [රාජා` බින් හයිවා] ගෙන් [අල් මුගිරා බින් සියුබා] ගෙන් මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම කුෆ්හි ඉහළ සහ පහළ අතුල්ලමින් සිටියහ'. අබු ඊසා පැවසුවේ, 'මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයන්ගෙන් එක් අයෙකුගේ පමණක් නොව, තබි'ඉන්වරුන්ගේ සහ ෆුකාහා අතර ඔවුන්ගෙන් පසු සිටි අයගේ මතයයි. මෙම මතය මලික්, සියාෆි සහ ඉෂාක් විසින් ද ගන්නා ලදී. මෙය ගැටළු සහගත හදීසයකි, අල් වලීද් බින් මුස්ලිම් හැර වෙනත් කිසිවෙකු ත්සාවුර් බින් යසිද් මත විශ්වාසය නොතබයි. අබු ඊසා පැවසීය; 'මම අබු සුරා සහ මුහම්මද් බින් ඉස්මයිල්ගෙන් මේ හදීසය ගැන ඇහුවා, දෙන්නම කිව්වා, 'මේ හදීසය සත්ය නොවේ, මොකද ඉබ්නුල් මුබාරක් මේ හදීසය ත්සෞර්ගෙන්, රජා බින් හයිවාගෙන්' කිව්වා. ඔහු කිව්වා; 'මේ හදීසය මට මුර්සල්හි අල් මුගිරා නම් ලේඛකයාගෙන්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන්, එහි අල් මුගිරා ගැන සඳහනක් නැහැ' කියලා.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 91
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ
"[අලි බින් හුජ්ර්] අපට මෙසේ පැවසීය; [අල් මුගිරා බින් සියුබා] වෙතින් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු අස් සිනාද්] [ඔහුගේ පියා] [උර්වා බින් අස් සුබයිර්] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම කුෆ් දෙකේ මුදුන අතුල්ලනු දුටුවෙමි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම අල් මුගිරා හදීසය හසන් උපාධියේ ඇත, එනම් ඔහුගේ පියා වන උර්වාගෙන්, අල් මුගිරාගෙන් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු අස් සිනාද්ගේ හදීසය. ඔහු හැර 'කුෆ්නියා දෙකේ මුදුනේ' අල් මුගිරාහි උර්වා සිට ලෆඩ්ස් ගැන සඳහන් කළ කිසිවෙකු ගැන අපි නොදනිමු. බොහෝ විද්යාඥයින්ගේ මතය මෙයයි. මෙම මතය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි සහ අහමඩ් විසින් ද ගන්නා ලදී. මුහම්මද් මෙසේ පැවසීය; 'මලික් බින් අනස් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු අස් සිනාද්ට සංඥාවක් ලබා දුන්නේය'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 92
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ
[හන්නාද්] සහ [මහමුද් බින් ගයිලාන්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [සුෆ්යාන්] [අබු කයිස්] [හුසෙයිල් බින් සයුරාබිල්] [අල් මුගිරා බින් සයුබා] වෙතින් [වාකි] අපට පවසා ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා වන්ධ්යාකරණය කළේය, ඔහුගේ මේස් දෙක සහ සෙරෙප්පු දෙකම පිස දැමීය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය සත්ය වන අතර මෙය බොහෝ විද්යාත්මක විශේෂඥයින්ගේ මතයයි. මෙම මතය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, ඉබ්නුල් මුබාරක්, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් ද ගන්නා ලදී. ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; 'දෙකම ඝන නම් සෙරෙප්පු නොව මේස් දෙකම පිස දැමිය හැකිය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු මූසා විසින් විස්තර කරන ලද හදීසයක් ද ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'සාලිහ් බින් මුහම්මද් තිර්මිදි පවසන බව මම අසා ඇත්තෙමි; 'සමාර්කන්ඩි පවසන පරිදි අබු මුකාතිල් මම අසා ඇත්තෙමි;' අබු හනීෆා අසනීප වී මරණාසන්නව සිටියදී මම ඔහු වෙත පැමිණියෙමි. ඔහු මගෙන් වතුර ගෙන එන ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර මේස් ඇඳගෙන වෝදු කළේය. ඉන්පසු ඔහු ඒ දෙකම පිස දමා මෙසේ පැවසීය: "අද මම කවදාවත් නොකළ දෙයක් කළා: සෙරෙප්පු නොවුනත් මම මගේ මේස් පිස දැමුවා."
හදීස්
Imam Tirmidzi : 93
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ
[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇති අතර, [සුලෙයිමාන් අට් තයිමි] වෙතින් [බක්ර් බින් අබ්දුල්ලාහ් අල් මුසානි] වෙතින් [අල් හසන්] වෙතින් [ඉබ්නුල් මුගිරා බින් සියුබා] වෙතින් [ඔහුගේ පියා] වෙතින් [යාහ්යා බින් සයිද් අල් කත්තාන්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පිරිසිදු කිරීම සිදු කළ අතර, ඔහු කුෆ් සහ ඉමාමා පිස දැමීය - හිසට බැඳ ඇති හිස්වැස්මක් වැනි -'. [බක්ර්] පැවසීය; 'මම එය [ඉබ්නුල් මුගිරා] ගෙන් අසා ඇත්තෙමි. කථකයා මෙසේ පැවසීය; 'මුහම්මද් බින් බසිසියාර් මෙම හදීසය වෙනත් තැනක සඳහන් කළේය, ඔහු තම නළල සහ හිස්වැස්ම පිස දැමූ බව'. මෙම හදීසය වෙනත් මාර්ගයකින් ද අල් මුගිරා බින් සියුබා වෙතින් විස්තර කර ඇත. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් ලෆාඩ්ස් ගැන සඳහන් කළහ; 'ඔහුගේ නළල සහ හිස්වැස්මට පහර දීම', සමහරු එය සඳහන් නොකළහ. අහමඩ් ඉබ්නුල් හසන් කියනවා මට ඇහුණා; අහමඩ් බින් හන්බල් කියනවා මට ඇහුණා; 'මගේම ඇස් දෙකෙන් යායා බින් සයිද් අල් කත්තාන් වගේ කෙනෙක් මම කවදාවත් දැකලා නැහැ' කියලා. කථකයා කිව්වා, 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අම්රු බින් උමයියා, සල්මාන්, ත්සෞබන් සහ අබු උමාමාගෙන් කතාවක් ද තිබෙනවා' කියලා. අබු ඊසා කිව්වා; 'අල් මුගීරා බින් සයූබාගේ හදීසය හසන් සත්යයි, මෙම මතය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතරින් අබු බකර්, උමර් සහ අනස් වැනි බොහෝ විද්වතුන් විසින් ගනු ලැබේ. මෙම මතය අල් අවුසායි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් ද දරනු ලැබේ. ඔවුන් කිව්වා; 'කෙනෙකුට තම හිස්වැස්ම පිස දැමිය හැකිය' කියලා. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ තබියීන්ගේ සහචරයින් අතරින් බොහෝ විද්වතුන් පැවසුවේ; 'පුද්ගලයෙකු තම හිස සහ හිස්වැස්ම පිසදමන තුරු තම හිස්වැස්ම පිස දැමිය යුතු නැහැ' කියලා. මෙය සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි, මලික් බින් අනස්, ඉබ්නුල් මුබාරක් සහ සයාෆ්රි යන අයගේ මතයයි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය: අල් ජරුද් බින් මුආද්ස් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: වාකි ඉබ්නුල් ජරා පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'ඔහු තම හිස්වැස්ම පිස දැමුවහොත් එය ඔහුට ප්රමාණවත්ය, මන්ද එය සුන්නාහ්වකි.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 94
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ
[Hannad] අපට පවසා ඇත, [Ali bin Mushir] [Ali bin Mushir] [Ali bin Mushir] සිට [Al A'masy] සිට [Al Hakam] සිට [Abdurrahman bin Abu Laila] වෙතින් [Ka'ab bin Ujrah] සිට [Bilal] පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ කුෆ් සහ හිස්වැසුම් යුගලයක් අතුල්ලති.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 95
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ
[Qutaibah bin Sa'id] අපට පවසා ඇත, [Bisyr bin Al Mufaddlal] [Abdurrahman bin Ishaq Al Qurasyi] ගෙන් අපට පවසා ඇත, [Abu Ubaidah bin Muhammad bin 'Ammar bin Yasir] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම වරක් [Jabir bin Abdullah] ගෙන් කුෆ් දෙක පිස දැමීම ගැන විමසුවෙමි, එවිට ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඒක මගේ සහෝදරයාගේ පුතා, සුන්නාහ්'. 'කියා පැවසීය; මම ඔහුගෙන් ඉමාමා පිස දැමීම ගැනද විමසුවෙමි, එබැවින් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'කොණ්ඩය වතුරෙන් පිස දමන්න' යනුවෙනි.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 96
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
[හන්නාද්] අපට පවසා ඇත, [වාකි'] [අල් අ'මාසි] [සලීම් බින් අබු අල් ජුද්] [කුරයිබ්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ඔහුගේ නැන්දා - [මයිමුනා] - ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට නාන වතුර තැබුවෙමි, පසුව ඔහු එයින් ජුනුබ් ස්නානය කළේය. ඔහු තම වම් අත ඔහුගේ දකුණු අත මත තබා භාජනය ඇල කළේය, පසුව ඔහු අත් දෙකම සෝදා ගත්තේය. ඉන්පසු ඔහු තම අත භාජනයට දමා, ඔහුගේ ලිංගික අවයව වතුරෙන් පොඟවා, අත බිත්තියට හෝ බිමට අතුල්ලමින් සිටියේය. ඉන්පසු ඔහු තම මුඛය සෝදා, නාස්පුඩු වලට වතුර දමා, මුහුණ සහ අත් දෙකම සහ වැලමිට සෝදා ගත්තේය. ඉන්පසු ඔහුගේ හිසට තුන් වරක් වතුර වත් කර, ඔහුගේ මුළු ශරීරය පුරාම වතුර වත් කර, පසුව ඉවතට ගොස් ඔහුගේ පාද සෝදා ගත්තේය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය සත්ය හසන් වන අතර, මෙම පරිච්ඡේදයේ උම් සලාමා, ජාබිර්, අබු සායිද්, ජුබයිර් බින් මුතිම් සහ අබු හුරෙයිරා යන අයගේ විස්තර ද ඇත'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 97
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
[ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට [හිෂාම් බින් උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [අයිෂා] ගෙන් [ඇයගෙන්] මෙසේ පැවසූ බව [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට වාර්තා කළේය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා ජනාබා (අධ්යාත්මය) සඳහා චාරිත්රානුකූල පිරිසිදු කිරීමක් (ගුස්ල්) කිරීමට යන විට, ඔහු ඒවා භාජනයට දැමීමට පෙර මුලින්ම තම අත් සෝදා ගත්තේය. ඉන්පසු, ඔහු තම ලිංගික අවයව සෝදා, සලාතය සඳහා කරන ආකාරයට පිරිසිදු කිරීමක් සිදු කර, ඔහුගේ හිසකෙස් වතුරෙන් සෝදා ගත්තේය. ඉන්පසු, ඔහු තම හිස මත වතුර බිංදු තුනක් වත් කළේය.' අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය: 'මෙම හදීසය හසන් සහීහ් වන අතර, මෙම හදීසය ජනාබා සඳහා චාරිත්රානුකූල පිරිසිදු කිරීම සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන් විසින් තෝරා ගන්නා ලදී. පුද්ගලයෙකු සලාතය සඳහා කරන ආකාරයට පිරිසිදු කිරීමක් කළ යුතු අතර, පසුව ඔහුගේ හිස මත වතුර බිංදු තුනක් වත් කළ යුතුය. ඉන්පසු, ඔහුගේ මුළු ශරීරය මත වතුර වත් කර ඔහුගේ පාද සෝදන්න.' විද්වතුන් මෙම හදීසය ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක කරමින් මෙසේ පවසති: 'ජනබාහ් කෙනෙකු වන්දු නොකළත් ජලයේ ගිල්වන්නේ නම් එය ප්රමාණවත් වේ.' මෙය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 98
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا
"ඉබ්නු අබු උමර්" අපට පවසා ඇත, "අයියුබ් බින් මූසා" [සයිද් අල් මක්බුරි] [අබ්දුල්ලාහ් බින් රාෆි" [උම්ම් සලාමා] වෙතින් [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත, ඇය මෙසේ පැවසුවාය; "අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම කෙස් කළඹ තද කළ කාන්තාවක් - ෙගත්තම් -, මම ජුන්බ් ස්නානය කළහොත් මම එය ලිහා දැමිය යුතුද?" ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: "නැහැ, නමුත් ඔබ ඔබේ හිස මත වතුර වත් තුනක් වත් කිරීම ප්රමාණවත්, ඉන්පසු ඔබේ ශරීරය පුරා ජලය ගලා ගිය පසු ඔබ පිරිසිදු වනු ඇත, නැතහොත් ඔහු මෙසේ පැවසීය:" ඔබ පිරිසිදු වී ඇත". අබු ඊසා පැවසීය; "මෙම හසන් සහීහ්." බොහෝ විද්වතුන් මෙම හදීසය ක්රියාත්මක කරයි, ඔවුන් පවසන්නේ කාන්තාවක් ජුන්බ් ස්නානය කර ඇගේ හිසකෙස් ලිහා නොගන්නේ නම් එය ඇගේ ශරීරය මත ජලය ගලා ගිය පසු ප්රමාණවත්" බවයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 99
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ
[නෂ්ර් බින් අලි] අපට පවසා ඇත, [අල් හාරිත් බින් වජි] අපට පවසා ඇත; [මලික් බින් දිනාර්] [මුහම්මද් බින් සිරින්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'සෑම හිසකෙස් යටම ජුන්බ් එකක් ඇත, එබැවින් හිසකෙස් සෝදා සම පිරිසිදු කරන්න'. මෙම පරිච්ඡේදයේ අලි සහ අනස්ගෙන් ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අල් හාරිත් බින් වජිහ්ගේ හදීසය දුර්වල ෂෙයික්වරයෙකු වුවද, ඔහුගෙන් හැර අප නොදන්නා ගරිබ් හදීසයකි. විද්වතුන් කිහිප දෙනෙකු ඔහුගෙන් එය විස්තර කළේ නැත, නමුත් ඔහු මෙම හදීසය තනිවම විස්තර කළේය, මලික් බින් දිනාර්ගෙන්. සමහර විට ඔහු අල් හාරිත් බින් වජිහ් ලෙසද සමහර විට ඉබ්නු වජ්බා ලෙසද හැඳින්වේ'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 100
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ
"නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා ස්නානය කිරීමෙන් පසු වන්ධ්යාකරණය නොකළේය" යනුවෙන් [ඉස්මායිල් බින් මූසා] අපට පවසා ඇත, [අල් අස්වාද්] [අයිසියා] වෙතින් [අබු ඉෂාක්] [ෂාරික්] අපට පවසා ඇත, "නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා ස්නානය කිරීමෙන් පසු වන්ධ්යාකරණය නොකළේය" යනුවෙන් අබු ඊසා පැවසීය. "මෙම හදීසය හසන් සහීහ් හදීසයකි". අබු ඊසා පැවසීය; "නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ තබියීන් තුමාගේ සහචරයින් කිහිප දෙනෙකුගේම මතය මෙයයි, එනම් ස්නානය කිරීමෙන් පසු වන්ධ්යාකරණය නොකළ යුතුය".
