Imam Tirmidzi : 81
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَسَأَلَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي إِدَاوَتِكَ فَقُلْتُ نَبِيذٌ فَقَالَ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَا تُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لَا يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }
Irrakkonta lilna [Hannad] qal, irrakkonta lilna [Sharik] mingħand [Abu Fazarah] mingħand [Abu Zaid] mingħand [Abdullah bin Mas'ud] qal; 'Il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam staqsieni: 'X'għandek fil-barmil tiegħek?' Jien weġibt, 'Arak,' imbagħad qal: 'Tamri tajbin u ilma mqaddes,' qal Ibn Mas'ud; 'Allura għamel l-abluzzjoni miegħu'. Abu Isa qal; 'Dan il-hadith biss ġie rrakkontat minn Abu Zaid mingħand Abdullah mill-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Sadanittant, Abu Zaid huwa xi ħadd li għadu mhux magħruf mill-esperti tal-hadith. Mhuwiex magħruf li rrakkonta xi hadith ħlief dan. Xi xjentisti huma tal-fehma li persuna tista' tagħmel l-abluzzjoni bin-Nabidz -arak-. Fosthom hemm Sufyan Ats Tsauri u oħrajn. U xi oħrajn huma tal-fehma li wieħed m'għandux jagħmel l-abluzzjoni bl-inbid. Din hija l-opinjoni ta’ Shafi’i, Ahmad u Ishaq. Ishaq qal; ‘Jekk xi ħadd jiġi ttestjat b’dan, allura ħa jagħmel l-abluzzjoni bl-inbid, imma nippreferi kieku jagħmel it-tayammum’. Abu Isa qal; Fir-rigward tal-kliem ta’ xi ħadd; ‘Mhux permess li tagħmel l-abluzzjoni bl-inbid,’ huwa eqreb tal-Koran u aktar xieraq. Għax Allah Ta’ala jgħid, ‘-mela ma tiksibx ilma, allura itlob fuq art tajba - nadifa’.
Imam Tirmidzi : 82
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ وَهَذَا عِنْدَنَا عَلَى الِاسْتِحْبَابِ وَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ الْمَضْمَضَةَ مِنْ اللَّبَنِ
[Qutaibah] qalilna, [Al Laith] qalilna minn [Uqail] minn [Az Zuhri] minn [Ubaidullah bin Abdullah] minn [Ibn Abbas] qal; 'Il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam xorob il-ħalib, imbagħad talab għall-ilma u laħlaħ ħalqu bih, wara li qal: 'Tabilħaqq, hemm xaħam fil-ħalib'. Huwa qal; 'F'dan il-kapitlu hemm ukoll rakkont minn Sahl bin Sa'd As Sa'idi u Umm Salamah'. Abu Isa qal; 'Din hija hadith li hija hasan sahih, xi studjużi huma tal-fehma li persuna hija meħtieġa tlaħlaħ ħalqha bl-ilma wara li tixrob il-ħalib. Filwaqt li skontna hija biss sunnah. U xi wħud minnhom lanqas biss jeħtieġu li persuna tlaħlaħ ħalqha minħabba li tixrob il-ħalib'.
Imam Tirmidzi : 83
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ هَذَا عِنْدَنَا إِذَا كَانَ عَلَى الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَلِكَ وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَعَلْقَمَةَ بْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ
qalilna [Nashr bin Ali] u [Muhammad bin Basysyar] it-tnejn qalu; qalilna [Abu Ahmad Muhammad bin Abdullah Az Zubair] minn [Sufyan] minn [Adl Dlahhak bin Uthman] minn [Nafi'] minn [Ibn Umar] qal; 'Kien hemm raġel li sellem lill-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam meta l-Profeta kien qed jagħmel l-awrina, għalhekk ma weġibx.' Abu Isa qal; 'Dan il-hadith huwa fil-grad ta' hasan sahih, biss dan - it-tweġiba għat-tislima - huwa makruh fostna meta nkunu qed niddefekaw jew nagħmlu l-awrina, kif ġie interpretat minn xi esperti fix-xjenza. U dan il-hadith huwa l-aqwa hadith irrakkontat f'dan il-kapitlu. Abu Isa qal; 'F'dan il-kapitlu hemm ukoll hadiths minn Al Muhajir bin Qunfudz, Abdullah bin Hanzhalah, Alqamah bin Al Afra', Jabir u Al Barra''.
Imam Tirmidzi : 84
حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْسَلُ الْإِنَاءُ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ أَوْ أُخْرَاهُنَّ بِالتُّرَابِ وَإِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ إِذَا وَلَغَتْ فِيهِ الْهِرَّةُ غُسِلَ مَرَّةً وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ
qalilna [Sawwar bin Abdullah Al 'Anbari] qal, qalilna [Al Mu'tamir bin Sulaiman] qal; Smajt lil [Ayyub] jirrakkonta mingħand [Muhammad bin Sirin] mingħand [Abu Hurairah] mill-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, li qal: 'Jekk reċipjent jiġi lagħaq minn kelb, irid jinħasel seba' darbiet, waħda jew l-aħħar waħda minnhom tkun bit-trab. Madankollu, jekk il-reċipjent jiġi lagħaq minn qattus, aħslu darba biss'. Abu Isa qal; 'Dan il-hadith huwa hasan awtentiku. Din hija l-opinjoni ta' Shafi'i, Ahmad u Ishaq. Dan il-hadith ġie rrakkontat ukoll b'mod ieħor minn Abu Hurairah, mill-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam b'dan il-mod. Huwa biss li ma jgħidx, 'Jekk il-reċipjent jiġi lagħaq minn qattus, aħslu darba biss'. F'dan il-kapitlu hemm ukoll storja minn Abdullah bin Mughaffal'.
Imam Tirmidzi : 85
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَسَكَبْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَتْ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ أَوْ الطَّوَّافَاتِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ وَكَانَتْ عِنْدَ أَبِي قَتَادَةَ وَالصَّحِيحُ ابْنُ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ لَمْ يَرَوْا بِسُؤْرِ الْهِرَّةِ بَأْسًا وَهَذَا أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ جَوَّدَ مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ وَلَمْ يَأْتِ بِهِ أَحَدٌ أَتَمَّ مِنْ مَالِكٍ
qalilna [Ishaq bin Musa Al Ansari] qal, qalilna [Ma'n] qal, qalilna [Malik bin Anas] mingħand [Ishaq bin Abdullah bin Abu Thalhah] mingħand [Humaid bint 'Ubaid bin Rifa'ah] mingħand [Kabsyah bint Ka'ab bin Malik] mart Ibn Abu Qatadah, li [Abu Qatadah] ġie jarah. -Kabsyah- qalet; 'Ferrajtlu l-ilma, f'daqqa waħda daħal qattus u xorob, Abu Qatadah imbagħad mejjel il-bastiment sabiex il-qattus ikun jista' jixrob'. Kabsyah qal; 'Abu Qatadah kien jaf li kont qed narah, allura qal; 'Int sorpriża, bint ħija?' Jien weġibt, 'Iva,' qal; 'Tabilħaqq il-Messaġġier ta' Allah sallallaahu 'alaihi wasallam qal: 'Il-qtates mhumiex imniġġsa. Huwa annimal li ġeneralment jiġġerra madwarek.' U xi wħud minnhom irrakkontaw minn Malik, hi - Kabsyah - kienet il-mara ta' Abu Qatadah, iżda l-verità hi li kienet il-mara ta' Ibn Abu Qatadah. Huwa qal; 'F'dan il-kapitlu hemm ukoll rakkont minn Aisha u Abu Hurairah'. Abu Isa qal; 'Dan il-hadith huwa hasan sahih, din hija l-opinjoni tal-biċċa l-kbira tal-istudjużi minn fost il-kumpanji tal-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, tabi'in u dawk ta' warajhom bħal Shafi'i, Ahmad u Ishaq. Huma tal-opinjoni li m'hemm xejn ħażin max-xarba li jifdal tal-qattus. U dan huwa l-aqwa hadith f'dan il-kapitlu. L-Imam Malik qies dan il-hadith tajjeb, jiġifieri minn Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah. U ħadd mhu aktar perfett fin-rakkont tiegħu minn Malik'.
Imam Tirmidzi : 86
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لِأَنَّ إِسْلَامَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةِ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَيُّ بْنُ عِمَارَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Hannad] irrakkontalna, [Waki'] irrakkontalna minn [Al A'mash] minn [Ibrahim] minn [Hammam Ibn al-Harith] qal; [Jarir bin Abdullah] għamel l-awrina, imbagħad għamel l-abluzzjoni u mesħet il-khuf tiegħu. Imbagħad intqallu, 'Għaliex qed tagħmel dan?' Huwa qal; 'X'iżommni milli nagħmel dan? Rajt lill-Messaġġier ta' Allah (il-paċi u l-barkiet ta' Allah ikunu fuqu) jagħmel dan.' Ibrahim qal; 'Dan il-hadith ta' Jarir iġiegħel lin-nies iħossuhom ta'ajub, għax Jarir daħal fl-Islam wara r-rivelazzjoni tas-Surah Al-Maidah.' Dan huwa l-qawl ta' Ibrahim, jiġifieri, 'Dan il-hadith iġiegħel lin-nies iħossuhom ta'ajub.' Huwa qal; 'F'dan il-kapitlu hemm ukoll narrazzjonijiet minn Umar, Ali, Hudzaifah, Al Mughirah, Bilal, Sa'd, Abu Ayyub, Salman, Buraidah, 'Amru bin Umayyah, Anas, Sahl bin Sa'd, Ya'la bin Murrah, Ubadah Ibnu Shamid, Usamah bin Syarik, Abu Umah, Umabah u xi wħud. ngħidu wkoll, Ibnu Umarah u Ubai bin Imarah’. Abu Isa qal; "Dan il-hadith Jarir huwa awtentiku fil-grad".
Imam Tirmidzi : 87
وَيُرْوَى عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ لَهُ أَقَبْلَ الْمَائِدَةِ أَمْ بَعْدَ الْمَائِدَةِ فَقَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ الْمَائِدَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ زِيَادٍ التِّرْمِذِيُّ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ وَرَوَى بَقِيَّةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَدْهَمَ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ جَرِيرٍ وَهَذَا حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ لِأَنَّ بَعْضَ مَنْ أَنْكَرَ الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ تَأَوَّلَ أَنَّ مَسْحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَانَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ وَذَكَرَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
Ġie rrakkontat minn [Syahr bin Hausyab], qal; ‘Rajt lil [Jarir bin Abdullah] jagħmel l-abluzzjoni, imbagħad imsaħ iż-żewġ khufs tiegħu. Għalhekk staqsejtu dwar dan, u qalli, ‘Rajt lill-Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam jagħmel l-abluzzjoni u mbagħad imsaħ iż-żewġ khufs tiegħu.’ Għalhekk staqsejtu, ‘Kien dan qabel ir-rivelazzjoni tas-Surah Al-Maidah jew wara?’ Huwa qalli, ‘Ma sirtx Musulman qabel ir-rivelazzjoni tas-Surah Al-Maidah.’ [Qutaibah] irrakkonta dan magħna, qal; ‘[Khalid bin Ziyad At-Tirmidhi] irrakkonta magħna, minn [Muqatil bin Hayyan], minn [Syahr bin Hausyab], minn [Jarir]’. In-narratur qal; '[Baqiyyah] irrakkontat minn [Ibrahim bin Adham], minn [Muqatil bin Hayyan], minn [Syahr bin Hausyab], minn [Jarir]. U dan huwa hadith ċar, għaliex xi nies li jiċħdu li jimsħu l-khuf jinterpretawh bħala li jfisser li l-Profeta (paċi u barkiet ta' Alla jkunu fuqu) imsaħ il-khuf qabel ir-rivelazzjoni tas-Surah Al-Maidah. Jarir isemmi fil-hadith tiegħu li ra lill-Profeta (paċi u barkiet ta' Alla jkunu fuqu) jimsaħ il-khuf tiegħu wara r-rivelazzjoni tas-Surah Al-Maidah.'
Imam Tirmidzi : 88
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ
qalilna [Qutaibah] qal, qalilna [Abu 'Awanah] minn [Sa'id bin Masruq] minn [Ibrahim At Taimi] minn ['Amru bin Maimun] minn [Abu Abdullah Al Jadali] minn [Khuzaimah bin Tsabit] mill-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, li ġie mistoqsi dwar it-tindif ta' par khuf, huwa qal: 'Tlett ijiem għal dawk li qegħdin fuq vjaġġ u jum għal dawk li jgħixu d-dar'. Intqal ukoll minn Yahya bin Ma'in li huwa awtentika l-hadith ta' Khuzaimah bin Thabit dwar it-tindif tal-khuf. U l-isem ta' Abu Abdullah Al Jadali huwa Abd bin Abd, ġeneralment imsejjaħ Abdurrahman bin Abd. Abu Isa qal; 'Dan il-hadith huwa hasan awtentiku, f'dan il-kapitlu hemm ukoll rakkonti minn Ali, Abu Bakrah, Abu Hurairah, Shafwan bin Assal, Auf bin Malik, Ibn Umar u Jarir'.
Imam Tirmidzi : 89
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفَرًا أَنْ لَا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلَا يَصِحُّ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ و قَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ
qalilna [Hannad] qal, qalilna [Abu Al Ahwash] minn ['Ashim bin Abu An Nujud] minn [Zirr bin Hubaisy] minn [Shafwan bin 'Assal] qal; 'Meta konna qed nivvjaġġaw, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ordnalna biex ma niftħuhx għal tlett ijiem u tlett iljieli ħlief meta konna junub. U xorta huwa permess li timsaħ għad-defekazzjoni, l-awrina u l-irqad'. Abu Isa qal; 'Dan il-hadith huwa hasan awtentiku. Al Hakam bin Utbah u Hammad irrakkontaw dan il-hadith minn Ibrahim An Nakha'i, minn Abu Abdullah Al Jadali, minn Khuzaimah bin Thabit, iżda dan mhux awtentiku. Ali Ibnul Madini qal; 'Yahya bin Sa'id qal li Shu'bah qal; 'Ibrahim An Nakha'i qatt ma kien sema' mingħand Abu Abdullah Al Jadali dwar il-hadith tat-tindif tal-khuf'. Za'idah qalet minn Mansur, 'Darba konna fil-kamra ta' Ibrahim At Taimi, waqt li dak iż-żmien konna ma' Ibrahim An Nakha'i, imbagħad Ibrahim At Taimi qalilna minn 'Amru bin Maimun, minn Abu Abdullah Al Jadali, minn Khuzaimah bin Thabit, mill-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam dwar il-hadith tat-tindif ta' żewġ khuf'. Muhammad bin Isma'il qal; 'F'dan il-kapitlu l-aqwa hadith huwa l-hadith irrakkontat minn Shafwan bin 'Assal Al Muradi'. Abu Isa qal; 'Din hija l-opinjoni ta' ħafna studjużi minn fost il-kumpanji tal-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, tabi'in u dawk ta' warajhom minn fost il-fuqaha. Bħal Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad u Ishaq. Huma qalu; 'Nies li jibqgħu d-dar jimsaħu l-khuf għal ġurnata u lejl u nies li jivvjaġġaw jimsaħuh għal tlett ijiem u tlett iljieli'. Abu Isa qal; “Huwa rrakkontat ukoll minn xi esperti xjentifiċi li ma jistabbilixxux limitu ta’ żmien biex timsaħ par khuf. Din l-opinjoni hija ta’ Malik bin Anas.” Abu Isa qal mill-ġdid, “L-opinjoni li tipprovdi limitu ta’ żmien hija aktar valida.” Dan il-hadith ġie rrakkontat ukoll minn Shafwan bin ‘Assal, apparti mill-hadith ‘Ashim’.
Imam Tirmidzi : 90
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ لِأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ الْمُغِيرَةُ
qalilna li [Abul Walid Ad Dimasqi] qal, qalilna li [Al Walid bin Muslim] qal, qalli li [Tsaur bin Yazid] mingħand [Raja` bin Haiwah] mingħand [l-iskriba ta’ Al Mughirah] mingħand [Al Mughirah bin Syu'bah] qal; ‘Il-Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ħakk il-parti ta’ fuq u ta’ isfel tal-khuf tiegħu’. Abu Isa qal, ‘Din hija l-opinjoni mhux biss ta’ wieħed mill-kumpanji tal-Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, it-tabi’in u dawk ta’ warajhom minn fost il-fuqaha. Din l-opinjoni ttieħdet ukoll minn Malik, Syafi’i u Ishaq. Din hija hadith problematika, ħadd ma jistrieħ fuq Tsaur bin Yazid ħlief Al Walid bin Muslim. Abu Isa qal; "Staqsejt lil Abu Zur'ah u Muhammad bin Isma'il dwar dan il-hadith, u t-tnejn wieġbu, 'Dan il-hadith mhuwiex awtentiku, għax Ibnul Mubarak irrakkonta dan il-hadith minn Tsaur, minn Raja` bin Haiwah'. Huwa qal; 'intqalli mill-iskriba Al Mughirah f'mursal, mill-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, u m'hemm l-ebda referenza għal Al Mughirah fih'."
Imam Tirmidzi : 91
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى ظَاهِرِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا يَذْكُرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَلَى ظَاهِرِهِمَا غَيْرَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَحْمَدُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يُشِيرُ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ
qalilna [Ali bin Hujr] qal; qalilna [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] mingħand [missieru] mingħand [Urwah bin Az Zubair] mingħand [Al Mughirah bin Syu'bah] qal; 'Rajt lill-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam iħokk il-parti ta' fuq taż-żewġ khuf tiegħu'. Abu Isa qal; 'Dan il-hadith ta' Al Mughirah huwa fil-grad Hasan, jiġifieri l-hadith ta' Abdurrahman bin Abu Az Zinad, mingħand missieru, minn Urwah, minn Al Mughirah. U qatt ma nafu b'xi ħadd li semma minn Urwah minn Al Mughirah dwar lafadz, 'fil-quċċata taż-żewġ khufnya,' apparti minnu. Din hija l-opinjoni tal-biċċa l-kbira tax-xjenzati. Din l-opinjoni ttieħdet ukoll minn Sufyan Ats Tsauri u Ahmad. Muhammad qal; 'Malik bin Anas ta sinjal lil Abdurrahman bin Abu Az Zinad'.
Imam Tirmidzi : 92
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ نَعْلَيْنِ إِذَا كَانَا ثَخِينَيْنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت صَالِحَ بْنَ مُحَمَّدٍ التِّرْمِذِيَّ قَال سَمِعْتُ أَبَا مُقَاتِلٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وَعَلَيْهِ جَوْرَبَانِ فَمَسْحَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ قَالَ فَعَلْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ أَكُنْ أَفْعَلُهُ مَسَحْتُ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَهُمَا غَيْرُ مُنَعَّلَيْنِ
qalilna [Hannad] u [Mahmud bin Ghailan] it-tnejn qalu; qalilna [Waki'] mingħand [Sufyan] mingħand [Abu Qais] mingħand [Huzail bin Syurahbil] mingħand [Al Mughirah bin Syu'bah] qal; 'Il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam wettaq l-abluzzjoni, imsaħ iż-żewġ kalzetti tiegħu u ż-żewġ sandlijiet'. Abu Isa qal; 'Dan il-hadith huwa hasan awtentiku, u din hija l-opinjoni ta' ħafna esperti xjentifiċi. Din l-opinjoni ttieħdet ukoll minn Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad u Ishaq. Huma qalu; 'Wieħed jista' jimsaħ iż-żewġ kalzetti anke mhux sandlijiet jekk it-tnejn huma ħoxnin'. Abu Isa qal; 'F'dan il-kapitlu hemm ukoll hadith irrakkontat minn Abu Musa'. Abu Isa qal; 'Smajt lil Salih bin Muhammad At Tirmidhi jgħid; 'Smajt lil Abu Muqatil As Samarqandi jgħid; Mort għand Abu Hanifah meta kien marid u fuq is-sodda tal-mewt tiegħu.' Talabni nġiblu l-ilma u għamillu l-abluzzjoni waqt li kien liebes il-kalzetti. Wara dan, imsaħhom it-tnejn u qal, "Illum għamilt xi ħaġa li qatt ma għamilt qabel: imsaħt il-kalzetti tiegħi, avolja mhumiex sandli."
Imam Tirmidzi : 93
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ
qalilna [Muhammad bin Basysyar] qal, qalilna [Yahya bin Sa'id Al Qaththan] mingħand [Sulaiman At Taimi] mingħand [Bakr bin Abdullah Al Muzani] mingħand [Al Hasan] mingħand [Ibnul Mughirah bin Syu'bah] mingħand [missieru] qal; 'Il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam wettaq l-abluzzjoni, u mesaħ il-khuf u l-imamah - tip ta' turban marbut mar-ras -'. [Bakr] qal; 'Smajtha mingħand [Ibnul Mughirah]. In-narratur qal; 'Muhammad bin Basysyar semma dan il-hadith x'imkien ieħor, li mesaħ il-qasba ta' quddiem u t-turban tiegħu'. Dan il-hadith ġie rrakkontat ukoll minn rotta oħra, minn Al Mughirah bin Syu'bah. Xi wħud minnhom semmew lafadz; 'jgħaddas il-qasba ta' quddiem u t-turban tiegħu', filwaqt li xi wħud ma semmewhx. U smajt lil Ahmad Ibnul Hasan jgħid; Smajt lil Ahmad bin Hanbal jgħid; 'Qatt ma rajt lil xi ħadd bħal Yahya bin Sa'id Al Qaththan b'għajnejja stess'. In-narratur qal, 'F'dan il-kapitlu hemm ukoll storja minn Amru bin Umayyah, Salman, Tsauban u Abu Umamah'. Abu Isa qal; 'Il-hadith ta' Al Mughirah bin Syu'bah huwa hasan awtentiku, din l-opinjoni hija meħuda minn ħafna studjużi minn fost il-kumpanji tal-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, bħal Abu Bakr, Umar u Anas'. Din l-opinjoni hija miżmuma wkoll minn Al Auza'i, Ahmad u Ishaq. Huma qalu; 'Wieħed jista' jimsaħ it-turban tiegħu'. U ħafna studjużi mill-kumpanji tal-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam u tabi'in qalu; 'Persuna m'għandhiex timsaħ it-turban tagħha sakemm ma timsaħx rasha u t-turban tagħha'. Din hija l-opinjoni ta' Sufyan Ats Tsauri, Malik bin Anas, Ibnul Mubarak u Syafri'i. Abu Isa qal: Smajt lil Al Jarud bin Mu'adz jgħid: Smajt lil Waki' Ibnul Jarrah jgħid: 'Jekk biss jimsaħ it-turban tiegħu allura dan ikun biżżejjed għalih, għax hija sunnah.'
Imam Tirmidzi : 94
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ
qalilna [Hannad] qal, qalilna [Ali bin Mushir] minn [Al A'masy] minn [Al Hakam] minn [Abdurrahman bin Abu Laila] minn [Ka'ab bin Ujrah] minn [Bilal] qal; ' Il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam jingħorok par khuf u turban'.
Imam Tirmidzi : 95
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ هُوَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ السُّنَّةُ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْعِمَامَةِ فَقَالَ أَمِسَّ الشَّعَرَ الْمَاءَ
qalilna [Qutaibah bin Sa'id] qal, qalilna [Bisyr bin Al Mufaddlal] mingħand [Abdurrahman bin Ishaq Al Qurasyi], mingħand [Abu Ubaidah bin Muhammad bin 'Ammar bin Yasir] qal; 'Darba staqsejtu [Jabir bin Abdullah] dwar kif timsaħ iż-żewġ khuf, imbagħad wieġeb, 'Dik hija sunnah, bin ħija'. qal; U staqsejtu wkoll dwar kif timsaħ l-Imamah, u għalhekk wieġeb, 'Imsaħ ix-xagħar bl-ilma'.
Imam Tirmidzi : 96
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ قَالَتْ وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلًا فَاغْتَسَلَ مِنْ الْجَنَابَةِ فَأَكْفَأَ الْإِنَاءَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَأَفَاضَ عَلَى فَرْجِهِ ثُمَّ دَلَكَ بِيَدِهِ الْحَائِطَ أَوْ الْأَرْضَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَنَحَّى فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
qalilna [Hannad] qal, qalilna [Waki'] minn [Al A'masy] minn [Salim bin Abu Al Ju'd] minn [Kuraib] minn [Ibn Abbas] minn zijuh - [Maimunah] - huwa qal; 'Poġġejt ilma tal-banju għall-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, imbagħad ħasel il-junub bih. Huwa mejjel il-kontenitur b'idu x-xellugija fuq idu l-leminija, imbagħad ħasel iż-żewġ pali. Wara dan daħħal idu fil-kontenitur, xarrab il-ġenitali tiegħu bl-ilma u ħakk idu mal-ħajt jew mal-art. Imbagħad laħlaħ ħalqu u daħħal l-ilma f'imnifsejh, ħasel wiċċu u ż-żewġ dirgħajh u l-minkbejn. Imbagħad ferra' l-ilma fuq rasu tliet darbiet, għaddi l-ilma fuq ġismu kollu, imbagħad itlaq u aħsel saqajh'. Abu Isa qal; 'Dan il-hadith huwa hasan awtentiku, u f'dan il-kapitlu hemm ukoll rakkonti minn Umm Salamah, Jabir, Abu Sa'id, Jubair bin Muth'im u Abu Hurairah'.
Imam Tirmidzi : 97
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا الْإِنَاءَ ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُشَرِّبُ شَعْرَهُ الْمَاءَ ثُمَّ يَحْثِي عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ أَنَّهُ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفْرِغُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِنْ انْغَمَسَ الْجُنُبُ فِي الْمَاءِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ أَجْزَأَهُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
[Ibn Abu Umar] irrakkontalna li [Sufyan bin Uyainah] irrakkontalna mingħand [Hisham bin Urwah] mingħand [missieru] mingħand [Aisha] li qal: 'Meta l-Messaġġier ta' Alla (il-paċi u l-barka ta' Alla jkunu fuqu) kien se jwettaq abluzzjoni ritwali (ghusl) għall-janaabah (temperanza), kien jaħsel idejh l-ewwel qabel ma jpoġġihom fil-kontenitur. Wara dan, kien jaħsel il-ġenitali tiegħu, jagħmel l-abluzzjoni kif jagħmel għat-talb, u jlaħlaħ xagħru bl-ilma. Wara dan, kien iferra' tliet qatriet ilma fuq rasu.' Abu Isa qal: 'Dan il-hadith huwa hasan sahih, u dan il-hadith huwa dak magħżul mill-istudjużi rigward l-abluzzjoni ritwali għall-janaabah. Li persuna għandha tagħmel l-abluzzjoni kif tagħmel għat-talb, imbagħad tferra' tliet qatriet ilma fuq rasha. Wara dan, ferra' l-ilma fuq ġismu kollu u taħsel saqajha.' L-istudjużi jipprattikaw dan il-hadith, jgħidu: 'Jekk persuna li hija janaabah tgħaddas ruħha fl-ilma anke jekk ma tagħmilx l-abluzzjoni, dan ikun biżżejjed.' Din hija l-opinjoni ta' Shafi'i, Ahmad u Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 98
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ قَالَ لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِينَ عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ أَوْ قَالَ فَإِذَا أَنْتِ قَدْ تَطَهَّرْتِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ مِنْ الْجَنَابَةِ فَلَمْ تَنْقُضْ شَعْرَهَا أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُهَا بَعْدَ أَنْ تُفِيضَ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا
qalilna [Ibn Abu Umar] qal, qalilna [Sufyan] mingħand [Ayyub bin Musa] mingħand [Sa'id Al Maqburi] mingħand [Abdullah bin Rafi'] mingħand [Umm Salamah] qalet; 'O Messaġġier ta' Allah, tabilħaqq jien mara li kont tissikka r-rabta tax-xagħar - in-nisġa -, jekk nieħu banju bil-junub għandi nħollha?' wieġeb: 'Le, imma huwa biżżejjed għalik li tferra' tliet tiġrijiet ilma fuq rasek, wara dan tgħaddi l-ilma fuq ġismek kollu imbagħad tkun pura, jew qal: 'int sirt pura'. Abu Isa qal; 'Dan il-hadith huwa hasan sahih. Ħafna studjużi jipprattikaw dan il-hadith, jgħidu li jekk mara tieħu banju bil-junub, u ma tħollx xagħarha allura huwa biżżejjed wara li tgħaddi l-ilma fuq ġisimha'.
Imam Tirmidzi : 99
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةٌ فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْحَارِثِ بْنِ وَجِيهٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ شَيْخٌ لَيْسَ بِذَاكَ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَقَدْ تَفَرَّدَ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ وَيُقَالُ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ وَيُقَالُ ابْنُ وَجْبَةَ
qalilna [Nashr bin Ali] qal, qalilna [Al Harith bin Wajih] qal; qalilna [Malik bin Dinar] mingħand [Muhammad bin Sirin] mingħand [Abu Hurairah] mill-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, huwa qal: 'Taħt kull xagħra hemm junub, għalhekk aħsel ix-xagħar u naddaf il-ġilda'. F'dan il-kapitlu hemm ukoll storja minn Ali u Anas. Abu Isa qal; 'Il-hadith ta' Al Harith bin Wajih huwa hadith gharib li ma nafux ħlief mingħandu, anke jekk kien xejk dgħajjef. Mhux ftit studjużi rrakkontawh mingħandu, iżda huwa rrakkonta dan il-hadith waħdu, mingħand Malik bin Dinar. Kultant jissejjaħ Al Harith bin Wajih u kultant Ibn Wajbah'.
Imam Tirmidzi : 100
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنْ لَا يَتَوَضَّأَ بَعْدَ الْغُسْلِ
qalilna [Isma'il bin Musa] qal, qalilna [Sharik] minn [Abu Ishaq] minn [Al Aswad] minn [Aisyah] qal, 'Il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam ma wettaqx l-abluzzjoni wara l-għawm'. Abu Isa qal; 'Dan il-hadith huwa hadith hasan sahih'. Abu Isa qal; 'U din hija l-opinjoni ta' mhux ftit mill-kumpanji tal-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam u tabi'in, jiġifieri li ma jwettqux l-abluzzjoni wara l-għawm'.